Pham Ton’s Blog

Tháng Ba 11, 2011

Nhân buổi diễn thuyết của ông Nguyễn Văn Trung

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 12:20 sáng

Blog PhaTon, tuần 3 tháng 3 năm 2011.

NHÂN BUỔI DIỄN THUYẾT CỦA ÔNG NGUYỄN VĂN TRUNG

Tân Văn Hồng

Lời dẫn của Phạm Tôn: Nhân đăng lại bài Trường hợp Phạm Quỳnh của Thanh Lãng về cuộc tranh luận do Giáo sư Nguyễn Văn Trung khởi xướng “làm rầm lên” (chữ của Thanh Lãng), chúng tôi tình cờ đọc được trong mục Nói hay Đừng của báo Tự Do (Sài Gòn) một số bài có liên quan. Để rộng đường dư luận, xin trích đăng vài bài, mong các bạn vui lòng tham khảo. Sau đây là bài có nhan đề như trên của Tân Văn Hồng, đăng trên báo Tự Do, ngày 24/10/1962, cách nay vừa nửa thế kỷ.

*

*   *

Chúng tôi có đến nghe ông Nguyễn Văn Trung, giáo sư Triết học và Văn học trường Đại học Văn Khoa Sài Gòn diễn thuyết tại trường Quốc Gia Âm Nhạc hồi 10 giờ ngày chúa nhật 6/10/1962 với đề tài: “Chính trị và Văn học. Một quan điểm mới về cuộc tranh luận Phạm Quỳnh – Ngô Đức Kế qua Truyện Kiều”.

Có nhiều tờ báo đã tường thuật buổi diễn thuyết này rồi, nên ở đây chúng tôi mạn phép không nhắc lại nội dung bài đó nữa để khỏi mất thì giờ quý vị độc giả.

Chúng tôi không giáo đầu dông dài khách sáo làm chi và xin trình bày ngay ý kiến thô thiển như sau:

Theo chỗ hiểu biết rất nông cạn của chúng tôi thì không chắc Ngô Đức Kế đã đả kích Truyện Kiều là đả kích cái chủ trương chánh trị của Phạm Quỳnh như ông Nguyễn Văn Trung đã nhận định….

Nếu Phạm Quỳnh có chủ định dùng cơ quan ngôn luận làm liều thuốc ru ngủ khiến cho quốc dân quên ý chí đối kháng thì tất nhiên cái chủ định đó có từ khi Louis Marty giao cho ông chủ trương biên tập tạp chí Nam Phong vào năm 1917. Và lúc viết bài Nghiên cứu truyện Kiều[1] trên Nam phong năm 1919 chắc chắn ông đã có cái chủ định đó rồi. Viết bài này Phạm Quỳnh đã cực tán Truyện Kiều về mọi mặt: tác giả, văn chương, nhân vật, luân lý, tâm lý… Ông cho rằng: “Có lẽ không văn chương nào có quyển truyện bộ thơ mà phổ cập bằng Truyện Kiều ở nước Nam ta”[2]… “Trước Truyện Kiều không có sách gì hay bằng Truyện Kiều mà sau Truyện Kiều cũng không có sách gì hay hơn Truyện Kiều nữa”[3]… “Phong tình mà tiết nghĩa, cả tâm lý cô Kiều là gồm trong 4 chữ ấy.[4]

Sau khi Phạm Quỳnh viết bài trên 3 năm, Vũ Đình Long[5], Nguyễn Tường Tam[6], Trần Trọng Kim[7] lần lượt cực tán Truyện Kiều, bàn rộng những điểm mà Phạm Quỳnh đã đề cập trong bài của ông (1919) trên Nam Phong. Ngô Đức Kế không đả kích Pham Quỳnh và Truyện Kiều ngay để đập tan từ buổi đầu cái chủ định sâu độc về chính trị của Phạm Quỳnh mà mãi 5 năm sau trên báo Hữu Thanh số 21 ngày 1/9/1924 cụ mới vết bài Luận về chánh học cùng tà thuyết. Quốc văn Kim Vân Kiều, Nguyễn Du? Theo thiển ý, Ngô Đức Kế không viết bài công kích Phạm Quỳnh, vì có lẽ cụ cho là một bài báo không ảnh hưởng sâu rộng trong quốc dân bao nhiêu. Khi cụ nhận thấy ngoài Phạm Quỳnh còn nhiều người viết bài tán dương Truyện Kiều thái quá, nhất là về phương diện luân lý, nên phải lên tiếng. Không những Ngô Đức Kế đả kích Phạm Quỳnh mà đả kích cả Vũ Đình Long, Nguyễn Tường Tam, Trần Trọng Kim,v.v… những người mà ông Nguyễn Văn Trung cho là không thể xếp vào phái Phạm Quỳnh được, vì họ làm văn hóa thuần túy và không bị Ngô Đức Kế chỉ trích. Chính Ngô Đức Kế đã viết: “Một anh giả dối lóp lép đứng đầu sùng bái Kiều, mà một bọn u mê hờ hững gào hơi ráng sức để họa theo; còn một lớp chỉ nghe lóm nhìn mồm thì vỗ tay tán thưởng, khiến người bịt tai bưng mũi phải nhức đầu long óc vì tiếng to “Quốc văn! Kim Vân Kiều! Nguyễn Du!”.[8]

“Bọn u mê” mà Ngô Đức Kế ám chỉ không nói ai cũng biết rồi. Nhưng thử hỏi các ông Vũ Đình Long, Nguyễn Tường Tam, Trần Trọng Kim,v.v…khi bình phẩm tán dương Truyện Kiêu có chủ định chính trị thầm kín như chủ định mà ông Nguyễn Văn Trung gán cho Phạm Quỳnh không? Hẳn là không. Chúng tôi không biết ông Nguyễn Văn Trung có tài liệu gì về vấn đề này không. Phần chúng tôi chúng tôi chưa nghe thấy ai công kích đứng đắn về hoạt động chính trị của ba ông Vũ Đình Long, Nguyễn Tường Tam, và Trần Trọng Kim trước năm 1945.

Như vậy, quan điểm của ông Nguyễn Văn Trung theo đó Phạm Quỳnh “làm văn học để người ta quên chính trị” không được vững lắm!

Có thể nói một cách giản dị Ngô Đức Kế là một nhà chính trị uyên thâm Nho học. Cụ phê bình nghiệt ngã Truyện Kiều vì tấm lòng ái quốc thúc đẩy. Cụ nhắm Phạm Quỳnh nhiều vì Phạm Quỳnh đứng đầu việc phê bình sùng mộ Truyện Kiều chớ không phải vì Phạm Quỳnh có xu hướng chính trị khi phê bình văn chương.Nếu một người nào khác đứng đầu việc này vẫn bị Ngô Đức Kế đả kích như thường dù người đó có chủ định chính trị xấu hay không.

Còn Phạm Quỳnh, khi phê bình Truyện Kiều, ông lấy con mắt của nhà nghệ sĩ để nhìn một tác phẩm nghệ thuật..

Vì cảm hứng mạnh trong khi đọc nên Phạm Quỳnh đã cực tán Truyện Kiều như thế. Có thể nói đó là lời phê bình có ấn tượng chủ quan. Cái thâm ý chính trị dẫu có thật đi nữa cũng không thể đem ghép liền với việc phê bình văn học được (…) Huống chi con người đâu phải chỉ có một bản ngã?

Còn như việc diễn giả cho rằng Phạm Quỳnh đi vào văn học với cái ý định xấu, do đó sự nghiệp văn học của ông không đáng kể, chúng tôi nhận thấy sự phê phán của diễn giả hơi vội vàng và quá đáng. Chúng tôi trộm nghĩ dù cho nhận định của ông Nguyễn Văn Trung có đúng đi nữa, cũng không thể chỉ bằng cứ vào một cuộc tranh luận về Truyện Kiềuphủ nhận một cách vội vàng sự nghiệp văn học cho cả một đời của Phạm Quỳnh. Ông Nguyễn Văn Trung có biết chăng từ năm 1917 là năm Phạm Quỳnh chủ trương tạp chí Nam Phong cho đến năm 1932 là năm Phạm Quỳnh được vời vào Huế tham chính, trong vòng 15 năm dài đó Phạm Quỳnh đã hoạt động văn hóa không ngừng? Đó là chưa kể khoảng thời gian Phạm Quỳnh cộng tác với Đông Dương tạp chí trước năm 1917. Không lẽ lúc Phạm Quỳnh dịch một tác phẩm ngoại quốc nào ra quốc văn, sáng tác một văn phẩm nào, viết một bài nghiên cứu hay bình luận văn học nào ông cũng mặc bộ áo chính trị xấu xa hết hay sao?

Khi phẩm bình về thái độ, tâm sự thầm kín, nỗi éo le, u uất của một người đã khuất không bao giờ trả lời cho mình được, chúng tôi thiết tưởng cần phải thận trọng. Nhiều người muốn làm một cái gì mới lạ khác thiên hạ. Điều đó không đáng trách. Nhưng muốn tự làm nổi bật mà vô tình hay hữu ý phủ nhận công trình của người xưa thì không được vì cứu cánh không thể biện minh cho phương tiện xấu.

T.V.H.


[1] Nam Phong số 30 Décembre 1919, trang 480.

[2] Thượng Chi Văn Tập III, 1962 trang 80.

[3] Thượng Chi Văn Tập III, 1962, trang 81

[4] Thượng Chi Văn Tập III, 1962, trang 127

[5] Nam Phong số 68,69,70,81,83,85,87, 1923

[6] Nam Phong bài Mấy lời bình luận vè Văn chương Truyện Kiều, số 79 Janvier 1924, trang 30-37.

[7] Bài diễn thuyết nhân lễ kỷ niệm Tiên Điền Nguyễn Du (1924)

[8] Kim Vân Kiều dưới mắt 2 cụ Ngô Đức Ké và Huỳnh Thúc Kháng, Anh Minh xuất bản, Huế 1958, trang 12.

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

%d bloggers like this: