Pham Ton’s Blog

Tháng Năm 12, 2011

Tôn Thất Đại, cháu ngoại Phạm Quỳnh nhận giải thưởng kiến trúc quốc gia năm 2010

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 4:42 chiều

Blog PhamTon, tuần 3 tháng 5 năm 2011.

TÔN THẤT ĐẠI, CHÁU NGOẠI PHẠM QUỲNH

NHẬN GIẢI THƯỞNG KIẾN TRÚC QUỐC GIA NĂM 2010

Phạm Tôn

Phó giáo sư Tiến sĩ Kiến trúc sư Tôn Đại, sinh năm 1937 tại Hà Nội, có tên khai sinh do ông nội đặt là Tôn Thất Đại, chữ Đại thuộc bộ ngọc, là tên một thứ ngọc, như tên ông nội, cha và hai em trai, đều là tên một thứ ngọc. Ông là trưởng nam của trưởng nữ học giả Phạm Quỳnh là bà Phạm Thị Giá và giáo sư Tôn Thất Bình, hiệu trưởng điều hành trường Thăng Long (Ngõ Trạm) nổi tiếng ở Hà Nội xưa. Ông từng là sinh viên khoá I, Đại học Bách Khoa Hà Nội từ khi mới thành lập

Ngày 23/4, tại Cung Văn hóa Lao động Hữu  nghị Việt – Xô (Hà Nội), Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức trọng thể lễ kỷ niệm Ngày Kiến trúc Việt Nam 27/4 và trao tặng Giải thưởng Kiến trúc quốc gia 2010. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã gửi thư chúc mừng Hội. Đến dự buổi lễ, có đồng chí Đinh Thế Huynh, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung Ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; nhà thơ Hữu Thỉnh; Chủ tịch Uỷ ban toàn quốc Liên hiệp các hội Văn học – Nghệ thuật Việt Nam. Tại đây, Phó giáo sư Tiến sĩ Tôn Đại đã nhận giải thưởng Kiến trúc Quốc gia năm 2010 (giải nhì) về tập sách khoảng 500 trang nhan đề Kiến trúc, những vấn đề lý luận và thực tiễn do Nhà xuất bản Xây Dựng xuất bản năm 2011.

Trong Lời nói đầu tập sách, Nhà xuất bản Xây Dựng đã viết như sau:

“Cuốn sách bạn đọc đang cầm trên tay là một tập hợp một số những bài viết, bài nghiên cứu, những tiểu luận chuyên đề mà tác giả đã công bố trong các hội thảo khoa học về kiến trúc và quy hoạch đô thị trên các tạp chí chuyên ngành trong những năm qua.

 

Là một kiến trúc sư có nhiều năm làm công tác thiết kế công trình và quy hoạch đô thị ở cơ quan trung ương và địa phương, sau đó về giảng dạy ở đại học, PGS. TS. Tôn Đại đã dành nhiều thời gian nghiên cứu lí luận nghệ thuật kiến trúc và quan tâm đến mảng lí luận phê bình.

Cuốn sách trình bày các vấn đề thành bốn chuyên mục:

  1. 1.      Những vấn đề về kiến trúc Việt Nam
  2. 2.      Những vấn đề về lí luận nghệ thuật triến trúc
  3. 3.      Các công trình kiến trúc và những sáng tạo trong kiến trúc
  4. 4.      Những vấn đề về nghệ thuật

Vỡi nhãn quan bao quát, tác giả đã tổng kết những vấn đề lớn như Những chặng đường phát triển nghệ thuật kiến trúc Việt Nam 50 năm qua hay Tổng quan nghệ thuật kiến trúc Việt Nam thế kỉ XX; Ông đã có cách phân kì độc đáo như “thời kỳ tre nứa lá”,”thời kì gỗ”, “thời kỳ gạch”, “thời kỳ bêtông cốt thép lắp ghép”, “thời kì khung bêtông cốt thép”.

Những vấn đề lớn đã được trình bày một cách đơn giản sáng sủa.

Tác giả tỏ ra có sự nhạy cảm nghệ thuật nên cách đây ¼ thế kỉ đã sớm đánh giá một cách đúng đắn công lao của thế hệ kiến trúc sư đầu tiên của nước ta trong việc sáng tạo ra kiến trúc Tân cổ điển thời kì những năm 60 thế kỉ trước trên miền Bắc, trong bài Qua một số công trình kiến trúc xây dựng trong những năm 60. Cùng với sự nhạy cảm ấy, tác giả đã sớm phát hiện mầm mống chủ nghĩa Biểu hiện trong kiến trúc hiện đại Việt nam và công khai cổ vũ xu hướng này trong lúc có nhiều dư luận không đồng tình, thậm chí đả phá trong bài Sáng tạo những không gian hấp dẫn là mong ước của kiến trúc sư và bài Nhân một công trình của chủ nghĩa Biểu hiện trong kiến trúc hiện đại Việt Nam, bàn về mối quan hệ giữa kiến trúc và điêu khắc.

Tác giả đã có công phát hiện ra một nhân tố mới trong kiến trúc hiện đại Việt Nam trong bài Đã ra đời một trào lưu kiến trúc dân gian mới. Đây là một công trình nhỏ nghiên cứu có phân tích nguyên nhân ra đời và phân loại các đặc tính của trào lưu này đồng thời tỏ thái độ ủng hộ và giúp đỡ trào lưu này một cách tích cực, hiệu quả bằng cách uốn nắn những biểu hiện lệch lạc của nó.

PGS. TS. Tôn Đại thường có cái nhìn độc đáo, cách viết sắc bén đôi khi hài hước như những bài Chúng ta đang ở đâu (Tham luận tại Đại hội VI Hội Kiến trúc sư Việt Nam), Hai lần quay lại chủ nghĩa Cổ điển, Khoảng cách nghiệt ngã. Nhưng cũng có khi giọng văn rất nhẹ nhàng mang tính văn học như Một thoáng Ma Cao, Huyền Không sơn thương, một bài thơ kiến trúc, bài viết với những kí hoạ của tác giả đã nâng cao tính nghệ thuật của kiến trúc lên.

Trong mảng lí luận phê bình, tác giả đã nghiên cứu khá công phu để trình bày những lý thuyết khá phức tạp dưới dạng đơn giản nhằm phổ biến dễ dàng cho bạn đọc như Nguyên lí phản truyền thống của Kenzo Tange, Về thuyết tính nhập nhằng trong kiến trúc của Robert Venturi.

Tôn Đại là một người kiên trì phê phán “Hội chứng kiến trúc Pháp”, đó là một thứ hàng dởm có tác dụng kéo lùi nghệ thuật kiến trúc của Việt Nam, xoá đi tính chất địa phương và bản sắc của kiến trúc Việt Nam, khởi đầu bằng Một thị hiếu không lành mạnh.

Về công tác đào tạo, giới thiệu những thành tựu của nghệ thuật kiến trúc thế giới và vấn đề hành nghề kiến trúc, tác giả cũng đề cập đến trong phần 4 của cuốn sách này.

Cuốn sách lẽ ra đã ra mắt sớm hơn, nhưng do một số trở ngại nên giờ phút này mới đến tay bạn đọc, do đó có nhiều bài nghiên cứu gần đây của tác giả phải gác lại, chúng tôi sẽ cho ra mắt trong một dịp sau…

Mong rằng cuốn sách sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên kiến trúc, các kiến trúc sư và những người quan tâm đến nghệ thuật kiến trúc.”

P.T.

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

%d bloggers like this: