Pham Ton’s Blog

Tháng Mười Hai 14, 2012

Câu trả lời từ Hà Nội

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 12:20 sáng

Blog PhamTon năm thứ ba, tuần 4 tháng 12 năm 2012.

HAI BÀI HÁT THÁNG 12/1972 CỦA NHẠC SĨ PHẠM TUYÊN

CÂU TRẢ LỜI TỪ HÀ NỘI

Hồng Việt

Lời dẫn của Phạm Tôn: Đây là bài của Hồng Việt đăng trong mục Văn Hóa – Văn Nghệ  báo Thời Nay (số 304 ngày 13.12.2012).

—o0o—

Những ngày tháng 12 của tròn 40 năm trước, Hà Nội oằn mình trong bom đạn. Nhạc sĩ Phạm Tuyên, khi đó làm việc tại Đài Tiếng nói Việt Nam, người tình nguyện ở lại Hà Nội trực trong 12 ngày đêm B52 rải thảm, đã cho ra đời hai bài hát. 40 năm, nhạc sĩ lão thành rưng rưng nhắc lại chuyện cũ.

Từ cây đàn piano bật tung nắp

Ha Noi dien bien phu

Nhạc sĩ Phạm Tuyên có hai bài hát về 12 ngày đêm tháng Chạp năm 1972 là Hà Nội những đêm không ngủ Hà Nội, Điện Biên Phủ! Ngày 22/12/1972, căn nhà của ông ở phố Đại La bị trúng b

om. Từ cơ quan trở về, chưa kịp mừng vì mình thoát chết, ông sững

lại khi nhìn căn nhà tan hoang…

Ông nói, hình ảnh ông nhớ nhất, giữa đống đổ nát, là cây đàn piano quen thuộc, bị bật tung nắp, nằm trơ trọi. “Đàn bị bật tung lên, tủ sách bị cháy cả. Tôi thấy mình mất hết!”. Cả Hà Nội bị cày xới. Nhưng ông bảo kỳ lạ là, đạp xe qua các khu phố, vẫn thấy có tiếng hát. Người Hà Nội vẫn bình tĩnh với những công việc của mình. Chính bản thân nhạc sĩ, nhờ thế, nhanh chóng vượt qua được nỗi buồn. Không còn cây đàn, nhưng trong lòng ông đã bắt đầu có những giai điệu đầu tiên của bài ca Hà Nội những đêm không ngủ. Ít người biết, câu hát “Thánh thót đàn của ai ngân dài phố vắng” được viết bởi cảm xúc của người vừa mất đi không chỉ cây đàn quen thuộc. Đêm hôm đó, trong căn hầm trú ẩn, ông hoàn thành bài hát trong nỗi nhớ gia đình đi sơ tán, trong niềm tự hào không thể che giấu của người tận mắt chứng kiến Hà Nội khi ấy. Dù “Lửa rực cháy sáng phố phường yêu dấu”, nhưng bài hát vẫn được viết trên một giai điệu đầy lạc quan, nhịp chậm rãi, chắc chắn, sau này, được phối với dàn hợp xướng và tiếng đệm của đàn piano.

Ông tâm sự, bài hát viết ra, cũng như lời nhắn gửi tới gia đình mình đang đi sơ tán, “Ơi các chị em đang giờ đây tạm xa Hà Nội, trông thấy chăng dáng đỏ rực hào quang trên thành phố của ta”. Hà Nội khi đó, vẫn là sự bình thản đến lạ kỳ giữa tiếng bom gào.

Đến bài hát cất lên dưới gốc đa cổ thụ.

Ngày 26/12, nhạc sĩ được tin phố Khâm Thiên gần như bị san phẳng sau trận bom ác liệt. Nỗi xúc động khiến ông thức trọn đêm để viết ca khúc Hà Nội, Điện Biên Phủ! với câu hát nổi tiếng: “Hà Nội đây! Đế quốc Mỹ có nghe chăng câu trả lời của chúng ta!”. Bản nhạc hoàn thành, nhạc sĩ kể: “Tôi đến trụ sở Báo Nhân Dân ở Hàng Trống, gặp hai nhà báo Thép Mới và Hữu Thọ. Hai anh nói báo Đảng phải đăng ca khúc này ngay!”. Ngày 28/12, tòa soạn báo cũng đã sơ tán gần hết. Lúc đó, ông tự làm ca sĩ cho bài hát của mình, cầm đàn guitare, hát Hà Nội, Điện Biên Phủ! cho mấy anh em ở lại nghe dưới gốc đa cổ thụ trong khuôn viên tòa soạn báo Nhân Dân. Ngay ngày hôm sau, ngày Pham Tuyen (Ha Noi Dien Bien Phu)29/12/1972, bài hát được in trang trọng trên báo Đảng, lần đầu tiên ra mắt công chúng. Ông nói khi đó, trong lòng ông có nhiều cảm xúc lẫn lộn. Vừa đau buồn, vừa tự hào. 40 năm nay, ông vẫn giữ số báo đó, như một kỷ niệm không quên với Hà Nội.

Nhạc sĩ Thụy Kha có kể rằng thời điểm đó, ông cùng đồng đội đang ở Quảng Trị, ngày ngày chờ tin Hà Nội. Nhiều anh em chiến sĩ người Hà Nội, trải qua trận mùa hè không nao núng, nhưng biết Hà Nội bị ném bom đều không khỏi lo lắng. Nhưng nghe hai bài hát của nhạc sĩ Phạm Tuyên, mọi lo âu như được giải tỏa. “Chúng tôi có sự đồng cảm. Lúc đó nghe bài hát từ Đài Tiếng nói Việt Nam, chúng tôi trào nước mắt. Đến giờ tôi vẫn thấy nghẹn ngào”.

Người Hà Nội mang trong tim, độc lập tự do thiêng liêng” – Có những câu trả lời quyết liệt, trước tất cả những kẻ xâm lược, cả 40 năm sau, điều đó vẫn không thể khác.

H.V.

* Với Báo Nhân Dân, nhạc sĩ Phạm Tuyên có một cơ duyên đặc biệt. Ba năm sau, ngày 1/5/1975, trong số báo đặc biệt về sự kiện miền Nam hoàn toàn giải phóng, bài hát Như có Bác trong ngày đại thắng cũng lần đầu được đăng trên trang ba của tờ báo.

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.

%d bloggers like this: