Pham Ton’s Blog

Tháng Năm 15, 2015

Phạm Quỳnh xác nhận nhà văn Bửu Đình được ân xá

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 12:16 sáng

Blog PhamTon năm thứ bảy, tuần 4 tháng 5 năm 2015.

PHẠM QUỲNH XÁC NHẬN NHÀ VĂN BỬU ĐÌNH ĐƯỢC ÂN XÁ

 Phụ Nữ Tân Văn

 Lời dẫn của Phạm Tôn: Dưới đây, chúng tôi trích đăng tư liệu về việc nhà văn Bửu Đình, cây bút xuất sắc của Phụ Nữ Tân Văn được ân xá năm 1933, từ các trang 244 đến 247 của sách Phụ Nữ Tân Văn, phấn son tô điểm sơn hà của Thiện Mộc Lan do Nhà xuất bản Văn hóa Sài Gòn và Công ty sách Thời Đại xuất bản tháng 1 năm 2010 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

—o0o—

Ông tên thật là Nguyễn Phước Bửu Đình, sanh năm 1898 tại làng Kim Long, ngoại ô thành phố Huế. Ông là chắt trai của hoàng tử Tỉnh Gia, con trai vua Minh Mạng.

(…)

“…Chủ bút tờ Tân Thế Kỷ là ông Bửu Đình, một người trong hoàng tộc đã viết loạt bài công kích thái độ khiếp nhược của bọn quan lại trong triều đình Huế. Hơn nữa, chính ông Bửu Đình đã tổ chức nhiều cuộc nói chuyện chánh trị tại tư thất chí sĩ Phan Bội Châu ở Huế (ngày 20/3/1927) trước số cử tọa đông cỡ 500 thanh niên để công kích chế độ phong kiến mục nát của triều đình. Vì lý do ấy, ông bị triều đình bắt (Huỳnh Văn Tòng, Lịch sử báo chí Việt Nam, Trí Đăng xuất bản 1973, trang 148).

Viết về Bửu Đình trong mục Nhân vật, báo Phụ Nữ Tân Văn số 218 ngày 28/9/1933 ghi:

“Đọc giả của báo này chắc còn nhớ ông Bửu Đình, chánh trị phạm, đã vượt ngục cách nay gần một năm. Ông đã thoát thân ra khỏi đảo Côn Nôn.

(…)

“Ông Bửu Đình là ai?

“Một nhà làm báo, một nhà tiểu thuyết, một nhà thi sĩ, một nhà “cách mạng”, một nhà diễn giả”.

(…)

“Bị bắt ở Huế sau cuộc diễn thuyết tại nhà cụ Phan Bội Châu, Bửu Đình tỏ ra một thái độ cao quí”

Bửu Đình là người trong hoàng tộc mà dám chống lại triều đình nên ông bị xóa tên trong hoàng phái và từ tên tộc Bửu Đình bị đổi thành Tạ Đình. Họ Tạ là họ của thân mẫu ông.

Ông bị đày đi Lao Bảo (Quảng Trị) với bản án 9 năm tù. Vào tù, Bửu Đình vẫn tiếp tục chống đối nên thực dân lưu đày ông ra Côn Đảo vô thời hạn.

Hồi những năm đầu thập niên 30 của thế kỷ đã qua, có nhiều chứng cứ cho thấy Bửu Đình đã 2 lần vượt ngục Côn Nôn. Lần thứ nhất, ông cùng ba chánh trị phạm thả bè vượt biển, phải trôi nổi đói khát trọn 27 ngày trên mặt biển mới tấp được vào vịnh Thái Lan.

Tại Thái Lan, nhóm tù của Bửu Đình sống hơn 9 tháng tại nhà lao Xiêm quốc. Tại đây nhóm tù được đối xử “dễ chịu” hơn những ngày dài tại Côn Đảo. Cuối cùng, nhà chức trách Thái Lan làm thủ tục…trả Bửu Đình và nhóm của ông về Sài Gòn rồi kế đó họ lại bị đày trở lại Côn Đảo.

Trong thời gian ấy, tại Sài Gòn một số báo Tây và báo Việt có những tin “đồn huyễn” rằng hiện nay Bửu Đình đang tu trong một ngôi chùa ở Petcha-Boury, một tỉnh nhỏ tại Thái Lan. Ông cạo đầu và mặc áo giống hệt thầy sãi Xiêm…

Đó là thời điểm gần cuối năm 1932. Sau đó, ông vượt ngục lần nữa và mất tích giữa bể khơi.

(…)

Báo Phụ Nữ Tân Văn đăng tin như sau:

ÔNG BỬU ĐÌNH ĐƯỢC ÂN XÁ

Nhơn dịp vua Bảo Đại về nước, bà Nguyễn Thị Hiếu tức là bà Bửu Đình ở Gò Công có xin ân xá cho ông Bửu Đình.

Bà Bửu Đình có cho Bổn báo hay là đã được chỉ dụ ân xá; song Bổn báo chưa có bằng cớ gì quả quyết, nên có viết thơ hỏi ông Thượng Phạm Quỳnh. Ngày nay Bổn báo đã được trả lời, xin đăng nguyên văn để làm bằng cớ chắc chắn và cảm ơn quan Thượng Phạm có lòng tốt cùng Bổn báo.

Huế, le 4 Novembre (ngày 4 tháng 11) – 1933

Palais Impérial (Hoàng Cung)

Cabinet Civil de Sa Majesté (Ngự tiền văn phòng)

A Monsieur (Gởi ông) Ng-Đức-Nhuận,

Directeur du (Giám đốc báo) Phụ Nữ Tân Văn

48, Rue (phố) Vannier – SAIGON

Quí ông Nguyễn Đức Nhuận,

Tôi có tiếp được thư của quí ông đề ngày 21 Octobre (tháng 10) 1933, hỏi thăm việc Tạ Đình (tức Bửu Đình) được Hoàng Thượng ân xá và có đính theo bản sao lục Chỉ Chuẩn về việc ấy.

Tôi sức cứu bản sao lục ấy quả y như nguyên bản và Tạ Đình đã được Hoàng Thượng Gia ân cho huyền án tha về giao cho phủ Tôn Nhơn kiểm cố, đợi ngày sau xét ra thiệt có lòng hối quá, thời phủ Tôn Nhơn sẽ tâu xin cho phục hồi Tôn tịch.

Vậy xin phúc lại để quí ông biết.

Nay kính phúc

PHẠM QUỲNH

(Phụ Nữ Tân Văn, số 225 ngày 23/11/1933)

 

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.

%d bloggers like this: