Pham Ton’s Blog

Tháng Mười Hai 14, 2012

Những góc nhìn chân thực khách quan về Phạm Quỳnh

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 12:15 sáng

Blog PhamTon năm thứ ba, tuần 4 tháng 12 năm 2012.

 

Tại cuộc tọa đàm về Thượng Chi – Phạm Quỳnh ở Huế (30/08/2012)

NHỮNG GÓC NHÌN CHÂN THỰC, KHÁCH QUAN VỀ PHẠM QUỲNH

Phạm Hữu Thanh Tùng

Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng họ Phạm Thừa Thiên Huế,

    Phó Tổng biên tập Nội San Thông tin họ Phạm Việt Nam

 

Lời dẫn của Phạm Tôn: Đây là Thay lời bế mạc cuộc tọa đàm về Thượng Chi – Phạm Quỳnh ở Huế (30/8/2012) của nhà báo Phạm Hữu Thanh Tùng, cũng là người điều khiển cuộc tọa đàm này.

—o0o—

Hiện tượng Phạm Quỳnh đã gây nên nhiều tranh luận với những ý kiến khác nhau. Theo tiến trình đổi mới, có một cách nhìn khác về những nhân vật từng bị đối xử không thấu tình đạt lý, như trường hợp Nguyễn Văn Tường, Phan Thanh Giản, Phạm Quỳnh… Có thể xem đây là những quan điểm cởi mở, một nền tảng văn hóa mới để làm cơ sở cho hòa giải, hòa hợp dân tộc.

Hai tập Phạm Quỳnh – một góc nhìn tiếp tục khẳng định những đóng góp của Phạm Quỳnh trên các lĩnh vực báo chí, văn học, bảo tồn và làm trong sáng tiếng Việt, khơi dậy truyền thống dân tộc, chấn hưng dân trí, tiếp nhận và giao lưu văn hoá Đông – Tây. v.v…

Pham Quynh Mot goc nhin (tap 1 va 2)

Chúng tôi muốn nói thêm về nhân cách của cụ Phạm Quỳnh.

  Là quan đầu triều của chính quyền Bảo Đại nhưng cụ không hề khủng bố các nhà yêu nước đương thời. Ngược lại, cụ coi họ là những người làm “quốc sự”, là thành phần khả kính, đứng trên ông một bậc, chấp nhận mỗi người một việc theo chí hướng riêng. Ví dụ như khi bị cụ Nghè Ngô Đức Kế “Luận cùng chánh học và tà thuyết”, cụ Phạm Quỳnh lời lẽ rất nhã nhặn và tôn kính: “Họ Ngô đối với tôi vốn không hiềm khích gì. Ông là người quốc sự phạm cũ, vì việc nước mà long đong chìm nổi trong bao năm, dẫu người không đồng tư tưởng, đồng chánh kiến với ông, cũng phải kính trọng cái thân thế của ông. Tôi cũng vậy, thủy chung vẫn coi ông như bậc đàn anh”.

   GS Văn Tạo, nguyên Viện trưởng Viện Sử học Việt Nam đã từng nói: Sử học trọng sự công minh, vốn là thuộc tính của ngành khoa học. Vì có “công minh lịch sử” mới có “công bằng xã hội” (Phạm Quỳnh Một góc nhìn Tập 1, tr 108).

Ngày Nhật đảo chánh Pháp (9.3.1945), Phạm Quỳnh và cả nội các bị thay thế, ông đã lui về sống cuộc đời của người ẩn sĩ trong ngôi biệt thự bên bờ sông Lợi Nông, không tham gia chính phủ thân Nhật của Trần Trọng Kim, không chạy theo người Pháp để được tỵ nạn, cũng không theo cách mạng.  Sự thất bại trên con đường hoạn lộ đã làm hại uy tín của con người văn hóa Phạm Quỳnh, gây nên rất nhiều cách đánh giá khác nhau của người đương thời và của cả hậu thế.

Về tinh thần yêu nước, trong Phạm Quỳnh – một góc nhìn, tập 1, trang 178, TS Nguyễn Văn Khoan có dẫn bản phúc trình ngày 8-1-1945 của Khâm sứ Trung Kỳ Haelewyn gửi cho Toàn quyền Đông Dương Jean Decoux. Tờ phúc trình nhấn mạnh một số điểm sau đây:

            Phạm Quỳnh lặp lại điệp khúc yêu cầu chúng ta hoàn trả Bắc Kỳ về cho Hoàng Triều như Pháp quốc đã hứa…

 Phạm Quỳnh đòi hỏi chúng ta trong một thời hạn ngắn nhất, cụ thể nhất, phải hợp thức hoá việc phục hồi chủ quyền của Vương triều trên lãnh thổ Bắc Kỳ và Nam Kỳ…

Bề ngoài Phạm Quỳnh tuy nhã nhặn, hoà hoãn, nhưng ông ta là một phần tử bất khả phân trong chủ trương giành độc lập cho Việt Nam và chúng ta đừng mong làm gì với lòng ái quốc chí thành, bất di bất dịch nơi ông ta…

Phạm Quỳnh là một người suốt đời cần mẫn với công việc, nếp nhà thanh bạch. Từng giữ nhiều trọng trách trong triều nhưng không có tài liệu nào cho thấy ông là kẻ tham quan, lạm dụng chức quyền cho những mục đích cá nhân. Xét về phương diện này, cho đến hôm nay ông vẫn là một tấm gương soi đối với những người được gọi là “công bộc của dân”.

          Về lĩnh vực báo chí và văn học, vấn đề Phạm Quỳnh đã được nhận thức lại thỏa đáng, công bằng. Cũng có thể xem đây là một bài học chung để đánh giá lại những trường hợp có tình cảnh tương tự, kể cả trong và ngoài lĩnh vực văn học nghệ thuật, hay về mối quan hệ giữa văn hóa và chính trị. Nhà văn Nguyễn Khắc Phê khẳng định vấn đề này “Không phải là chuyện riêng của Cụ Phạm Quỳnh”.

          Đọc bài của GS Nguyễn Đình Chú, nhà văn Hà Khánh Linh xem sự “đổi giọng” của ông là thái độ và vai trò của trí thức. Kẻ sĩ xưa nay Thanh Tung noivẫn tích cực góp phần minh định lại nhân cách của nhân vật lịch sử một thời bị nhìn nhận chưa đúng. Họ làm việc này vì triều đại mình đang sống, đang cống hiến, đang phụng sự. Nhà văn Hà Khánh Linh nghĩ rằng, sự “đổi giọng” của GS Nguyễn Đình Chú hôm nay không ngoài lẽ ấy.

Tôi (Thanh Tùng) muốn nhấn mạnh thêm: Sự “đổi giọng” như GS Nguyễn Đình Chú đã không còn là cá biệt.

           Nhà văn Tô Nhuận Vỹ đề nghị: Đã đến lúc Nhà nước cần kết luận và vinh danh chính thức sự đóng lớn lao cho Văn hóa dân tộc của cụ. Bởi đã có nhiều hội thảo, nhiều cuộc kỷ niệm về Phạm Quỳnh, nhiều nhà xuất bản đã in lại nhiều tác phẩm của Phạm Quỳnh… khẳng định sự đóng góp to lớn của Phạm Quỳnh đối với sự gìn giữ, phát huy nền Quốc ngữ, nền văn học văn hóa dân tộc.

            Từ cuộc toạ đàm này cho thấy còn rất nhiều tư liệu mới, nhiều góc nhìn mới, trong đó có những góc nhìn riêng từ Huế về Phạm Quỳnh có thể gây cảm hứng cho tác giả Nguyễn Văn Khoan tiếp tục công trình biên khảo Phạm Quỳnh – một góc nhìn, tập 3 như đề xuất của nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa.

Ví dụ như nhà nghiên cứu Phan Thuận An giới thiệu bức Trấn phong Thiên tử từ thần, một tư liệu quý, có giá trị văn bản học, một sự tôn vinh về cả tài năng và nhân cách của thuộc cấp, của những người bạn đồng liêu đối với cụ Phạm Quỳnh – một người rất giỏi về văn chương, có công lớn trong việc phò tá nhà vua về lĩnh vực này.

      Phạm Quỳnh rất sắc sảo trong các bài bút ký, nhật ký du hành, góp phần  khẳng định thể ký là thể loại xung kích trong thể hiện chức năng nhận thức của báo chí và văn học, đặc biệt là bút ký chính luận. Nhà phê bình văn học, PGS-TS Hồ Thế Hà bình luận: “Ký văn học, ký văn hóa – một phẩm tính đem lại sự thành công và sức sống nhân văn bền vững cho những trang viết  giàu cảm xúc – trí tuệ – nghệ thuật của Phạm Quỳnh.”

            Nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân đánh giá Phạm Quỳnh là lão tiền bối trong lĩnh vực nghiên cứu Huế, và rút ra những bài học rất cụ thể trong công việc viết sách giới thiệu về Huế của mình.

  Trên đây là một vài ý kiến lẩy ra từ kết quả nghiên cứu của nhiều tác giả. Hy vọng, độc giả sẽ chiêm nghiệm đầy đủ và sâu sắc hơn khi đọc xong hai tập Phạm Quỳnh – một góc nhìn.

P.H.T.T.

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

%d bloggers like this: