Pham Ton’s Blog

Tháng Hai 28, 2014

Một số nhận xét cũ mà mới về Phạm Quỳnh

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 4:31 chiều

Blog PhamTon năm thứ sáu, tuần 2 tháng 3 năm 2014.

MỘT SỐ NHẬN XÉT CŨ MÀ MỚI

VỀ PHẠM QUỲNH

T.s Nguyễn Văn Khoan

Lời dẫn của Phạm Tôn: Giáo sư Trịnh Văn Thảo sinh năm 1938, gốc Thanh Hóa, năm 1955 sang Pháp du học tiến sĩ Xã hội học, giáo sư Trường Quốc Tế Triết học Pháp, tác giả Nhà trường Pháp ở Đông Dương (1951), Những bạn đường của Hồ Chí Minh (2004).

*

*     *

T

rong sách Ba thế hệ trí thức người Việt (1862-1954) tác giả, giáo sư Trịnh Văn Thảo đã xếp Phạm Quỳnh vào thế  hệ trí thức Việt năm 1907 sau các thế hệ 1862, trước thế hệ 1925.

Theo giáo sư Trịnh Văn Thảo, thế hệ trí thức Việt 1862 có các gương mặt như Nguyễn Quang Bích, tuần phủ Hưng Hóa, lãnh tụ Cần Vương, Phạm Bành, án sát Nghệ An bị kết án tử hình, Trương Vĩnh Ký, giáo sư Trường Thông ngôn, Nguyễn Khuyến, Tổng đốc Sơn Tây, nhà thơ lớn, Huỳnh Tịnh Của, Nguyễn Đình Chiểu; Tống Duy Tân; Phan Đình Phùng; Nguyễn Trường Tộ; Phạm Phú Thứ; Chu Mạnh Trinh; Tuy Lý Vương…

T

rong danh sách trí thức Việt năm 1907, xuất hiện: Phan Kế Bính, Hoàng Tăng Bí, Hồ Tá Bang; Đặng Nguyên Cẩn (thân sinh Đặng Thai Mai), Lương Văn Can; Cao Xuân Dục; Huỳnh Thúc Kháng; Phan Bội Châu; Hồ Chí Minh; Hồ Tùng Mậu; Phạm Quỳnh (với chú thích 1892-1945) quê Hải Dương; tốt nghiệp trường Thông ngôn, sáng lập và chủ biên tạp chí Nam Phong, Thượng thư Bộ Học và Bộ Lại, “bị hành quyết tại những vùng cận Huế”) (trang 45)…

Trên Mục lục Thế hệ 1925, có: Đào Duy Anh, Huy Cận; Nam Cao; Vũ Hoàng Chương; Ngô Đình Diệm; Nguyễn Đổng Chi; Xuân Diệu; Trần Văn Giàu; Võ Nguyên Giáp; Phạm Văn Đồng; Hoàng Xuân Hãn, Nguyễn Thái Học; Thụy An, Hoàng Như Mai, Đặng Thai Mai (có thời gian nghe giảng bài của Phạm Quỳnh), Trần Trọng Kim, Phạm Duy Khiêm,…

T

rang 454, sách đã dẫn, giáo sư Trịnh Văn Thảo giới thiệu ý kiến của nữ nhà báo Cộng sản Pháp Ăng đrê Viôlít về “Ngài Phạm Quỳnh” như sau: “Đứng đầu một tờ báo, học thức và vô cùng thông minh (chữ nghiêng trong nguyên văn-NVK), ông Phạm Quỳnh, che giấu (chữ nghiêng trong nguyên văn) dưới những văn hóa của tu từ học, một số sự thật sắc nhọn… Phạm Quỳnh đã chứng tỏ rằng ông biết vận hành  (chữ nghiêng trong nguyên văn) với sự khéo léo, đan xen sự liều lĩnh và mềm dẻo vào nhau…”

Phụ lục II của sách này dành riêng cho Phạm Quỳnh và Nam Phong tạp chí.

Giáo sư Trịnh Văn Thảo viết: “Quả vậy, chúng ta thấy ở tạp chí đó một sự kết tinh thành công giữa chủ nghĩa cổ điển, xuất phát từ chủ nghĩa bảo thủ của giới trí thức quá độ, với ước muốn mở cửa mang tính chọn lọc trước ảnh hưởng của phương Tây, nơi mà tư tưởng truyền thống chủ nghĩa của Pháp thống trị… Nhóm Nam Phong đã đem đến cho đời sống văn hóa, văn học Việt Nam những năm 1920 một sắc thái sinh động mang tính quyết định, như các tài liệu liên quan xuất bản giữa những năm 1905-1925 đã chỉ ra”.

Để chứng minh cho kết luận này, giáo sư Trịnh Văn Thảo “đưa” ra một danh mục các chủ đề nghiên cứu tiêu biểu từ 1905 đến 1930 qua các chủ đề “về Khổng Giáo”, Đạo Giáo, Phật Giáo, Các trường phái triết học phương Tây; Lịch sử Việt Nam; Lịch sử nước ngoài; Khoa học xã hội; Văn học Trung Hoa; Ca dao tục ngữ, Văn học cổ Việt Nam (bằng chữ Hán) gồm 80 chuyên đề, công trình, trong đó Nam Phong đã đóng góp 58 bài ký tên Phạm Quỳnh, Thượng Chi gần 20 bài” (trang 445-448 sđd).

Theo Hồi ký* của Đặng Thai Mai được giáo sư Trịnh Văn Thảo công bố, “những sinh viên sư phạm được nhận vào học ở trường Cao đẳng Sư phạm Đông Dương”, “Trường dành cho văn học Việt Nam khoảng bốn giờ một tuần. Thời kỳ đó, ông Bùi Kỷ, cùng với ông Trần Trọng Kim và Phạm Quỳnh là một trong ba gương mặt trí thức lớn của thời đó. Phạm Quỳnh là tổng biên tập của một tờ báo… đã viết nhiều bài báo bằng tiếng Pháp và tiếng Việt… bằng một ngòi bút của nghệ sĩ tài ba” (trang 312, sđd)

Xem ra, nếu đúng như giáo sư Trịnh Văn Thảo dẫn và viết, thế hệ trước, hôm nay và mai sau còn NỢ Thượng Chi tiên sinh Phạm Quỳnh nhiều lắm.

N.V.K.

23 Tết Giáp Ngọ

23/1/2014.

————–

  • Đặng Thai Mai, Hồi ký, Hà Nội, 1987, trang 284, 285, 286 theo giáo sư Trịnh Văn Thảo, sđd

 

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.

%d bloggers like this: