Pham Ton’s Blog

Tháng Sáu 21, 2014

Nhạc sĩ Phạm Tuyên: Những tráng ca hào hùng về chiến tranh biên giới

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 10:25 sáng

Blog PhamTon năm thứ sáu, tuần 4 tháng 6 năm 2014.

NHẠC SĨ PHẠM TUYÊN:

NHỮNG TRÁNG CA HÀO HÙNG 

VỀ CHIẾN TRANH BIÊN GIỚI

Lam Hanh – Thư Trang

(Bài đăng trên trang Văn Hóa báo Pháp Luật số 137, ra ngày 17/5/2014)

“Tiếng súng đã vang trên bầu trời biên giới/ Gọi toàn dân ta vào cuộc chiến đấu mới”. Ca khúc Chiến đấu vì độc lập tự do của nhạc sĩ Phạm Tuyên vang lên trên khắp mọi miền Tổ quốc chỉ vài ngay sau khi nổ ra cuộc chiến tranh biên giới Việt – Trung năm 1979, mở màn cho dòng nhạc “biên giới phía Bắc”. Những ca khúc về cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới của ông là những bản tráng ca hào hùng mang tính hiệu triệu, kêu gọi, khơi dậy ý thức tự hào, tự tôn dân tộc, có sức mạnh lay động đến muôn triệu trái tim.

Viết về chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc, nhạc sĩ Phạm Tuyên có sáu ca khúc: Chiến đấu vì độc lập tự do, Tiếng đàn bên bờ sông biên giới, Quyết đánh tan bọn xâm lược, Có một đóa Hồng Chiêm, Chúng tôi là đồng đội của Lê Đình Chính Tiễn thầy giáo đi bộ đội. Các bài hát này có năm bài hát dành cho người lớn, một bài hát dành cho thiếu nhi (Tiễn thầy giáo đi bộ đội), chia làm hai thể loại: Hành khúc và nhạc trữ tình, sâu lắng.

Vì một lẽ sống cao đẹp: Chiến đấu cho độc lập tự do.

Chủ quyền lãnh thổ quốc gia là tối cao, tuyệt đối của quốc gia đối với lãnh thổ và trên lãnh thổ của mình. Đất đai, biển cả của Tổ quốc không chỉ đơn thuần là đất, là nước, là biển, là đảo đá, bãi ngầm, bãi cạn…, mà còn là cả núi xương, biển máu của lớp lớp các thế hệ người Việt Nam kết tinh trong đó. Vì vậy mà vô cùng thiêng liêng.

Pham Tuyen va posterÂm nhạc là một ngôn ngữ của tâm hồn, của trái tim và nhịp đập cuộc sống. “Khi ngôn ngữ bất lực thì âm nhạc vang lên”. Vì vậy, hãy để âm nhạc cất lên thay cho những lời muốn nói. Và vô vàn cảm xúc được thăng hoa để kết thành những tác phẩm bất hủ, còn vang vọng mãi cho thế hệ mai sau. Lưu giữ hình ảnh của một thời máu lửa đầy vinh quang và nước mắt của cả dân tộc. Những dòng âm thanh nối tiếp nhau vượt qua không gian và thời gian biểu đạt những giá trị thăng hoa của nghệ thuật âm nhạc trong đó có những ca khúc của nhạc sĩ Phạm Tuyên.

Chiến đấu vì độc lập tự do được nhạc sĩ sáng tác ngay trong đêm nổ ra cuộc chiến tranh biên giới Việt – Trung năm 1979 (17/2/1979). Hầu hết mọi người không nhớ tên thật của bài hát mà quen gọi nó là bài “Tiếng súng đã vang trên bầu trời biên giới”. Điều đặc biệt của bài hát chính là thời điểm và cách thức nó ra đời. Chỉ ba ngày sau khi chiến tranh bùng nổ, dàn hợp xướng Đoàn ca nhạc Đài Tiếng nói Việt Nam đã biểu diễn bài hát lần đầu tiên vào ngày 20/2/1979. Ngày 9/3/1979, Chiến đấu vì độc lập tự do được đăng trên báo Nhân Dân, sau đó được nghệ sĩ Tuyết Thanh đơn ca, tháng 4 được Đoàn Quân nhạc biểu diễn, tháng 5 được dạy trên sóng phát thanh.

Bên cạnh những bản tin thời sự, những bài xã luận đânh thép được thể hiện qua giọng đọc truyền cảm đặc biệt của các phát thanh viên danh tiếng Việt Khoa, Tuyết Mai, Hoàng Yến, Đài Tiếng nói Việt Nam, đồng thời phát đi ca khúc mang âm hưởng của lời Hịch Tướng sĩ năm xưa. Không chỉ trên phương tiện truyền thông, bài hát đã thấm vào những sinh hoạt đời sống của thế hệ trẻ thời ấy. Trong những buổi đăng ký tình nguyện lên đường nhập ngũ, nhiều bạn trẻ thời ấy đã cắt tay lấy máu viết huyết thư. Những cô gái đã nén nước mắt tiễn người yêu ra trận mà nhắn nhủ nhau: “Đất nước của ngàn chiến công vẫn sục sôi khí thế hào hùng/ Những Chi Lăng, Bạch Đằng, Đống Đa/ Đang gọi tiếp thêm những bản hùng ca/ Việt Nam, ôi nước Việt yêu thương/ Lịch sử đã trao cho Người một sứ mạng thiêng liêng/ Mang trên mình còn lắm vết thương/ Người vẫn hiên ngang ra chiến trường/ Vì một lẽ sống cao đẹp cho mọi người: ĐỘC LẬP, TỰ DO!”

Chiến đấu vì độc lập tự do gợi lên ở người nghe lòng tự hào về những chiến công hiển hách trong lịch sử dân tộc ta. Lý Thường Kiệt và quân dân nhà Lý quyết tiêu diệt đến cùng quân xâm lược Tống trên chiến tuyến sông Cầu là để khẳng định một chân lý vĩnh hằng “Nam quốc sơn hà Nam đế cư” (Sông núi nước Nam Vua Nam ở.

“Muôn trệu người một tấm lòng”

có người biết đến nhạc sĩ Phạm Tuyên vì ông là nhạc sĩ của thiếu nhi (nhạc sĩ Phạm Tuyên được Trung tâm Kỷ lục Guiness Việt Nam vinh danh là Nhạc sĩ có nhiều bài hát viết cho trẻ em nhất – hơn 200 bài), có người lại bảo ông la “nhạc sĩ ngành”. Công chúng và thời gian là hai vị giám khảo công tâm nhất. Với gần 700 tác phẩm, nhạc sĩ Phạm Tuyên đã “đóng đinh” tên tuổi mình trong lòng người yêu nhạc Việt Nam như một bản nhạc đa âm, đa sắc màu. Âm nhạc gắn kết với cuộc đời và lịch sử và ông trở thành người viết “biên niên sử” bằng âm nhạc. Mỗi bài hát là một kỷ niệm trong cuộc đời ông và cũng ghi dấu một giai đoạn lịch sử, ông đều có những ca khúc in sâu trong trí nhớ của công chúng yêu nhạc với những ca khúc “sống mãi với thời gian” bởi ông viết chúng bằng tài năng và niềm đam mê. Khi xảy ra chiến tranh biên giới phía Bắc, nhạc sĩ Phạm Tuyên ở trong Ban biên tập âm nhạc Đài Tiếng nói Việt Nam. Môi trường báo chí giúp cho người sáng tác âm nhạc theo dõi được diễn biến của đất nước. Do đó, ông có điều kiện viết “biên niên sử” âm nhạc lớn nhất và nhanh nhất.

Những hành khúc của ông có ca từ rất hào hùng, được xếp vào thể loại hùng ca. Các bài hát thể hiện tinh thần lạc quan, tình yêu tổ quốc, lòng tự hào dân tộc. Cụm từ “VÌ ĐỘC LẬP, TỰ DO” viết hoa được nhắc lại nhiều lần trong nhiều bài hát. Bài hát Quyết đánh tan bọn xâm lược có đoạn: “Tiếng súng vang, biên giớI ta, tha thiết Tổ quốc kêu gọi ta/ Bao tháng năm, bao máu xương/ Ta đã vì ĐỘC LẬP, TỰ DO/ Bọn bành trướng như bọn đế quốc/ Đụng vào chốn đây phải vùi thây/ Đất nước ta muôn triệu người một tấm lòng”.

Chúng ta không thể quên giá trị của tiếng trống Tây Sơn và vị trí của âm nhạc trong các cuộc chiến, đặc biệt là cuộc chiến bảo vệ biên giới. Những ca khúc như những bản tráng ca mang tính hiệu triệu, kêu gọi, khơi dậy ý thức tự hào, tự tôn dân tộc, luôn là động lực to lớn, là sức mạnh lay động đến muôn triệu con tim.

Ngày hôm nay, nhìn lại quá khứ hào hùng của dân tộc, âm nhạc là một phần sức mạnh để đưa đoàn quân ra mặt trận, là giá trị tinh thần cho các chiến sĩ thêm niềm lạc quan, tin tưởng vào chiến thắng của dân tộc.

Tráng ca về những con người bất tử

Nhạc sĩ Phạm Tuyên viết Tiếng đàn bên bờ sông biên giới bên bờ Nậm Thi, Lào Cai, vào tháng 3/1979. Bài hát ông viết tặng Đội Tự vệ Lào Cai. Khi đó dân đi sơ tán hết, Lào Cai vắng teo, chỉ có những người trẻ sống quãng đời đẹp nhất trên chiến hào. Buổi tối nghe bộ đội đánh đàn ghi ta, nhạc sĩ xúc động viết luôn Tiếng đàn bên bờ sông biên giới. Đó là một bài hát cảm động, nhẹ nhàng, tha thiết và sâu lắng.

Có một đóa Hồng Chiêm ông viết về liệt sĩ Hoàng Thị Hồng Chiêm. Cô gái Hồng Chiêm đã hy sinh tuổi 25 cho dân tộc, hy sinh tình yêu đôi lứa để dành tình yêu bất tử ấy cho Tổ quốc thiêng liêng. Và mai sau dù có bao giờ, Hồng Chiêm vẫn là người con gái anh hùng trên đỉnh chốt Pò Hèn.

Còn Lê Đình Chinh là chiến sĩ Công an nhân dân vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng) đầu tiên tử trận trong chiến tranh biên giới Việt Trung năm 1979 tại mặt trận huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn. Tên tuổi của anh đã trở thành một trong những biểu tượng anh hùng của thế hệ thanh niên Việt Nam trưởng thành trong khói lửa chiến tranh vệ quốc. Ngày 30/8/1978, Lê Đình Chinh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân.

Trong bài Chúng tôi là đồng đội của Lê Đình Chinh nhạc sĩ Phạm Tuyên viết: “Trên biên giới xa xôi/ Nơi hải đảo ngàn trùng khơi/ Gìn giữ mỗi tấc đất quê hương/ Lời Tổ quốc thôi thúc lên đường”. Và “Tuổi trẻ Lê Đình Chinh là tuổi trẻ vì nước quên mình”. Nhà thơ Trần Đăng Khoa nhận xét: “Phạm Tuyên là một đại thụ có rất nhiều cành, nhiều nhánh, mà nhánh nào cũng vạm vỡ, sum suê. Một trong những nhánh tươi nõn ấy, ông dành hiến dâng cho tuổi trẻ.”

Bài hát Tiễn thầy giáo đi bộ đội nhạc sĩ Phạm Tuyên viết để tiễn thấy giáo tên Việt – thầy giáo của con gái Phạm Hồng Tuyến – lên đường theo lệnh Tổng động viên năm 1979.

“Náo nức bao lớp người/ Lên đường ra mặt trận/ Bảo vệ đất của ta/ Chẳng cho giặc xâm lấn”. Lời hiệu triệu còn vang lên trong ca khúc thiếu nhi của Phạm Tuyên bởi lẽ lãnh thổ quốc gia Việt Nam là nơi sinh ra và lưu giữ, phát triển con người và những giá trị của dân tộc Việt Nam. Lớp trẻ phải biết: Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia, gìn giữ toàn vẹn mỗi tấc đấc biên cương, mỗi dặm hải lý biển cả của Tổ quốc là tiêu chí cao nhất để xác định phẩm giá con người Việt Nam.

L.H. – T.T.

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

%d bloggers like this: