Pham Ton’s Blog

Tháng Chín 25, 2015

Ngày cuối năm viếng mộ Thượng Chi

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 5:06 sáng

Blog PhamTon năm thứ bảy, tuần 1 tháng 10 năm 2015.

NGÀY CUỐI NĂM VIẾNG MỘ THƯỢNG CHI

Nhà báo Thanh Tùng

Lời dẫn của Phạm Tôn: Bản in trong sách Phạm Quỳnh, những góc nhìn từ Huế (NXB Thuận Hóa, Huế, 2015) trang 194-197.

Thi thoảng, lên chùa Vạn Phước tôi lại bồi hồi nhớ đến cụ Thượng Chi Phạm Quỳnh. Nếu không có thời gian để vào thắp nén hương tưởng niệm, chí ít tôi cũng dừng lại một phút trước Pham Tuyen - Ha Khanh Linh - Van Dungcổng ngôi mộ có khắc câu Truyện Kiều còn tiếng ta còn/Tiếng ta còn nước ta còn, bằng chữ Nôm, ở hai cột trụ, một đề tài được các bậc thức giả tranh luận gay gắt trên văn đàn vào hồi thập niên 1930.

Cụ Phạm mất năm 1945 và nằm lại ở vùng gò đồi Hiền Sĩ hoang vu, thuộc huyện Phong Điền. Sau mười năm “cát bụi chân ai”, như là một sự ngẫu nhiên của định mệnh, cụ được cải táng về trước cổng chùa Vạn Phước, thuộc phường Trường An, thành phố Huế. Sinh thời, những lúc mỏi mệt, căng thẳng, sau giờ làm việc cụ thường lên đây thư giản, tĩnh tâm, tìm về nơi thanh thản của tâm hồn.

Học giả Phạm Quỳnh quê ở Hải Dương, đang làm Chủ bút Nam Phong tạp chí, ở Hà Nội, thì được triệu về kinh làm Thượng thư Bộ Học, rồi Thượng thư Bộ Lại, kiêm quản Tổng lý Ngự tiền văn phòng. Con, cháu cụ Phạm không còn ai ở Huế.

Lúc còn tại thế, ngày cuối năm Giáo sư Phạm Khuê thường nhờ thân hữu và đồng nghiệp ở Sở Y tế lên thắp hương cho cụ thân sinh. Những năm gần đây, những lần nhạc sĩ Phạm Tuyên vào Huế tôi thường đi cùng ông lên thăm mộ cụ Thượng Chi.

Năm kia, vào sáng 30 Tết năm Nhâm Thìn, sau lễ dâng hương Ngài Phạm Tu, người được tôn phong là Thượng Thuỷ tổ của dòng họ Phạm Việt Nam, ở nhà thờ Họ Phạm làng An Ninh Hạ, Thường trực Hội đồng Họ Phạm Thừa Thiên Huế tổ chức đi viếng mộ cụ Phạm Quỳnh, và xem đó như là một tiền lệ. Lần ấy, trong Thường trực Hội đồng có tôi và Tiến sĩ Phạm Văn Hùng, đồng Phó Chủ tịch. Chúng tôi mời thêm đại diện Hội Nhà báo và Hội Nhà văn. Là ngày cuối cùng của năm cũ, ai cũng lo dọn dẹp nhà cửa để rước ông bà về đón năm mới nên “đội hình” không được đông, nhưng cũng đủ các thành phần cơ bản. Đồng nghiệp nghề báo có anh Dương Phước Thu – nay là Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo, cũng là một nhà nghiên cứu văn hoá Huế. Nhà văn có nữ sĩ Hà Khánh Linh. Tôi vốn là nhà giáo chuyển sang làm báo. Tất cả đều là tiểu đồng của cụ Thượng Chi. Tiến sĩ Phạm Văn Hùng đang giữ chức Giám đốc Sở GD&ĐT nên chúng tôi nói vui: Lại có cả quan Đốc học Phủ doãn Thừa Thiên đến viếng quan Thượng thư Bộ Học.

Sáng 30 Tết năm Quý Tỵ, chúng tôi lại thông báo cho nhau nhớ lệ đã đặt ra, và lên chùa Vạn Phước viếng mộ cụ Thượng Chi Phạm Quỳnh. Năm nay, trước Tết Giáp Ngọ hai ngày, sáng 29 tháng Chạp, chúng tôi lại lên thăm mộ cụ Phạm. Tôi gọi điện rủ nhà thơ Mai Văn Hoan, ủy viên thường trực chi hội Nhà văn Việt Nam tại Huế, người vừa nhận giải thưởng Phùng Quàn 2013 với tác phẩm Truyện Kiều – Đọc và Suy ngẫm. Mai Văn Hoan lại cù rủ thêm nhà thơ Ngô Minh và nhà thơ Lý Hoài Xuân vừa từ Đồng Hới vào.

Mộ phần cụ Phạm nằm ở lưng chừng ngọn đồi, tựa lưng vào Tam quan chùa Vạn Phước, phía trước là chùa Thiền Lâm “lơ lửng chuông hôm rụng tiếng vàng”. Thời Tây Sơn, chùa Thiền Lâm là nơi ở và nơi làm việc của Thái sư Bùi Đắc Tuyên. Vì thế, kết hợp với các kết quả nghiên cứu thư tịch cổ và điền dã, khu vực xung quanh chùa Thiền Lâm và chùa Vạn Phước cho thấy có nhiều khả năng là cung điện Đan Dương và Đan lăng của vua Quang Trung. Đôi lúc tôi mỉm cười, mừng cho cụ Phạm, ở dưới cửu tuyền có “núi láng giềng, chim bầu bạn”; ngày ngày đọc sách, bình thơ, ngẫm sự đời, luận bàn nhân sinh thế sự cùng các bậc trung thần: Ngô Thời Nhậm, Trần Văn Kỷ, Phan Huy Ích, Ngọc Hân công chúa v.v… Cách mộ cụ Phạm không xa, về phía hữu chùa Vạn Phước còn có ngôi mộ của thân mẫu Binh bộ Thượng thư Phạm Liệu, danh sĩ đứng đầu Ngũ phụng tề phi xứ Quảng, và mộ người cháu đích tôn của bà là thi sĩ Phạm Hầu, một nhà thơ tài hoa đầu thế kỷ 20.

Sau một cuộc đời oan nghiệt, còn có gì đáng quý hơn là ngày ngày Thượng Chi Phạm Quỳnh được yên vui trong tiếng chuông chùa và tiếng gõ mõ, cầu kinh giải oan bạt độ.

 Huế, chiều 30 Tết Tân Tỵ

T.T.

Pham Tuyen va Thanh Tung truoc mo Pham Quynh

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.

%d bloggers like this: