Pham Ton’s Blog

Tháng Tư 18, 2014

Quà tặng xứ mưa

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 2:26 sáng

Blog PhamTon năm thứ sáu, tuần 4 tháng 4 năm 2014.

QUÀ TẶNG XỨ MƯA

Lời dẫn của Phạm Tôn: Chúng tôi vừa nhận được bài này từ Huế gởi ra. Xin mời quí bạn tham khảo.

—0O0—

QTXM- Bạn đọc thân mến. NXB Tri Thức chỗ anh Chu Hảo vừa ấn hành cuốn sách mới của nhà văn Tô Nhuân Vỹ có đầu đề rất luận bàn : BẢN LĨNH VĂN HÓA. Đây là những vài viết, tiểu luận nhà văn viết trong nhiều năm qua, rất tâm huyết, gửi NXB nào họ cũng “sợ”, may có Tri Thức cuốn sách mới đến với bạn đọc.

Gần đây một số tờ báo như Hồn Việt, Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh đã in lại những bài viết “đánh” cụ Phạm Quỳnh. Chúng tôi xin in bài viết của nhà văn Tô Nhuận Vỹ trong BẢN LĨNH VĂN HÓA để nói rõ quan điểm cổ hủ một thời , rằng  “ai không theo ta là địch”.

ĐIỀU GÌ CÒN BĂN KHOĂN VỀ PHẠM QUỲNH

Tô Nhuận Vỹ

 Đã có quá nhiều bài viết, nhiều dẫn chứng sinh động, cả trong nước và nước ngoài, và ngay ở cuốn sách Ban linh van hoacủa tác giả Nguyễn Văn Khoan1, về sự đóng góp  của Phạm Quỳnh cho Văn hóa Việt Nam. Tôi chỉ xin đi thẳng vào vấn đề cụ thể.

 1. Điều gì còn băn khoăn về Phạm Quỳnh?

 + Đã có nhiều cuộc hội thảo, nhiều cuộc kỷ  niệm về Phạm Quỳnh, đã có nhiều nhà xuất bản đã in lại nhiều tác phẩm của Phạm Quỳnh sau năm 1975… khẳng định sự đóng góp to lớn của Phạm  Quỳnh đối với sự gìn giữ, phát huy nền quốc ngữ,  nền văn học văn hóa dân tộc.

 + Ai cũng biết, băn khoăn còn lại, tựu trung là Phạm Quỳnh đã từng trực tiếp hợp tác với Pháp (Từ Nam Phong cho đến việc tham chính ở cấp cao nhất của chính quyền do Pháp lập nên).

 2. Với điều băn khoăn này, suy nghĩ của tôi là:

 + Trong suốt chiều dài lịch sử, đất nước ta liên tục bị các thế lực lớn mạnh bên ngoài chế áp, xâm  chiếm. Lực lượng tiên tiến nhất, quyết liệt nhất của  nhân dân yêu nước là cầm súng chiến đấu, nhưng  không phải tất cả nhân dân yêu nước đều ra Liên  phòng, lên chiến khu, lên R. Nhiều người phải ở lại  vùng địch, buộc phải liên quan tới địch, thậm chí  làm cho địch. Nhưng không phải tất cả những người  ở lại đó đều không yêu nước, đều theo địch. Bác Hồ  còn nói “yêu nước tùy theo sức của mình”. Gần bùn  mà chẳng hôi tanh mùi bùn là cực khó, không phải  ai cũng làm được. Cuộc kháng chiến chống Mỹ đã  chỉ rõ: không phải chỉ có những người cộng sản mới  yêu nước. Sự giỏi dang nhất là người cộng sản đã  tập hợp được cả những người không ưa cộng sản  trong mặt trận chống Mỹ, đến cả tổng thống cuối  cùng của chế độ ngụy Sài Gòn cũng có hành động có lợi cho Cách mạng. Đó chính là TẦM NHÌN HỒ  CHÍ MINH trong việc đãi cát tìm nhân tài, trong việc  đoàn kết dân tộc, đặc biệt trong việc đối xử với các  nhân vật lớn mà cả “địch” và “ta” đều chú ý.

 Với Phạm Quỳnh, Bác Hồ đã thảng thốt khi  nghe tin ông bị giết.

 Điều gì còn băn khoăn về Phạm Quỳnh? “Giết một học giả như vậy thì nhân dân được gì?  Cách mạng được ích lợi gì?” ” Hỏi là đã trả lời,khẳng định: Phạm Quỳnh  là một học giả và việc xử như vậy là một sai lầm. Với tầm nhìn đổi mới ấy, trong những năm qua, mặt bằng dân trí cũng như mặt bằng quan trí đã có  những thay đổi lớn trong việc thẩm định nhiều giá trị văn hóa. Chúng ta đã trả lại đúng giá trị cho Phan Thanh Giản, Nguyễn Văn Tường, một số tác giả  nhóm Nhân văn giai phẩm, cho Leopold Cadière…

          Tôi muốn nhắc lại trường hợp P. Cadière. Ông là  linh mục được dòng chính thống Paris bổ nhiệm, theo chân đoàn quân thực dân Pháp đi truyền giáo  xứ An Nam. Nhưng trên mảnh đất này, tâm hồn con  người và đầu óc bác học của ông đã được “khai  sáng”. Ông trở thành một nhà bác học lớn về xã hội học, dân tộc học, địa chất học, ngôn ngữ học, sinh  vật học… của Việt Nam mà bao chục năm trời vì vấn  đề chính trị (không phải là vô lý) mà chúng ta “quên” đi sự đóng góp vĩ đại của ông. Vừa qua, cuộc  hội thảo đánh giá sự nghiệp của ông đã được tổ  chức long trọng, chu đáo, trong ba ngày liền tại Huế đã chứng minh cho sự đúng đắn của tầm nhìn sáng rỡ này .

Khái niệm “địch”, “ta”, “bên này” “bên kia” trong  nhiều trường hợp khi sử dụng phải hết sức cẩn  trọng, trong đó yếu tố thời gian lịch sử nếu bỏ qua sẽ  “là Acid Sunfuric phá hủy hết mọi giá trị”, như J. P. Sartre đã nói.

   Cách nay hơn 30 năm, tôi có tiểu thuyết Ngoại ô, viết về cuộc sống của một vùng ngoại ô Huế sau giải phóng. Trong cuốn sách này có sự xung đột gay gắt  giữa tư tưởng “ai không theo ta là địch” với tư tưởng “ai không theo địch là ta”. Cuối cùng tư tưởng “ai không theo địch là ta” thắng thế. Với Phạm Quỳnh, tôi nghĩ, với nhiều lý do chính  đáng, đã đến lúc Nhà nước, ở đây là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cần kết luận và vinh danh chính  thức sự đóng lớn lao cho văn hóa dân tộc của ông.

 Huế ngày 30/8/2012

(Trích sách BẢN LĨNH VĂN HÓA )

————

 1 Nguyễn Văn Khoan, Phạm Quỳnh – Một góc nhìn, Nxb Công  an nhân dân, 2011, tr.280.

( Tác giả gửi cho QTXM)

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

%d bloggers like this: