Pham Ton’s Blog

Tháng Năm 8, 2009

Sài Gòn từng có một đường phố mang tên Phạm Quỳnh

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 10:15 sáng

SÀI GÒN TỪNG CÓ MỘT ĐƯỜNG PHỐ MANG TÊN PHẠM QUỲNH?

Phạm Tôn

Tháng 9/1975, tôi vào Sài Gòn công tác. Gặp nhà nghiên cứu Hán-Nôm từng làm việc tại Phủ Quốc vụ khanh đặc trách Văn hóa, giữ chức trưởng ban Hán-Nôm là ông Tố Nguyên Nguyễn Thọ Dực, được ông cho biết các ông “đã đấu tranh dữ lắm, cuối cùng mới có được một đường nhỏ mang tên Phạm Quỳnh ở quận 6 Sài Gòn”. Tôi đi hỏi quận 6, không ai biết, vì “Chúng em đều là người mới, dân 30 tháng 4 mà…”

Sau đó, lại gặp nhà giáo Trần Đức Ruật, dạy Hán văn ở Đại học Sư phạm Sài Gòn, cũng cho biết tương tự như ông Tố Nguyên, nhưng không biết cụ thể đường đó ở chỗ nào.

Gần đây, trong trả lời phỏng vấn của phóng viên báo Tiền Phong, nhạc sĩ Phạm Tuyên cũng nói: “Có tư liệu về một con phố ở Sài Gòn tên là phố Phạm Quỳnh, nhưng không ai còn nhớ. Tôi đã hỏi Sở Địa chính, họ cũng chịu…” (Tiền Phong, số 338, thứ ba, 4/12/2007).

May mắn, tôi được đọc bài viết của ông Phạm Tuân, con trai út của học giả Phạm Quỳnh, người đã cùng bà chị là Phạm Thị Hảo (tức bà Phùng Ngọc Duy) năm 1956 đi cải táng Phạm Quỳnh đưa về chùa Vạn Phước, Huế. Phạm Quỳnh được cải táng cùng ngày, cùng chỗ với cha con Ngô Đình Khôi. Ông Tuân viết: “Thời gian dài kế tiếp sau đấy, người dân Sài Gòn được thấy một con đường lớn, rộng từ phi cảng Tân Sơn Nhất vào trung tâm thủ đô mang tên Đại lộ Ngô Đình Khôi… Rồi đến thời Đệ nhị Cộng hòa của Tổng thống Thiệu, “nghe nói” tên thầy tôi (tức Phạm Quỳnh-PT chú) đã được đặt cho một con đường nhỏ gần đường Triệu Đà trong Chợ Lớn… chị tôi và tôi lân la đi tìm nhưng chẳng thấy tăm hơi…tất cả chỉ là một “dự định” mà thôi. Ôi thế thái nhân tình…” (bài Sống lại với ký ức thuở ngày xưa, báo Ngày Nay (tiểu bang Minesota) số 385 ngày 30/6/2005 và Việt Học tạp chí phổ thông (Nam California) số 2, tháng 6/2005)

Thế là thế nào, Sài Gòn có đường phố mang tên Phạm Quỳnh hay không?

Hóa ra thế này…Giáo sư Văn khoa Nguyễn Văn Trung rất chuyên tâm…công kích Phạm Quỳnh là điều ai cũng biết, đến mức ông soạn hẳn một tập tài liệu 270 trang nhan đề khá dài Chủ đích Nam Phong-Tài liệu dùng riêng cho sinh viên ban văn, Đại học Văn khoa Sư phạm. Bài tựa có ghi “Sài Gòn, mùa hè 1972”. Vừa đúng lúc ấy, bà Phạm Thị Ngoạn, con gái Phạm Quỳnh, có luận án về Nam Phong được hội đồng trường Cao đẳng Thực hành ở Paris chấp nhận và Hội Nghiên cứu Ấn-Hoa giữ lại để ấn hành ở Sài Gòn. Bà được đọc tài liệu ấy, có đoạn Giáo sư Nguyễn Văn Trung thách thức “các nhà văn học vẫn vô tình đề cao sự nghiệp văn học của Phạm Quỳnh” (…) tìm thấy con đường nào ở Sài Gòn hay bất cứ trên đất nước mang tên Phạm Quỳnh” (xem Văn học và Chính trị, nhật báo Tự Do, ngày 4/11/1962; mười năm sau được nhắc lại trong tập tài liệu trên, trang 214) Và bà Phạm Thị Ngoạn đã viết trong chú thích số 2 trang 426-427 luận văn Tìm hiểu tạp chí Nam Phong, bản dịch tiếng Việt của Phạm Trọng Nhân (Ý Việt xuất bản, Yerres, Pháp năm 1993): “Sự tình cờ đã trả lời các thách thức đó. Tại Sài Gòn đã có một đường phố mang tên Phạm Quỳnh (Chúng tôi nhấn mạnh-PT). (Nghị định ngày 10/1/1972 của Đô trưởng Sài Gòn, Sở Họa Đồ, số 31-, điều 2) nối liền đường Bến Lò Gốm với đường Lê Quang Hiển (Sài Gòn, quận 6))”.

Nhưng, tất cả vẫn chỉ là lời nói của mấy người lớn tuổi và sách báo thôi, chưa chắc đã phải là sự thật có con đường đó.

Chúng tôi nêu lên đây, mong được bạn nào biết mách giùm. Xin đa tạ.

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.

%d bloggers like this: