Pham Ton’s Blog

Tháng Tám 19, 2021

Một truyện ngắn ra đời _ Phần 9

Filed under: Chuyện một người cháu ngoại — phamquynh @ 2:15 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười ba, kỳ 2 tháng 8 năm 2021.

CHUYỆN MỘT NGƯỜI CHÁU NGOẠI:

MỘT TRUYỆN NGẮN RA ĐỜI (Phần 9)

Phạm Tôn

Chiều 15/4, tuy mệt mỏi nhưng vì đã lỡ nhận lời bạn Long bán báo nên tôi đến ngõ HTon That thanh chup cung bac Tan (anh tach rieng)ội Vũ. Bạn gầy đi vì bận nhiều công việc và có chuyện lớn cần suy nghĩ. Long nói vậy rồi thổ lộ là có một cô bạn muốn kết nghĩa anh em và cho anh nhận một thằng con cô làm con nuôi. Long đã phóng to và treo ảnh nó ở buồng. Có vẻ hào hứng lắm, thích thú nhưng cũng lo ngại, nên đã nhắn tôi đến để góp ý: “Có thể tin được thứ tình cảm ấy không” Anh đưa tôi xem lá thư đặt vấn đề, thì thấy cô ta viết đại ý: em muốn anh coi em như một đứa em gái, anh có bằng lòng không? Lời lẽ trong thư rất trơn tru không chút ngập ngừng, xúc động.

Không muốn để bạn thất vọng, cũng không muốn để sau này bạn khổ vì vỡ mộng, tôi khuyên nên bình tĩnh xem xem động cơ thật của cô ta là thế nào chớ nhận lời vội, tạm thời cứ giúp đỡ nhau như hai người bạn…

Con người này thiếu tình cảm quá, mà cũng chẳng phải là không yếu đuối. Có thể bạn đã khổ và sẽ còn khổ về những chuyện vớ vẩn như vậy. Lý do chính là tình cảm yếu đuối, lại không tỉnh táo, chưa thấy thật rõ tình cảnh thật sự bi đát của bản thân mình, lại hay mơ mộng những điều xui xẻo sẽ qua, những điều tốt đẹp sẽ đến với mình. Bạn quá lương Sach nho ETthiện, nhân hậu.

Long cho mượn cuốn sách nhỏ thật hay nhan đề L’Écrivain et le livre ou la suite dans les idées (Tiếng Pháp: Nhà văn và cuốn sách hoặc sự nhất quán trong các ý nghĩ) của Elsa Triolet vợ nhà thơ Aragon, lại là bạn thân của nhà thơ xô viết Maiakốpxki. Sách viết về cái chết do tự tử của ông. Một bài học về lòng tin vào quần chúng của văn nghệ sĩ vĩ đại có tài nhưng không tránh khỏi những giây phút yếu đuối trước những phản ứng trái chiều không như mình mong muốn.

Trang lót có chữ tôi viết hộ bạn: Kỷ niệm ngày sinh nhật con nuôi tôi. 4.6.65. Thế Long

Hôm sau, đạp xe sang cầu Đuống thăm Lê Đăng Quang, Le Dang Quangbạn nối khố, làm giám đốc nhà máy cơ khí địa chất Yên Viên. Nhà máy sắp chuyển đi nơi an toàn hơn, cách xa con sông và cây cầu sắt là mục tiêu bắn phá của máy bay Mỹ. Lúc về, Quang đèo mình. Ở bên cầu xe xích và pháo phòng không xếp hàng dài. Nội thành đúng là còn chủ quan lắm.

Hôm nay, bắt đầu thay đổi sinh hoạt toàn thành phố. Giờ hành chính: 5 giờ đến 9:30 và 3:30 đến 19:00. Người Hà Nội bỡ ngỡ và tự nhiên lại thức khuya hơn thường lệ, mặc dù sáng sau phải đi làm sớm trước 5 giờ sáng! Quang tỏ ra vững vàng trong cuộc sống thời chiến. Bao Vu Tuan Hunggiờ cũng là bạn thân thiết của mình.

Về đến nhà, biết là Vũ Tuấn Hùng bạn Nông lâm đến không gặp có nhắn là muốn gặp. Mình viết thư cho Vũ Văn Chỉ rồi đến nhà Hùng ở phố Quang Trung và ngủ lại. Mình không muốn nói, nhưng phải nói nhiều vì không mất hết hy vọng ở bạn, nhưng thấy rõ là bạn còn rất chủ quan, chưa đánh giá đúng những sai lầm phạm phải ở bước đầu vào đời. Bao giờ cũng muốn nổi bật, muốn tiến nhanh. Cũng là một dạng thừa năng lượng đem phung phí bừa bãi vào cả những việc vô ích, có hại cho bản thân, xa rời tập thể. Thật tiếc. Một việc làm mình băn khoăn nhiều là thư Vũ Văn Chỉ nhờ đưa nhà xuất bản Nông Thôn cuốn sách về chăn nuôi bạn dịch của Trung Quốc mà không lấy nhuận bút, chỉ cốt in được sách. Việc thứ hai là nhờ mình góp ý choMaxim Gorki việc chọn người yêu và lập gia đình . Trong khi chính bản thân mình còn chưa có người yêu. Mình tin câu thơ của M.Gorki trẻ nói rẳng: Từ vú mẹ đến vú người yêu, thằng thanh niên phải làm được cái gì đó trước đã chứ! Đành viết thư tỏ ý kinh ngạc vì trong thời buổi này mà một chàng trai 23 tuổi lại thấy cần làm gấp một việc như vậy.

Hôm sau, mệt quá, ngủ cả ngày, ăn rất ít cơm mà không thấy đói. Tối rủ cháu Lường nhà dưới đi chơi, nghĩ nhiều đến những gì phải làm trong những ngày tới.

Em Thân, anh Đại rồi chị Thủy đều về nhà cả. Lại thứ bảy rồi, cuối tuần mà. Chị Thủy muốn kéo mình đi sơ tán với cơ quan chị. Mình không thể xa Hà Nội bỏ công tác khu phố, bỏ sách vở học tập để thành một người đi an dưỡng. Trong lúc cả nước chiến đấu thế này mình sao chịu nổi. Phải hỏi ý cậu Tuyên mới được.

May sao, hôm sau cậu ghé nhà mấy phút trước khi đến Đài Tiếng Nói Việt Nam ở phố Quán Sứ gần nhà. Tranh thủ hỏi Anh Dai Chi Thuy trengay thì cậu rất hiểu và đồng ý ngay với việc mình cứ ở lại Hà Nội, tiếp tục học và làm việc như cũ. Trong tình hình mới, sẽ tham gia thêm những công tác xã hội do thời chiến đẻ ra. Có khó khăn gì cậu sẽ giúp đỡ. Và có thể cậu sẽ đến ở cùng mình. Mình vui sướng và biết ơn cậu đã ủng hộ, vì tìm việc làm trong lúc này là rất cấp thiết. Mình sẽ nhận làm những việc không ai muốn làm hoặc không dám làm. Mẹ cũng muốn mình đi với mẹ, vì mình hiểu: Chúa chịu phần lo, ta hưởng phần vui. Mẹ rất sợ phải lo nghĩ. Nhưng rồi cả nhà bàn bạc mẹ cũng bằng lòng đi sơ tán cùng bác già theo hợp tác xã và mình ở lại Hà Nội một mình giữ nhà. Mình cảm thấy lối sống thời chiến khẩn trương có vẻ phù hợp với cái tạng của mình, khiến mình vui vẻ hoạt bát thoải mái hơn lối sống an nhàn. 19/4, lo thu xếp các việc linh tinh nhưng phức tạp chuẩn bị cho gia đình đi sơ tán, đặc biệt chú ý xem lại cái chuồng gà đóng tạm nuôi bốn con gà. Sau đó đến nhà in báo Nhân Dân trả lại tổ sửa bài tập Pháp Việt từ điển. Đa số gia  đình các bạn trong tổ đều đi sơ tán, chỉ còn đàn ông ở nhà. Tối, Thịnh bạn cùng tổ sửa bài và vợ là Thủy công nhân nhà chữ lại chơi. Giản dị và thân thiết như những ngày xưa tươi đẹp. Nhà in không đi đâu cả. Các bạn đều ở lại. Thịnh nói: ông Tố Hữu trưởng ban tuyên huấn nói: Các đồng chí cứ ở lại làm, nó có bắn phá hỏng hết máy móc cũng được. Sẽ có máy mới viện trợ. Như thế là mình vẫn sẽ được gần gũi những người bạn mình hằng yêu quý, từng sống với nhau trong đoạn đời hạnh phúc nhất cuộc đời mình. Trong những ngày chiến đấu gay go, nhà máy có thiếu người thì mình sẽ  đến làm với các bạn, sẽ được gắn bó với bộ phận chiến đấu mãnh liệt nhất của giai cấp công nhân, để hiểu mình hơn và phấn đấu trở thành người công nhân tiên tiến.

Chiều hôm sau, cố chép cuốn sách của Elsa Triolet có bài Maiakovski et Nous (Maiacốpxki và chúng ta) để còn trả Long – người cũng quí sách như mình. Lý do về cái chết của của Maia chẳng phải gì Maiakovskikhác là sự yếu đuối của văn nghệ sĩ. Nghệ sĩ càng lớn thì mức độ hình tượng hóa, mức độ cảm xúc càng mạnh mẽ. Có lúc lí trí bị lấn át đi, không điều khiển nổi cảm xúc.

Những lúc ấy, nếu thiếu sự gắn bó thường xuyên, máu thịt, cụ thể hằng ngày thật mật thiết với quần chúng công nông thì rất dễ đi vào con đường lầm lạc, dễ thấy cây mà chẳng thấy rừng, dễ vì một số cá nhân nào đó đê tiện, máy móc, thô thiển mà xa rời cách mạng.

Tối 22/4, không có xe đạp, phải đi bộ rất xa đến nơi dạy học. Trong những ngày khẩn trương này, những học viên còn cố gắng đi học và học say mê thật là đáng quí. Càng ngày học viên càng quí mến mình hơn. Có lẽ đối với họ thì cái mà mình thích thú nhất trên đời này chỉ là hai môn Lý và Hóa thôi! Mình tìm đọc Vật lý vui của Pêrenman và Hóa học vui của ai chẳng nhớ nữa, lẩy ra những mẩu chuyện kỳ thú làm giờ học hai môn trở nên sinh động, học viên đua nhau phát biểu và lắng nghe lời giải đáp của mình.

Hôm sau, anh Thành cùng tổ sửa bài cũ đến chơi. Trong khi nói chuyện với anh mình nảy ra ý: xin vào làm lại ở tổ cũ trong nhà in. Tổ đang thiếu người mà là thiếu những tay cứng thạo nghề. Anh em trongDoan Di tre tổ từng rất tiếc khi mình đi học, nay chắc chắn họ sẽ ủng hộ việc đón mình về. Bèn nhờ anh bàn với Đỗ Các Tôn một người có uy tín ở nhà máy. Như vậy mình sẽ có lý do chính đáng ở lại Hà Nội tham gia chiến đấu, ở chính một mũi nhọn của cuộc chiến đấu đó. Nhưng nhớ lại lời anh Nguyễn Việt Quốc một bạn cùng tổ ham mê triết học, thường suy nghĩ sâu, thiên về ý kiến cho là năm ấy không phải mình được đi học đại học mà là bị đi học để đi khỏi nhà máy, một cơ quan của Đảng. Rất có thể sẽ không thực hiện được cái mộng đẹp này. Đành lại chờ Đoàn Di, người lúc này quan tâm giúp mình cụ thể hơn ai hết.

Buổi chiều, anh bạn viết thư lạ hai tờ đến thăm, nghe nói mình ốm nên mang cho một gói đường. Nói chuyện cả buổi chiều và tối rất thẳng thắn về đủ mọi chuyện còn vướng mắc, kể cả chuyện tìm người yêu để kết hôn trong tình hình này. Một số chuyện khác, bạn nói sẽ suy nghĩ lại và trả lời sau. Mình nói thật lòng mà không tin là bạn hiểu mình nói gì. Biết làm sao đây.

24/4, lại đi thăm cháu Ánh Ngọc, một chuyến đạp xe bở hơi tai gần 70 cây số, trong đó 35 cây ngược gió dưới trời Nguyen Huu Ly chup riengnắng. Nhưng gặp được cháu là mọi mệt nhọc tan biến hết. Không bao giờ mình nghĩ cháu không phải con mình.

Theo lời hẹn, chờ bạn bằng cách đọc Truyện ngắn chọn lọc của Guy Đờ Môpátxăng, thì nhận được thư Nguyễn Hữu Lý. Những lá thư từ tiền tuyến gửi về bây giờ thật không gì quí báu hơn, nhất lại là thư Lý người gần gũi thương yêu mình hết lòng. Lý viết: “Ngày 19/3, chúng đã đến oanh tạc Thanh Chương. Hôm ấy, mình may mắn lại được tham gia trong cuộc chiến đấu. Bọn mình tham gia chữa cháy trong làn đạn, sau đấy đi băng bó và tải thương, sửa đường, thu dọn chiến trường”… “Vừa làm vừa soạn bài vừa học, kể ra cũng khá bận. Nhưng mình thấy vui khi Đảng đã tín nhiệm giao cho mình nhiều việc”.

Tất cả việc làm này nói lên sự chuyển biến vươn dậy mạnh mẽ của bạn. Tình hình mới diễn ra ở chính quê hương đã giúp Lý dễ dàng quên đi nỗi buồn chán trước đây tưởng là to lớn lắm, nay chỉ còn là những việc nhỏ nhặt vớ vẩn. Mừng hết sức.

Vừa viết thư cho Lý xong thì bạn mình chờ cũng đến. Khi bạn về, mình tiễn tận bến xe. Ngồi chờ khá lâu xe mới đến. Gần như chẳng bao giờ nói hết những chuyện thấy cần nói. Những phát hiện mới trong lần gặp gỡ này khiến mình lo ngại. Có những dấu hiệu chẳng lành. Mẹ khen bạn đẹp, ngây thơ, cái miệng rất tươi làm mình thấy dễ chịu, mặc dù chính mình không thấy như thế. Mình chỉ thấy lòng chân thành muốn vươn lên cái cốt, cái đẹp và những tiềm năng chưa được khai phá. Nhưng tính nóng vội, và lòng tự ái cao đã ngăn cản bạn nhiều.Pham Khue mot minh o bac lieu

Cả buổi chiều tham gia công tác bầu cử. Tối mệt quá, không kiểm phiếu với chi đoàn khu phố được. Đành chở mẹ đến nhà cậu Khuê. Bao giờ trong những tình hình gay go, mẹ cũng muốn tìm đến hai cậu. Rất may gặp cả cậu, mợ An và em Thắng. Cậu khỏe ra, rất vui vẻ. Có lẽ cũng như mình, cái không khí thời chiến những ngày này khiến cậu thấy sống thoải mái hơn những ngày thường nhàm chán, bon chen. Cậu vừa di Lào về. Dạo này sống ở Hà Nội rất tạm bợ, đơn giản. Nhà mốc tường, chiếu, không có cả nước uống. Nhưng cậu vẫn nghiên cứu, tra cứu Từ điển bách khoa y học.

Sau hai tuần gượng làm việc, hôm nay mình mệt rã rời, ho nhiều đến mức không nhịn được. Cậu lắng nghe mình trình bày kế hoạch có vẻ suy nghĩ và tỏ ý lo ngại.

Cơ hội nghìn năm có một không thể để lỡ, phải tìm mọi cách giữ vững sức khỏe trong những ngày này… Rất cảm động, bạn từ Sơn Tây về đem cho cả một ký đường trắng, chẳng biết kiếm ở đâu, bằng cách nào.

Sáng hôm sau, đã dậy rồi, chuẩn bị làm việc theo kế hoạch ghi từ hôm trước nhưng rồi nghĩ lại, lại đi nằm nghỉ, xa xỉ một chút vậy. Chẳng dè ngủ li bì, mê mệt đến 12 giờ trưa mới tỉnh. Chiều cũng không học đọc gì cả mà sơn đồ đạc để mẹ chuẩn bị đi sơ tán theo hợp tác xã may. Tối, mới tám giờ đã đi nằm và lại ngủ say như chết. Đúng là mình tàn nhẫn với cơ thể mình quá. Toàn đi bằng đầu, cái tật khó bỏ.pham tuyen choi dan

Cậu Tuyên đến. Cậu bảo cũng bị mất ngủ suốt đêm qua, sáng nay vẫn còn lên cơn hen căn bệnh cậu bị đã lâu. Cả nhà mình, đúng là những con người bằng mã lại mang những trái tim rực lửa… Không cẩn thận trái tim ấy sẽ thiêu cháy những con người mã ấy mất thôi. Đành dựa vào nhau mà sống như các chiến sĩ chia lửa trên chiến trường.

Hôm sau, tiếp tục làm các việc vặt ở nhà chuẩn bị tốt cho gia đình đi sơ tán và mình ở lại Hà Nội một mình. Tối đi chơi với em Tuyền. Mình muốn dành sức khỏe, tài sản quí báu nhất của mình để dùng vào việc cần thiết nhất, xứng đáng nhất, không dám phung phí. Cảm thấy như sắp đến lúc phải dốc sức vào bước chuyển biến lớn của cuộc đời rồi. Chỉ chờ cơ hội…

Tiếp tục đọc Guy Đơ Môpátxăng cốt ôn tiếng Pháp, sẽ có lúc dùng. Sức yếu càng phải có nhiều khả năng trí tuệ.

Hôm sau, đỡ mệt, bèn rút kinh nghiệm chấn chỉnh lại việc học. Từ nay, sẽ cố giữ gìn sức khỏe là chính, vừa để đón thời Em Tuyencơ, vừa đối phó với mùa hè tai ác, mùa mình luôn bị ốm vì không thích nghi được với thời tiết thay đổi đột ngột, nhất là không chịu được nóng quá. Mùa đông là mùa tích lũy làm việc được nhiều, mùa hè chỉ duy trì cuộc sống thôi. Nghỉ ngơi là chính. Em Thân cứ cười kể một bạn cùng lớp Anh văn tối với em bảo: tôi biết ông anh to khỏe của cậu học lớp Pháp 6 rồi. Chả là mùa đông, lại đi học lớp ban tối, tôi phải mặc cái áo bông cũ to xù mua của Trung Quốc viện trợ mới chịu nổi rét mùa đông Hà Nội. Nay quyết định mỗi ngày chỉ học Trung văn 2 giờ, Pháp văn 2 giờ, Anh văn 1 giờ và tốc ký 1 giờ, đọc sách báo khoảng 2 giờ. Cậu Tuyên cũng khuyên nên liên hệ với nhà in xin việc. Đó là con đường tốt nhất trong tình hình hiện nay, không nên để bị động. Cả cậu cũng quên không nghĩ đến chủ nghĩa lý lịch thời ấy. Không chín chắn bằng người ngoài là anh Việt Quốc, người công nhân mê triết học. Chủ nhật này, sẽ đến đặt vấn đề thật rõ ràng với Thịnh và các bạn công nhân cũ. Nếu cần, còn gặp cả anh Phương phó giám đốc chân tình. Hôm sau, thực hiện ngay kế hoạch học mới thấy kết quả rõ rệt. Đổi môn học nên đỡ chán. Nhân gửi một số giấy tờ cho Vũ Văn Chỉ, chép thêm mấy bài thơ Pêtôfi mình tâm đắc. Như Một ý nghĩ cứ dày vò tôi mãi, Hỡi số phận mở trước tôi trời rộng, Tự do và ái tình, Người phải thật là người. Hơn lúc nào hết, lúc này thơ Pêtôfi càng nói lên được tâm sự sâu kínPetophi nhất của mình. Sức mạnh những dòng thơ ấy thật vĩ đại, bất diệt. Lý do khiến những dòng thơ ấy có sức mạnh kỳ lạ đó là do người viết ra chẳng những là nhà thơ trẻ tài năng mà còn là nhà yêu nước vĩ đại một chiến sĩ một anh hùng dân tộc. Công việc cuối cùng người ấy làm không phải là làm thơ, cái cuối cùng để lại không phải là những bài thơ mà là máu của người chiến sĩ đổ xuống trên chiến trường. Chưa có nhà thơ nào mà cuộc đời và tác phẩm lại khiến mình mến yêu, khâm phục đến thế.

Tối, lại đi dạy học. Lòng ham học của học viên làm mình xúc động, cảm phục. Có học viên 18 tuổi đã là công nhân điện hai năm rồi, cứ tiếc mãi là đã phải bỏ một buổi học vì không đổi được ca cho bạn. Anh ta vui mừng biết vào tuổi anh bây giờ, chính mình cũng là một công nhân. Biết đâu sau này rồi lại không có một Êđixơn Việt Nam.

Cuối tháng tư, đang loay hoay thì nhận thư anh Phạm Hồng Sơn. Anh viết: “Mình vừa đi sơ tán một thời gian, nay đã về chỗ cũ. Hiện đang đánh nhau với một con bệnh mới. Có lẽ nó sẽ rút lui, nhưng mình cũng mệt đừ”… “sơ tán ở nhà dân cũng có cái vui, nhưng cũng có cái bất lợi. Gay go nhất là khó tạo điều kiện làm việc”

Lúc nào anh cũng chỉ nghĩ đến công việc. Không biết anh còn bị những bệnh mới nào hành hạ đây mà phải kêu mình cũng mệt đừ. Mai thể nào cũng sang thăm anh. Anh đang cần chuyển nếp sống cho phù hợp hoàn cảnh mới.

Lâu nay, không gặp được anh, mình rất nhớ. Nhiều lúc ngơ ngẩn như bị mất một thứ gì rất quí báu, thân thiết với mình.

Mai đã lại là ngày 1/5 rồi mà mình vẫn chưa đáng được gọi là một người lao động, vì chưa có sản phẩm cống hiến cho xã hội.

Đêm hơi lạnh. Gần sáng trời đổ mưa, mưa mỗi lúc một lớn hơn, không có vẻ gì là mưa rào mùa hạ cả… Mình mặc áo mưa ra ngay tàu điện ở trạm Phùng Hưng vào Hà Đông. Biết anh lại đang ốm, mình càng lo.

Bây giờ mới đầu mùa hè mà anh đã quị thì chịu sao nổi mấy tháng nóng bức sắp tới. Mùa hè năm nay sẽ gian khổ thiếu thốn hơn mọi năm.

Vào đến quân y viện 103 trời vẫn mưa tầm tã. Từ xa, mặc dù chỉ nhìn thấy hình dáng mà không rõ mặt, mình cũng nhận ra ngay anh đang ngồi trên xe lăn giữa hành lang trước cửa buồng anh số 10. Anh ngạc nhiên, vui mừng đón mình còn ướt nước mưa. Nhưng khác hẳn mọi khi, anh vẫn cau mày, miệng nở nụ cười không tự nhiên. Chắc anh đang đau đây. Rát ít khi anh để lộ cử chỉ này.

Anh vừa đi sơ tán được mươi lăm ngày đã phải về vì xuất hiện những cơn đau mới. Anh nói: Thế là mình bị viêm thận. Cái lần đau trước chính là món này. Khi đỡ, lại bị phù mà cứ tưởng là chóng lại người, béo ra. Hóa ra là phồn vinh giả tạo. Lúc đầu 60 rồi 80, 100 bây giờ là 200 rồi.

Tôi không hiểu anh nói gì. Anh bảo: Tôi bị Urémie (Tiếng Pháp: Chứng tăng u rê máu). Tôi hỏi lại vì tôi rất sợ, nhưng dẫu sao cũng vẫn muốn biết. Tôi có một bạn thân cùng học cấp 3, lượng u rê hơn 1000 miligam là hôn mê, vật vã rồi chết trong cơn đau đớn. Tôi cũng biết bệnh này không chữa được mà cái chết cũng rất thương tâm, đột ngột. Hai ngày trước khi bạn chết, bác sĩ còn bảo có những triệu chứng tốt và cam đoan là sẽ chữa khỏi. Tôi hy vọng anh Sơn không biết những điều ấy, tôi chỉ nói: Hồi 15 tuổi em cũng có một bạn bị bệnh này, chẳng hay gì, mệt lắm anh ạ. Anh nói: Mình cũng nghe nói là u rê lên cao thì hôn mê. Nhưng chưa thấy gì cả. Bác sĩ họ bảo là do của mình nó lên từ từ. Tôi hỏi cách chữa. Anh nói: Tiêm Xêrom. Mình thấy cũng dễ chịu. Nhưng rõ ràng không phải là chữa tận gốc, chỉ là tát bớt nước đi. Tôi hiểu anh muốn nói: Còn nước còn tát. Nhưng tôi không nhắc, vì nói câu đó ra chính tôi cũng đau lòng.

Nhưng rất may là anh đã chuyển sang kể chuyện đi sơ tán, ở nhà dân rất thú vị, vì được tiếp xúc với đồng bào, mà bà con ở đây tốt lắm. Hết lòng giúp đỡ, cho kê giường ngay trước bàn thờ. Pham Hong Son trang 24Anh cười: Bà con tốt mà mình thì lại ngượng… Dân ở dây làm nón, nên cả buổi cứ ngồi ở hè nhà ngay trước cửa mà làm. Mình lại nằm ngay trước bàn thờ, gần chỗ họ làm, mà ỉa, đái, thật bất tiện. Và nhất là không sao làm việc được. Mình về đây 15 hôm rồi mà chưa làm quen được với nền nếp mới. Bao giờ cũng ồn ào quá. Tiếng người cười nói, tiếng galen (một kiểu máy thu thanh thô sơ tự chế thời ấy) mở oang oang suốt ngày. Đêm ngủ cũng chẳng được. Mình lại nghĩ đến việc làm ăn lâu dài nên càng sốt ruột, thế nào cũng phải chuyển hướng. Anh định sẽ liên lạc với các nhà xuất bản nhận sách dịch trong thời gian tới. Phần lớn thời gian sẽ dọc, chủ yếu là mượn giáo trình đại học sư phạm khoa văn, rồi học hàm thụ.

Tôi phấn khởi thấy anh muốn đi sâu vào đọc để chuẩn bị cho việc sáng tác sau này. Nhưng nghĩ đến sức khỏe của anh và căn cứ vào kinh nghiệm bản thân, mình phải nói thực với anh là: Học theo giáo trình ấy thì rất mất thời giờ, không hợp thời và chỉ có thể đào tạo nên những giáo viên văn hoặc khá hơn là những người nghiên cứu phê bình văn học thôi chứ không thể đào tạo nên những nhà văn, những nghệ sĩ sáng tác văn học. Tôi đề nghị anh đi theo con đường mình cho là ngắn nhất, hợp thời nhất là: Đọc lịch sử văn học xô viết, đọc những tác phẩm cổ điển của chủ nghĩa hiện thực xã hội chủ nghĩa song song với những bài phê bình những tác phẩm ấy và cả những bài viết về đời sống và sáng tác của các tác giả lớn ấy. Anh chăm chú lắng nghe rồi tán thành.

Nhưng rồi suy nghĩ một lát, có lẽ anh cũng thấy là kế hoạch nhỏ, con đường ngắn nhất mà tôi đưa ra cũng còn khá lớn, khá dài… Anh nói: Kể ra như thế cũng khá nặng đấy. Nhưng phải nghĩ  đến cái lâu dài thôi…

Anh cho biết vừa đọc lại N.Axtơrốpxki. Chắc N.Axtơrốpxki đã giúp anh nhiều trong quyết định dũng cảm bắt đầu chuẩn bị cho cái lâu dài…

Anh đang ốm đang lên những cơn đau dữ dội, cũng bắt đầu yếu hơn do một bệnh mới không thể chữa khỏi còn đe dọa một cái chết đau đớn, bất ngờ thì chính lúc ấy anh bắt đầu chuẩn bị cho cái lâu dài.

Da mặt anh trắng nhợt, bệch bạc, có cả những mảng đen mờ, làm nổi bật những nếp nhăn ở đuôi mắt, ở mép, ở trán… Hai hố mắt sâu, quầng tím. Cặp lông mày thường bất ngờ cau lại, rồi vội vàng giãn ra, như không để người khác kịp nhận thấy. Nhưng đôi mắt, đôi mắt không còn sáng nữa nhưng vẫn long lanh yêu đời. Anh đang nói về những buổi sáng ở nông thôn anh vừa được hưởng: chim hót rộn ràng, cây lá xanh tươi, đồng ruộng lúa non mơn mởn… Không khí trong mát, người người tấp nập chuẩn bị ra đồng, và: Thích nhất là được thấy mặt trời lên. Thật tuyệt diệu cứ từ từ, từ từ rồi đỏ ối, chói lòa. Đã lâu lắm rồi mới lại được thấy mặt trời mọc.

Nghe anh nói mà tim tôi thắt lại. Mình được sống dễ dàng, đi lại tự do, hưởng đủ mọi thứ tốt đẹp của cuộc đời… Mà mình đã làm được gì đây để cuộc đời ấy ngày càng huy hoàng tráng lệ đáng sống hơn. Để cuộc sống của những người quanh mình nhất là các bạn trẻ, những trẻ em mình yêu mến ngày một tươi đẹp.

Thành phố Hồ Chí Minh ngày 30/7/2021,

trong đợt cách ly giãn cách nghiêm ngặt nhất,

quyết thắng dịch Covid-19

P.T.

 

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.

%d người thích bài này: