Pham Ton’s Blog

Tháng Một 12, 2012

Ca trù thành phố Hồ Chí Minh: Bảo Tồng Còn Khó, Nói Gì Phát Triển

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 3:55 chiều

Blog PhamTon năm thứ ba, tuần 3 tháng 1 năm 2012

Ca trù thành phố Hồ Chí Minh:

BẢO TỒN CÒN KHÓ, NÓI GÌ PHÁT TRIỂN

Thu Nga

Lời dẫn của Phạm Tôn: Báo Thời Nay số 185 ngày 17/10/2011 có bài Ca trù thành phố Hồ Chí Minh: Bảo tồn còn khó, nói gì phát triển của bạn Thu Nga trong mục Thời sự Văn nghệ. Xin giới thiệu để các bạn tham khảo.

—-o0o—-

Chỉ là một nhánh của loại hình nghệ thuật tao nhã này, theo chân các thầy thông, thầy phán, thầy ký và các nhà văn, nhà báo mà du nhập vào nam, nhưng những năm 50, không khí ca trù ở đất Sài Gòn khá xôm tụ. Các cô đào tài danh Như Tuyết, Kim Dung, Huệ Đăng, Bích Câu hay “bốn chàng tài tử” Hai Xe, Ba Pháo, Tư Mã, Năm Chốt từng làm chao đảo các quán hát cô đầu nổi tiếng khu vực Chi Lăng, Đại Đồng, Thái Lập Thành – Phan Xích Long (thuộc quận Bình Thạnh và Phú Nhuận bây giờ). Trên đài phát thanh Pháp-Á (Radio France-Asie) hồi dó cũng có chương trình hát ca trù gọi là chương trình ca bắc. Sau khi thực dân Pháp rút khỏi Việt Nam, đài Pháp-Á cũng rút theo nên chương trình ca trù trên sóng phát thanh chuyển sang đài Sài Gòn.

Tiếc thay, tới khoảng năm 1960, Ngô Đình Diệm ban hành lệnh cấm mở quán ca trù. Ca sĩ, nhạc công buộc phải chuyển nghề. Ca trù dần bị lãng quên, cho tới ngày giải phóng…

Nói về việc phục dựng ca trù ở Sài Gòn, không thể không nhắc tới  tâm huyết của hai con người đặc biệt bắn gó với loại hình nghệ thuật độc đáo này.

Đầu tiên là Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Khê. Năm 1976, sau khi từ Pháp trở về, ông đã làm hết sức để giới thiệu loại hình nghệ thuật độc đáo này ra thế giới. Tâm huyết của ông đã thúc đẩy dự định phục dựng ca trù trong anh giáo Nguyễn Nhã – một người con đất Bắc. Năm 1993, ông giáo Nhã lặn lội tìm lại các ca sĩ, nhạc công ca trù xưa, lấy nhà riêng của ông trên đường Trần Kế Xương làm nơi luyện tập, biểu diễn. Năm 2000, khi trở thành một trong những thành viên sáng lập Trường Đại học Dân lập Hùng Vương, ông Nhã tiến thêm một bước bằng quyết định thành lập Câu lạc bộ Ca trù Đại học Hùng Vương, thu hút thêm nhiều sinh viên của trường tham gia. Tuy nhiên, suốt 10 năm, tổng số thành viên Câu lạc bộ chỉ khoảng 30 người. Khi tiến sĩ Nhã về hưu, ông rút Câu lạc bộ từ trường về, đổi tên thành Câu lạc bộ ca trù và hát thơ Lạc Việt, nhưng số thành viên là học sinh – sinh viên rút lui dần.

Hiện ngoài Câu lạc bộ tư nhân của tiến sĩ Nguyễn Nhã, ở Sài Gòn còn có một Câu lạc bộ của Trung tâm Văn hóa thành phố Hồ Chí Minh với 14 đào nương, phần lớn đều ở tuổi trên dưới 60; tám kép đàn và năm trống chầu (trong đó ba người đóng được cả hai vai kép dàn và trống chầu). Một số lượng quá ít ỏi so với thành phố tám triệu dân. Địa bàn hoạt động lại càng thu hẹp.

Những người tâm huyết vẫn âm thầm nỗ lực, như tiến sĩ Nhã đang tổ chức những hình thức biểu diễn mới như ẩm thực ca trù, ca trù xen lẫn hát thơ, hát ả phiền, còn trong các buổi sinh hoạt văn nghệ định kỳ hằng tháng tại tư gia, Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Khê vẫn dành riêng các chủ đề về ca trù. Nhiều người cũng đề cập tới xu hướng giao lưu giữa các Câu lạc bộ ca trù với nhau hoặc vấn đề bồi dưỡng kiến thức văn học thơ ca cổ điển, thể loại thơ lục bát, đường luật, hát nói… chương trình học văn ở nhà trường… Nhưng nếu không có tài trợ, thiếu tri âm – tri kỷ thì nỗi lo “thành phố Hồ Chí Minh sẽ là địa phương không còn di sản ca trù” của ông Lê Văn Lộc, Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh, là nguy cơ có thật.

T.N.

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.

%d bloggers like this: