Pham Ton’s Blog

Tháng Chín 4, 2015

Vẫn có Phạm Quỳnh

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 1:09 sáng

Blog PhamTon năm thứ bảy, tuần 2 tháng 9 năm 2015.

Nhân đọc sách mới của Nhà xuất bản Trẻ “Vũ Đình Hòe – Gương mặt những người cùng thế hệ”

VẪN CÓ PHẠM QUỲNH

Nhà báo Nguyễn Trung

Trang 10-11 báo Tuổi Trẻ ra ngày 18/8/2015 khởi đăng ở chân trang loạt bài Sĩ phu mùa thu năm ấy với Kỳ I: Nguyễn Văn Tố – vị hội trưởng của dân trí. Ảnh minh hoạ bài này là ảnh năm nhân vật hồi đầu thế kỷ XX: . Doanh nhân Bùi Duy Thanh và đủ mặt “tứ hổ Tràng AnPham Quynh Pham Duy Ton Nguyen Van Vinh Quỳnh, Vĩnh, Tố, Tốn. Theo lệ thường người đọc thích đọc từ bên trái thì người đứng đầu là Phạm Quỳnh, nhưng báo lại “cẩn thận” chú thích ảnh từ phải sang trái, thành ra tên Phạm Quỳnh đứng cuối trong tứ hổ, ngay cạnh doanh nhanh Thanh.

Nhờ số báo này mà chúng tôi được biết có sách của Vũ Đình Hòe viết về những người cùng thế hệ.

Ngày 20/8/2015, báo Tuổi Trẻ đưa tin về buổi giới thiệu sách này, như sau:

Những nhân vật quan trọng cuối đời

“Buổi ra mắt tập sách Gương mặt những người cùng thế hệ của tác giả Vũ Đình Hòe vừa diễn ra tại NXB Trẻ, TP.HCM sáng 19-8. Với đại diện gia đình tác giả và gia đình một số nhân vật được đề cập trong sách, chương trình như một buổi sinh hoạt chuyên đề thú vị, mà nội dung chính là: Một thế hệ vàng thời kỳ nước VN vừa giành được độc lập, đã cùng Chính phủ Việt Minh vừa kháng chiến vừa kiến quốc, qua hồi ức của Vũ Đình Hòe – vị nhân sĩ yêu nước, một trí thức dấn thân vào cách mạng từ trong gian khổ thời kỳ Việt Minh, là bộ trưởng Bộ Quốc gia giáo dục trong Chính phủ nhân dân lâm thời ngay sau Cách mạng Tháng Tám.

Quyển sách là những trang viết cuối đời của tác giả và là những tư liệu thật quý về các nhân vật được đề cập. Nói như PGS.TS Trần Hữu Tá trong vai trò dẫn dắt buổi ra mắt sách, 20 nhân vật đề cập trong sách có những nét giống nhau, họ đều trưởng thành trong trường học của Pháp, nhưng đã đứng lên giành độc lập dân tộc, chứng tỏ môi trường nhà trường là quan trọng nhưng không quyết định, mà quyết định còn là môi trường xã hội và ý chí cá nhân của mỗi người.

PGS Trần Hữu Tá nhận thấy ở tập sách những Tran huu tabài viết quan trọng về những nhân vật “hình như ít nhiều có vấn đề”, như Đoàn Phú Tứ, Nghiêm Toản, Hoàng Văn Đức… Và có lẽ bạn đọc ngày nay cũng sẽ cùng chung mối quan tâm như vậy, bởi thời gian đã có một độ lùi để nhìn lại lịch sử trong những năm tháng khốc liệt ấy.

Càng đọc, thấy sự nặng lòng với những người mà tác giả Vũ Đình Hòe nhận là bạn, là quen biết, càng quý trọng nhân cách của ông. Như mối quan tâm của Vũ Đình Hòe với việc cụ Nguyễn Văn Tố hi sinh đã 60 năm mà chưa được công nhận liệt sĩ.

Ông nhiều lần ý kiến lên trung ương, lên Quốc hội, đến chừng nghe người con trai thông báo cụ Tố được truy tặng Huân chương Sao vàng rồi, ông mới thốt lên: Vạn hạnh! Vạn hạnh! Chỉ chi tiết ấy thôi đủ để thấy ông ý thức rất rõ mình là một phần chứng nhân của lịch sử, và rằng trong khả năng có thể thì nên dùng hết tâm hết sức tìm kiếm lẽ công bằng cho những người xứng đáng.

Do vậy, Gương mặt những người cùng thế hệ của Vũ Đình Hòe trong tập này chính là cơ sở quan trọng cho giới nghiên cứu tiếp tục làm rõ hơn những góc khuất tồn tại lâu nay ở “một thế hệ vàng” của cách mạng nước nhà. Đó cũng là tâm nguyện của tác giả và cả gia đình đang hướng về các bậc tiền bối trong những ngày tháng 8 lịch sử này.”

L.Điền

20 nhân vật đề cập trong sách được nhà sử học Dương Trung Quốc trong lời viết đầu sách gọi là những người cuối cùng của một “thế hệ vàng”. Trong đó có những người “hình như ít nhiều có vấn đề” như Trần Hữu Tá nói khi giới thiệu sách.

Tất nhiên, không có tên Phạm Quỳnh.Sach Guong Mat nhung nguoi cung the he

Chuyện cũng thường thôi…Chẳng qua chỉ là di căn của cách nghĩ một thời chưa xa!

Vì… năm 2012, nhà văn Dương Bích Hồng đưa bản thảo sách Tản mạn và suy ngẫm cho nhà xuất bản nọ thì được trả lời là sẽ in ngay, nếu đồng ý (…) bỏ bớt bài Đọc Phạm Quỳnh “Pháp du hành trình nhật ký”. Tác giả yêu cầu in toàn bộ, nếu không thì thôi. Một thời gian sau, sách ra. Có đủ các bài.

Năm 2013, Những dấu chân của Mẹ, tiểu thiếu dài 413 trang của nhà văn xứ Huế Hà Khánh Linh ra mắt bạn đọc. Nhưng ít ai biết là tác giả đã đưa bản thảo cho nhà xuất bản trước đó tới… tám năm! Cũng chỉ vì phần cuối sách có viết về Phạm Quỳnh, con gái, con rể và cháu ngoại ông. Cũng năm 2013, Lương y nhà giáo Lê Hưng VKD đưa bản thảo Tử vi nghiệm lý mà ông dày công nghiên cứu nhiều năm cùng các cộng sự đại gia đình Thiên Lương, thì được nhà xuất bản trả lời: “Về cuốn Tử vi nghiệm lý, yêu cầu cắt bỏ tất cả các lá số tử vi của các nhân vật là người Việt Nam và của Phật Thích Ca”. Tất nhiên trong đó có cả số tử vi của Phạm Quỳnh!

Nhưng, đọc kỹ sách Vũ Đình Hòe, thì chúng tôi đọc được những dòng sau: “Ra về, cụ mời tôi đến dự phiên họp tới của Ban trị sự Hội để bàn kế hoạch mở rộng phong trào. Cụ đề nghị với Hội nghị tạm bổ sung tôi vào Ban trị sự với danh vị tương đương Phó Hội trưởng Tôn Thất Bình đương nhiên đại hội sau sẽ chính thức hóa… Ông Bình là giáo sư cùng trường Thăng Long với tôi, chủ nhiệm báo Tổ quốc An Nam (La Patrie Annamite) tiếng Pháp, con rể cụ thượng Phạm Quỳnh, được việc lắm, giúp cụ Hội trưởng tiếp xúc với các nhà đương cục đầu sỏ khó tính.” (Trang 26-27) Và thành thật cảm phục người làm sách Vũ Thế Khôi đã chú thích công phu và công tâm. Mời các bạn đọc: Trang 26, chú thích số (1): “Hội Trí Tri do một số cựu học sinh trường Thông ngôn của chánh quyền Pháp thành lập năm 1892, mới đầu chỉ có mục đích giúp nhau học tiếng Pháp, sau hoạt động rộng hơn như mở lớp dạy chữ quốc ngữ, diễn thuyết về lịch sử văn hóa Việt Nam, giới thiệu văn minh phương Tây. Tham gia có nhiều nhân vật về sau trở nên những học giả nổi tiếng như Nguyễn Văn Vĩnh, Phạm Quỳnh, Nguyễn Văn Tố, v.v… đều có thời gian làm Hội trưởng”. (3): “Tôn Thất Bình, nhà báo, nhà hoạt động văn hóa – xã hội thời kỳ trước 1945; giúp đỡ đắc lực cho Tư thục Thăng Long, Hội truyền bá Quốc ngữ trong giao dịch với chính quyền thực dân Pháp. Ông lấy trưởng nữ Phạm Thị Giá của Thượng thư bộ Học Phạm Quỳnh. Theo PGS KTS Tôn Đại, trưởng nam của ông Bình, trong Cách mạng tháng Tám, khi cụ Phạm Quỳnh lâm nạn ở Huế, ông Bình cũng bị công an Việt Minh bắt giam. Bộ trưởng Nội vụ Võ Nguyên Giáp, từng cùng dạy học tại trường Thăng Long, có đến trại giam can thiệp, nhưng rồi Kháng chiến Toàn quốc bùng nổ, trại giam phải cấp tốc di chuyển, ông Bình mất tích từ đấy”. Trang 27: chú thích số (2): “tức Phạm Quỳnh (1892-1945), một học giả và nhà văn hóa lớn, Hội trưởng Trí Tri, Chủ bút báo Nam Phong, Thượng thư bộ Học và bộ Lại dưới triều Bảo Đại. Sau ngày Nhật đảo chính Pháp ông đã lui về ẩn dật tại biệt thự Hoa Đường trên bờ sông Hương, nhưng 23/8/1945 vẫn bị bắt và xử tử. Theo một công trình khảo cứu công bố mới đây, năm 1922 ông Phạm Quỳnh từng gặp Nguyễn Ái Quốc ở Paris; sau Cách mạng tháng Tám, Hồ Chủ tịch yêu cầu Thứ trưởng Nội vụ Hoàng Hữu Nam cho người tin cẩn cầm thư của Người vào Huế mời ông Phạm Quỳnh ra làm việc, nhưng không kịp. Được tin cụ Phạm Quỳnh lâm nạn, Người thốt lên; “Các chú làm hỏng việc rồi!” và an ủi thân nhân người bị nạn: “Cụ Phạm là người của lịch sử, sẽ được lịch sử đánh giá lại sau này. Con cháu cứ vững tâm đi theo cách mạng”. Con trai thứ 7 của Cụ là Giáo sư Phạm Khuê, Viện trưởng Viện Lão khoa, con trai thứ 9 là nhạc sĩ Phạm Tuyên, từng là sĩ quan Quân đội Nhân dân Việt Nam, Trưởng phòng ca nhạc Đài Tiếng nói Việt Nam (TS Nguyễn Văn Khoan: Phạm Quỳnh, Một góc nhìn – NXB Công an Nhân dân, 2011)”

Như vậy là trong sách … vẫn có Phạm Quỳnh, như ông vẫn hiện diện trong văn hóa lịch sử nước ta vậy.

N.T.

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.

%d bloggers like this: