Pham Ton’s Blog

Tháng Một 31, 2017

Yêu cầu đánh giá lại Phạm Quỳnh đang được đặt ra – GS. Đinh Xuân Lâm

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 12:48 sáng

Blog PhamTon năm thứ tám, kỳ 1 tháng 2 năm 2017.

Mừng Nam Phong tròn trăm tuổi

(1-7-1917 – 1-7-2017)

YÊU CẦU ĐÁNH GIÁ LẠI PHẠM QUỲNH ĐANG ĐƯỢC ĐẶT RA

GS. Đinh Xuân Lâm

Lời dẫn của Phạm Tôn: Ngày Quốc khanh năm nay, 2/9/2009, Giáo sư sử học Đinh Xuân Lâm đã viết rất thẳng thắn là: “trước đây, khi lên lớp thời kỳ lịch sử Việt Nam trong và sau chiến tranh thế giới thứ nhất, do chưa nắm được các nguồn tư liệu cần thiết, lại thiếu một sự phân tích đánh giá thật sự khách quan, khoa học, tôi cũng đã đánh giá không đúng (…) tạp chí Nam Phong với cây bút chính là Phạm Quỳnh”. Và nay, ông đã viết Lời giới thiệu cho tập sách Nhà Văn Hóa Lớn Phạm Quỳnh là “một sưu tập công phu một số bài viết từng được công bố trên các báo chí, do tiến sĩ sử học Nguyễn Văn Khoan thực hiện (…) để góp phần vào việc đánh giá đúng đắn nhân vật lịch sử Phạm Quỳnh” dự định sẽ xuất bản nay mai.

Chúng tôi xin phép được công bố bài viết đó, với nhan đề do chúng tôi chọn, lấy ý từ bài của giáo sư là Yêu cầu đánh giá lại Phạm Quỳnh đang được đặt ra.

Xin mời các bạn cùng đọc bài viết quan trọng này.

—o0o—

Tôi được biết đến tác giả Phạm Quỳnh từ rất sớm, khi đang còn là học sinh cấp tiểu học trước năm 1945, nhờ ông thân sinh tôi là một công chức nhỏ có đặt mua Tạp chí Nam Phong hằng tháng. Nhưng do trình độ lúc đó còn thấp kém nên hầu như không hiểu gì. Phải đến khi lên các lớp nhì, lớp nhất trường Tiểu học Pháp-Việt (tương đương các lớp 4 và 5 cấp phổ thông cơ sở hiện nay) mới được học bài Cung chiêm các tôn lăng trong sách giáo khoa thời đó mà tôi rất thích, cho đến tận bây giờ hơn 70 năm đã trôi qua mà tôi còn có thể đọc thuộc lòng từng đoạn dài, phần do nhạc điệu của câu văn, phần do tính hiếu kỳ của tuổi trẻ bị hấp dẫn bởi các phong cảnh thiên nhiên mỹ lệ của xứ Thần kinh. Thế rồi khi lớn lên theo học bậc trung học cùng với việc mở rộng diện đọc sách báo tôi đã đọc các cuốn Người nông dân xứ Bắc Kỳ qua ngôn ngữ bình dân, Ba tháng ở Paris… Và ngày càng thấy hứng thú, để rồi đến lúc trực tiếp đọc qua tiếng Pháp các tập Tiểu luận Pháp-Việt (Essai Franco-Annamite) thì tác giả Phạm Quỳnh đã trở thành một tác giả lớn mà tôi vô cùng ngưỡng mộ.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, tôi dạy trung học tại Thanh Hóa, tuy là giáo viên ngành xã hội, chủ yếu là dạy Văn và Sử, nhưng tôi vốn có ham thích về lích sử từ trước nên sau năm 1954 được cử đi học đại học, tôi chọn ngành lịch sử rồi trở thành một cán bộ nghiên cứu và giảng dạy lịch sử Cận-Hiện đại Việt Nam tại trường Đại học Sư phạm Hà Nội, rồi trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (Nay là trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội).

Được phân công giảng dạy Lịch sử Cận đại Việt Nam (1858-1945), trước đây khi lên lớp thời kỳ lịch sử Việt Nam trong và sau chiến tranh thế giới thứ nhất, do chưa nắm được các nguồn tư liệu cần thiết, lại thiếu một sự phân tích đánh giá thật sự khách quan, khoa học, tôi cũng đã đánh giá không đúng như cho rằng: “Tạp chí Nam Phong với cây bút chính là Phạm Quỳnh  – cơ quan tuyên truyền chính thức cho đường lối chính sách của thực dân Pháp ở Việt Nam…với Tạp chí Nam Phong đã hình thành một hệ thống tư tưởng nô dịch, văn hóa duy tâm phản động, chống chủ nghĩa duy vật, chủ nghĩa Cộng Sản trên các lĩnh vực chính trị, triết học, văn học, sử học…” Cũng như nhận định về các nhóm Nam Phong của Phạm Quỳnh, Trung Bắc Tân Văn của Nguyễn Văn Vĩnh ở ngoài Bắc. “Nhóm Phạm Quỳnh nêu lên thuyết Quân chủ lập hiến, Quân Dân Cộng Trị, còn nhóm Nguyễn Văn Vĩnh lại đề cao tư tưởng Trực Trị như kiểu Canada trong đế quốc Anh, mơ ước thành lập một chính thể Cộng hòa Pháp-Việt, mà thực chất cả hai khuynh hướng đó đều là công nhận nền thống trị của đế quốc Pháp, cầu xin một vài điều cải lương vụn vặt…”

Rõ ràng là trong sự nhận định đánh giá đó, chúng tôi chưa thấy hết được sự biến đổi phức tạp của xã hội Việt Nam trước và sau chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918), cùng với sự du nhập phương thức bóc lột mới của chủ nghĩa tư bản và sự phân hóa xã hội ngày càng thêm sâu sắc, nên tôi đã có một số nhận định giản đơn như vậy mà chưa chú ý đúng mức đến nền tảng dân tộc của các thuyết đó trên cơ sở một tinh thần yêu nước truyền thống, chưa thấy được rằng trong những điều kiện lịch sử cụ thể lúc bấy giờ, các thuyết Quân Chủ Lập Hiến, Quân Dân Cộng Trị của Phạm Quỳnh cũng như thuyết Trực Trị của Nguyễn Văn Vĩnh cũng là sự biểu lộ tinh thần dân tộc ở một chừng mực nhất định, đành rằng là còn yếu!

Đến khi Cách Mạng Tháng Tám thành công năm 1945, tin Phạm Quỳnh bị sát hại đã làm cho tôi băn khoăn khó hiểu vì đối với tôi Ông vẫn là một nhà báo lớn, một học giả có tài đáng kính. Mãi tới gần đây mới thấy một số tác phẩm của Phạm Quỳnh được in lại và được độc giả đánh giá cao, tên tuổi Phạm Quỳnh được nhắc lại trên báo chí, trong các cuộc họp tuy chưa nhiều nhưng một cách đúng mức hơn, thấu tình đạt lý hơn. Yêu cầu đánh giá lại Phạm Quỳnh được đặt ra trong sự mong đợi được giải quyết thỏa đáng, không chỉ là hậu duệ của Ông mà còn của đông đảo bạn đọc trong và ngoài nước. Đó cũng là tính khoa học chặt chẽ kết hợp với tính nhân văn cao cả trong câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắn lại gia đình Phạm Quỳnh vào mùa thu năm 1945: “Cụ Phạm là người của lịch sử, sẽ được lịch sử đánh giá lại sau này”.

Và sự thật thì con cháu Cụ Phạm, với truyền thống gia đình, nghe theo lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã trở thành những cán bộ trung thành với Đảng, với Tổ Quốc, với Nhân Dân, có những đóng góp to lớn vào khoa học, nghệ thuật, vào sự nghiệp kháng chiến kiến quốc trước kia và hiện nay.

Để góp vào việc đánh giá đúng đắn nhân vật lịch sử Phạm Quỳnh, công trình Nhà Văn Hóa Lớn Phạm Quỳnh là một sưu tập công phu một số bài viết từng được công bố trên các báo chí, do tiến sĩ sử học Nguyễn Văn Khoan thực hiện, sẽ cung cấp cho bạn đọc nhiều tư liệu, ý kiến từ nhiều phía, để bạn đọc suy ngẫm trước khi đi tới một “phán xét” cuối cùng có cơ sở vững chắc, khách quan và khoa học.

Ngày Quốc Khánh 2 tháng 9 năm 2009.

GS. Đ.X.L.

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

%d bloggers like this: