Pham Ton’s Blog

Tháng Tám 14, 2014

Vẫy vào vô tận

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 11:49 chiều

Blog PhamTon năm thứ sáu, tuần 4 tháng 8 năm 2014.

Sách mới của nhà nghiên cứu Đỗ Lai Thúy:

VẪY VÀO VÔ TẬN

TÙY BÚT CHÂN DUNG HỌC THUẬT

Bao gồm các bài viết về Trương Vĩnh Ký, Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Văn Vĩnh, Phạm Quỳnh, Phan Khôi, Nhất Linh, Đinh Gia Trinh, Văn Tâm, Hoàng Ngọc Tiến, Đặng Nghiêm Vạn, Hà Văn Tấn, Nguyễn Tài Cẩn, Đặng Tiến, Thanh Lãng, Nguyễn Văn Trung, Nguyễn Hiến Lê, Nguyễn Khắc Dương. Sách do NXB Phụ Nữ ấn hành, quí II năm 2014, 464 trang.

Đề từ của sách ở trang 7 như sau:

Giơ tay ta vẫy vào vô tận

Chẳng biết xa lòng có những ai

                                                                                                Phạm Hầu

     (Vọng Hải Đài)

Đầu tập sách là Đôi lời thưa trước:

“Tôi thích viết về các nhà nghiên cứu, nhà tư tưởng. Họ là những người bị đời thường che khuất, thậm chí chịu oan khuất. Cái oan khuất của những người nguyện hiến cuộc đời mình cho sự kiếm tìm sự thật, mà sự thật nào thì cũng là một cái khác, hay ít nhất cũng làm đổi khác một nếp cảm, nếp nghĩ, hay một cái nhìn đãVay vao vo tan đóng cặn. Điều này gây sự bất ổn cho đám đông.

Tuy nhiên, bi kịch thực sự của con người nằm trong chính thân phận của họ. Một sinh thể hữu hạn, bị quy định của ở đây và bây giờ, lại ham muốn cái vô hạn, cái toàn hiện, nằm ngoài không gian và thời gian. Tuy vậy, chính cái cuồng vọng ấy mới làm cho con người trở thành con người, dù sự cố công của họ, xét cho cùng, cũng chỉ là một cái vẫy tay vào vô tận. Nhưng là những cái vẫy tay của người bay ở chân trời.

Từ Chân trời có người bay (Văn Hóa Thông Tin, 2002, 2006) đến Vẫy vào vô tận (Phụ Nữ, 2014) là cùng một bút pháp: những tùy bút chân dung, chân dung nhìn nghiêng, chân dung học thuật. Nhưng nếu ở cuốn trước, các vấn đề chủ yếu được triển khai theo chiều ngang, chiều xã hội, hữu thức, tâm linh. Tuy vậy, bạn đọc cũng có thể tìm thấy tọa độ của hai chiều kích này tỏ mờ ở từng bài viết.

Nếu Chân trời có người bay trước đây có 17 chân dung thì với 17 chân dung lần này, trong Vẫy vào vô tận, giúp bạn đọc hình dung được con đường hình thành người trí thức Việt Nam, tài năng và nhân cách của họ, đặc biệt đóng góp của họ vào công cuộc xây dựng con đường học thuật và tư tưởng của đất nước.

Con đường ấy chạy theo sơ đồ con lắc. Người này đi hết mình về phía A, mở rộng được đường biên thêm một nấc nữa thì lại bộc lộ nhược điểm. Người khác, để khắc phục nhược điểm ấy, lại đi hết mình về phía B và cũng lại bộc lộ nhược điểm. Người thứ ba lại đi về phía A. Cư như vậy, hành trình khoa học tiến lên qua những lần mở rộng biên độ ấy. Bởi thế, nói đến thành công của một nhà khoa học cũng là nói đến sự lấn rộng đường biên khoa học của người đó.

Con đường ấy cũng là con đường chuyển đổi từ hệ hình học thuật này sang hệ hình học thuật khác, từ chân trời nay đến chân trời khác. Thế hệ các nhà khoa học đã qua hoặc không có chân trời, hoặc chỉ có một chân trời mà họ cố công tìm kiếm. Đây là chiến công và cũng là giới hạn của họ. Thế hệ khoa học mới bây giờ đã có nhiều chân trời để bay. Vấn đề là khát vọng bay và, quan trọng hơn, biết bay. Viết Chân trời có người bay Vẫy vào vô tận, tôi không tôn vinh quá khứ, mà để kiến thiết một Hiện tại.

23/8/2013.

 

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.

%d bloggers like this: