Pham Ton’s Blog

Tháng Mười Hai 25, 2010

Âm thầm lòng em

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 1:50 sáng

Blog PhamTon, tuần 1 tháng 1 năm 2011.

ÂM THẦM LÒNG EM…

Nữ sĩ Tương Phố

Lời dẫn của Phạm Tôn: Blog PhamTon tuần thứ 3 tháng 12 năm 2010 có đăng bài Trưởng nữ của học giả Phạm Quỳnh; cuối bài, có nhắc đến nữ sĩ Tương Phố và trích dẫn mười câu trong bài thơ dài nữ sĩ viết tặng bà Phạm Thị Giá. Nhiều bạn đọc đã hỏi chúng tôi về bài thơ chưa từng ai biết này. Nay chúng tôi xin giới thiệu đôi nét về nữ sĩ Tương Phố và đăng tại đây toàn văn bài thơ này, với bút tích của chính nữ sĩ, viết rất đẹp và rõ ràng, dễ đọc để các bạn yêu nữ sĩ có thêm tư liệu hiếm và mong cũng sẽ cảm thụ sâu xa hơn.

Từ điển văn học –bộ mới của Nhà xuất bản Thế giới (2004) viết về nữ sĩ như sau: “Tương Phố (1896-1973) Nhà thơ nữ Việt Nam, tên thật là Đỗ Thị Đàm, sinh tại thôn Đầm, tỉnh Bắc Giang; nguyên quán xã Bối Khê, tổng Cẩm Khê, phủ Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. 1917, học trường nữ sư phạm Hà Nội, ra trường không đi dạy học. Chồng là y sĩ Thái Văn Du, mất sớm, để lại cho bà niềm đau thương cô quạnh, và đó cũng là cảm hứng sâu nhất làm nên những sáng tác trữ tình trong gần suốt đời văn của bà. Bắt đầu làm thơ từ 1919-1920, trong những ngày chồng đang du học tại Pháp, chủ đề xoay quanh nỗi nhớ mong chồng. Sáng tác nổi tiếng một thời là bài văn xuôi pha biền ngẫu Giọt lệ thu, viết 1923, đăng báo năm 1928. Bài văn có xen tám đoạn thơ lục bát và song thất, là tiếng khóc thê thiết của một người vợ trẻ, đằng đẵng ba năm chờ chồng du học, mới về tới Huế, chưa gặp mặt vợ con đã mất, “thôi thế là thôi, một giải khăn ngang, năm thân gấu sổ, trăm năm tâm sự, còn nói năng gì.” Nỗi đau của người vợ quyện vào nỗi sầu mùa thu – thu ân ái, thu chia ly, thu tang tóc – mùa thu vừa gợi nhắc những kỷ niệm lứa đôi, vừa phơi rõ thêm tình cảnh cô quạnh: “nhà không nóc, mưa gió mai ngày, cuộc đời xoay xở biết làm sao?”. Đầu những năm 1930, bài văn được một nữ dịch giả người Pháp, dịch ra tiếng Pháp, được một số nhà phê bình, cả những nhà phê bình Pháp, chú ý. Sau đó, bà tiếp tục viết những bài văn, bài thơ cùng loại, đăng báo Nam Phong, như Một giấc mộng (1928), Mối thương tâm của người bạn gái (1928), Bức thư rơi (1929), Tái tiếu sầu ngâm (thơ, 1930), Khúc thu hận (thơ, 1931)… Những tác phẩm trên về sau được tập hợp lại thành các tập Giọt lệ thu (1952), Mưa gió song Tương (1960), Trúc mai (…) Thơ Tương Phố trước sau chỉ quanh trong hai thể lục bát và song thất, thỉnh thoảng có đôi bài Đường luật, lời lẽ sầu thảm như văn xuôi”. (Bài Âm thầm lòng em ra ngoài các thể loại này – BPT chú).

Đầu những năm 1950, bà Phạm Thị Giá và gia đình về lại phố Hàng Da, nhưng không sống ở nhà số 5 mà là nhà số 16 cùng phố. Nữ sĩ Tương Phố có đến nhà số 5 hỏi, thì được biết con gái trưởng của Thượng Chi – Phạm Quỳnh, người cho đăng Giọt lệ thu và nhiều bài thơ khác của bà lên Tạp chí Nam Phong, hiện sống ở nhà đối diện bên kia đường. Từ đó, hai bà gặp nhau và ngày càng thân thiết, vì cùng cảnh thay chồng làm cha nuôi dạy con. Nữ sĩ hồi ấy sống ở phố Phạm Phú Thứ, ngay cạnh chợ Hàng Da, chỉ đi qua chợ là đến nhà bà Phạm Thị Giá. Hai bà còn thường gặp nhau khi cùng đi một chợ mua thức ăn hằng ngày. Xuân Quý Tị, nữ sĩ không lại chúc tết gia đình, nhưng sau tết, lại mang đến tặng một món quà tình nghĩa mà bà Phạm Thị Giá trân trọng giữ bên mình suốt mấy chục năm trời, lâu lâu lại giở ra đọc, nhớ bạn mà cũng thương thân mình, sung sướng vì có người hiểu thấu lòng mình. Hoá ra, nữ sĩ cũng là người cùng cảnh, suốt đời sống với mối tình đầu.

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.

%d bloggers like this: