Pham Ton’s Blog

Tháng Mười 18, 2015

Về 70 năm ngày mất Phạm Quỳnh

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 8:36 sáng

Blog PhamTon năm thứ bảy, tuần 4 tháng 10 năm 2015.

VỀ 70 NĂM NGÀY MẤT PHẠM QUỲNH

Kiều Mai Sơn

Lời dẫn của Phạm Tôn: Từ 11/6/2014, ông Kiều Mai Sơn đã đưa lên Văn hóa Nghệ An bài Tôn Quang Phiệt và vụ án Phạm Quỳnh (năm 1945). Nhưng có lẽ chưa nói hết ý mình, nên ông lại đưa lên dòng thời gian của Facebook ngày 8/9/2015 bài quan trọng nhan đề Về 70 năm ngày mất Phạm Quỳnh. Sau đây, chúng tôi xin đăng lại nguyên văn bài này mong bạn đọc rộng đường tham khảo.

Xin lưu ý các bạn là, ngay sau bài viết ngày 14/5/2014 và đưa lên Văn hóa Nghệ An ngày 11/6/2014, có đưa thêm hai Box rất đáng chú ý như sau:

Box1: “Bà Phạm Thị Thức, em bà Giá, là vợ cố giáo sư Đặng Vũ Hỷ, Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 1. Con trai út bà đã kể lại rằng trong một lần cùng đi máy bay sang Béc-lin (Cộng hòa dân chủ Đức) chữa bệnh, ông Tôn Quang Phiệt, Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân Cách mạng Thừa Thiên-Huế hồi Cách mạng Tháng 8, đã cố tìm gặpgiáo sư Đặng Vũ Hỷ chỉ để nói một điều là: “Tôi đã nhiều lần muốn gặp anh để nói với anh về chuyện cụ nhà (Phạm Quỳnh). Hồi ấy, tôi ở Huế thật, nhưng hoàn toàn không dính gì vào vụ này, chỉ biết khi chuyện đã xảy ra rồi.” Ta không thể không tin lời của một trí thức cỡ lớn nói với một trí thức cỡ lớn như vậy”.(Phạm Tôn: “Người nặng lòng với nước”, Tạp chí Xưa và Nay, số 267, tháng 2/2006)

 Box 2: “Trong hồi kí của mình Nhớ lại một thời, do nhà xuất bản Hội Nhà văn xuất bản tháng 8/2000, tại Hà Nội, nhà thơ Tố Hữu, Chủ tịch Uỷ ban Khởi nghĩa Thừa Thiên-Huế ngày ấy, đã nêu rõ: chính ông đã đề nghị tỉnh uỷ, ngay từ khi về đến Huế, là rút khẩu hiệu “Đánh đuổi giặc Nhật, tiễu trừ Việt gian” đã nêu trước đó trong cả nước. Và trong ngày khởi nghĩa tại Huế 23/8/1945, chính ông đã tuyên bố “bảo đảm tính mạng và tài sản cho toàn thể đồng bào” trước đông đảo nhân dân tập trung ở sân vận động Huế. Trong những năm 90 thế kỉ trước, ở chỗ riêng tư, ông còn thổ lộ là: “Mấy chục năm qua, tôi vẫn áy náy, day dứt về việc cụ Phạm Quỳnh.”

Thế là cả Chủ tịch Uỷ ban Khởi nghĩa và Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân Cách mạng Thừa Thiên-Huế đều không biết gì về việc “xử tử hình Phạm Quỳnh”, nói gì đến xét xử, kết án…”(Phạm Tôn: “Người nặng lòng với nước”, Tạp chí Xưa và Nay, số 267, tháng 2/2006)

Cả hai Box này đều trích từ bài Người nặng lòng với nước của Phạm Tôn in trong tạp chí Xưa và Nay số 267, tháng 9/2006 (Văn Hóa Nghệ An nhầm là 2/2006). Bài này có phần mở đầu như sau:

“Cứ nghĩ đến trường hợp Phạm Quỳnh là ta lại không khỏi nhớ đến mấy dòng Lỗ Tấn viết trong phần kết thiên kiệt tác A.Q chính truyện: “Còn như về dư luận, thì cả làng Mùi đều nhất trí công nhận rằng: A.Q không phải là người lương thiện, chứng có là y đã bị bắn. Vì rằng: nếu là người lương thiện thì sao lại bị bắn kia chứ!” (Lỗ Tấn, Gào Thét, nhà xuất bản Văn hóa Viện Văn Học, Hà Nội, 1961, bản dịch của Trương Chính)

Không lẽ ở nước ta, ngay cả trong thập kỷ thứ hai của thế kỷ 21 cũng vẫn còn người suy nghĩ như dân làng Mùi thời A.Q bị xử bắn nơi tỉnh lẻ ở Trung Quốc xa xôi.

Mà không phải chỉ có một người, vì trong bài viết mới này sau tên mình là Kiều Mai Sơn, ông còn kể thêm tên một chục người cùng nghĩ như dân làng Mùi với mình nữa… Đáng tiếc thay cho giới nghiên cứu nước nhà…

—o0o—

Một bạn đọc xứ Huế có thư phản hồi sau khi đọc bài tôi viết trên Thanh Niên như sau:

Trong bài này, ở cột 1, tr 15, có đoạn viết “Song, trừ những phần tử nguy hiểm cho cách mạng như Ngô Đình Khôi, Ngô Đình Huân và Phạm Quỳnh được đưa đi không ngày trở về,…..” (tôi in nghiêng để biết-PXP). Với hai người họ Ngô, tôi không có ý kiến, nhưng với Cụ Phạm Quỳnh thì mong tác giả Kiều Mai Sơn và BBT xem lại. Chưa kể đến công lao của Cụ đối với nền văn hóa nước nhà, chỉ riêng chuyện Cụ đã có công sinh thành, dưỡng dục hai người con trai là Nhạc sĩ Phạm Tuyên (tác giả Như có Bác Hồ trong ngày
vui đại thắng) và GS.BS Phạm Khuê, nguyên Phó Chủ tịch Tổng hội Y dược học Việt Nam, những người đã có nhiều đóng góp cho nền âm nhạc cách mạng và ngành Y học nước nhà cũng đủ để chúng ta có sự cẩn trọng khi viết về Cụ. Thứ hai, cái chết của Cụ, theo tôi được biết là chuyện xảy ra ngoài ý muốn của các nhà lãnh đạo Việt Minh thời bấy giờ, vì vậy tôi nghĩ rằng không nên viết và nhận xét về Cụ như với hai người họ Ngô kia. Viết như vậy, e rằng còn gây ra sự hiểu nhầm tai hại đối với nhân vật lịch sử có số phận đặc biệt này và có thể có tác hại lâu dài về mặt tư tưởng, tình cảm của cháu chắt Cụ Phạm Quỳnh với Việt Minh.

DƯỚI ĐÂY LÀ Ý KIẾN CÁ NHÂN TÔI:

Còn về nhận định viết “Phạm Quỳnh là phần tử nguy hiểm của cách mạng”, tôi vẫn giữ nguyên quan điểm và không thay đổi. Tôi xin được trao đổi cụ thể với bác như sau:

Coi Phạm Quỳnh là phần tử nguy hiểm với cách mạng – đó là nhận định chung của các nhà lãnh đạo khởi nghĩa ở Huế tháng 8 năm 1945. Tôi có thể kể tên như Tố Hữu (Chủ tịch UB khởi nghĩa Huế), Tôn Quang Phiệt (Chủ tịch UBND lâm thời – Huế), Hoàng Anh (Phó Chủ tịch UBND lâm thời – Huế), Nguyễn Văn Ngọc (Giám đốc Sở Công an Trung Bộ)…

Tôi mở thêm dấu ngoặc, bác có thể tìm đọc các cuốn hồi ký của các tác giả trên như sau:
1, Nguyễn Văn Ngọc: Từ điệp viên nhảy dù đến Giám đốc Công an Trung Bộ (NXB Công an Nhân dân, 1988) sau này có tái bản;

2, Hoàng Anh: Quê hương và Cách mạng (NXB Thuận Hóa, 1990);

3, Tố Hữu: Nhớ lại một thời (NXB Hội Nhà văn, 2002), tái bản 2004;

4, Tôn Quang Phiệt: Tôn Quang Phiệt tác phẩm, NXB Văn học, 2014 (bộ này gồm 3 tập, do PGS.TS Tôn Thảo Miên – cháu nội Tôn Quang Phiệt và GS.NGND Nguyễn Đình Chú, PGS.TS Sử học Chương Thâu biên soạn), quyển 2, phần Văn học, tập 1, có in Hồi ký Tôn Quang Phiệt.

5, Hoặc bác tìm đọc cuốn sách: Cách mạng tháng Tám 1945 của 3 tác giả Minh Tranh – Quốc Quang – Nguyễn Văn Trấn, NXB Văn hóa 1958. Cuốn này cũng được NXB Quân đội Nhân dân tái bản năm 2003. Ghi chú thêm với bác: Quốc Quang là bút danh của Tôn Quang Phiệt.

Tôi theo dõi rất kỹ càng và sát sao vấn đề Phạm Quỳnh và vụ án Phạm Quỳnh 1945 kể cả trong tư liệu năm 1945 cho đến những năm gần đây (trên Tạp chí Hồn Việt, Tạp chí Xưa & Nay, cả Blog Phạm Tôn – cháu ngoại cụ Phạm Quỳnh). Trước khi viết câu này, tôi cũng đã đắn đo cân nhắc và cuối cùng quyết định không thay đổi, vẫn để nguyên các cụm từ “Phạm Quỳnh là phần tử nguy hiểm của cách mạng”.

Ý kiến của tôi: Phạm Quỳnh phải được phân định rạch ròi giữa một bên là người làm văn hóa – có đóng góp về văn hóa và một bên là người làm chính trị. Phạm Quỳnh bị xử tử tại Huế năm 1945 là vì chính trị.

Gần đây, có nhiều giả thuyết đưa ra nhằm chiêu tuyết cho cái chết của Phạm Quỳnh, tuy nhiên, đây phần nhiều là chuyện truyền khẩu, hàm hồ, vu vơ, không có căn cứ. Tôi làm tư liệu thực chứng cho nên tôi căn cứ vào văn bản, chứ không thể tin vào lời kể của những người thứ 3, thứ 4, thứ 5 – những nhân chứng thứ cấp “nghe tai nọ ra tai kia”, thậm chí “vẽ rắn thêm chân”.

Kính thưa bác PXP,

Cá nhân tôi cũng trân trọng những tác phẩm văn hóa của cụ Phạm Quỳnh, trân trọng và yêu mến những người con của cụ như GS Phạm Khuê, Nhạc sĩ Phạm Tuyên, nhưng Lịch sử vốn đã xảy ra như vậy, tôi không thể viết khác đi để “mặc áo gấm cho Lịch sử”.

Nếu có điều kiện, một dịp nào đó, tôi sẽ viết về “Án Phạm Quỳnh – 1945”. Câu chuyện này không như truyền tụng dân gian mà gần đây một số sách in lại. Cụ Phạm Quỳnh không phải chết vào ngày 6/9/1945 vì mấy anh dân quân xứ Huế như các ước đoán của gia đình và một số nhà viết sử bằng mồm. Tòa án Quân sự tỉnh Thuận Hóa đã kết án và xử tử Phạm Quỳnh vào tháng 11/1945. Tạm thời tôi có thể trao đổi với bác như vậy.
Trân trọng!

Kiều Mai Sơn

— cùng với Thạch Phạm Xuân, Ha-Duong Tuong, Đặng Anh Đào, Lí Học, Mậu Nguyễn Đức, Tien Dang, Phạm Hồng Minh, Bui Quoc Huy, Lại Nguyên ÂnDiem Hang Phan Vu

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.

%d bloggers like this: