Pham Ton’s Blog

Tháng Chín 6, 2012

Phạm Quỳnh – những góc nhìn từ Huế

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 1:16 sáng

Blog PhamTon năm thứ 3, tuần 3 tháng 9 năm 2012.

 

Phạm Quỳnh – những góc nhìn từ Huế

            Thanh Tùng

Lời dẫn của Phạm Tôn: Đây là bài nhà báo Thanh Tùng gửi cho chúng tôi từ Huế ngày 2/9/2012.

—o0o—

            Nhận dạng lại chân dung nhân vật lịch sử Phạm Quỳnh có khá nhiều bài viết, nhiều công trình nghiên cứu được đánh giá là khách quan và khoa học. Phạm Quỳnh – một góc nhìn (PQMGN) là công trình biên khảo của Tiến sĩ sử học Nguyễn Văn Khoan. Tác phẩm được NXB Công an nhân dân cấp phép và ấn hành quý 3/2011. Cuốn sách khá dày dặn, gần 300 trang khổ 13×19, tư liệu phong phú, chân thực và khách quan, được đông đảo độc giả đón nhận, dư luận đánh giá cao. Đúng một năm sau, quý 3/2012, tác giả tiếp tục cho mắt tập 2, dày hơn 300 trang, cũng do Nhà xuất bản Công an nhân dân cấp phép.

Tại Trung tâm Du lịch Huế xưa – Huế nay, thành phố Huế, đêm 30-8-2012,  Hội đồng họ Phạm tỉnh Thừa Thiên Huế và gia đình tác giả tổ chức ra mắt tác phẩm PGMGN.

          PQMGN tiếp tục khẳng định những đóng góp của Phạm Quỳnh trên nhiều lĩnh vực. Điều lý thú, từ cuộc toạ đàm này cho thấy còn rất nhiều tư liệu mới, nhiều góc nhìn mới, trong đó có những góc nhìn riêng từ Huế về Phạm Quỳnh đủ sức gây cảm hứng cho tác giả Nguyễn Văn Khoan tiếp tục công trình biên khảo PQMGNtập 3.

   Nhà nghiên cứu (NNC) Phan Thuận An gần đây tìm thấy hai tờ Châu bản triều Nguyễn liên quan đến chủ quyền của Việt Nam về quần đảo Hoàng Sa. Hai tờ Châu bản này do cụ Phạm Quỳnh làm tờ trình để vua Bảo Đại châu phê. Lần này, trong hàng ngàn cổ vật lưu giữ trong Bảo tàng Mỹ thuật cung đình Huế, Phan Thuận An đã nghiên cứu và giới thiệu về bức Trấn phong Thiên tử từ thần, một tư liệu quý, có giá trị văn bản học, một sự tôn vinh về cả tài năng và nhân cách của thuộc cấp, của những người bạn đồng liêu đối với cụ Phạm Quỳnh – một người rất giỏi về văn chương, có công lớn trong việc phò tá nhà vua về lĩnh vực này.

            Tâm phục khẩu phục bút ký Mười ngày ở Huế, NNC Nguyễn Đắc Xuân chia xẻ về sự tác động và ảnh hưởng rất lớn của Phạm Quỳnh đối với bản thân mình trong quá trình nghiên cứu Huế, viết sách giới thiệu về Huế. Cũng từ những nội hàm văn hoá Huế và vị thế của Huế được cụ Phạm phân tích, bình luận trong bút ký này Nguyễn Đắc Xuân đã có một tham luận, đề xuất mô hình xây dựng Huế trở thành thành phố nhân văn.

            Dưới góc nhìn của một nhà phê bình văn học, PGS-TS Hồ Thế Hà phân tích và đánh giá “ký văn học, ký văn hóa – một phẩm tính đem lại sự thành công và sức sống nhân văn bền vững cho những trang viết  giàu cảm xúc – trí tuệ – nghệ thuật của Phạm Quỳnh.”

Đọc bài của GS Nguyễn Đình Chú, nhà văn Hà Khánh Linh rất tâm đắc và rất cảm động khi thấy người tự nhận mình từng là “đối phương” của cụ Phạm đã có sự “đổi giọng” với lý do lịch sử cần được nhìn nhận lại. Hà Khánh Linh xem sự “đổi giọng” ấy là thái độ và vai trò của trí thức. Kẻ sĩ xưa nay vẫn tích cực góp phần minh định lại nhân cách của nhân vật lịch sử một thời bị nhìn nhận chưa đúng. Họ làm việc này vì triều đại mình đang sống, đang cống hiến, đang phụng sự. Và sự “đổi giọng” của GS Nguyễn Đình Chú hôm nay không ngoài lẽ ấy.

          Nhà văn Tô Nhuận Vỹ, người suốt 30 năm qua canh cánh một nỗi lòng với Vùng sâu. Với cụ Phạm, Tô Nhuận Vỹ cũng có một niềm sâu thẳm. Ông đề nghị: Đã đến lúc Nhà nước cần kết luận và vinh danh chính thức sự đóng góp lớn lao cho Văn hóa dân tộc của cụ. Bởi đã có nhiều hội thảo, nhiều cuộc kỷ niệm về Phạm Quỳnh, nhiều nhà xuất bản đã in lại nhiều tác phẩm của Phạm Quỳnh… khẳng định sự đóng góp to lớn của Phạm Quỳnh đối với sự gìn giữ, phát huy nền Quốc ngữ, nền văn học văn hóa dân tộc.

Cùng mạch tư duy với nhà văn Tô Nhuận Vỹ, ý kiến của nhà văn Nguyễn Khắc Phê mở rộng vấn đề: Đây không còn là chuyện riêng của cụ Phạm Quỳnh.

          Chuyện riêng của cụ Phạm là gì?

  Ngày Nhật đảo chính Pháp (9.3.1945), Phạm Quỳnh và cả nội các bị thay thế, ông đã lui về sống cuộc đời của người ẩn sĩ trong ngôi biệt thự bên bờ sông Lợi Nông, không tham gia chính phủ thân Nhật của Trần Trọng Kim, không chạy theo người Pháp để được tỵ nạn, cũng không theo cách mạng. Ông nặng lòng với nước theo cách của mình.

Trong PQMGN, tập 1, (tr 178) tác giả có dẫn bản phúc trình ngày 8-1-1945 của Khâm sứ Trung Kỳ Haelewyn gửi cho Toàn quyền Đông Dương Jean Decoux. Tờ phúc trình nhấn mạnh một số điểm sau đây:

            Phạm Quỳnh lặp lại điệp khúc yêu cầu chúng ta hoàn trả Bắc Kỳ về cho Hoàng Triều như Pháp quốc đã hứa…

 Phạm Quỳnh đòi hỏi chúng ta trong một thời hạn ngắn nhất, cụ thể nhất, phải hợp thức hoá việc phục hồi chủ quyền của Vương triều trên lãnh thổ Bắc Kỳ và Nam Kỳ…

Bề ngoài Phạm Quỳnh tuy nhã nhặn, hoà hoãn, nhưng ông ta là một phần tử bất khả phân trong chủ trương giành độc lập cho Việt Nam và chúng ta đừng mong làm gì với lòng ái quốc chí thành, bất di bất dịch nơi ông ta…

Có một điều ai cũng phải thừa nhận, Phạm Quỳnh là người suốt đời cần mẫn với công việc, nếp nhà thanh bạch. Từng giữ nhiều trọng trách trong triều nhưng không có tài liệu nào cho thấy ông là kẻ tham quan, lạm dụng chức quyền cho những mục đích cá nhân. Xét về phương diện này, cho đến hôm nay ông vẫn là một tấm gương soi đối với những người được gọi là “công bộc của dân”.

          Về lĩnh vực báo chí và văn học, Phạm Quỳnh đã được nhận thức lại thỏa đáng, công bằng. Cũng có thể xem đây là một bài học chung để đánh giá lại những trường hợp có tình cảnh tương tự, kể cả trong và ngoài lĩnh vực văn học nghệ thuật, hay về mối quan hệ giữa văn hóa và chính trị. Theo tiến trình đổi mới, có một cách nhìn khác về những nhân vật từng bị đối xử không thấu tình đạt lý như trường hợp Phan Thanh Giản, Nguyễn Văn Tường,  Phạm Quỳnh. Đây là những quan điểm cởi mở, một nền tảng văn hóa mới để làm cơ sở hòa giải, hòa hợp dân tộc.

T.T. 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

%d bloggers like this: