Pham Ton’s Blog

Tháng Tám 12, 2019

Thời Dựng Đảng

Filed under: Chuyện một người cháu ngoại — phamquynh @ 10:20 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 2 tháng 8 năm 2019.

Chuyện một người cháu ngoại

SỰ CỘNG TÁC CÓ HIỆU QUẢ

Phạm Tôn

  1. Thời Dựng Đảng

Nhan đề phần 2 này to tát quá. Thật không xứng nằm trong cái blog cá nhân nhỏ nhoi Tong The Gia.pngcủa chúng tôi.

Năm 1985, anh Tống Thế Gia là bí thư chi bộ Đảng cơ quan Thường trực báo Nhân Dân tại thành phố Hồ Chí Minh đưa cho tôi một gói giấy báo, trên có hai dòng chữ anh Thép Mới viết Gửi Tôn Thất Thành (nhờ Tống Thế Gia chuyển giúp). Mở ra thì thấy đó là cuốn Thời Dựng Đảng của anh Thép Mới, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh cho in năm 1984. Ngay đầu trang có chữ anh Thép Mới Thân tặng Tôn Thất Thành. Cảm ơn sự cộng tác có hiệu quả cách đây vừa đúng 10 năm. 3/2/1985. Thép Mới (ký). Sách in 5.180 cuốn. 153 trang.

Tôi xin kể lại thời gian tôi giúp việc anh Thép Mới viết nên tác phẩm ấy đầu năm 1975.

*

*       *

Thoi Dung Dang.png

Cuối cùng thì cái năm 1975 mình hằng mong đợi và e ngại cũng đã đến. Cả ngày hôm qua và hôm nay đều đọc những bài viết về điện ảnh, môn nghệ thuật mình say mê. Mở chiếc rađiô chạy pin Hà Khánh Linh cho mượn nghe nhạc và tiếng Nhật, tiếng Pháp của đài Tiếng nói Việt Nam. Vẫn chưa viết gì cả. Càng nhận thấy rõ là ở nhà thì không thể nào viết được. Ngay lúc này, cái loa truyền thanh sau lưng cứ hết nói lại nhạc. cách chỗ mình ngồi một mét, bà cô em bố và cô Trang em dâu đang nói chuyện sôi nổi. Hai cháu bé trai Hải Hà con em Nhàn đùa chơi cách một bức tường mà vẫn nghe rõ tiếng hò hét cãi nhau. Còn dưới đường phố thì tiếng ô tô, xe đạp, một anh chàng huýt sáo vu vơ, tiếng dép loẹt quẹt, tiếng guốc cong cóc, vài người nói chuyện bô bô… Thật không sao tập trung tư tưởng được. Phải thay đổi chỗ làm việc thôi. Đến cơ quan hay ra thư viện, ít nhất cũng cầm chắc mỗi ngày có được mấy giờ làm việc mình yêu thích. Không thể buông trôi như năm ngoái. Bây giờ phải viết ra giấy tất cả những gì đã nghĩ, để làm việc một cách cụ thể, có số lượng hẳn hoi.

Tối 4/1, cô bạn nhỏ lại chơi trước khi đi B vào ngày 15. Nhớ ai thì lại nhà người ấy thôi, không đi nhiều nhà làm gì. Nhà có khách, tôi đưa cô ra vườn hoa Canh Nông sau nhà như mọi khi vẫn đưa các bạn trai thân mỗi khi cần tâm sự. Những mối lo, những việc định làm trong những ngày tới, còn kể cả hoàn cảnh nhà mình hiện nay đông người quá, nhà lại chật, chỉ học nhiều mà rất ít viết. Cô không ngạc nhiên chỉ tỏ ra thông cảm những nỗi đắng cay chua chát mình từng phải chịu. Cũng tỏ ra buồn về những việc đã xảy ra cho giới văn nghệ, cảm thấy chẳng muốn viết gì cả. Về chuyện Babel, khi mình hỏi đọc có khó chịu lắm không thì cô ngạc nhiên hỏi lại ngay: Tại sao lại có thể khó chịu được nhỉ?… Tôi nghe mà mừng trong lòng.

Mười giờ tối, chia tay, chúng tôi hẹn nhau hôm sau là chủ nhật sẽ xuống thăm Hà Khánh Linh.

Đúng hẹn 7:30 sáng hôm sau, mưa rơi mau hạt, tôi đến nhà thì đã thấy cô ăn mặc chỉnh Ha Khanh Linh 2tề đang đợi. Cô mặc cái áo lu dông xanh ngoài áo len đỏ. Song, có lẽ do thấy tôi chỉ mặc có cái áo vệ sinh xám thôi, nên cô vào thay áo, mặc lại cái áo len dệt xanh như tối hôm qua, rồi mặc ngoài thêm cái áo thanh niên xung phong màu rêu. Ôi những cô gái, bao giờ cũng vẫn là những cô gái…

Trời tạnh mưa là chúng tôi đến ngay nhà Linh. Linh mừng lắm vì không ngờ là cả tôi cũng xuống. Suốt sáng trời mát dịu gần như ngày Tết. Ba chúng tôi nói chuyện thân mật, thật thà như ba anh em trong một gia đình. Những chuyện thiết thân với cuộc sống và sáng tác của từng người mà có lẽ không bao giờ có thể nói được ở một nơi nào khác. Linh gọi cô bạn là em và xưng chị rất tự nhiên, thoải mái. Nhiều lúc cô bạn ngồi cạnh, áp má vào vai Linh, không nói gì… Xem ra hai cô còn muốn nói với nhau nhiều, mà có lẽ cũng đã nói với nhau nhiều trong những lần cô đến thăm Linh trước hôm đến nhà mình.

Tôi cảm thấy lòng thư thái, vui vui. Bọn trẻ chúng mình hiện nay càng cần gần gũi nhau, hỗ trợ nhau, động viên nhau làm việc, củng cố lòng tin vào tương lai đất nước và bản thân. Tôi biết là buổi sáng hôm nay cô bạn nhỏ sẽ chẳng bao giờ quên.

Về nhà được một lúc thi trời mưa cho đến tận tối vẫn chưa ngớt. Lại đau răng, lấy tay tự rứt ra một nửa cái răng hàm cho đỡ vướng. Ngồi trên giường viết thư cho Tường là vợ Thùy và Hường cô con nuôi cô Bình tôi mới biết mặt hôm lên Yên Bái với mẹ. Hai cô đều mới vào đời, một là thợ dệt, một là diễn viên chèo của tỉnh. Tự nhiên, càng ngày mình càng có thêm nhiều người thân. Họ mến và tin mình đến mức mình ngạc nhiên vì tự thấy mình có làm được gì cho họ đâu… Xem ra, mình cũng là con người hạnh phúc hiếm có trên đời đấy chứ nhỉ.

Hôm sau trời rét. Sáng đi làm và chiều về nhà đều bị mưa. Cả hai lần ấy đều đưa và đón bà cô vào bệnh viện mắt chăm sóc mẹ. Trông cô gầy guộc khô héo xơ xác đứng chờ trên hè phố lạnh mà thương. Một bà già không chồng không con ở bên như cô thì còn hy vọng gì. Cô ở Huế với chồng và con gái. Đúng hôm đi chợ xa, khi về thì đất nước chia đôi, không về nhà được nữa. Một thân một mình ở lại miền Bắc, mua đầu chợ bán cuối chợ đắp đổi sống lay lắt qua ngày. Tình cờ gặp một cán bộ góa vợ có con nhỏ nhờ trông con. Trả tiền, bà không nhận vì tự coi mình không phải người ở. Ông đành xin cho mở tại nhà cửa hàng nhỏ bán sách để bà có đồng vào đồng ra. Lại tình cờ gặp một cán bộ tòa án là em họ mê sách, mới biết đường mà ra gặp mẹ tôi rồi sống với gia đình tôi từ đó. Bà chỉ chờ ngày đất nước thống nhất. Đã 18 năm qua rồi. Cô vẫn chung sống dưới mái nhà ấm cúng nhưng thiếu thốn của gia đình tôi, chia nhau những bữa ăn đạm bạc. Chỉ cần có nước trà loại xoàng uống trong cốc lớn, thỉnh thoảng lại được tôi mua cho bao Trường Sơn bao bạc để phì phèo hút như mấy bà già Huế xưa là bà vui rồi. Nằm là ngủ ngay. Nhưng nghe tiếng soong nồi va chạm, biết là mẹ tôi đã dậy, cô bật dậy vội vàng ra ngay bếp. Em không thể dậy sau chị dâu. Dù em chồng lớn tuổi hơn chị dâu.

Về đến cơ quan thì anh Thép Mới gọi giật tôi lại. Anh bảo vừa được giao viết bài kỷ niệm ngày thành lập Đảng năm 1975. Đã gặp được một vài nhà cách mạng lão thành nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, nên viết như thế nào, anh bảo tôi tìm cho anh tư liệu về thời dựng Đảng, tức các năm 1929-1930 để anh hình dung được không khí xã hội thời ấy. Tôi hỏi tìm ở đâu, anh bảo mày cứ ra bib (nói tắt của tiếng Pháp bibliothèque) Tôi xin giấy giới thiệu cơ quan đưa anh ký rồi buổi chiều ra ngay Thư viện Trung ương, xin cấp thẻ nghiên cứu đặc biệt, xin cả thẻ đọc sách tiếng Pháp. Kỳ vào thư viện này càng cần học nhiều tiếng Pháp hơn vì hầu hết tài liệu mình cần đều bằng tiếng Pháp. Vì vậy tối nào trước khi ngủ cũng học tiếng Pháp. Lại lâm râm đau dạ dày.

The Thu Vien va Nghien Cuu.jpg

Thứ ba ngày 7/3 vừa nghe tin ta thắng lớn ở Phước Long, thu hồi tỉnh lỵ sau 25 ngày chiến đấu, bảy ngày vây hãm và 24 giờ pháo kích xung kích. Nghe nói có cả một tiểu đoàn xe tăng. Không biết vì sao lâu nay mình cứ nghĩ là Đào Văn Thùy có mặt trong trận mở màn này. Suốt ngày rét và mưa lâm râm mình vẫn đi thư viện, lục tìm các báo Đông Pháp, Thực Nghiệp Dân báo, Phụ nữ Tân Văn, Ngọ báo…tìm hiểu những năm tháng dân tộc ta quằn quại dưới gót giày đế quốc Pháp trước ngày có Đảng. Suốt mấy hôm nay, mình ngày hai buổi đến thư viện lục các tạp chí, báo cũ, kể cả những cuốn rất lạ như Niên lịch thông thư mỗi năm ra một quyển, ghi rõ từng ngày xấu tốt ra sao nên làm gì, đi hướng nào mới tốt. Đọc báo hằng ngày thì đọc kỹ các tin vắn, đọc cả các quảng cáo, cố gắng hiểu cho được xã hội nước ta những năm 1928 đến 1931. Ngoài ra phải tra cứu cả bộ từ điển Larousse lớn chất đầy một tủ có đến mấy chục tập lớn to dầy. Mỗi tập là một chữ. Xem cả sách kỷ yếu của sở mật thám Pháp, hồ sơ nhà tù Hỏa Lò Hà Nội. Tối tối lại đến kể cho anh Thép Mới nghe, cùng anh phân tích ý nghĩa các tài liệu thu thập được, nghe anh góp ý phương hướng tìm tòi mới.

Bấy giờ cơ quan dành cho anh một cái buồng bé xíu độ 9 mét vuông trên tầng hai khu hành chính, hoàn toàn yên tĩnh. Ăn, ngủ cũng tại buồng ấy luôn.

Trong khi ấy, anh vẫn bị cô vợ bé nhỏ truy lùng. Cả cơ quan giúp anh trốn để làm việc. Có tối chị ta đến cơ quan, vừa dựng xe đạp ở cổng đã có người báo cho anh biết để sẵn sàng trốn. Lái xe Trịnh Văn Bân được đặc phái làm phi vụ quen thuộc này. Anh Thép Mới kéo tôi lên xe, Bân lái ngay ra cổng, mở đèn pha sáng rực chiếu vào mắt chị ta, thế là vọt về nhà anh Nguyễn Tự ở Trần Hưng Đạo. Nghe báo yên, chúng tôi mới về làm việc tiếp.

Anh nói cho tôi biết ý đồ sáng tác Một giai cấp tiến bước soi hồn nước. Rồi theo chỗ tư liệu mình cung cấp và gợi ý, anh quyết định đưa thêm vào mấy nhân vật mà chắc chắn sẽ làm nhiều người ngạc nhiên, do đó càng làm nổi bật vai trò của những người lập Đảng và cái lớn cao của sự kiện Đảng ra đời. Nào là Phan Bội Châu, Bùi Quang Chiêu, chị em cô giáo Giang và anh em Nguyễn Thái Học. Bao giờ mình nói anh cũng chăm chú nghe, thỉnh thoảng gợi ý một câu rồi lại nói: Thế là mày làm cho tao thấy được cái chiều dầy của sự kiện rồi. Ba cái cha nghiên cứu lịch sử Đảng chỉ làm ra những cái khô khan đơn điệu, không làm ai xúc động. Phải biết ý nghĩa của các sự kiện mới làm bật lên được bản chất sự kiện. Phải biết tìm tòi, có con mắt của nhà báo mới được. Một sự kiện lớn lao đến như thế mà làm như chuyện bình thường… Anh có vẻ hài lòng về việc mình làm. Thật không ngờ. Mình thì đang lo sợ bị ngợp trong tài liệu, lo để sót mất cái chủ yếu…

De Tang sach THoi Dung dang cua Thep Moi

Có hôm làm việc xong, về thì cổng cơ quan đã khóa: 23:30. Một lần có người bạn anh cũng cùng ngồi nghe mình nói, lúc về, anh ta bảo: Ông có một trí nhớ thật tuyệt. Nói liền gần bốn giờ đồng hồ, lại rất nhiều chi tiết, số liệu. Tôi thèm quá… Trong khi đó, mình lại đang khổ vì cảm thấy bất lực, không sao nhớ nổi những cái cần nhớ. Đầu nhức, người như phát sốt, có đêm mất ngủ. Những sự kiện khiến mình xúc động sâu xa. Cả một lớp người trẻ trước sự đàn áp tàn bạo của kẻ thù, trong một xã hội rối ren. Ngô Gia Tự, Nguyễn Đức Cảnh sẽ là những hình ảnh sáng ngời, nổi bật nhất.

Trong những ngày này, mình cố gắng phát hiện cho ra cái sáng tạo kiểu Thép Mới trong cách viết báo, viết văn. Đó là công việc chính của mình, vì có lẽ chỉ có mình mới biết được thực chất việc sáng tạo này mà thôi. Lịch sử đã trao cho mình sứ mệnh mà Eckermann đã làm khi giúp việc cho thi hào Gớt.

Sau mấy ngày đi thư viện lục tìm tư liệu, tối thứ năm 16/1 mình đến nhà cụ Nguyễn Văn Hoan (số 5 đường Dã Tượng) nhà lãnh đạo Đảng từng bị cầm tù hoạt động từ những năm 1928-1929. Một cụ già nhỏ nhắn trắng trẻo, nói năng nhỏ nhẹ. Ngay gần cửa vào phòng khách nhỏ treo bức ảnh đen trắng một khuôn mặt trai trẻ cổ bị đóng đai sắt vào cột gỗ. Nhìn kỹ cặp mắt sáng của người thanh niên dễ nhận ra đấy là chân dung cụ Hoan thời trẻ. Cụ nhớ rất rõ, kể cả những chi tiết nhỏ như hôm đó người ấy mặc áo gì, thời tiết thế nào. Mà toàn là những chuyện từ những năm 1928-1929. Cụ giúp cho anh Thép Mới những tư liệu rất quí, dựng lên được chân dung những người xưa như thật. Mình cố gắng nghe ghi lại những chi tiết đó, tăng thêm độ tin cậy cho những chuyện kể cách mạng thuở ban đầu.

Những việc nghiên cứu sách báo ở thư viện và gặp gỡ nhân chứng như thế này mình học tập được rất nhiều điều. Tối, lại đến anh Thép Mới cùng làm việc cho đến khuya. Kể lại cho anh nghe những gì mới tìm được trong ngày, chỉnh lý tư liệu đã thu thập, đọc lại những phần anh đã viết và kiến nghị sửa chữa. Một sáng, sau khi nghe báo cáo, anh nói: Xem ra đây phải là một tác phẩm lớn… Một lần khác anh lại nói: Một cuốn sách hẳn hoi, ít nhất cũng ba trăm trang… Bài anh viết mở đầu Xốc tới 3/2 và từ ngày 3/2 xốc tới mình nhận xét là hoa mỹ quá, không hợp, anh đã bỏ đi viết lại bài khác giản dị, chân chất hơn, thậm chí mộc. Theo anh, đó chính là cái giọng điệu chung cần có cho một tác phẩm như thế này…

Tối 17/1, Đỗ Đình Hưng công nhân bốc xếp đến chơi, cứ tha thiết khuyên mình nên chú ý hơn đến chuyện vợ con. Chú nói nên chọn người tốt, nhất là người nào họ yêu anh thầm kín, thế mới tốt anh ạ. Tôi biết chú rút kinh nghiệm bản thân từ việc lấy cô băng chuyền Tuệ. Ngắm Đỗ Đình Hưng, tôi lại nhớ tốp ca nam Đội Bóng ngày nào. Hồi ấy tôi còn phụ trách văn hóa quần chúng ở Cảng Hà Nội. Một buổi biểu diễn ở sân trước khu văn phòng, khi chương trình đang tiếp diễn thì Hưng gặp tôi, mặt đỏ hồng nói anh cho đội bóng chúng em hát một bài đi. Tôi hỏi chuẩn bị kỹ chưa. Hưng nói hôm nào trước và sau khi tập đá bóng tụi em đều hát nên thuộc lắm, biểu diễn cũng rất điệu nghệ. Thế là sau khi Trần Thị Phúc giới thiệu tốp ca nam Đội bóng Cảng sẽ diễn một tiết mục đặc biệt thì mười một chàng trai mạnh khỏe chạy ra hát hùng hồn bài Không cho chúng nó thoát, kết thúc bằng động tác đồng loạt giơ cao tay phải chỉ lên trời rồi lễ độ cúi chào người xem giữa tiếng hoan hô vang dậy. Trong đội, cao nhất mà cũng to nhất là hai anh em con chủ Quán bia Mụ Béo nổi tiếng gần Nhà Thủy Tạ. Sau này về ban văn hóa văn nghệ báo Nhân Dân, một hôm tôi lên phòng thư ký đưa bài của ban, tò mò ra xem anh em đang lên ma két số báo hôm sau, chợt thấy trên bàn có ảnh hai anh em nhà đó, cả Chính và Nhân.Xem tin, thì ra đó là ảnh minh hoạ về chuyện tai nạn giao thông không liên quan đến hai anh em mà là một vụ khác. Tôi nghĩ các em đã bị xử phạt, cũng chẳng cần bêu riếu làm gì, tội nghiệp hai ca sĩ trong Đội Bóng năm xưa, bèn thủ ngay hai cái ảnh. Đúng là tôi với Cảng dẫu lìa xa vẫn vương tơ lòng.

Nhớ thời dựng Đảng – Xốc tới ngày 3/2 cho đến cuối tháng 1/1975 vẫ thu hút người đọc. Thep Moi chan dung 2.pngDư luận trong cơ quan – vốn toàn là kiêu binh- xôn xao. Không ai dửng dưng trước việc làm có tầm vóc rộng lớn mà cả cơ quan đều biết chỉ có hai người làm ra tức là chưa đến 1% số người trong cơ quan, mỗi ngày chiếm gần nửa trang báo. Anh Thép Mới vui lắm kể là có người gặp anh nói: Viết thế này thì ông Thép Mới phải ngồi trên cả một núi sách báo. Khối lượng tư liệu đa dạng đã khiến nhiều người khâm phục. Còn anh Thép Mới thì nói là nhân dịp viết này, tao với mày mới hiểu ra nhiều điều, tìm ra cái lô gích của lịch sử. 29, 30 đã như thế này thì đến năm 45 nó thua là phải lắm rồi.

Anh bàn với mình cách viết từng bài, hỏi kỹ các sự kiện, chăm chú nghe mình báo cáo và gợi ý căn cứ vào những nghiên cứu riêng của mình, viết rồi đọc cho mình nghe, thậm chí viết xong, đưa bút bắt mình đọc và sửa. Tóm lại có vẻ là một kíp làm việc rất ăn ý. Anh hào hứng làm việc, vẻ hài lòng… Mỗi lần mình gõ cửa căn phòng nhỏ trên gác hai, anh vội mở ra, vui vẻ hỏi: Có gì mới không mày. Rồi hoặc anh đọc bài mới viết, hoặc nói về phản ứng của người đọc, hay trình bày dự định viết trong phần tới. Nhiều khi mình vừa phải chuẩn bị tư liệu cho phần tới, vừa trả lời ngay những điều anh hỏi để viết luôn vào bài. Căng thẳng mà vui vẻ. Một hôm anh nói: Được làm việc là một hạnh phúc lớn phải không mày? Làm việc thật là thú. Chính ở anh, mình thấy hội đủ hai đức tính nổi bật nhất của Lép Tônxtôi: Hăng say làm việc và chân thành mộc mạc. Có hôm mình đọc thư bạn đọc gửi đến, một số nhà cách mạng lão thành hỏi ông Thép Mới bao nhiêu tuổi mà nhớ được thời dựng Đảng… Anh nghe rồi cười thế mà tao không nghĩ ra. Từ đó đổi thành Thời dựng Đảng như tên sách in năm 1984.

Một chiều làm việc xong, anh bảo đi theo anh. Hai anh em tản bộ ven bờ Hồ Gươm, rẽ vào phố Tràng Tiền. Đến cửa hàng BODEGA tiệm ăn Tây nổi tiếng Hà Nội, anh hỏi mày có hay đến đây không? Phố Tràng Tiền thì em hay đến lắm. Đầu tiên là vào nhà sách ngoại văn xem có sách gì mới không, sau đó đi suốt phố đến nhà sách to nhất Hà Nội là tìm ngay vào khu bán sách cũ gặp ông Thuật chủ tiệm BOOKSTORE đường hàng Khay ngày xưa nay vào làm nhân viên mua bán sách cũ ở đây. Cửa hàng ăn này em biết đã lâu nhưng chỉ đi qua, chưa khi nào vào. Anh gọi món điểm tâm. Mỗi người một đĩa giăm bông hấp rưới nước sốt và một bánh mì. Uống si rô lựu đỏ. Ăn xong thả bộ đi về phía phố Huế. Anh bảo hôm nay Đào Hồng Cẩm cho hai vé xem vở mới của nó. Còn dặn xem xong phải góp ý đấy. Đến trước rạp Đại Nam sáng đèn thấy còn sớm, anh hỏi mày thích ăn ngô nướng không. Rồi hai anh em sang hè đường đối diện, anh ngồi xổm nói với bà cụ bán ngô bà cho con chọn mấy bắp ngô nhé. Rồi chúng tôi chăm chú xem bà già khéo léo nướng hai bắp ngô nếp rõ là ngon. Mùa rét, mặc áo bông mà ăn ngô nướng thật là thú. Chuông reo mấy đợt, đèn tắt hai anh em mới vào rạp. Vừa xem anh vừa xuýt xoa: Nó viết được quá, đề tài cách mạng mà viết được như thế này là giỏi quá rồi.

Đến chiều thứ bảy 11/2/1975, đợt I công việc của anh Thép Mới và mình tạm kết thúc. Bài Tết 1930 anh viết đăng số báo Tết đã xong. Hai anh em ngồi uống nước chè đường anh pha, cùng rút kinh nghiệm. Ông Trường Chinh đã gặp anh, góp cho một số ý kiến, cho thêm tư liệu, khuyến khích viết tiếp. Ông còn nói đùa đang lúc người ta xì xào tôi ngả theo Tàu, anh lại viết tôi gảy đàn Tàu trong buổi ca nhạc từ thiện giúp đồng bào bị bão năm Thìn. Sáng hôm trước, anh Hoàng Tùng cũng nói là nên làm tiếp, kéo dài vài tháng. Cụ Nguyễn Văn Hoan thì muốn cứ viết cho đến 1945. Bạn đọc hoan nghênh. Anh Thép Mới sẵn sàng lao vào làm việc quên mình, chuyên tâm sáng tạo… Chính trong thời gian đời tư gặp nhiều đau khổ, rắc rối, cứ làm việc là anh quên hết, cất lên tiếng ca ngợi cách mạng, ca ngợi con người Việt Nam. Anh giàu trí tuệ, nhưng cái lớn nhất ở anh là tấm lòng, tấm lòng hoàn toàn hiếng dâng cho Tổ quốc, nhân dân.

Anh khuyến khích mình rất nhiều, khen là đã đóng góp tích cực vào các bài anh viết, coi như là đã khẳng định được vai trò bằng chính những việc đã làm, những năm tháng đã sống. Được làm việc với anh mình thấy thật hạnh phúc, do đó càng thấy thêm nhiều trách nhiệm, muốn nâng cao trình độ mọi mặt hơn nữa để có thể làm việc được nhiều hơn, cống hiến nhiều hơn. Dù là vô danh. Người ngoài không ai biết. Gần như mình không muốn nghĩ đến điều Đỗ Đình Hưng nhắc, không muốn nghĩ đến hạnh phúc riêng, hạnh phúc lứa đôi. Mặc dù nhiều người nhắc tha thiết. Chẳng gì còn 20 ngày nữa là mình đã bắt đầu tuổi 35 rồi. May là người nhà không ai nhắc chuyện ấy, có lẽ vì quá biết tính mình. Mình nhiều bạn gái, nhưng chẳng có ai là người yêu. Cô thì cùng ham triết học, văn học, cô lại cùng ham toán học… Tất nhiên trừ Rosa, cô thanh niên xung phong thương binh nặng, mối tình đầu trong sáng bị vùi dập tàn bạo  năm 1972.

Còn mấy ngày nữa là Tết rồi, một ý nghĩ như vậy có ảm đạm quá chăng trước thềm xuân? Thật bụng, mình thây khó tìm được người hiểu mình để làm bạn đời. Thà cứ sống một mình suốt đời, vui cái vui chung của thiên hạ lại hơn. Mình chỉ sợ không được sống, làm việc và học tập như mình mong muốn.

Tết năm nay, không thể lên Yên Bái thăm bà và cô được, mình chẳng thiết gì Tết. Mình chưa hề bao giờ vui sướng khi kiếm được cái gì cho bản thân. Khi đi xem pháo hoa, cũng chỉ chú ý ngắm nhìn khuôn mặt rạng rỡ vui sướng của những người đi xem mà ít nhìn lên ngắm chính những bông pháo hoa đang rực rỡ trên nền trời. Như anh Đào Anh Kha từng nhận xét: có cách nhìn rất khác. Có lẽ số khổ là ở đó. Luôn nhìn khác người thường.

*

*     *

Từ ngày 3/3 có lệnh bắt đầu làm việc thông tầm ở khu vực hành chính các cơ quan trung ương từ 8:00 đến 16:30.

Được nghỉ sớm, trong túi lại có sẵn mấy cái vé xem phim ở cơ quan, cho nên dù mưa nhỏ, tôi vẫn đến nhà cô bạn. Linh cảm là không gặp vì cô đã đi mà vẫn cứ đến. Quả nhiên chỉ gặp cô Huệ sống cùng phòng và con cô là cháu Hạnh Nguyên đang ốm. Cô bạn đã đi B từ cuối tháng 2 ngày 27, 28 gì đó. Vội quá, không kịp báo ai cả, chỉ kịp về Thanh Hóa hai hôm, để lại cái xe đạp cho chú em con bà dì dùng. Từ ngày mẹ mất, cô bạn vẫn sống với bà dì, coi như mẹ, đúng là sểnh mẹ bú dì. Tất nhiên cũng gặp cô em dạy học trong đó. Nói chuyện một lát rồi mình trông con cho Huệ rửa soong nồi bát đĩa còn bày cả ra sàn.

Được ngồi một mình, tôi ngắm bốn con cá đất nung quây quanh cái khánh hai mặt có chữ Phúc. Hôm mồng một Tết mình và cô bạn cùng ngắm, cô rung cái vòng nêu cho chúng va vào nhau kêu lanh canh, nay chỉ còn ba con, một con đã vỡ. Mình đung đưa cái khánh, tiếng lanh canh ngày nào lại ngân lên, nhưng rời rạc, tẻ nhạt sao đó. Chắc là trước khi đi cô bạn cũng chẳng vui gì. Mình không tin là bận đến nỗi không thể nói một lời từ biệt. Có lẽ cô ngại trong phút từ biệt sẽ không thể nói được lời muốn nói. Thà không gặp mà hơn…

Cả ngày hôm nay, 5/3 xem lại xong dòng cuối cùng bản đánh máy Chú thích và phụ lục làm cho tập Thời dựng Đảng của anh Thép Mới, mình mới thấy là đã dỡ được gánh nặng suốt hai tháng nay. Từ ngày giúp anh viết loạt bài này mình đã huy động toàn bộ trí óc, lòng dạ và sức lực để hoàn thành cho thật tốt công việc trọng đại anh đã tin cậy giao cho. Cố gắng tránh hết mọi sơ suất, bằng mọi cách góp phần nâng cao chất lượng tác phẩm, kể cả phần chính văn lẫn phần chú thích và phụ lục. Chính qua quá trình làm việc miệt mài này bản thân đã học tập được rất nhiều, trở thành người cộng tác đắc lực của anh, phần nào học được tầm nhìn tầm nghĩ cách viết của anh.

Chỉ có điều đáng ngại là: Mắt kém đi rõ rệt. Ngay viết nhật ký cũng nhìn không rõ chữ mình viết nữa.

Nhưng mình vẫn sẵn sàng nhận nhiệm vụ mới.

(Còn nữa)

Ngày 7/8/2019

P.T.

 

Advertisements

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

%d bloggers like this: