Pham Ton’s Blog

Tháng Mười Một 23, 2021

Từ thành nhà Hồ, nghĩ về Tạp chí Nam Phong và Thượng Chi – Phạm Quỳnh

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 10:23 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười ba, kỳ 1 tháng 12 năm 2021.

TỪ THÀNH NHÀ HỒ,

NGHĨ VỀ TẠP CHÍ NAM PHONG VÀ THƯỢNG CHI – PHẠM QUỲNH

Phạm Tôn

Trang 5 báo Nhân Dân ra ngày 19/11/2012 có bài của Nguyên Anh Bức tranh khắc họa thành công chân dung một danh nhân lịch sử.

Phần mở đầu, viết: “Triều đại nhà Hồ tồn tại cách đây hơn sáu thế kỷ đã để lại dấu ấn khá đậm nét trong một giai đoạn đầy biến động của lịch sử dân tộc, trong đó Hồ Quý Ly là một nhân vật đượ

Ho Quy Ly

k6

c đặc biệt quan tâm nghiên cứu. Cuộc đời và con người ông cũng là đối tượng sáng tác của văn học, nghệ thuật sân khấu và hội họa với các góc cạnh khai thác, thể hiện nhiều ý kiến đánh giá khác nhau.

Nhìn lại những tác phẩm nghiên cứu và sáng tác về Hồ Quý Ly đều có chung một khẳng định, ông là một người yêu nước, có tinh thần chống ngoại xâm quyết liệt để bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ. Hồ Quý Ly cũng là người mang tư tưởng cách tân với những hành động thực tế khá táo bạo nhằm đổi mới, đưa đất nước phát triển trong bối cảnh xã hội nước ta lúc đó đang lâm vào khủng hoảng nghiêm trọng. Bi kịch lịch sử của Hồ Quý Ly đến nay đã phần nào sáng tỏ qua nhiều nghiên cứu để từ đó hậu thế có thể nhìn rõ hơn và ghi nhận tầm vóc tư tưởng cải cách của ông cùng những đóng góp lịch sử văn hóa của thời đại ông đã tạo dựng nên, trong đó có Thành Nhà Hồ, một công trình kiến trúc độc đáo đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới.

Nghiên cứu nhân vật Hồ Quý Ly từ nhiều góc độ tiếp cận trong suốt bảy năm qua, họa sĩ Hoàng Hoa Mai đã dày công thực hiện nhiều bức tranh chân dung về nhân vật lịch sử này. (…) mong muốn thể hiện hình tượng Hoàng đế Hồ Quý Ly với những nét khắc họa ấn tượng về tính cách, dáng vóc, dung quang phù hợp với cuộc đời và sự nghiệp đầy bi kịch của ông trong giai đoạn lịch sử biến động cuối thế kỷ 14, đầu thế kỷ 15.”

Trong bài Thành nhà Hồ, Giáo sư Phan Huy Lê, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, đã viết

“Trong lịch sử các kinh đô của Việt Nam, mỗi kinh thành đều được định vị và xây dựng trong từng bối cảnh địa – văn hóa cụ thể và đều có vị trí, vai trò và đặc điểm riêng, tạo nên một bộ phận vô giá của di sản lịch sử và văn hóa dân tộc. Thành nhà Hồ là một kinh thành tuy thời gian tồn tại không dài nhưng có nhiều đặc điểm và giá trị văn hóa độc đáo không chỉ của Việt Nam mà của cả khu vực Đông Á và Đông Nam Á.

Thành bắt đầu xây dựng vào mùa xuân tháng Giêng năm Đinh Sửu niên hiệu Quang Thái thứ 10 đời vua Thuận Tông của vương triều Trần. Người quyết định chủ trương xây dựng là Hồ Quý Ly, lúc bấy giờ giữ chức Nhập nội Phụ chính Thái sư Bình chương quân quốc trọng sự, tước Tuyên Trung Vệ quốc Đại vương, cương vị Tể tướng, nắm giữ mọi quyền lực của triều đình. Người trực tiếp tổ chức và điều hành công việc kiến tạo là Thượng thư bộ Lại Thái sử lệnh Đỗ Tỉnh (có sách chép Mẫn). Hồ Quý Ly xây thành mới ở động An Tôn (nay thuộc địa phận các xã Vĩnh Long, Vĩnh Tiến, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa), làm kinh đô mới với tên Tây Đô, nhằm buộc triều Trần dời đô vào đấy trong mục tiêu chuẩn bị phế bỏ vương triều Trần. Tháng 3 năm Canh Thân (26-3 đến 24-4-1400), vương triều Hồ thành lập (1400- 1407) và Tây Đô là kinh thành của vương triều mới, thành Thăng Long đổi tên là Đông Đô vẫn giữ vai trò quan trọng của đất nước. Vì vậy thành Tây Đô được dân gian quen gọi là Thành nhà Hồ.

Hổ Quý Ly từ khi nắm quyền lực của triều Trần cho đến khi sáng lập vương triều mới đã ban hành và thực thi một loạt chính sách cải cách về các mặt chính trị, kinh tế, tài chính, văn hóa, giáo dục nhằm khắc phục cuộc khủng hoảng của chế độ quân chủ cuối triều Trần, củng cố chính quyền trung ương và chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống Minh. Trong lịch sử chế độ quân chủ Việt Nam, Hồ Quý Ly là một nhà cải cách lớn với một hệ thống chính sách và biện pháp khá toàn diện, táo bạo. Thành nhà Hồ được xây dựng và tồn tại trong những biến động cuối thế kỷ XIV đầu thế kỷ XV, gắn liền với sự nghiệp của nhà cải cách lớn Hồ Quý Ly và vương triều Hồ.

Thanh nha ho

Theo chính sử, thành được xây dựng rất khẩn trương, chỉ trong 3 tháng. Đối chiếu với qui mô to lớn của tòa thành thì đây là một đặc điểm quan trọng, có thể là một kỷ lục trong lịch sử kinh thành của Việt Nam. (…) Theo các nhà khảo cổ khối lượng đá xây dựng ước tính trên 25.000m3, khối lượng đất đắp trên 100.000m3. Đó là chưa nói đến hào bao quanh thành cho đến nay vẫn còn có đoạn rộng khoảng 10-20m và La thành bảo vệ vòng ngoài. Theo sử liệu, trên thành còn xây tường bằng gạch mà khảo cổ học đã phát hiện khá nhiều, trên nhiều viên gạch còn khắc tên đơn vị các làng xã được điều động về xây thành. Ngoài ra còn nhiều kiến trúc khác, trong đó đàn Nam Giao xây trên sườn phía Tây Nam núi Đốn Sơn bằng đá qui mô khá lớn.

Thành nhà Hồ là một kiến trúc kinh thành qui mô lớn, đặc biệt Hoàng thành, đàn Nam Giao xây bằng đá rất bền vững và kiên cố. Giá trị độc đáo bậc nhất của Thành nhà Hồ là tòa kinh thành xây bằng đá. (…) Tất cả nói lên một kỳ tích của con người, tài năng tổ chức, điều hành của công trình sư và lao động sáng tạo của các lớp dân phu, thợ thủ công các nghề làm đá, nung gạch ngói, xây dựng và trang trí… Trên lãnh thổ Việt Nam và phương Đông có nhiều kiến trúc bằng đá, nhất là các pháo đài, đền miếu, tượng đài, lăng mộ… nhưng Thành nhà Hồ là kinh đô duy nhất xây dựng chủ yếu bằng đá lớn rất hiếm trên thế giới. (…) gần như tổng thể kiến trúc bằng đá vẫn “trơ gan cùng tuế nguyệt”” (Trích trang 3 đến 6 Tạp chí Xưa và Nay số 407 tháng 7 năm 2012).”

Bia Nam Phong

Trong những ngày Thành Nhà Hồ đang được vinh danh quốc tế là Di sản văn hóa thế giới và Nhà nước Việt Nam xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt, chúng tôi và không ít người có lòng với văn hóa, văn học, lịch sử nước nhà không khỏi trạnh lòng nghĩ tới Thượng Chi – Phạm Quỳnh và bộ tạp chí Nam Phong đồ sộ, như một bức trường thành chống ngoại xâm về văn hóa và bảo vệ quốc hồn quốc túy của dân tộc.

Hồ Quý Ly xưa nay vẫn bị kết tội là “cướp ngôi nhà Trần”, thậm chí còn là “kẻ phản quốc, đầu hàng giặc một cách nhục nhã”… Mà không phải chỉ có sử phong kiến mới kết tội Hồ Quý Ly, nhà Hồ, và do đó, luôn cả thành nhà Hồ cũng chẳng ai thèm đoái hoài đến.

Mãi đến gần đây, Hồ Quý Ly, nhà Hồ mới được nhìn nhận công bằng hơn.

Đến tháng 11/2000, Nhà văn Nguyễn Xuân Khánh sau mấy chục năm gác bút, đã cho ra đời tác phẩm đồ sộ Hồ Quý Ly (Nhà xuất bản Phụ Nữ) Tiểu thuyết lịch sử dày đến 834 trang, vậy mà đông đảo người đọc cứ say mê tìm đọc, đọc ngốn đọc ngấu cho đã cơn khát chân lý!

Và đến nay, thì cả nước và cả thế giới đã biết đến và ca ngợi thành Nhà Hồ, một kiến trúc thành đá duy nhất còn tồn tại đến nay, sau hơn 600 năm xây dựng. Đó là vì dù sử viết thế nào thì những cải cách của Hồ Quý Ly vẫn còn in dấu trong sự thật lịch sử. Và dù được công nhận hay không công nhận, nhưng tòa thành đá vẫn sừng sững, “trơ gan cùng tuế nguyệt”, thách thức gió mưa, động đất, chiến tranh và thách thức cả những kẻ không ưa nhà Hồ, căm ghét Hồ Quý Ly, vì không ai dám phá một tòa thành do nhân dân đã xây trong lòng dân và được dân bảo vệ.

Bon anh Pham Quynh

Cũng như thế, mạng sống con người Phạm Quỳnh đã bị thủ tiêu ngót 70 năm nay, nhưng, những gì ông viết vẫn còn mãi trong lòng nhiều thế hệ người dân Việt có lương tri và thật lòng yêu nước. Tạp chí Nam Phong do ông đồng sáng lập và làm chủ bút phần quốc ngữ từ năm 24 tuổi, rồi chủ nhiệm kiêm chủ bút cho đến năm 1932, sau đó còn viết bài cho tạp chí đến năm 1934, tổng cộng 211 số (kể cả số Tết Mậu Ngọ 1918, là số báo Tết đầu tiên của nước ta). Một số bài viết đến năm 1922 được ông chọn, tập hợp thành bộ Thượng Chi văn tập ngót 1.200 trang, một số bài khác thì in thành sách trong Nam Phong tùng thư do ông làm chủ nhiệm, như Văn học nước Pháp (Đông Kinh ấn quán xuất bản, 1927), Khảo về tiểu thuyết (1929),Lịch sử và học thuyết của Voltaire (1930), L’Idéale du sage dans la philosophie Confuçéenne
(Cái quan niệm người quân tử trong triết học đạo Khổng) in song ngữ, 1928…. và bằng Pháp văn như Essais Franco-annamites (1929-1932) 489 trang, xuất bản tại Editions Buy Huy Tin Hué 1937 và Nouveaux essais Franco-annamites, 524 trang, 1938, v.v… Đúng là cả một bức trường thành to lớn, vững chãi.

DVD Nam Phong

Tạp chí Nam Phong ra đời năm 1917 và chấm dứt hoạt động năm 1934 (hai năm cuối, do Nguyễn Tiến Lãng phụ trách) đến nay đã lui vào dĩ vãng, nhiều người muốn tìm đọc mà không có, đành xem các bản trích, bản vi phim, nhưng không phải ai cũng có điều kiện như vậy. Chỉ những thư viện lớn trên thế giới mới có.

Thành nhà Hồ thì xây dựng bằng đá tảng, còn tạp chí Nam Phong thì làm bằng giấy, dễ bị thời tiết nóng ẩm, rồi mối, mọt hủy hoại. Thật bất hạnh cho văn hóa, lịch sử nước nhà…

Nhưng, may thay, tháng 6 năm 2009 người con trai út của Phạm Quỳnh và vợ đã hợp tác với Viện Việt học California (Hoa Kỳ) để giới thiệu công trình chuyển 211 số báo gồm 35.000 trang chữ từ 1917 đến 1934 vào bộ sáu đĩa DVD- Rom. Trong đĩa 1, có bản dịch ra tiếng Việt luận văn tiến sĩ Sorbonne của Phạm Thị Ngoạn, con gái Phạm Quỳnh là Tìm hiểu tạp chí Nam Phong và còn có cả Mục lục phân tích Tạp chí Nam Phong của Nguyễn Khắc Xuyên. Bộ đĩa do hơn 50 người tình nguyện, phần lớn là người trẻ, đã vất vả hoàn thành trong sáu năm ròng. Gia đình Phạm Quỳnh ở Mỹ và Pháp đã biếu tặng Viện Việt học toàn bộ số tạp chí có chữ ghi chú của Phạm Quỳnh bằng bút chì mà gia đình còn giữ được, vẻn vẹn chỉ 186 số. Nhạc sĩ Phạm Tuyên nhờ Viện Văn học Việt Nam giúp bổ sung số còn thiếu. Về kinh phí 5àm DVD-Rom này, riêng gia đình con trai út Phạm Quỳnh là Phạm Tuân và vợ là Hoàng Hỷ Nguyên đã góp 12.000 đô la, cô Nguyễn Thị Kim Ngân góp 8.500 đô la và một số người quý mến Phạm Quỳnh khác góp số chi phí còn lại.

Như vậy là hiện nay tại các thư viện lớn ở nước ta đều đã có bộ đĩa này do nhạc sĩ Phạm Tuyên gửi tặng. Và bức trường thành tạp chí Nam Phong lại sừng sững đứng ngay trước mắt những ai cần tìm hiểu về một thời và về một con người suốt đời Trung với nước, Hiếu với dân là Thượng Chi Phạm Quỳnh, một con người Việt Nam chân chính.

* Nhà văn Trần Chiến sau khi đọc bài này đã nhắn tin cho Blog pha ton Lịch sử thay đổi dần dần Vinh có đường Hồ Quý Ly rồi.

* Trong bài có sử dụng tư liệu từ một bài của Phan Thanh Tâm( Hoa Kỳ)

Thành phố Hồ Chí Minh ngày 23/11/2012.

P.T.

Đội 5

Filed under: Chuyện một người cháu ngoại — phamquynh @ 10:08 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười ba, kỳ 1 tháng 12 năm 2021.

CHUYỆN MỘT NGƯỜI CHÁU NGOẠI-MỘT TRUYỆN NGẮN RA ĐỜI (PHẦN 16)

ĐỘI 5

Phạm Tôn

  1. Lập “Đội tuyển 5”

Cảng Sông Hồng, sau này thành Cảng Hà Nội nằm bên sông Hồng, kéo dài hơn một cây số. Đội I có cần cẩu cổng chuyên cẩu các kiện hàng bách hóa hàng đóng bao tải… Đội 2 chuyên chất vào kho hàng lớn. Đội 3 có đội băng chuyền chuyên chuyển than các loại từ xà lan lên bãi tạo thành những núi than phục vụ các nhà máy điện, cơ khí, luyện kim. Đội 4 ở cuối cảng, phía Thanh Trì chuyên bốc dỡ hàng đá, sỏi, cũng có băng chuyền và công nhân phục vụ như đội 3. Vậy tại sao lại lập thêm đội 5. Đội 5 ở đâu và gồm những ai?

Điều này chỉ có ban lãnh đạo cảng biết. Đó là chủ nhiệm xí nghiệp Nguyễn Trọng T., phó chủ nhiệm kiêm bí thư chi bộ Đảng Nguyễn Văn N. và đặc biệt là vai trò độc đáo của thư ký công đoàn Nguyễn Quang H.

Tôi về cảng tháng 9/1965 làm chuyên trách bổ túc văn hóa. Hiệu trưởng trường này theo qui định là chủ nhiệm xí nghiệp. Tối họp Đại hội công nhân viên chức đầu tiên được Ton That thanh chup cung bac Tan (anh tach rieng)dự, tôi phát biểu về việc học, đề nghị anh chị em công nhân làm các tối thứ hai thứ năm thì nên phát huy tình thương yêu giai cấp, vì sự học để tiến bộ của bạn mình mà đổi ca cho nhau để những ai đi học tối đó đều đi học được. Tôi vừa nói xong thì chủ nhiệm T. đứng ngay dậy nói to: từ nay cứ thứ hai thứ năm là toàn cảng nghỉ sản xuất từ bảy giờ tối đến mười giờ đêm. Hội trường vỗ tay. Còn tôi thì mở cờ trong bụng. Từ đó tôi cảm tình với chủ nhiệm và luôn gọi là anh T., không như vẫn gọi đồng chí thư ký công đoàn và bí thư chi bộ. Anh T. gầy yếu, người cong như cái thìa, má hóp, mắt đeo kính trắng dầy như đáy cốc, rõ ra là người trí thức, không hiểu sao lại làm ngành vận tải. Thư ký công đoàn thì tôi chứng kiến chuyện lạ đời ngay tối họp công nhân trước văn phòng cảng để xác minh một số vụ lùm xùm trong công nhân lâu nay. Thư ký công đoàn hói, thấp, gò má cao, mặc cái áo ba túi màu nước dưa cộc tay, vừa nói vừa vung tay Tôi nói thế này cho nó rõ: Bà Thảo và một số bà con có đơn khiếu nại tôi về việc tham ô tiền huy động để tổ chức tăng gia. Bây giờ tôi nói thế này cho nó rõ: Tôi xin bà con số tiền ấy. Tôi xin, thì bà con cho chứ, cho chứ có phải không… Bà con cười ồ vui vẻ, chuyện đã lâu, cũng chẳng đáng là bao, ừ thì cho. Chỉ có bí thư chi bộ N. thì tôi hầu như không biết gì. Ông ta kín đáo, ít nói, mặt xám dài, môi đen, người miền Trung. Kỹ sư Hiệu, con một đại tá người Đà Nẵng, một bạn mới quen nhưng rất thân với tôi cho biết là có lẽ do tình  miền Trung nên bí thư N. đã than phiền với Hiệu là chẳng may lại phải đứng ra nhận chức bí thư chi bộ đúng lúc tình hình nát bét như thế này, chẳng khác nào “chó ngáp phải con nhặng”.

Chưa có trụ sở cũng cứ lập ra Đội 5. Văn phòng làm việc tạm tại khu nhà chờ của bến ca nô to, trống. Gần cửa sổ có cái bàn, hằng ngày hay thấy một cán bộ thanh tra của bộ Giao thông vận tải đến viết lách ở bàn ấy, đôi lúc lại bàn chuyện gì đó với cụ đội trưởng đội 5 Nguyễn Văn Sán, có vẻ tâm đắc lắm.

Sau trận tấn công đến Khu đoàn Hai Bà Trưng thất bại, không có cớ để đuổi việc thì tôi bị điều ra làm thống kê ở Đội 3. Đội trưởng là anh Trần Cát, anh của Trần Lợi, bí thư đoàn cũng là bạn tôi từ ngày về đây, và em gái là Trần Thị Phúc, thành viên tích cực nhất trong nhóm ca nữ của cảng do tôi thường xuyên dạy hát. Không hiểu có phải vì thế không mà tôi làm việc ở đội 3 rất dễ chịu. Đội trưởng trông giống như những người Nhật tôi thấy năm lên năm ở Hà Nội. Thấp, đậm, mắt một mí, hay đội cái mũ lưỡi trai xanh bạc. Gần như cả ngày không nói gì, chỉ nhìn. Tôi lấy số liệu của các tổ, làm báo cáo, tính tăng giảm bao nhiêu phần trăm so với hôm trước, rồi bỏ vào ngăn kéo cái bàn to, đúng chỗ anh hay ngồi khi họp với các tổ trưởng. Anh khen tôi làm việc tốt. Đội 3 tôi lại có nhiều bạn tốt, số đông là công nhân băng chuyền cả nam lẫn nữ.

Một hôm đang đi giữa bãi than định gặp các tổ trưởng thì gặp cụ Nguyễn Văn Sán, cụ đi rất nhanh dáng người lao về trước nhưng cũng kịp nói một câu: Cậu chuẩn bị về làm chỗ tôi nhé. Tôi nghe thì biết vậy, chứ việc nào cũng thế, chỉ sợ không việc nằm dài ở nhà thôi.

Công nhân cảng ai cũng nể cụ Sán, nhiều người sợ. Cụ là người lâu năm nhất sống và làm việc ở bến cảng sông Hồng này. Dân Phà Đen thời chống Pháp là nơi cưu mang nhiều cán bộ cách mạng, nhất là những cán bộ công đoàn như ông Phó, ông Khánh, nay làm ở Tổng Công đoàn.

Ngày 18/12/1967, máy bay giặc Mỹ đánh cầu Long Biên thật điên cuồng, quyết liệt. Các tốp máy bay hung hãn cứ bay dọc theo con cầu mà dội bom liên tục. Cầu chịu trận nặng hơn những lần trước: Gãy mất một trụ và đứt mấy nhịp… Nhưng tối đến, Thanh niên xung phong đã làm xong một cầu phao mới, ô tô vận tải đi về được. Đường thông. Một nhóm văn nghệ xung kích ra đầu cầu phao biểu diễn trong gió lạnh mùa đông. Số người xem cũng bằng số nghệ sĩ đàn hát. Anh chị còn phải lo điều khiển việc thông cầu. Cả người biểu diễn và người xem đều trong bóng tối. Hôm sau, vẫn có những trận dội bom dữ dội. Bom bi nổ liên miên, toàn loại quả dứa quả ổi. Hai thanh niên xung phong bị thương nặng.

Trước tình hình khẩn trương này, ban chỉ huy đội 5 quyết định mở cuộc họp đặc biệt. Nhưng chỉ có tổ trưởng tổ 2, 3 và 4 về dự, còn tổ 1, tổ gồm những người mạnh khỏe nhất thì không về được vì nhận đơn hàng lớn làm ở nơi xa. Tuy vậy, đội trưởng Nguyễn Văn Sán và đội phó Nguyễn Khánh Chước vẫn kiên quyết chỉ đạo họp thật nghiêm. Chính lúc này, càng cần huy động sức mạnh tập thể, trí tuệ tập thể hơn bao giờ hết.

Mở đầu cuộc họp, bà Nguyễn Thị Thảo nói ngay: Họ điều lên đội 5 này toàn người già yếu, nhiều người từng ở các đội hắt than không quen bốc vác… Bà Nguyễn Thị Bảy nói ngay: Như tôi đây, chuyên hắt than, lúc đầu không vác nổi 30 ký, sau nhờ đội chỉ bảo mới biết sang vai ăn vai, nay tạm vác được bao đỗ tương 90 ký, cả bao đường 120 ký đi đường bằng.

Bà Thảo da ngăm ngăm đen, thân hình vững chắc, vai to, mặt vuông mày rậm thì bà Bảy lại dong dỏng cao, da trắng, môi đỏ. Hai bà đều làm ở cảng từ những năm 1956, 1958 khi mới đổ cát vàng lập bãi cảng. Lấp cát làm tràn than có bà Thảo ở băng 3 bà Bảy ở băng 2. Bà Thảo làm từ khi chỉ mới có một cái băng chuyền, chưa có bãi. Hai bà xung phong xây nền cho cảng, một công được trả 1,2 đồng thì trả lại 6 hào, 1,5 đồng thì trả lại 7 hào góp xây dựng bãi cảng.

Tiếp lời hai bà, bác Trần Văn Khang một ông lão cao, gầy, da rám nắng, đầu hói như một nhà bác học, gãi đầu, hấp hay đôi mắt nheo nheo lại tâm sự: Phải nói là thành lập được cái cảng này là do những công nhân lão thành ở đội 5 này đổ nền đắp móng. Cụ hói đầu vì đội than nhiều quá mà thôi.

Bấy giờ cụ Sán mới hấp hay đôi mắt trũng sâu lên tiếng ôn tồn: Họ giao cho tôi đội này, với biết bao dự định xử lý sau này, như đưa lên tỉnh Hòa Bình, chuyển sang công ty đường sông, công ty cầu đường,và có cả chủ trương giải tán, giải quyết chế độ cho thôi việc.

Ngay trụ sở đội cũng không có, phải ở nhờ phòng chờ của bến ca nô. Hầm hố phòng không chưa làm, công nhân rất hoang mang, rồi lại điều động công việc bất hợp lý. Bao giờ đội 5 cũng nhận đơn hàng sau khi các đội khác từ chối không chịu làm. Toàn thứ xương xẩu khó nhằn. Điều công nhân cũng gây khó khăn, đổi từ ca 2 sang ca 3 rồi lại lên cần cẩu cổng, khổ công nhân già yếu, chỉ di chuyển cũng đủ mệt rồi.

Bà Thảo nghe ông bạn già hói đầu nói về những khai cảng công thần, lại nghe cụ đội trưởng tâm sự về sự bất công đối với đội 5, không thể ngồi yên bèn giơ tay cao, rồi chém xống thật mạnh, bắt đầu dốc bầu tâm sự ấm ức lâu nay… Tôi nhân danh là một ủy viên ban chấp hành công đoàn cơ sở của toàn cảng, mà trưởng phòng tổ chức cũng chỉ là một đoàn viên công đoàn thôi, mà dám ký lệnh điều động tôi từ đội khác về đội 5 này mà không thèm trao đổi trước với tôi một câu, đến lúc có giấy báo tôi mới biết, cứ như là đánh úp, đánh lén vậy. Kiểu như Già yếu rồi thì bỏ. Mới về đội 5, chưa quen làm việc nặng, đã bắt ngay vác đá hộc, gạo tạ, có bà đã phát khóc hỏi ưu tiên bà già con mọn là đây ư? Tôi vì đã làm công tác dân vận từ thời Pháp, cho nên cố khuyên giải chị em ráng chịu, tập dần sẽ quen, vì dù sao cũng phải sống chứ… Họ coi khinh ta quá, ép đủ mọi bề. Hàng khó, đơn giá thấp là đội 5 chịu. Chẳng ai quan tâm. Nữ công cũng mặc kệ bà con chị em chịu khổ. Bốc xi măng chỉ bảy tám hào một công thì lại giao cho đội 5.

Nghe đến đây, anh Nguyễn Khánh Chước đội phó đứng dậy nói thật rõ ràng. Giọng anh trọ trẹ, không biết có phải vì anh là người Quảng Nam hay cãi hay không, mà dù là cán bộ miền Nam tập kết ra Bắc, anh cũng được tuyển về đội 5. Nói năng nghiêm chỉnh, công tác chấp hành tốt, đến trang phục khi nào cũng chỉnh tề, mà cũng chẳng được lãnh đạo tin tưởng. Anh phụ trách về lao động tiền lương của đội. Anh nói: Họ cho về đội này toàn người già yếu, bệnh kinh niên. Hoàn toàn lao động chân tay, không có chút máy móc xe cộ nào. Địa bàn làm lại không cố định, rất rộng, tản mát, công nhân từ nhiều đội tập trung về, như kiểu gom những ai hết thời gian sử dụng về một chỗ để chờ giải quyết chế độ cho về nhà.

Cụ Sán nhấn mạnh: Tổng kết hai tháng, cấp trên nhận định là lỗ 8.000 đồng! Nhiều khoản rất vô lý cũng đưa vào. Công nhân càng cố gắng càng thắc mắc. Không hiểu sao lại lỗ như thế. Trong khi công cụ làm việc thì cũng không có, ngay văn phòng đã đi ở nhờ còn tự túc hoàn toàn dụng cụ văn phòng. Anh Chước nói thêm: Xin cấp phát rất khó, từ quần áo bảo hộ đến dụng cụ làm việc. Cứ phải nhân nhượng các đội bạn khi làm việc chung. Phòng tổ chức chỉ nhăm nhe thấy ai làm được việc là lấy đi.

Cuộc họp đột xuất tự nhiên khiến mọi người xích lại gần nhau hơn, cùng bị dồn vào chỗ chết, ai cũng cố sống sót, mà muốn sống sót, không thể xa rời tập thể những người cùng cảnh với mình, phải đoàn kết lại, bảo vệ nhau cùng vươn lên, vì cuộc sống của riêng mình mà phấn đấu làm tốt nhiệm vụ của đội. Đó là chưa có tiếng nói của tổ I. Tổ trưởng là anh Mão bộ đội phục viên. Mặt đen mắt sáng quắc, người như đúc bằng thép. Việc gì cũng làm, chuyện gi cũng đùa, anh là cả một kho chuyện tiếu lâm rút ra từ cuộc đời bộ đội chống Pháp. Tôi tiếc là buổi họp này thiếu vắng anh, thiếu đi tiếng cười và những lời nói như đinh đóng cột của anh. Anh về đội 5 có lẽ vì bướng, hay cãi cấp trên.

Tôi không làm chuyên trách bổ túc văn hóa nữa nhưng vẫn dạy văn ở nhiều lớp 6, 7 và khi cần thì dạy bất cứ lớp nào  môn nào thiếu giáo viên. Một tối dạy học ở tổ lái xe, học viên bận công tác, đến lớp ít quá phải cho nghỉ. Tôi đem tạp văn Lỗ Tấn ra đọc. Một bạn lái xe hỏi đọc gì. Tôi trả lời, nhân tiện đọc một đoạn Lỗ Tấn dẫn lời Sô-pen-hao-ơ ví các nhà trí thức như những con nhím, không bao giờ sát lại gần nhau mà không bị lông nhọn đâm, bèn dãn ra đến mức chịu đựng được, khoảng cách đó họ gọi là “phép lịch sự”. Anh ta nghe thú quá, mấy anh khác cũng tụ lại nghe, cuối cùng là hai cụ Thiếp Râu, kế toán đội xe và bố Nguyễn Văn Hoành phụ trách đội bảo vệ cũng người Huế. Bài Hãy khoan fairplay đã và các bài Tùy cảm lục 35 49 được mọi người rất tán thưởng. Hai cụ đặc biệt chăm chú lắng nghe mắt long lanh, bỏ cả chén trà bốc khói nghi ngút… Ngoài trời gió lạnh, lùa cả qua khe liếp mà không ai để ý. Có những câu tâm đắc, bố Hoành bảo đọc đi đọc lại đến vài lần mà mọi người vẫn chăm chú lắng nghe, gật gù khen hay, văn như thế mới là văn. Tôi nói vài câu về tác giả, ai cũng yêu mến Lỗ Tấn, nhưng cũng muốn dừng đọc. Vì còn phải suy nghĩ sâu hơn về các bài đã nghe. Ai cũng mong những lần dạy sau thì nên nán lại đọc sách cho anh em nghe. Đảm bảo có trà thật ngon cho người đọc. Trời lạnh mà lòng ấm…

Mấy hôm sau, tôi về Đội 5 làm việc ở cái nhà chờ trống dưới quyền đội trưởng Nguyễn Văn Sán. Người cán bộ của Bộ Giao thông vận tải đặc trách việc điều tra ở Cảng Hà Nội vẫn thường đến đây viết lách tại cái bàn gần cửa sổ trông ra mé sông Hồng sau này tôi được biết tên ông là Hoàng Anh, người miền Nam, trán quả đào, người tầm thước, mặc bộ quần áo đại cán màu vàng mơ. Tôi chỉ nói đôi câu với ông khi đưa nước mời mỗi khi ông đến. Gặp cụ Sán, lần nào hai ông cũng trò chuyện thân mật, tin cậy, chỉ nói nhỏ đủ hai người nghe. Phụ giúp cho cụ Sán về lao động tiền lương là đội phó Nguyễn Khánh Chước, một cán bộ miền Nam tập kết, có vợ người Khuyến Lương ngoại thành Hà Nội, hằng ngày đạp xe qua cầu Long Biên. Đầu bao giờ cũng đội mũ cối, vai đeo xà cột miệng luôn ngậm một điếu thuốc giá rẻ. Khác với các đội kia có ít nhất cũng một thống kê và một hoặc hai kế toán về tiền lương, về tiêu hao vật tư, ở đội 5 chỉ một mình tôi kiêm cả thống kê lẫn kế toán các loại…

Còn công nhân cũng được tuyển chọn riêng cho đội 5. Đầu tiên là các cụ già yếu trước đây đã tụ tập trong một tổ lao động có cái tên rất tội nghiệp là Tổ Tự Cứu. Họ là những người bốc vác đã lâu năm ở bến sông này nay già yếu, không có nguồn sống nào khác. Cũng chẳng biết làm nghề gì, đành cùng nhau lập thành một nhóm, cử ra người đại diện lên phòng kế hoạch cảng xin những đơn hàng nhỏ lẻ, tự tổ chức thực hiện xong thì lên tài vụ cảng lãnh tiền, chia nhau. Tất nhiên có nộp cho cảng một lệ phí nhỏ. Tổ cũng thu nạp một số con em bà con chưa đến tuổi lao động, như em Nguyễn Mạnh An ở xóm Thanh Long, mới 15 tuổi đã phải ghé vai gánh vác một gia đình lao động nghèo, có em gái út bệnh hiểm. Một số khác đang là công nhân các đội, nhưng hoặc là đàn bà già yếu, đàn ông có vấn đề, chủ yếu là ngang bướng, hay cãi, có uy tín trong công nhân. Có chị khỏe mạnh, nhưng gia đình có người đi Nam. Đội 5 không có máy móc xe cộ gì, chỉ lao động tay chân. Xem ra tiêu chuẩn để tuyển về Đội 5 là những người các vị lãnh đạo cảng không ưa, như là ông Sán, bà Thảo những người đứng lên tố cáo tham nhũng ở cảng, còn thì là hoặc già yếu, hoặc phức tạp như từng đi lính cho Pháp hoặc ngụy quyền, hoặc là người Hoa, con tư sản, địa chủ v.v… Tất nhiên, trong đội tuyển này không thể thiếu tôi là cháu Phạm Quỳnh, đã bị ta xử tử năm 1945, hiện chưa có hành động phá hoại.

  1. Vua Bà

Anh em lái xe và hai cụ Hoành, Thiếp mê Lỗ Tấn. Thật ra là do họ đã bị tôi truyền cho cái máu mê Lỗ Tấn, nhất là từ khi tôi đọc được tạp văn Lỗ Tấn, đầu tiên là qua các bản dịch của Phan Khôi, rồi sau này qua bản dịch của Trương Chính dịch các bài chọn trong 18 tập tạp văn nổi tiếng của Lỗ Tấn mà ông yêu thích và hiểu được, in thành ba tập Tuyển tập tạp văn Lỗ Tấn dầy dặn.

Tuyen tap lo tan

Cuối năm 1966, tôi lấy thẻ Thư viện Trung ương và cả Thư viện Hà Nội nữa. Phải tận dụng thời giờ và điều kiện cho phép để học tập nhiều hơn nữa. Mẹ đi Tây Bắc dự đám cưới em Nhàn đã về, mấy hôm nữa mẹ sẽ đi về nơi hợp tác xã may sơ tán ở Hà Bắc, mình phải bắt đầu làm việc thật lực, thật sự, không phải chỉ có học. Chiều nay, mẹ đong nhầm gạo, ăn thiếu, đến đêm đói quá, mẹ lại dậy thổi cơm. Hai mẹ con ăn xong thì vừa 12 giờ đêm… Ở Hà Nội, dạo này từ mờ sáng đến tối mịt không có bán qua một thứ gì có chất bột để lót dạ, các sáng đều nhịn đói đi làm. Nếu muốn ăn thì chỉ có ổi và khá hơn là chuối tiêu. Không hiểu sao năm nay được mùa ổi thế… Các cửa hàng mậu dịch lớn đều đóng cửa. Cửa hàng ăn thì chỉ nhận bán cơm tháng và cơm bữa cho những người có giấy công tác và tem phiếu. Tiểu thương đều bị cấm. Hà Nội nhờ thế có vơi bớt người. Tạm thời mạng lưới phục vụ những người sống chết với Thủ Đô chưa hoàn thiện…

Cuối năm, đọc tạp văn Lỗ Tấn, có một câu khiến tôi bật cười. Thật gặp thầy gặp thuốc quá. Câu ấy thế này: “Ngồi khoanh tay lại thì muốn ngủ gật, mà cầm bút lên tay, đặt một tờ giấy viết nháp trước mặt, thì thường thường có thể viết ra được, mặc dù chưa biết thành cái gì. Tất nhiên muốn cho hay thì chưa chắc.” Thế là nảy ra ý viết tạp văn cho báo tường xí nghiệp. Không hiểu sẽ đem lại kết quả gì, có lợi có hại gì cho mình và cho người khác. Chưa biết. Nhưng cứ viết đã, ít nhất cũng chữa được cái bệnh lười viết chỉ ham đọc, biến đầu óc mình thành bãi chiến trường cho các tác giả tha hồ phi vó ngựa. Chính là vì tự ti, sợ tài hèn, sức mọn. Từ nay sẽ viết thật nhiều, thật thường xuyên nhưng sẽ đăng trên báo tường xí nghiệp rất ít, chỉ đăng những bài đã cân nhắc cẩn thận, tránh gây ra những phiền hà vô ích, mất thời giờ. Những bài đã viết đều cần đọc cho anh chị công nhân đặc biệt là thanh niên nghe để lấy ý kiến sửa chữa. Bạn đọc lý tưởng là người thanh niên mới lớn đang hăng hái bước vào đời với niềm tin tưởng mãnh liệt ở sức mình và tập thể của mình, nhưng còn thiếu kinh nghiệm thậm chí nhiều lúc ngây thơ…

Tối 24/12/1966, đêm Nô en, mà thư ký công đoàn Nguyễn Quang H. vẫn triệu tập toàn cảng họp khẩn cấp. Thật ra, ai cũng biết ông không tán thành đám cưới của cô Lộc phát thanh viên phòng truyền thanh của cảng, cái mồm của lãnh đạo cảng lại đi lấy anh chàng Phúc là dân sà lan bọ nước, định cưới mà không báo cáo ông, không chờ ông cho phép. Thư ký công đoàn Nguyễn Quang H. vừa lên diễn đàn kịp vung tay cao nhấn mạnh: tôi triệu tập cuộc họp bất thường này là cốt để nói cho rõ, thì hội trường xôn xao cả lên. Rồi tiếng vỗ tay sôi nổi rộn ràng, kéo dài. Thư ký chưa biết là quần chúng hoan nghênh hay phản đối, thì từ cửa lớn bước vào một cô đầm thật sự, váy hoa to xanh đỏ, hở cổ vai trần nước da trắng mịn, môi son đỏ, má hồng rực, tóc xoăn rủ xuống trán. Đó là cô Tuất băng chuyền, con gái ông Đệ kế toán củ mỉ cù mì đeo kính trễ, thường hay đẩy lên trán mỗi khi có ai hỏi. Áo cô mặc là áo công đoàn Cuba tặng Việt Nam từng thùng lớn, dân nước bạn ai có gì tặng nấy, về ta, bà con mua vì rẻ, vải lại tốt, nhưng cứ để nguyên như thế thì ít ai dám mặc, trông ghê chết nên tháo ra may lại cho trẻ con. Chỉ có cô Tuất là dám mặc, lại mặc đi dự cuộc họp khẩn do công đoàn triệu tập, tất nhiên còn để cô đi dự cưới cô Lộc truyền thanh, bạn cô.

Tôi cùng các bạn trẻ tất cả đều dự họp, rồi cứ mỗi lúc lại một hai người lủi ra đám cưới. Tôi là người dễ bị lộ nhất nên phải ngồi nghe phát biểu chán chê, mà trong bụng chỉ nhẩm tính xem sẽ hát bài gì trong đám cưới này thôi. Khi tôi và Ngô Tiến Thái băng chuyền đến thì đã thấy đủ mặt Phúc, Hiếu, Hải, Thất, Thu, Mai, Vân, Vi… Tất cả gặp nhau là cười vui, cô dâu chú rể cũng rạng rỡ, không ai nghĩ đến đi chơi Nô en cả. Chẳng qua thư ký công đoàn muốn xem phe mình còn thiêng không, lệnh ban ra có ai thi hành không. Vì tình hình hiện rất căng thẳng, phe ông ta đang bị cấp trên soi rất kỹ…

Chúng tôi có hẳn một nhóm chuyên giúp các đám cưới trang trí và giúp vui văn nghệ. Nòng cốt là nhóm ca nữ và các chàng trợ lý thân thiết của các cô. Tất nhiên có tôi là người dạy các cô hát… Một lần đi giúp một đám cưới tổ chức ở quê, cả nhóm tập hợp rất sớm, đạp xe đi một đoàn, mang theo phông xanh, giấy màu giấy trắng và hồ dán khuấy sẵn ở nhà. Phông có người khéo tay cắt cho đôi chim hòa bình trắng rồi còn chữ lồng tên cô dâu chú rể và câu khẩu hiệu thì giao cho chuyên gia là tôi phụ trách. Cô Trần Thị Phúc đầu têu và các cô khác hùa theo nói đám cưới nào cũng Vui duyên mới không quên nhiệm vụ chán chết. Các cô bắt tôi vắt óc suy nghĩ ra một câu mới. Tôi nghĩ  một lúc rồi nói là có rồi. Các cô bảo có thế chứ, chuyên gia mà. Tôi dõng dạc đọc một câu thuần văn Nôm dân dã Yêu nhau lấy nhau chống Mỹ cứu nước. Cả các cô lẫn đám trợ lý tháp tùng đều chê là ghê quá, thà lấy câu cũ còn hơn…

Hôm sau, chủ nhật 25/12 nhưng vẫn phải đi làm. Khi chỉ có hai bác cháu, cụ Sán nhắc mình phải có cái gậy để chống mà đi khi cần. Cụ có kinh nghiệm hoạt động bí mật lâu năm trong lòng địch thời Pháp tạm chiếm Hà Nội, nên lời nhắc nhở của cụ khiến mình rất chú ý. Cụ biết sắp có chuyện lớn xảy ra ở cảng, và mình là người dễ bị trúng tên bay đạn lạc.

11 giờ thì đến nhà Nguyễn Văn Tân, một công nhân bốc dỡ rất hiếu học. Ngoài học văn hóa cấp 3, Tân còn xin mình dạy cho Pháp văn, sau đó mình giới thiệu học lớp ban đêm của sở giáo dục mở. Hai cụ nhà Tân muốn mình đến ở cùng, chí ít cũng đến nhà ăn cùng cho tiện việc đi làm, đỡ phải đi xa. Cụ đặt nhiều kỳ vọng vào Tân, mong Tân học khá bù vào chỗ bị bệnh tim. Cũng vì bệnh tim mà một thanh niên cao lớn, vạm vỡ như Tân được tuyển về đội 5. Hôm sau, rủ Hiệu về nhà, rang ngô, uống nước trà, nói chuyện với nhau suốt tối rồi ôm nhau ngủ, Hiệu là kỹ sư, kém mình ba tuổi, gặp nhau là thấy mến nhau. Hôm nay là lần đầu nói chuyện lâu với nhau, cùng lấy làm lạ là không hiểu sao tư tưởng tình cảm giống nhau đến thế.

Cuối tháng 12, trời rét lạ. Sáng 27/12, nắm tay vào ghi đông xe đạp mà như phải bỏng. 5 giờ dậy là ra bờ sông ngay mới thấy cái rét thật thấm thía, đúng là rét như dùi nhọn chích cành cây trong một câu thơ xưa. Vậy mà bà con đội 5 vẫn làm việc ở ngay bờ sông trong gió rét. Trưa tôi vào ăn ở nhà hàng Bạch Đằng, tay cóng quá, làm rơi cái bát phải đền. Bắt đầu hôm nay, quán có món ăn mới: ngô bung. Đem trộn vào bát chè mì hoa mà ăn thì tuyệt. Đã no lại chỉ mất có hai hào.

Gặp Nguyễn Xuân An phụ trách truyền thanh ở cảng, một người thạo tin thì được biết là bài Vua Bà của mình đã làm xôn xao dư luận. Bài báo chưa dán lên bản tin mà các cô đã chuyền tay nhau đọc, bình luận, tranh cãi. Bọn con trai cũng rất hăng. Nói chung dư luận cho là bài đó nói lên một sự thật phổ biến hiện nay trong thanh niên cảng. Con trai thì đua nhau rượu chè, con gái thì lợi dụng nam giới cảm tình với mình để kiếm chác, nhờ vả. Nghe thế, mình hỏi thêm một số bạn nữa rồi đòi bài báo về để sửa chữa lại. Muốn làm cho ngắn gọn mà sắc xảo , dễ nhớ hơn nữa. Thú vị là bài chưa dán lên mà đã có tác dụng. Nhiều người đã sửa chữa tích cực để khỏi giống với đối tượng bài báo mô tả. Không ít người giật mình. Cuối bài có mấy câu thơ: Trai chè rượu, gái rạc rầy, Chống Mỹ cứu nước rồi đây thế nào… Các bạn nam nữ nghĩ sao… Rõ ràng bài báo nhằm vào thanh niên, chỉ nói chuyện thanh niên thôi, vậy mà làm cả mấy cụ giật mình, như đỉa phải vôi, phản ứng dữ đội.

Bai Vua Ba

Hàng chục người  bị quần chúng gán cho những danh hiệu vua bà, quan lớn, quan nhỏ, nô bộc trong triều của Vua Bà, có nhiệm vụ và quyền lợi khác nhau. Nhân đây, mình rút kinh nghiệm về cách viết, sửa chữa dựa vào sức mạnh trí tuệ của quần chúng đông đảo, cố viết theo phong cách văn học dân gian chính cống. Ngô Tiến Thái chữ đẹp chép lại bài báo, người đòi đọc càng nhiều. Các cấp cao và giới lớn tuổi đã chú ý tìm đọc.

Nhật ký ngày 31/12/1966 ghi: Mình kết thúc năm 1966 này bằng một sự kiện rất … không hay: Trời trở rét đột ngột mình lên cơn đau lạ, không ngồi được, phải đắp chăn nằm đọc Lỗ Tấn. Nhưng không ngờ là mệt quá, ngủ thiếp đi lúc nào không biết. Sách và bút chì vẫn để bên mình. Em Thân về, không kéo chăn mình đắp để cùng nằm cũng không rút cái chăn đơn mình vô tình lấy gối đầu, mà nằm co ro đắp hai cái màn. Chắc đêm qua em lạnh lắm. Sáng nay mình hỏi lý do thì em không trả lời mà nói lảng sang chyện khác. Có lẽ em biết mình đau, không muốn làm mình mất ngủ.

Đầu năm 1967, cụ Sán lại nhắc mình mau làm cho xong cái gậy. Cụ nheo mắt nhìn mình, cười nói: Tớ muốn giúp cậu. Cậu phải làm gấp lên… Tớ được báo rồi. Vài tháng nữa thôi, tớ sẽ đi. Tớ muốn làm cho xong cái việc của cậu. Tất nhiên, đi là tớ sẽ lo cho cậu, cố co cậu đi cùng. Xét tư cách, đạo đức, năng lực cậu, tớ biết rồi… Ấy, nó thế đấy… Cụ thường kết thúc những lời nói quan trọng bằng cái câu quen thuộc như thế…

Mình nhớ lại, một tối, đang đọc Lỗ Tấn ở văn phòng đội 5 thì cụ Sán đã có hơi men, lững thững đi vào cửa, thấy mình là nói ngay: cậu tính xem, chúng nó đối xử với tôi thế này có khốn nạn, bất nhân không. Rồi cụ kể rành mạch: Sau lưng nhà cụ là nhà cô Phạm Thị T. công nhân hắt than, cô chỉ đáng tuổi con cụ. Nhưng nay bí thư chi bộ cảng gọi tôi lên, đưa đơn cô ta tố cáo tôi có hành động khiêu dâm và hiếp dâm cô ta. Đơn kể chiều qua, cô ta đi qua cửa nhà cụ thì thấy cụ nhấp nhổm trên ghế ngựa, như chờ đợi ai, có lẽ là bà Thảo, thân nhau từ thời chống Pháp cùng hoạt động bí mật. Có lẽ chờ lâu không thấy, lại ngà ngà hơi men, cụ liền ra cửa, kéo cô T. vào buồng và có hành động khiêu dâm và hiếp dâm cô. Cậu bảo như thế có ức không. Lão bí thư còn nói là vì để bảo vệ người tố cáo, chi bộ đã phải đưa cô T. đến văn phòng, cho ăn ở tạm, chờ ngày đối chứng kiểm điểm cụ. Bây giờ nó bắt tôi làm kiểm điểm, mai phải nộp để chi bộ tổ chức họp, có đối chứng với cô T. Cậu bảo thế có nhục cho tôi không. Chúng quyết hạ bệ tôi đây mà. Đánh luôn bà Thảo nữa, hai người đứng đơn tố cáo chúng với bộ giao thông vận tải, cục đường sông về các vụ tham nhũng từ trước đến nay. Thế thì hỏng cả mất. Tôi muốn hỏi cậu ta phải làm gì bây giờ. Tôi mà phải kiểm điểm ư, mà kiểm điểm việc gì. Việc hiếp dâm một con đĩ, cả cảng ai không biết. Lại đúng vào lúc này, tôi đang bận bao nhiêu là việc. Cậu bảo thế nào…

Tôi vừa nghe, vừa đun nước pha chè. Chừng chè ngấm, tôi rót ra hai chén, hai bác cháu nhấm nháp từng chút một. Xong chén thứ hai, tôi mới nói, còn cụ thì hấp háy đôi mắt sâu, mí sụp ánh nhìn vẫn sắc xảo tinh khôn. Tôi nói cụ là đảng viên, phải chấp hành quyết định của cấp trên. Họ chỉ mong cụ không chịu kiểm điểm, lại làm ầm lên để có cớ thi hành kỷ luật. Thế tôi cứ phải kiểm điểm ư, cụ sắp nổi nóng, vì ngay cả tôi mà còn muốn cụ kiểm điểm, làm cái việc xưa nay cụ có bắt người khác làm thì làm chứ chưa bao giờ phải làm. Tôi nói cụ phải viết, còn viết thế nào, hai bác cháu sẽ bàn. Thế là cụ lấy bút, viết chữ nắn nót trên tờ giấy trắng tôi đưa ra trước mặt. Đơn viết: Tôi tên là… tuổi… đảng viên từ năm … nay xin kiểm điểm về việc chi bộ yêu cầu kiểm điểm…Tôi xin khẳng định là việc này hoàn toàn không có thực. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm những lời này. Ngày…tháng… năm… Ký tên.

Cụ cười, kiểm điểm thế này thì được. Hai bác cháu lại uống nước. Tôi đọc lại bản kiểm điểm, chữ cụ Sán viết thật đẹp, rõ ràng. Cụ bảo, ngày xưa, ông Phó là người giác ngộ tôi, đưa tôi vào Đảng, ông bắt tôi tập viết rất kỳ công, ông bảo nét chữ, nết người, chữ xấu khó ai tin lời viết là thực. Nghe cụ nói, tôi chạnh lòng, chữ tôi xấu vì không tập viết bao giờ, cũng chưa từng học cấp một.

Chỉ có thế mà đòn phủ đầu của chi bộ bị bẻ gẫy một cách nhẹ nhàng.

Sáng hôm sau, làm xong việc là tôi đi tiêm thuốc tránh đau thần kinh hông to thành ra lỡ mất bữa cơm, định ngủ cho qua bữa trưa rồi chiều đi ăn sớm. Nhưng giường, có bạn tranh ngủ mất, lại có Tân ra chơi, tôi cùng cậu ta về nhà Tân. Không ngờ bà mẹ đang thổi xôi sắn để Tân về quê. Thế là được một bữa no, lại ngon quá. Bà cụ còn cho ăn cả cá kho. Chị dâu đang định rang cơm, mình phải từ chối ngay, vì không còn bụng đâu mà ăn nữa.

Tối đang làm việc thì chú Bảo thợ điện đến chơi, đạp xe hơn 10km trời rét. Chú hẹn sẽ làm cho một cái đèn đọc sách, đọc được cả những khi không có điện. Cụ Hữu Thông hẹn cho mượn đều họa báo Trung Quốc. Cụ Khang một tổ trưởng trách mình hay bỏ ngủ trưa, khi lao động thường gánh hộ phần mình. Y tá Thu khuyên mua mũ ấm, nhận đan hộ tất tay. Chị Lại rủ về nhà ăn cơm với chồng chị. Bác Tám cho phiếu củi. Bác Bảy bảo đừng ăn quế có hại. Chị Phượng mua hộ đậu phụ, chị Tửu rán rồi cho vào cặp lồng cho mình…

Sáng 16/1, Nguyễn Văn Tiến, trước làm bí thư thanh niên, nay làm phó thư ký công đoàn cảng đến chơi, góp ý về mấy bài tạp văn mình viết, đề nghị đưa ra cho thanh niên thảo luận, biến thành một sinh hoạt tư tưởng của Đoàn, rất tốt… Cụ Sán và anh Chước đều đọc các bài đó và tỏ ra rất thích thú. Rất lạ vì thường hai vị trái ý kiến nhau. Từ hình thức đến nội dung. Cụ Sán thì khi nào cũng như vừa uống rượu xong, dáng đi khật khưỡng, tay hay vung vẩy. Anh Nguyễn Khánh Chước thì thẳng như cột điện, mũ cối cài quai, quần áo chỉnh tề, vai đeo sắc cốt chân đi dép cài quai hậu, miệng ngậm thuốc lá. Sau đó, ngồi nói chuyện linh tinh, mình chăm chú nghe mới để ý là cụ Sán suy nghĩ rất sâu xa, khi nói thì diễn đạt ý kiến mình một cách thật dễ hiểu, lại hóm hỉnh, cụ thường cho những đòn sát sườn, bắt đầu bằng câu tôi nói thí dụ thế này nhé. Rất nhiều người sợ cái lối thí dụ của cụ. Cụ cũng rất mê Lô Tấn. Hết sức để ý lắng nghe đọc, hiểu ra thâm ý rất mau… Nếu lắng nghe, ghi chép lại các thí dụ của cụ, bổ sung thêm một vài ý sẽ viết được những bài tạp văn hay, độc đáo.

Ngày hôm sau được nghỉ bù đến ngay Đài Tiếng nói Việt Nam phố Quán Sứ gặp cậu Tuyên xin cậu cấp cho cây gậy cụ Sán yêu cầu. Cậu sẵn sàng làm ngay một văn bản đánh giá mình, có con dấu đỏ, tròn của đài để khi cần thì dùng.

Tối, rủ Đào Văn Thùy một lái cẩu trẻ học nghề ở Trung Quốc về nhà. Định mua nước sôi về tắm nhưng không có, đành tắm nước lạnh. Thế là mùa đông này toàn tắm nước lạnh. Khá lắm. Không ngờ, sau đó chị Thủy về. Rồi 23 giờ anh Đại cũng về. Thành ra đón Thùy về cho đỡ cô đơn thì bây giờ nhà lại có đến bốn anh chị em. Có chị Thủy là cả nhà lại có cái ăn, nước uống ngon lành.

Anh Dai Chi Thuy tre Cau Tuyen

Chủ nhật 8/1, mưa nhỏ, vẫn phải đi làm từ 5 giờ sáng. Càng về sau càng rét… Bữa ăn trưa ở nhà rất vui. Em Thân từ Đông Anh về, cả cậu Tuyên cũng về ăn. Mỗi con người nhà mình đều đáng yêu, đáng quí. Ai cũng có vẻ đẹp tinh thần riêng, một tâm hồn lớn, tầm tư tưởng cao và cuộc sống giản dị. Buổi tối, chỉ còn lại ba anh em mình Thân, Thùy, cùng nhau đi xem bảo tàng mỹ thuật. Cả một kho tàng văn hóa, những di vật lâu đời của hàng trăm địa phương tập hợp lại. Cứ nghĩ đến bom đạn Mỹ có thể sẽ nã vào đây mà thấy căm thù tràn ngập trong lòng…

Ngày mồng 9/1 có chuyện đáng chú ý là buổi chiều tình cờ gặp thư ký công đoàn Nguyễn Quang H. ở văn phòng xí nghiệp. Lão hất hàm đưa mắt hằn học nhìn mình, hỏi xẵng các cậu viết mấy bài bích báo phải không. Mình muốn biết lão định giở ngón gì nên đáp lơ lửng đồng chí bảo bài gì. Lão lại hất hàm, tiến lại nói bài Vua Bà với cái bài gì ấy. Cậu định viết làm gì, cho ai xem hử? Bộ điệu rất nôn nóng. Lúc ấy mình mới nói cái bài Vua Bà ấy là chúng em muốn phê phán một lối sống không hợp thời, có hại… và nói qua về số người tham gia xây dựng bài báo đó. Lão chỉ cốt hỏi cho ra bài báo có ý đả kích ai, những ai. Mình nêu bài báo nói chung chứ không nói riêng ai cả. Lão hỏi dò các cậu nói thằng Nhượng à? Nhượng là lái xe, người thẳng tính nóng nảy, lão rất ghét, lại là bạn mình, từ ngày về cảng, chúng mình về cùng ngày nên đã tìm chỗ ở ngay tại cảng, trong một căn bếp nhỏ. Nhượng kê giường gần cửa. Còn giường mình thì kê trên hai cái bếp lò chưa sử dụng. Anh Hoan trưởng phòng tổ chức hành chính hồi ấy một hôm ghé thăm “tổ ấm” của chúng mình đã phải thốt lên nhà đẹp thế này, thảo nào các cậu không muốn rời. Nhưng bếp thì phải trả để làm bếp thôi hai bạn trẻ ạ. Nhượng về khu trạm xá, hồi ấy dùng làm chỗ ở cho nhân viên. Tôi thì về nhà. Khi dạy học khuya thì ở lại nơi nào anh em mời. Mà tôi khá là đắt khách, hôm nào cũng có một nhóm bạn mời đến ngủ, hoặc bốc vác, hoặc lái xe.

Lão H. cứ gặng hỏi, tôi đành nói tên một số người mà anh chị em cho là đối tượng của bài báo, có ý muốn xí xóa vấn đề lão nêu ra, kèm lời hẹn sẽ trình bày cụ thể… Lão vẫn nôn nóng, nhưng rồi cũng nói ừ… cậu phải nói cho tớ rõ để tớ còn cho thanh niên học tập… Có người gọi, lão phải đi, nhưng vấn ngoái lại hẹn mình gặp lão vào dịp khác. Rõ là lão sợ bài báo, cho là ám chỉ lão với cô con gái nuôi thường nhõng nhẽo, có khi còn bắt lão đưa lên thăm anh lão trên thành ủy, chẳng cần gặp mặt ông ấy mà chỉ cần được thăm những thứ chỉ ở đấy mới có bán rồi đòi xin đi nhờ xe con măng ca đít tròn về cảng, bước chân từ xe xuống là khoe ngay với các cô bằng chuyền đội 3 là mua được những gì, nào là thuốc đánh răng Ngọc Lan, xà phòng thơm Hoa Cúc, lược nhựa, cặp tóc ngoại…chỉ ở văn phòng thành ủy mới có bán. Cô Phúc còn than phiền với mình là con nuôi ông ta hát giọng chua quá không nhập được với tốp ca nữ, nhưng bỏ nó ra thì ông ta không cho biểu diễn tiết mục đó.

Khi đi tiêm thuốc, y tá Đào Thị Thu bảo anh phải cẩn thận đấy. Hôm qua họ đem mấy bài báo của anh ra phân tích ghê lắm. Họ còn nói đến cả thành phần giai cấp. Anh chuẩn bị mà chịu hậu quả của hai bài báo đó. Tốt nhất là đừng viết gì nữa. Mình hỏi thêm, biết là lão H. nói rất nhiều, dọa đưa ra hội nghị Đoàn để phân tích phê phán. Tội nghiệp cô bạn tốt bụng, kể lại mà vẫn còn lo sợ. Tan giờ làm, mình gặp ngay Nguyễn Xuân An trông coi hệ thống truyền thanh của cảng. An là người thạo tin. Biết là ngoài ra còn có một buổi tụ họp nữa, thành phần lôm côm, lão H. tham gia thảo luận về bài báo đến một giờ sáng mới thôi. Lão đề ra ba vấn đề: – Có một tập đoàn chuyên bới lông tìm vết, mà trưởng ban là mình và hai phó ban là An và Thái – Bài báo đó đả kích tất cả, từ ban chủ nhiệm trở xuống – Không có hiện tượng nào như bài báo nêu ở cảng.

Mình nghe An nói mà thấy lão này thật ngu xuẩn, nhưng chính vì thế mà càng cần hết sức cảnh giác. Vì không ai biết một lão tính khí thất thường như vậy có thể làm gì. Sau đó gặp Tiến, phó thư ký công đoàn phấn khởi cho biết ban chấp hành Đoàn đã thảo luận cả tối qua và quyết định đưa ra cho đoàn viên tranh luận; tất nhiên có mời tất cả các tác giả đến dự. Trước khi tranh luận, yêu cầu các đồng chí có ý kiến về vấn đề này nên viết thêm. Mình muốn biết rõ hơn các ý kiến này, rất tiếc là lại có người muốn gặp Tiến, cắt ngang. Mình về, vừa may gặp Trần Lợi bí thư Đoàn. Hai đứa về nhà mình, nói với nhau về những vấn đề riêng của từng đứa, kể cả những chuyện thầm kín, bí mật nhất. Cởi mở, thẳng thắn, chân tình. Lợi tin và tôn trọng mình, muốn giúp mình về các mặt, nhất là về mặt chính trị. Đây mới thật là một người bạn trong lúc này… Đêm nay, vẫn rét và mệt lắm. Nhưng thấy phấn khởi, hăng hái lạ…

Ngày 12/1, trời đỡ rét. Làm việc căng thẳng nhưng không quên tạp văn… Sau tan tầm chiều, mình, Ngô Tiến Thái và Lâm Khang về nhà Thái ở Khu Thúy Ái, bàn bạc về vấn đề tranh luận, phân tích những luận điệu xuyên tạc bài báo. Chủ yếu là thống nhất tư tưởng, hành động. Lập trường là: – Vấn đề bài báo nêu ra là phổ biến điển hình có thật. – Động cơ là trong sáng. – Phương pháp nêu ra là đúng đắn. Nêu vấn đề mà không nhằm công kích một cá nhân nào.

Khang rất hứng thú, kiên quyết nhưng có vẻ nóng vội. Thái lúc đầu hơi chờn vì sợ lão H. giở trò bầy hầy, làm khó dễ. Nhưng sau đều thống nhất với bọn mình, tỏ ra kiên quyết. Cả hai đều hỏi mượn tạp văn Lỗ Tấn. Hình như hai bạn cho là nhờ đọc Lỗ Tấn mà mình có vẻ trưởng thành.

Bọn mình thống nhất gặp An vào tối hôm sau để nắm tình hình mới. Nhưng gặp thì thấy An không nhiệt tình như trước, lại biết là lão H. tối qua bỗng nhiên lại “đi chơi” với An và Trần Thị Cát. Khang tỏ ra kiên quyết, xứng đáng với vai trò tác giả của bài báo ký tên Lờ Khờ ai cũng hiểu là Lâm Khang. Tối Khang đi bộ cùng mình về nhà, bàn bạc thấy rõ thêm một số vấn đề: – Rất có thể bài báo sẽ bị ỉm đi vì nó động đến nhiều nhân vật tai to mặt lớn quá. – Xuyên tạc nội dung rất thô bạo, hằn học với tác giả, có ý đàn áp dư luận vì sợ Ba xây, ba chống.

Quả tình, bây giờ đoàn kiểm tra của công đoàn bộ giao thông vận tải đang tiếp tục đi sâu tìm hiểu mọi vấn đề của xí nghiệp. Công đoàn cảng họp liên miên, lão H. phát biểu rất nhiều, nêu lên vụ phát hiện ra bài Vua Bà, một bài báo xấu, có hại. Như ta thấy, nhờ theo dõi văn nghệ mà trên đã phát hiện ra âm mưu lật đổ của bọn Nhân văn – Giai phẩm năm 1956. Lão điên cuồng tấn công bài báo, đòi trừng phạt những kẻ viết ra, phát tán và lan truyền. Quả là lúc này lão phải đương đầu với quá nhiều đơn tố cáo cho nên phải đánh lạc hướng dư luận.

Cậu Tuyên đã cấp cho mình cái gậy mà cụ Sán yêu cầu rất kịp thời. Chiều 17/1, Lâm Khang cho biết anh phải cẩn thận, người ta nói là anh bất mãn ngầm, nên mỗi câu nói, mỗi bài anh viết đều phải xét kỹ, tìm cho ra ẩn ý. Mình biết lâu nay Khang hay trò chuyện với chị Cường, một đảng viên trẻ, xinh đẹp lại là trưởng ban nữ công tức có chân trong lãnh đạo của cảng, đại diện phụ nữ. Một lần trò chuyện thân mật với một số người, trong đó có Khang và mình, chị cười mà nói về đây ai học được cái gì thì chưa biết chứ tôi thì chỉ học được mỗi món võ mà thôi.

Cũng hôm nay, biết được thêm là mấy bài báo, kể cả một bài viết đã lâu cũng đều được sưu tầm để nghiên cứu. Hiện nay, mấy bài đó đang trong tay bí thư chi bộ Nguyễn Văn N. Anh Khánh Chước nói mấy bài báo của cậu làm sôi nổi dư luận lắm. Rồi anh nói đến bất đồng giữa anh và cụ Sán về một số vấn đề. Mình biết anh trúng kế bọn chúng rồi. Bọn H., N. đang là đối tượng của đoàn kiểm tra. Các cuộc họp của đoàn kiểm tra giao thông vận tải đang có tiếng vang trong quần chúng. Vì thế chúng đánh lạc hướng bằng cách nêu cao mấy bài báo tường vặt vãnh, mặt khác chĩa mũi nhọn vào cụ Sán, bà Thảo, chia rẽ phe đối lập.

Tan làm việc, tìm Bùi Trọng T. để hiểu tại sao một bài báo viết đã lâu, không đăng, chỉ đưa anh ta đọc sao lại vào tay lão N. Khang hỏi thì anh ta bảo hủy rồi. Khi biết là bài đó đang trong tay lão N, Trọng T. nói tại người này người nọ tò mò lấy xem. Trọng T. trốn mấy hôm rồi bỗng đột ngột đi bộ từ đội 4 đến thăm đội 5 cách hơn một cây số giữa trời lạnh. Nói vớ vẩn một lúc rồi xin vào bàn trong nói chuyện với cụ Sán. Nó hỏi cụ nghĩ gì về việc chi bộ đặt vấn đề với cụ. Nó coi đây là công việc cho nên đi thăm trong giờ hành chính. Hóa ra bọn họ bây giờ đã dùng đến cả những người hay quan hệ với mình làm tay sai hại mình. Trọng T. chơi ghi ta, biết đóng kịch, giúp mình nhiều hồi làm văn hóa quần chúng.

23/2, đi Tây Bắc thăm em Nhàn về, mình đi làm ngay rồi trưa đến nhà Lợi ở Thanh Trì. Mưa xuân lâm thâm… Hai đứa nói chuyện rất vui, thẳng thắn. Lợi cho biết bí thư N. đã gặp Lợi hỏi ý kiến về mấy bài báo. Lợi nói đó là vấn đề của thanh niên, chẳng có gì mà phải làm to chuyện… Thế là lão N. thôi không nói nữa. Thảo nào dạo này thấy êm. Thái độ của lão N. cũng rất phù hợp với lời lão từng than với Hiệu là làm bí thư lúc này như con chó ngáp phải con nhặng.  Còn lão H. thì cho đến nay vẫn ốm liên miên, không thấy xuất hiện ở cảng. Xem ra lão kỵ với đoàn kiểm tra giao thông vận tải.

Thế là hết chuyện Vua Bà.

Sau này Ngô Tiến Thái đi bộ đội có viết thư về kể cho tôi nghe là có lần hành quân qua một địa phương thấy đền thờ Vua Bà, nhớ đến những ngày vất vả bên nhau cùng một đội chiến đấu ở cảng, nên viết thư cho đỡ nhớ.

Hóa ra Vua Bà có thật.

(Còn nữa)

P.T.

“VUA BÀ”

Filed under: Chuyện một người cháu ngoại — phamquynh @ 9:50 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười ba, kỳ 1 tháng 12 năm 2021.

CHUYỆN MỘT NGƯỜI CHÁU NGOẠI – PHỤ LỤC

“VUA BÀ”

Phạm Tôn

Tôi đi theo con đường không qua phòng lao động khu Hoàn Kiếm mà được khu đoàn Hai Bà Trưng nơi Đoàn Di công tác giới thiệu về nhận công tác tại Xí nghiệp Cảng Sông Hà Nội làm chuyên trách bổ túc văn hóa và văn hóa quần chúng phục vụ hơn 1200 công nhân viên chức từ ngày 3/9/1965.

Hồi ấy xí nghiệp chưa có báo tường báo liếp, chỉ có hai bảng láng xi măng trên tường khu văn phòng chuyên dán các thông báo và sau này có dán mấy bài viết. Thường thì tôi lấy các tranh biếm họa chống Mỹ cứu nước trên báo Nhân Dân phóng to, vẽ bằng phấn màu dùng trong các lớp bổ túc văn hóa. Rồi dần dà có vài bài thơ, bài viết dán lên. Hồi ấy tôi đang mê đọc Tạp văn Lỗ Tấn, thấy thể loại này thích hợp với báo tường viết cho công nhân nhất là thanh niên. Ngắn, gọn, vui. Thế là một hôm Ngô Tiến Thái công nhân điều khiển băng chuyền và Lâm Khang, một thanh niên người Hoa, ham văn thơ, làm ở đây bàn chuyện thanh niên ta nay sống buông thả nhiều quá, bèn nảy ra ý viết bài tạp văn Vua Bà, đọc cho hai bạn nghe góp ý. Nghe xong, hai bạn bảo bài này sẽ động chạm nhiều người đấy, vì ở cảng sông này, đàn ông máu D nhiều lắm, trẻ đã đành mà già cũng không ít. Tôi sửa một chút, nhưng vẫn e ngại. Lâm Khang bảo cứ đề tên tôi, tôi chẳng có gì mất, chẳng sợ gì hết. Nhưng rồi cân đi nhắc lại, chúng tôi thống nhất ký tên tắt ghi chữ L.K. hoặc Lờ Khờ, ai hiểu thế nào cũng được. Thế rồi chép và dán bài Vua Bà lên. Tôi nhớ rõ để tránh suy diễn nên không vẽ mặt người, mà chỉ diễn ý qua hình vẽ toàn những chiếc ghế. Trên cùng là cái ghế bành có chỗ tì tay, rồi ghế dựa lưng to nhỏ các cỡ, cuối cùng là ghế đẩu, ghế nhỏ ngồi sát đất như ở hàng bún vỉa hè. Chẳng dè bài báo dán lên được người xem rất đông. Bình luận càng ghê… Nhất là qua miệng các cô gái điều khiển băng chuyền. Ngô Tiến Thái cũng làm ở băng chuyền cho tôi biết các cô chỉ rõ Vua Bà là ai, tể tướng là ai, rồi các quan to nhỏ cũng có tên hết. Mà là nói có sách mách có chứng, kể rõ hành trạng từng người và cười như nắc nẻ, khen viết hay quá, Lờ Khờ là ai mà tài quá cái gì cũng biết hết. Tôi thấy hóa ra bài viết nhỏ xíu này có sức khái quát làm nhiều người động lòng. Chẳng dè những người bị chạm nọc không phải chỉ có dân thường, mà còn có cả cốp. Thế là điều tra. Dùng đến cả mỹ nhân kế là một chị cán bộ phụ trách nữ công xinh đẹp, ngon lành, nhận Lâm Khang làm em và tâm sự trên tình chị em. Thế là tôi bị lộ. Bị điều tra. Ngoài việc là cháu ngoại Phạm Quỳnh đã bị ta xử bắn năm 1945, còn xin làm ở xí nghiệp không đúng thủ tục, có dấu hiệu gian lận. Họ phản đối quận đoàn vô nguyên tắc. Đoàn Di đứng ra bảo đảm với bí thư quận đoàn Vương Tước, rồi khu đoàn ra tay mới dẹp yên vụ này. Thư ký công đoàn kiêm phó bí thư Đảng xí nghiệp còn nói rõ: Cả ở trung ương, cũng từ mấy bài viết mà phát hiện ra một âm mưu lớn nhằm lật đổ chế độ. Ta cần cảnh giác! Cả cảng xôn xao.

Hóa ra họ muốn làm to vụ Vua Bà chỉ để công nhân giảm chú ý đến vụ ban kiểm tra ngành và trung ương đang về kiểm tra vụ tham nhũng ở đây do hai công nhân lão thành của cảng là bác Nguyễn Văn Sán và bác Nguyễn Thị Thảo hai người từng sát cánh bên nhau trong kháng chiến chống Pháp ngay trong lòng Hà Nội bị tạm chiếm đứng tên đấu tranh.

Nhờ thế, đang khi số phận tôi ngàn cân treo sợi tóc thì ban kiểm tra kết luận xong. Các vị lần lượt nhận kỷ luật và chuyển đi nơi khác. Chúng tôi nhẹ cả người, thoát nạn.

Sau này, đi bộ đội, Ngô Tiến Thái có lần viết thư cho tôi kể là một hôm đơn vị hành quân qua một làng, thấy bảo có miếu Vua Bà. Nhớ chuyện cũ, anh ghé thăm và kể lại để cùng nhớ những ngày vui vẻ và lo âu vì Vua Bà.

Trong Chuyện một người cháu ngoại về thời kỳ này tôi có nhắc đến chuyện này. Nhưng chỉ là theo trí nhớ của ông lão 80 nên còn thiếu sót. Nhất là không có nguyên văn bài báo nhỏ mà to chuyện đó. May thay, nay tìm thấy một thùng mì ăn liền to, trong có đủ báo tường Tiến Lên ở Hà Nội, báo liếp Tiến Lên ở Quảng Bình, thì trong đó thế nào lại có bản thảo chữ tôi viết ngày 21/12/1966. Nay xin trình quý bạn đọc bài viết nhỏ đó…

Vua thường là đàn ông. Song cũng có khi là đàn bà, con gái. Nhưng, hễ đã có vua thì bao giờ cũng có triều đình. Vua Bà cũng có triều đình, mà thường các quan trong triều đình của Vua Bà lại vẫn là đàn ông.

Đó là chuyện ngày xưa, thanh niên chúng ta không biết. Tôi cũng không biết rõ nên không dám nói. Nhưng thấy có người nói là ngày nay vẫn có vua bà; lấy làm lạ, bèn lục lọi tài liệu để điều tra. Kết quả thấy rằng: Lời đồn quả không sai. Đáng buồn vậy thay…

Có một biên bản điều tra lập năm 1966, ghi rõ: “Có vua bà. Vua bà quả là có triều đình. Và triều đình đó lại toàn đàn ông. Mỗi chức quan cao thấp to nhỏ có khác nhau, song đều có nhiệm vụ, quyền lợi rõ ràng cả. Cụ thể là:

“1/ Tể tướng, còn gọi là “chồng chưa cưới của Vua Bà” sẽ làm chồng Vua Bà sau này. Đó là nhiệm vụ. Còn quyền lợi thế nào, chúng tôi chịu không sao biết được.

“2/ Các quan đại thần, còn gọi là “người yêu của Vua Bà”, có nhiệm vụ thay thế lúc tể tướng vắng mặt. Quyền lợi thế nào, chúng tôi cũng chịu không sao biết được.

“3-4-5… là các loại quan nhỏ không rõ chức tước. Chỉ biết:

“-Có loại có nhiệm vụ mua đồ ăn uống, đồ dùng, mang về cho Vua Bà, được bỏ tiền túi ra trả. Còn quyền lợi là được cùng ăn ở chỗ vắng người, có khi được cùng xem xi nê, được vỗ vai, đưa mắt.v.v… Cứ thế, cứ thế…

“Cuối cùng là loại nô bộc. Chức này, nghĩa cũ là đầy tớ, nhưng ở đây tạm gọi là “bạn trai thân thiết của Vua Bà” cho nó nhã một chút.

“Nhiệm vụ là: báo cơm, mang cơm, cất giữ quần áo, mua các thứ lặt vặt, làm các việc vặt Vua Bà tùy tiện sai… Quyền lợi thì thật là thảm hại: được đùa nhả một chút thôi (một chút thôi, nếu quá sẽ bị Vua Bà trợn mắt lên như thường lệ!) nhấm nháy, nói nhỏ nói to làm người ngoài hiểu lầm là có vấn đề với Vua Bà kỳ thật không có gì sất!!!

Đấy là biên bản điều tra.

Rất tiếc là không thấy ghi rõ địa điểm điều tra!

Vì thế, lúc lạc quan thì nghĩ: “chắc gì Cảng ta đã có Vua Bà. Hạnh phúc vậy thay!”

Nhưng khi bi quan thì lại nghĩ: “Ngộ nhỡ có một, có hai…” chưa dám nói “có ba”, tóc gáy đã lập tức dựng lên, sợ hãi hết chỗ nói!

Khi bình tĩnh lại nghĩ:

Thời đại trai anh hùng gái đảm đang,

Sao vẫn còn hạng nhố nhăng thế này:

Trai nhẹ dạ, gái rạc rầy,

Chống Mỹ cứu nước rồi đây thế nào?

Các bạn nam nữ nghĩ sao???

Ngày 21/12/1966.

Lờ Khờ

 

Người … Ngu lâu !

Filed under: Chuyện một người cháu ngoại — phamquynh @ 9:49 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười ba, kỳ 1 tháng 12 năm 2021.

CHUYỆN MỘT NGƯỜI CHÁU NGOẠI – PHỤ LỤC:

NGƯỜI… NGU LÂU!

Phạm Tôn

Tôi sinh năm 1940. Khúc quanh đời tôi tuổi 80 ứng đúng vào những năm đầu covid-19: 2019: 79 tuổi, 2020: 80 và 2021: 81. Đúng khúc quanh cuộc đời, lại được khuyên tuân theo khẩu hiệu kỳ lạ thời này: Ở nhà là yêu nước.Tôi thành tỷ phú thời gian.

Con dâu nấu cho ăn, con trai lo mọi việc kể cả liên hệ với bệnh viện lĩnh thuốc định kỳ, lẫn cắt tóc. Tôi chỉ  ra ngoài nhà đúng hai lần tiêm phòng hai mũi vắc xin. Có dư thời giờ để nhớ lại và suy nghĩ về từng đoạn đời mình từ khi lọt lòng mẹ, đủ để biết chính xác mình là ai, có gì để phân biệt mình với người khác. Cuối cùng, nghiên cứu đã ra kết quả hoàn toàn chính xác, có dẫn chứng không thể chối cãi. Có điều hơi bất ngờ và chẳng vẻ vang chút nào: TÔI LÀ NGƯỜI NGU LÂU!

Vì là sự thật, dẫn chứng lấy ở đoạn nào cũng được. Chỉ xin đơn cử như sau:

  • Năm 1956,tôi dự thi tuyển vào trường phổ thông trung học Chu Văn An. Lớp 9 tuyển thêm 50 học sinh. Sau bao năm học hết trường tư này đến trường tư khác, lần đầu được học trường công, lại là trường nổi tiếng trong cả nước, tôi mừng quá. Nhưng không ngờ là vào trường thì gặp lại nhiều bạn cùng học trường tư Dũng Lạc do linh mục Mai làm hiệu trưởng, mỗi tuần đều có giờ học giáo lý, không bắt buộc học sinh không theo đạo Cơ Đốc dự. Nào là Nguyễn Văn Thành,Phan Vũ Hoàng, rồi cả Nguyễn Đức Thoại nữa. Hỏi thì các bạn bảo do bố ghi tên xin học cho từ lâu. Bấy giờ tôi mới thấy hóa ra bao năm nay mình cứ ngỡ sống có mẹ là đủ rồi, nay mới thấy thiếu bố là thiệt thòi. Mất đến 16 năm tôi mới thấy con cần có bố. Chuyện đứa trẻ nào cũng biết từ khi lọt lòng. Đúng là NGU LÂU.
  • Hồi 1968, tôi xung phong đi đất lửa Quảng Bình phục vụ chiến đấu ngay cửa sông Gianh. Tuy đi vội, không được về nhà lấy đồ như chăn, màn, quần áo nhưng tôi không quên thủ theo một lọ thuốc chữa lao Rimifon loại viên lớn. Sau khi về, em trai ngạc nhiên bảo anh đi vất vả thế, ăn đói, nằm rét công việc căng thẳng vậy mà không bị lao trở lại, thật là lạ. Hóa ra tôi quên mất là sau khi điều trị hai tháng ở khoa lao bệnh viện Bạch Mai, thì được đi an dưỡng ở Khu nghỉ Quảng Bá. Lần ấy, tôi đem theo số thuốc stréptô cao cấp tan trong dầu có hiệu lực cao hơn hẳn loại thường pha nước cất. Thuốc này do cô Phạm Thị Hoàn ở Pháp gửi cho anh tôi bị bệnh từ 1955, nhưng khi thuốc đến tay thì anh đã khỏi bệnh rồi vào đại học Bách Khoa khóa I từ lâu.

Tôi tiêm luôn mỗi ngày một lọ 1 gam kéo  dài liền hai mươi ngày.

Sau này  tôi bệnh luôn, thành bệnh nhân đặc biệt diện nghiên cứu của Viện Y Dược học dân tộc thành phố Hồ Chí Minh, được bác sĩ Trương Thìn viện trưởng tổ chức một đợt tổng kiểm tra do giáo sư Đặng Văn Chung chủ trì khám hai buổi, xét nghiệm rất nhiều, để các bác sĩ Tây y và Đông y của viện học về một trường hợp người mắc nhiều bệnh, trị mãi không khỏi… Bác sĩ Chung kết luận tôi hết bệnh lao, mà mắc bệnh khớp và giãn phế quản nặng gây ho ra máu. Thế là mất hơn hai chục năm tôi mới biết là mình không còn bị bệnh lao. Rõ là NGU LÂU!

  • Năm 1975, vừa 35 tuổi, tôi vào Sài Gòn mới giải phóng làm phóng viên thường trú cho một báo lớn ra hằng ngày. Đi nhiều nơi, tiếp xúc không ít người ở gần khắp các tỉnh thành gần khắp miền Nam. Được nhiều người nhiệt tình mai mối giới thiệu con gái ông to nọ, bà lớn kia; không ít cô cũng để mắt đến phóng viên chưa vợ. Nhưng gặp cô nào tự nhiên tôi cũng so sánh với cô láng giềng ở Hà Nội. Rồi thôi, không để tâm đến chuyện đó nữa.

Thật ra, trước và sau khi đi Quảng Bình, tôi có biết và yêu một cô gái nghèo, lam lũ từ năm tám tuổi đã theo mẹ kiếm sống ở bến sông. Nhưng rồi chuyện không thành vì có thế lực bên trên can thiệp mà tình yêu của hai tôi cũng chưa đủ lớn mạnh. Hơn mười năm sau, tôi mới cưới ở Sài Gòn. Cô dâu chính là cô láng giềng tôi biết từ năm cô lên sáu còn tôi lên mười. Thế là mất chẵn 28 năm, mới nhận ra người sẽ sống trọn đời với mình chính là cô láng giềng. Rõ là NGU LÂU!

  • Nhưng NGU LÂU nhất thì phải nói là mãi đến năm 2021, tôi mới tìm ra nguyên nhân vì sao mình vốn sinh ra mạnh khỏe, bụ bẫm mà sau này lại gầy còm, ốm yếu suốt mấy chục năm trời, đến nỗi thành đối tượng nghiên cứu đặc biệt của Viện Y Dược học dân tộc thành phố Hồ Chí Minh. Mặc dù tôi chịu khó rèn luyện thân thể, cố tập cho được thói quen ăn chậm, nhai kỹ, ăn thức uống, uống thức ăn kiểu Gandhi, tập thở cả yôga bụng phình ra khi hít vào… Kết quả không thu được gì, chỉ sống sót thôi! Càng ngày càng nhiều bệnh, theo kiểu dậu đổ bìm leo.

Mãi đến đầu năm nay – 2021 mới phát hiện ra là mình lớn lên trong thời chiến thiếu thốn đủ thứ, tản cư sơ tán nhiều nơi, mà mình lại là NGƯỜI LỚN NHỎ NHẤT trong bầu đoàn hai mươi con người mẹ tôi cưu mang, luôn phải nhường cho những người bé hơn, yếu hơn, trong đó có hai em ruột và một bà chị họ hai tuổi. Cho nên tôi bị CHỘT TỪ THUỞ ẤU THƠ, sau này có làm thế nào cũng không vực lên được.

Vì thế, nay tôi làm được gì thì làm, ăn uống cũng vậy, đến đâu hay đến đó. KHÔNG KHI NÀO CỐ GẮNG. CHỈ E QUÁ GIỚI HẠN LẠI… ĐỨT BÓNG THÌ… ĐỔ BỂ CẢ!

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 12/9/2021 giữa mùa Covid-19

giãn cách nghiêm ngặt nhất để quyết thắng đại dịch.

P.T.

Tháng Mười Một 16, 2021

Trên quê hương yêu dấu

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 3:23 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười ba, kỳ 1 tháng 11 năm 2021.

TRÊN QUÊ HƯƠNG YÊU DẤU

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 16/11/2021

Đưa công tác mặt trận về với cộng đồng dân cư, hướng đến từng gia đình và mỗi người dân

Việc tổ chức Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc khu dân cư nhân kỷ niệm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam đã trở thành nét đẹp truyền thống, đưa công tác mặt trận về với cộng đồng dân cư, hướng tới từng gia đình và mỗi người dân. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhấn mạnh như vậy tại Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc thôn 5.

Ngày 14/11, Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng về dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc thôn 5, xã Yên Sở, huyện Hoài Đức, TP Hà Nội. Cùng dự, có các đồng chí: Đinh Tiến Dũng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội; Đỗ Văn Chiến, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Lê Minh Hưng, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương; Chu Ngọc Anh, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, lãnh đạo Thành ủy, các ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc thành phố, huyện Hoài Đức và xã Yên Sở.

Vui mừng được về dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc với cán bộ và nhân dân thôn 5, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nêu rõ, mục đích của ngày hội là nhằm xây dựng, củng cố và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; tăng cường sức mạnh khối Đại đoàn kết dân tộc và nâng cao vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong thời kỳ mới. Kết quả của ngày hội sẽ đem lại những giá trị tinh thần, làm giàu thêm ý chí cách mạng, tôn vinh sức mạnh cộng đồng, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa – xã hội ở từng thôn, bản, làng, tổ dân phố, cụm dân cư,… trong cả nước. 

Kỷ niệm 91 năm Ngày thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam (18/11/1930 – 18/11/2021), Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm nay càng có ý nghĩa đặc biệt hơn khi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đang chung sức, đồng lòng vừa phòng, chống đại dịch Covid-19 với quyết tâm “chống dịch như chống giặc”, vừa tích cực triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp. 

Đây là dịp để chúng ta phát huy truyền thống yêu nước, yêu quê hương, tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc trong các khu dân cư; đồng thời cũng phải truyền cho được tinh thần, khí thế của ngày hội đến từng xã, từng làng và mỗi người dân trong cả nước, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính của địa phương.

Biểu dương, đánh giá cao kết quả các mặt công tác của xã Yên Sở và thôn 5, Tổng Bí thư mong các cấp lãnh đạo thành phố Hà Nội, huyện Hoài Đức, cấp ủy chính quyền, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể xã Yên Sở nói chung, thôn 5 nói riêng tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp và những thành tựu mới đạt được, triển khai thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp; tiếp tục động viên nhân dân tăng cường sức mạnh đại đoàn kết, hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội của địa phương. 

Đồng thời, tổ chức tốt các phong trào thi đua yêu nước, khích lệ động viên các điển hình tiên tiến, những tập thể và cá nhân tiêu biểu, tạo đà thi đua mới. Tiếp tục huy động các nguồn lực từ cộng đồng để chăm lo, giúp đỡ người nghèo, người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, người dân khó khăn do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Động viên nhân dân nâng cao ý thức cảnh giác, chủ động phòng ngừa dịch, thực hiện nghiêm các quy định phòng, chống dịch, phát huy tinh thần tương thân tương ái, chia sẻ, giúp đỡ, cùng nhau vượt qua khó khăn do đại dịch gây ra.

Tổng Bí thư cho rằng, việc xây dựng đời sống văn hóa ở mỗi gia đình, ở từng thôn xóm có thành công hay không là do chính mỗi chúng ta; xây dựng khu dân cư lành mạnh bình yên và giàu đẹp là để cho chúng ta hưởng thụ. Đồng chí đề nghị và tha thiết mong bà con tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng vẻ vang, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, quyết tâm phấn đấu và xây dựng thôn 5, xã Yên Sở cũng như tất cả các khu dân cư trong thành phố Hà Nội ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại, xứng đáng với truyền thống vẻ vang xã Anh hùng của Thủ đô Anh hùng,…

Báo cáo của thôn và các ý kiến của bà con trong thôn 5 nêu rõ, thôn có 320 hộ gia đình với gần 1.300 nhân khẩu; chi bộ có 47 đảng viên, nhiều năm liền hoàn thành tốt nhiệm vụ; các chi hội đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và được cấp trên khen thưởng. 

Thực hiện Chương trình Phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, cán bộ và nhân dân thôn 5 đã phát huy tinh thần đoàn kết tương thân tương ái, giúp đỡ nhau trong phát triển kinh tế, phát triển sản xuất với nhiều ngành nghề, chuyển giao và áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh nhằm nâng cao thu nhập, kinh tế hộ gia đình, góp phần ổn định đời sống, an sinh xã hội, trong năm có nhiều gia đình xây nhà mới, khang trang, sạch đẹp, đến nay thôn chỉ còn 5 hộ cận nghèo, không còn hộ nghèo. 

Năm 2021 có 99,4% số hộ trong thôn đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”, thôn giữ vững danh hiệu “Thôn văn hóa”. Công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân đã thực hiện theo mô hình Bác sĩ gia đình; thực hiện có hiệu quả công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19. 

Ban Công tác Mặt trận luôn xác định cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” là cơ sở để xây dựng gia đình văn hóa, khu dân cư văn hóa, phát huy truyền thống cách mạng của quê hương và thực hiện chương trình phối hợp, thống nhất hành động của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp. Ban Công tác Mặt trận và các chi hội đoàn thể đã bám sát nhiệm vụ chính trị ở địa phương, vận động đoàn viên, hội viên và nhân dân thực hiện phát triển kinh tế, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; vận động nhân dân thực hiện chủ trương đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các quy định của địa phương,… 

Nhân dịp này, các đồng chí Đinh Tiến Dũng, Đỗ Văn Chiến và Lê Minh Hưng đã tặng quà cho xã Yên Sở, các hộ gia đình tiêu biểu, gia đình có hoàn cảnh khó khăn,…

Văn Bắc

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 16/11/2021

Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt đại diện các nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục tiêu biểu

Sáng 14/11, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt đại diện nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Cùng dự cuộc gặp mặt có Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn, lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và 60 cán bộ, nhà giáo tiêu biểu.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 14/11/2021

Quyết tâm cao nhất bảo đam an sinh xã hội và phục hồi phát triển kinh tế

Kỳ họp thứ hai, Quốc hội (QH) khóa XV diễn ra trong bối cảnh toàn Ðảng, toàn quân và toàn dân ta đang tích cực triển khai thực hiện Nghị quyết Ðại hội XIII của Ðảng. Nền kinh tế toàn cầu hồi phục nhưng đang chậm lại… Ở trong nước, dịch Covid-19 bùng phát lần thứ tư với biến chủng mới, lây lan rất nhanh và nguy hiểm hơn, diễn biến rất phức tạp, đã tác động tiêu cực đến nhiều lĩnh vực, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất, kinh doanh, sinh kế và đời sống nhân dân.

Trước thực trạng đó, QH, Ủy ban Thường vụ QH đã sâu sát thực tế cuộc sống, có những quyết sách quan trọng góp phần cùng cả nước ngăn chặn, kiểm soát dịch bệnh, duy trì sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp bước đầu vượt qua khó khăn, thử thách. Các đại biểu QH đã tập trung nghiên cứu, thẳng thắn thảo luận và thống nhất cùng Chính phủ quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, trở ngại để bảo đảm tốt hơn nữa an sinh xã hội cho nhân dân và phục hồi phát triển kinh tế trong những tháng cuối năm 2021.

Theo đó, tập trung cao nhất phòng, chống dịch bệnh; khẩn trương xây dựng và tổ chức thực hiện các phương án, kịch bản cụ thể, sát với tình hình thực tế; quyết liệt hành động, triển khai hiệu quả, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp đề ra theo phương châm nhạy bén, linh hoạt, sáng tạo, bình tĩnh, kịp thời với mục tiêu xuyên suốt là bảo vệ sức khỏe, tính mạng của nhân dân là trên hết, trước hết. Thúc đẩy viện trợ, nhập khẩu vaccine, nghiên cứu chuyển giao công nghệ và sản xuất trong nước, đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine, chuẩn bị thuốc điều trị cần thiết, nâng cao năng lực y tế, nhất là công tác điều trị ở cơ sở…

QH cùng Chính phủ khẩn trương hoàn thiện, báo cáo cấp có thẩm quyền Chiến lược tổng thể về phòng, chống dịch, Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế, xã hội. Rà soát, tháo gỡ ngay khó khăn, vướng mắc về thể chế; giảm thủ tục và chi phí sản xuất kinh doanh. Ðẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công; thúc đẩy mạnh mẽ xuất khẩu; kiểm soát chặt chẽ giá cả, thị trường. Tập trung ưu tiên triển khai các cơ chế, chính sách hỗ trợ thiết thực, hiệu quả cho người dân, doanh nghiệp; nhanh chóng khôi phục thị trường lao động do bị tác động trực tiếp bởi dịch Covid-19…

Tại kỳ họp này, các đại biểu QH đã thẳng thắn chỉ rõ những hạn chế, yếu kém trong quá trình điều hành, phát triển kinh tế, xã hội cũng như phòng, chống dịch bệnh thời gian qua, đồng thời phân tích những nguyên nhân khách quan, chủ quan của thực trạng đó. QH đã đề xuất, hiến kế với Chính phủ nhiều giải pháp nhằm khắc phục bất cập cũng như những hướng đi mới trong thời gian tới.

Thực hiện chức năng lập pháp của mình, QH xem xét, thông qua hai dự án luật, cho ý kiến năm dự án luật khác, ban hành 12 nghị quyết… QH đã dành thời gian thảo luận nhiều nội dung quan trọng, đáng chú ý là kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế, quy hoạch sử dụng đất quốc gia; tình hình thực hiện chính sách, chế độ bảo hiểm xã hội, quản lý và sử dụng Quỹ Bảo hiểm xã hội, Quỹ Bảo hiểm y tế; Dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển một số địa phương…

Ðây đều là những vấn đề tác động trực tiếp đối với sự phát triển bền vững của đất nước, bảo đảm an sinh xã hội của người dân. Chính vì vậy, trong các phiên họp của QH, mỗi ý kiến của đại biểu ở 62 điểm cầu hay tại Nhà QH đều xuất phát từ lợi ích cao nhất của đất nước, của cộng đồng.

Ðây là kỳ họp đầu tiên của QH khóa XV tiến hành hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn. Trong hơn hai ngày làm việc, các đại biểu QH và các thành viên Chính phủ cùng Thủ tướng Chính phủ đã đi sâu, hỏi đúng, trả lời trúng các vấn đề trọng tâm, thời sự mà cử tri cả nước quan tâm. Trong đó, các đại biểu QH đã nắm chắc thực tiễn, đặt câu hỏi với tinh thần xây dựng cao, chất vấn ngắn gọn, rõ ràng, bám sát nhóm vấn đề; đặc biệt là tăng cường tranh luận để làm rõ thêm vấn đề; thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, yếu kém, yêu cầu làm rõ trách nhiệm, cũng như đề xuất giải pháp khắc phục. Qua đó gợi ý, bổ sung giải pháp để Chính phủ, các bộ, ngành có các quyết sách phù hợp trong quản lý, điều hành, đáp ứng niềm tin và sự mong mỏi của cử tri và nhân dân cả nước. Thủ tướng Chính phủ, các thành viên Chính phủ với ý thức, trách nhiệm cao đã trả lời nghiêm túc, không né tránh những vấn đề khó, phức tạp, giải trình làm rõ nhiều vấn đề đại biểu nêu. Ðồng thời nhận trách nhiệm về những mặt còn hạn chế của ngành, lĩnh vực, cam kết khắc phục, tạo sự chuyển biến tích cực trong thời gian tới.

Sau 16 ngày làm việc với tinh thần trách nhiệm cao, nghiêm túc, khoa học, kỳ họp thứ hai của QH khóa XV đã kết thúc tốt đẹp, với những quyết sách quan trọng sẽ tiếp thêm sức mạnh để cả nước thực hiện thành công “mục tiêu kép” của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. QH và các đại biểu QH tiếp tục thể hiện là một QH hành động, tiếp nối truyền thống khát khao đổi mới và cống hiến, luôn đặt người dân và doanh nghiệp ở vị trí trung tâm trong mọi quyết sách, vì sự phát triển bền vững của đất nước.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 9/11/2021

Cầu nối tích cực giữa Quốc hội Việt Nam với nghị viện các nước

Chiều tối 8/11, dự Lễ công bố các Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về thành lập Tổ chức Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam, Nhóm nữ đại biểu Quốc hội và Nhóm đại biểu Quốc hội trẻ Khóa XV, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhấn mạnh: Công tác đối ngoại của Quốc hội có ý nghĩa hết sức quan trọng, được tiến hành đồng thời và gắn bó chặt chẽ với công tác đối ngoại của Đảng, Nhà nước và ngoại giao Nhân dân.

Đến dự lễ công bố có các Ủy viên Bộ Chính trị: Trần Thanh Mẫn, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội; Trương Thị Mai, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; các Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Nguyễn Đức Hải và Trần Quang Phương.

Theo Nghị quyết số 414/NQ-UBTVQH15 ngày 8/11/2021, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định thành lập Tổ chức Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XV do Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn làm Chủ tịch, 2 Phó Chủ tịch gồm Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Bùi Văn Cường và Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Vũ Hải Hà. Tổ chức Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam gồm 45 Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam với các nước.

Tại Nghị quyết số 409/NQ-UBTVQH15, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định thành lập Nhóm nữ đại biểu Quốc hội Khóa XV do Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Nguyễn Thúy Anh làm Chủ tịch. Tại Nghị quyết số 405/NQ-UBTVQH, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định thành lập Nhóm đại biểu Quốc hội trẻ Khóa XV do Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Nguyễn Anh Tuấn làm Chủ tịch.

Phát biểu ý kiến tại buổi lễ, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho biết, hiện nay, Quốc hội Việt Nam thiết lập quan hệ nghị viện với khoảng 180 quốc gia trên thế giới và là thành viên của nhiều tổ chức, cơ chế hợp tác nghị viện đa phương khu vực và thế giới.

“Công tác đối ngoại của Quốc hội có ý nghĩa hết sức quan trọng, được tiến hành đồng thời và gắn bó chặt chẽ với công tác đối ngoại của Đảng, Nhà nước và ngoại giao Nhân dân”.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, vừa qua đã có nhiều cuộc hội đàm, gặp gỡ, tiếp xúc song phương theo hình thức trực tiếp và trực tuyến với lãnh đạo nghị viện các nước, qua đó, lãnh đạo nghị viện các nước đều mong muốn tăng cường quan hệ hợp tác với Quốc hội Việt Nam từ lãnh đạo cấp cao đến các cơ quan của Quốc hội, các Nhóm Nghị sĩ hữu nghị nhằm giao lưu, chia sẻ những kinh nghiệm tốt nhất trong hoạt động nghị viện của mỗi nước.

Gần đây nhất, bên lề Hội nghị các Chủ tịch Quốc hội thế giới lần thứ 5 tại Cộng hòa Áo, Chủ tịch Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) và Tổng Thư ký IPU đều đánh giá rất cao vai trò, vị thế và những đóng góp hiệu quả của Quốc hội Việt Nam cho diễn đàn nghị viện đa phương lớn nhất thế giới này. Đồng thời, lãnh đạo các tổ chức nghị viện, lãnh đạo Quốc hội/nghị viện nhiều nước đánh giá cao Việt Nam có nhiều kinh nghiệm tổ chức các hoạt động nghị viện đa phương quy mô lớn, bày tỏ mong muốn Quốc hội Việt Nam có thể đăng cai tổ chức một số hoạt động ở cấp độ toàn cầu của IPU.

Việc thiết lập quan hệ hợp tác nghị viện với các nước và là thành viên của các tổ chức, cơ chế hợp tác nghị viện đa phương là điều kiện để Việt Nam, Quốc hội Việt Nam tham gia ngày càng sâu rộng hơn vào các cơ chế nghị viện đa phương khu vực và quốc tế, đa dạng hóa và làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác song phương với nghị viện các nước, cũng như tiếp tục phát huy vai trò là một kênh quan trọng, hiệu quả trong thực thi, hoạch định đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước.

Theo Chủ tịch Quốc hội, Tổ chức Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam và 45 Nhóm Nghị sĩ hữu nghị có vai trò quan trọng đẩy mạnh quan hệ hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam với nghị viện các nước, xác lập vị thế của Quốc hội Việt Nam trong nền ngoại giao nghị viện thế giới, qua đó thúc đẩy quan hệ hữu nghị hợp tác, tăng cường hiểu biết, sự tin cậy giữa Việt Nam và các nước.

Chủ tịch Quốc hội bày tỏ tin tưởng, Tổ chức Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam, các Nhóm Nghị sĩ hữu nghị sẽ đóng vai trò là cầu nối tích cực giữa Quốc hội Việt Nam và nghị viện các nước.

Đối với Nhóm nữ đại biểu Quốc hội và Nhóm đại biểu Quốc hội trẻ, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, đây là diễn đàn để các đại biểu Quốc hội nữ, đại biểu Quốc hội trẻ giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình hoạt động Quốc hội, đặc biệt là trong các lĩnh vực liên quan bình đẳng giới, các chính sách cho giới trẻ…

“Các đại biểu Quốc hội tiếp tục phát huy bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm, tích cực tham gia các hoạt động, đóng góp hiệu quả cho hoạt động của Quốc hội và đối ngoại của Quốc hội, góp phần thực hiện thắng lợi đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta” – Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội trân trọng cảm ơn các cơ quan của Trung ương đã thường xuyên quan tâm, giúp cho công tác đối ngoại của Quốc hội gắn kết chặt chẽ với công tác đối ngoại của Đảng, Nhà nước và ngoại giao Nhân dân.

Tại lễ công bố, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã trao Nghị quyết và tặng hoa chúc mừng Đoàn Chủ tịch Tổ chức Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XV, Ban Thường trực Nhóm nữ đại biểu Quốc hội và Ban Thường trực Nhóm đại biểu Quốc hội trẻ./.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 8/11/2021

Giáo hội Phật giáo Việt Nam tăng cường xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Sáng 7-11, tại Hà Nội, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) tổ chức trực tuyến Đại lễ kỷ niệm 40 năm thành lập GHPGVN (7-11-1981 – 7-11-2021) và đón nhận Huân chương Độc lập hạng Nhất. 

Tham dự Đại lễ tại điểm cầu Hà Nội, có các đồng chí: Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam; Đỗ Văn Chiến, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; Bùi Thị Minh Hoài, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Dân vận Trung ương; đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương… Dự lễ, qua các điểm cầu có các vị chư tôn đức Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự; Hòa thượng, Thượng tọa, Ni trưởng, Ni sư, Đại đức, tăng ni tại nhiều địa phương trên cả nước.

Tại điểm cầu tỉnh Thanh Hóa có các đồng chí: Trịnh Tuấn Sinh, Phó Bí thư Tỉnh ủy; Phạm Thị Thanh Thủy, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, đơn vị cấp tỉnh.

Tại buổi lễ, Trưởng lão Hòa thượng Thích Trí Quảng, Phó Pháp chủ kiêm Giám luật Hội đồng Chứng minh, Trưởng ban Trị sự GHPGVN TP Hồ Chí Minh đã tuyên đọc Thông điệp của Ban Thường trực Hội đồng Chứng minh gửi tăng ni, cư sĩ Phật tử nhân Đại lễ kỷ niệm 40 năm thành lập Giáo hội. Thông điệp mong muốn các cấp Giáo hội, các ban, Viện ở Trung ương và địa phương, các sơn môn, hệ phái, tăng ni, cư sĩ Phật tử hãy tiếp tục nêu cao truyền thống nhập thế của Phật giáo Việt Nam, trưởng dưỡng đạo tâm để trang nghiêm Giáo hội. Phát huy hơn nữa truyền thống hộ quốc an dân, đồng hành cùng dân tộc của Phật giáo Việt Nam. Không ngừng tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại Nhân dân, ngoại giao văn hóa, tôn giáo, chăm lo đời sống văn hóa tâm linh cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, thông qua đó giới thiệu tới bạn bè quốc tế sâu rộng hơn về lịch sử, văn hóa, đất nước và con người Việt Nam, góp phần tạo môi trường hòa bình, ổn định nhằm xây dựng và phát triển đất nước, giữ vững chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Phát biểu tại Đại lễ kỷ niệm, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao và nhiệt liệt chúc mừng những kết quả quan trọng mà GHPGVN và tăng ni, phật tử cả nước đã đạt được trong những năm qua; đồng thời khẳng định, tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận Nhân dân, đang và sẽ tồn tại cùng dân tộc trong quá trình xây dựng CNXH ở nước ta; đồng bào các tôn giáo là một bộ phận của khối đại đoàn kết toàn dân tộc; mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh là điểm tương đồng để gắn bó đồng bào các tôn giáo với sự nghiệp chung.

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ, Đảng, Nhà nước ta luôn thực hiện nhất quán chính sách tôn trọng, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và quyền tự do không tín ngưỡng, tôn giáo của Nhân dân, bảo đảm sinh hoạt tôn giáo đúng pháp luật, giữ gìn và phát huy những giá trị tích cực trong truyền thống dân tộc, tôn vinh những người có công với đất nước và Nhân dân, không ngừng chăm lo phát triển kinh tế – xã hội, tạo điều kiện cho đồng bào có đạo và chức sắc các tôn giáo thực hiện tốt việc tu hành chân chính và làm tròn bổn phận của công dân đối với Tổ quốc.

Chủ tịch nước mong mốn và đặt nhiều niềm tin GHPGVN cùng tăng ni, Phật tử cả nước sẽ tiếp tục thể hiện vai trò, uy tín của mình trong việc tăng cường xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đoàn kết các tôn giáo; phát huy sức mạnh của tôn giáo, của tín ngưỡng, của văn hóa để phát triển đất nước; tiếp tục là cầu nối quan trọng giữa đồng bào Phật giáo ở trong và ngoài nước trong ngôi nhà chung Giáo hội; thực hiện đoàn kết giữa đồng bào Phật giáo với đồng bào các tôn giáo khác và Nhân dân cả nước, tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, phát triển kinh tế – xã hội, góp phần xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, xây dựng thế giới hòa bình, thịnh vượng; tiếp tục chung tay đóng góp để xây dựng phát triển văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Nhân dịp này, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đề nghị các ban, bộ, ngành Trung ương và các cấp ủy, chính quyền địa phương cùng MTTQ Việt Nam luôn quan tâm và thực hiện đúng chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đối với tôn giáo. Hướng dẫn, giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi để các tôn giáo nói chung và Phật giáo nói riêng hoạt động tuân thủ pháp luật, tạo một môi trường sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo ổn định, lành mạnh trong cả nước.

Tại buổi lễ, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã trao Huân chương Độc lập hạng Nhất tặng GHPGVN.

Tại điểm cầu Thanh Hóa, thay mặt Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh, đồng chí Phó Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Tuấn Sinh đã tặng lẵng hoa tươi thắm tới Ban trị sự GHPG tỉnh. Đồng thời, gửi tới các vị đại biểu, các Chư tôn đức Hòa thượng, Thượng tọa, ni sư cùng toàn thể tăng ni và đồng bào phật tử tỉnh nhà lời chúc mừng tốt đẹp nhất.

Đồng chí Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh Phạm Thị Thanh Thủy đã trao Bằng khen của Bộ Nội vụ tặng Thượng tọa Thích Tâm Đức, Ủy viên Hội đồng trị sự GHPGVN, Trưởng Ban trị sự GHPG tỉnh Thanh Hóa đã có nhiều thành tích trong công tác từ thiện xã hội, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; trao Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh tặng 22 cá nhân có thành tích trong công tác Phật sự, giai đoạn 2106-2021, góp phần vào sự nghiệp xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 7/11/2021

Khẳng định thông điệp mạnh mẽ về một Việt Nam chủ động, tích cực

Ðoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dẫn đầu đã kết thúc tốt đẹp chuyến tham dự Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26), thăm làm việc tại Vương quốc Anh và thăm chính thức Cộng hòa Pháp. Nhân dịp này, Thứ trưởng Ngoại giao TÔ ANH DŨNG có cuộc trả lời phỏng vấn về kết quả và ý nghĩa của chuyến công tác. Xin trân trọng giới thiệu nội dung cuộc phỏng vấn.

Phóng viên (PV): Xin Thứ trưởng đánh giá về ý nghĩa và kết quả dự Hội nghị COP26 của Ðoàn Việt Nam do Thủ tướng Phạm Minh Chính dẫn đầu?

Thứ trưởng Ngoại giao Tô Anh Dũng: COP26 là sự kiện quốc tế lớn quan trọng hàng đầu, được cộng đồng quốc tế đặc biệt quan tâm trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến hết sức phức tạp, khó lường, tác động ngày càng trầm trọng trên phạm vi toàn cầu, ảnh hưởng đến phát triển bền vững của các nước và sinh kế của người dân, đòi hỏi các quốc gia hành động khẩn trương, mạnh mẽ và tăng cường hợp tác quốc tế, phối hợp hành động để đạt được mục tiêu đề ra trong Thỏa thuận Paris. Hội nghị đã thu hút sự tham gia của gần 200 quốc gia thành viên, trong đó có 120 nguyên thủ và Thủ tướng các nước cùng khoảng 36 nghìn đại biểu. Chính vì vậy, việc Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Ðoàn Việt Nam tham gia hội nghị mang nhiều ý nghĩa quan trọng và đạt được nhiều kết quả thiết thực.

Thứ nhất, đây là bước triển khai cụ thể ở cấp cao chủ trương, đường lối đối ngoại của Ðại hội Ðảng lần thứ XIII về “Tiếp tục đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế” và Chỉ thị 25-CT/TW của Ban Bí thư về “Ðẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương đến năm 2030”. Với việc tham gia đóng góp tại hội nghị, chúng ta đã một lần nữa khẳng định thông điệp mạnh mẽ tới tất cả bạn bè quốc tế về một Việt Nam trách nhiệm, chủ động, tích cực trong tham gia xử lý một trong những thách thức chung toàn cầu lớn nhất và được quan tâm cao nhất hiện nay là biến đổi khí hậu; qua đó thể hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa, là thành viên tích cực và có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Thứ hai, thông qua sự tham gia chủ động, tích cực với những thông điệp sâu sắc thể hiện trong các phát biểu của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại hội nghị, đặc biệt là cam kết liên quan việc đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, tham gia Cam kết giảm phát thải mê-tan toàn cầu và Tuyên bố Glasgow các nhà lãnh đạo về rừng và sử dụng đất, cộng đồng quốc tế thấy rõ hơn chủ trương, quyết tâm, nỗ lực và cam kết chính trị của Việt Nam trong ứng phó với biến đổi khí hậu.

Trong tiếp xúc song phương nhân dịp hội nghị, lãnh đạo các nước chia sẻ những tác động nghiêm trọng của biến đổi khí hậu cũng như những khó khăn, thách thức chúng ta đang gặp phải trong ứng phó biến đổi khí hậu, đồng thời cũng coi Việt Nam là hình mẫu về một nước đang phát triển còn nhiều khó khăn nhưng đã có những đóng góp đi đầu về ứng phó biến đổi khí hậu. Các đề xuất của Thủ tướng được các nước hoan nghênh, ủng hộ; điều này mở ra nhiều cơ hội để chúng ta tăng cường hợp tác với các nước, các đối tác về tài chính, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực để hỗ trợ các nỗ lực của ta nhằm ứng phó biến đổi khí hậu.

Thứ ba, sau gần hai năm dịch bệnh làm ảnh hưởng đến các hoạt động đối ngoại và giao lưu quốc tế, nhân dịp tham dự COP26, Thủ tướng Chính phủ và Ðoàn Việt Nam đã có hơn 20 cuộc gặp, tiếp xúc song phương với lãnh đạo cấp cao các nước ở tất cả các châu lục, trong đó có các đối tác chiến lược, đối tác lớn và lãnh đạo các tổ chức tài chính quốc tế, năng lượng mới, môi trường… để thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam với các nước và các đối tác, đưa quan hệ hợp tác đi vào chiều sâu, hiệu quả, góp phần tích cực củng cố cục diện đối ngoại vững chắc và thuận lợi để giữ vững hòa bình, ổn định và phát triển đất nước.

Ðây cũng là dịp chúng ta triển khai ngoại giao vaccine, ngoại giao y tế, vận động thu hút nguồn lực bao gồm cả tài chính, công nghệ, góp phần tích cực phục vụ phòng, chống dịch Covid-19 và phục hồi, phát triển kinh tế – xã hội theo hướng bền vững, xanh, bao trùm hơn và dựa trên đổi mới sáng tạo, tăng cường khả năng chống chịu, nâng cao năng lực thích ứng của người dân và của các thành phần kinh tế.

PV: Xin Thứ trưởng cho biết những kết quả nổi bật của các hoạt động song phương tại Anh và chuyến thăm chính thức tại Pháp của Thủ tướng Chính phủ?

Thứ trưởng Ngoại giao Tô Anh Dũng: Anh và Pháp đều là hai nước lớn trên thế giới, là Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, thành viên Nhóm G7 và là đối tác chiến lược của Việt Nam. Pháp sẽ đảm nhiệm vai trò Chủ tịch luân phiên Liên minh châu Âu (EU) trong nửa đầu năm 2022. Cả hai nước đang điều chỉnh chính sách hướng đến khu vực châu Á – Thái Bình Dương, trong đó coi trọng ASEAN và Việt Nam. Trong bối cảnh đó, chuyến thăm làm việc tại Anh và thăm chính thức Pháp đạt được nhiều mục tiêu quan trọng, kết quả thực chất và có ý nghĩa chiến lược.

Cả hai nước dành cho Thủ tướng và Ðoàn sự đón tiếp hết sức trọng thị và nồng hậu. Mặc dù phải tập trung cao cho Hội nghị COP26, tiếp đón hàng trăm nhà lãnh đạo nhưng cả Hoàng gia và Chính phủ Anh đều coi trọng sự tham dự của Việt Nam. Thủ tướng Boris Johnson, Thái tử Charles, Thủ hiến ba vùng Scotland, Wales và Bắc Ireland đều dành thời gian, kể cả ngày nghỉ để hội kiến và tiếp xúc riêng với Thủ tướng ta. Pháp dành cho Thủ tướng Phạm Minh Chính và Ðoàn Việt Nam các nghi lễ hơn cả thông lệ, trọng thị và rất thân tình: cả Tổng thống, Thủ tướng hội đàm và chiêu đãi trọng thể, Chủ tịch Quốc hội và Chủ tịch Thượng viện đều hội kiến với Thủ tướng ta.

Trong các cuộc hội đàm, hội kiến, lãnh đạo các nước bày tỏ coi trọng vai trò, vị thế của Việt Nam, thống nhất những định hướng lớn, giao cho các bộ, ngành triển khai các biện pháp hợp tác cụ thể nhằm tăng cường lòng tin chiến lược, quyết tâm đưa các khuôn khổ hợp tác với Việt Nam trên tất cả các lĩnh vực tiếp tục đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả hơn nữa. Thủ tướng ta và lãnh đạo các nước thống nhất sớm thúc đẩy các chuyến thăm cấp cao, đẩy mạnh hợp tác qua các kênh Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội và giao lưu nhân dân, sớm nối lại các cơ chế hợp tác giữa các bộ, ngành và địa phương cũng như giao thương, đi lại giữa hai nước; đồng thời cùng nỗ lực tăng cường hợp tác trong phục hồi và phát triển kinh tế, tạo điều kiện để hàng hóa tiếp cận thị trường của nhau, khai thác lợi thế của các hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam với EU (EVFTA) và Vương quốc Anh (UKVFTA), tập trung thúc đẩy các chương trình, dự án năng lượng sạch, nông nghiệp hữu cơ, kinh tế số, đổi mới sáng tạo…

Bàn về các vấn đề đa phương, lãnh đạo Anh, Pháp chia sẻ và ủng hộ Việt Nam trong các vấn đề quốc tế như ứng phó biến đổi khí hậu, an ninh an toàn, tự do hàng hải, hàng không trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).

Nhân dịp này, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng đã gặp gỡ bạn bè của Việt Nam như Ðảng Cộng sản Pháp, Hội hữu nghị Pháp – Việt và các đối tác quốc tế như Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO), Tổ chức quốc tế Pháp ngữ (OIF), Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD)… nhằm đẩy mạnh hợp tác với các tổ chức này. Ngoài ra, đại diện của Quốc hội, các ban đảng và một số lãnh đạo các bộ có gặp gỡ với các đối tác Anh, Pháp để thúc đẩy hợp tác qua kênh nghị viện, kênh đảng và các Bộ chuyên ngành.

Kết quả ấn tượng của các hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư trong chuyến đi là với sự chứng kiến của Thủ tướng, gần 60 bản ghi nhớ hợp tác đã được doanh nghiệp Việt Nam và các nước thoả thuận, tổng giá trị đầu tư cam kết lên đến hơn 30 tỷ USD, tập trung trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, kinh tế số, chuyển đổi số, môi trường, phát triển cơ sở hạ tầng, quy hoạch, công nghiệp hàng không vũ trụ, y tế và phòng, chống dịch, giáo dục, nông nghiệp, du lịch…, là những định hướng ưu tiên thu hút đầu tư của Việt Nam. Gần 450 doanh nghiệp hàng đầu của Anh, Pháp và châu Âu tham dự trực tiếp và trực tuyến hai diễn đàn doanh nghiệp ở Anh và Pháp bày tỏ được khích lệ bởi thông điệp của Thủ tướng là Việt Nam đã chuyển sang giai đoạn thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh, đồng hành và tạo mọi điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp yên tâm đầu tư, kinh doanh dài hạn ở Việt Nam.

Lãnh đạo các tập đoàn cảm ơn Chính phủ đã có các biện pháp mạnh mẽ, kịp thời tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sản xuất trước tác động của Covid-19; khẳng định cam kết tiếp tục mở rộng đầu tư, dành các nguồn vốn và công nghệ cao để đồng hành với Việt Nam đưa kinh tế khởi sắc và đón bắt các xu thế phát triển mới. Ngoài ra Thủ tướng Chính phủ đã có gần 40 cuộc tiếp xúc, trao đổi với hơn 60 lãnh đạo các tập đoàn, ngân hàng, trường đại học hàng đầu của Anh, Pháp và châu Âu. Lãnh đạo các Bộ: Kế hoạch và Ðầu tư, Công thương, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Thông tin và Truyền thông, Tài nguyên và Môi trường, Y tế cũng đã làm việc riêng với khoảng gần 50 tập đoàn, doanh nghiệp lớn để trao đổi về các dự án đầu tư cụ thể và phương hướng hợp tác trong thời gian tới.

Hợp tác y tế và công tác ngoại giao vaccine, vận động các đối tác hỗ trợ Việt Nam trong nỗ lực kiểm soát dịch bệnh là một trọng tâm của chuyến thăm lần này. Các nước chia sẻ khó khăn của Việt Nam và đáp ứng tích cực đề nghị của ta: Pháp công bố viện trợ thêm gần 1,4 triệu liều vaccine chống Covid-19 qua kênh song phương và cơ chế COVAX, nâng tổng số liều vaccine Pháp hỗ trợ cho Việt Nam lên hơn hai triệu liều; Anh khẳng định sẽ giúp Việt Nam nâng cao năng lực y tế, chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine ngừa Covid-19; Công ty cổ phần Vaccine Việt Nam và Công ty AstraZeneca ký hợp đồng mua 25 triệu liều, nâng tổng số thỏa thuận lên hơn 55 triệu liều và cam kết trong tháng 11 và tháng 12/2021 toàn bộ số vaccine sẽ được đưa về Việt Nam, kịp thời thực hiện nhanh chóng mục tiêu tiêm vaccine toàn dân của Chính phủ.

Với tinh thần triển khai Kết luận 12-KL/TW của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới, Thủ tướng đã có hai cuộc gặp với gần 100 kiều bào Anh, Ireland và hơn 200 đại diện kiều bào tiêu biểu Pháp, châu Âu, thông báo với bà con tình hình mọi mặt của đất nước, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của bà con. Bà con rất xúc động khi Thủ tướng nhấn mạnh cộng đồng là bộ phận không thể tách rời và là động lực của dân tộc; Ðảng, Nhà nước và Chính phủ có trách nhiệm chăm lo và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho bà con; giao ngay cho các bộ, ngành liên quan nghiên cứu đáp ứng thuận lợi kiến nghị của kiều bào về dạy và học tiếng Việt, tạo cơ chế khuyến khích sự đóng góp của chuyên gia trí thức kiều bào, nối lại các chuyến bay thương mại để bà con về thăm quê hương…

Nhìn chung, với chương trình làm việc dày đặc, tiếp xúc trên cả kênh Ðảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội, bạn bè và kiều bào, chuyến công tác lần này của Thủ tướng Chính phủ và Ðoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã thành công rất tốt đẹp, đạt kết quả toàn diện, thực chất và cụ thể, hiện thực hóa đường lối đối ngoại của Ðại hội Ðảng lần thứ XIII đề ra là độc lập, tự chủ vì hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa và hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng, góp phần thực hiện khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

PV: Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 4/11/2021

Xây dựng pháp luật, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, quản lý hiệu quả mọi nguồn lực

Phát biểu bế mạc Hội nghị trực tuyến toàn quốc sáng nay, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhấn mạnh: Việc triển khai thực hiện Kết luận số 19-KL/TW của Bộ Chính trị và Đề án Định hướng Chương trình xây dựng pháp luật nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XV là nhiệm vụ chính trị trọng tâm không chỉ của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và đại biểu Quốc hội trong nhiệm kỳ này mà còn là trách nhiệm, nhiệm vụ quan trọng cần ưu tiên hàng đầu của tất cả các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương.

Đây là lần đầu tiên, Bộ Chính trị có kết luận cho định hướng xây dựng pháp luật cho cả một nhiệm kỳ, là định hướng hết sức quan trọng để Quốc hội và các cơ quan chủ động hơn, vào cuộc từ sớm, từ xa, phối hợp chặt chẽ bảo đảm tiến độ, chất lượng xây dựng pháp luật. 

Quốc hội khẩn trương xây dựng kế hoạch hành động

Thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đánh giá cao sự tham gia đông đủ, trách nhiệm của các đại biểu đại diện cho các cơ quan, tổ chức ở Trung ương, địa phương và đông đảo các đại biểu Quốc hội tại Hội nghị quan trọng này.

Chủ tịch Quốc hội cho biết: Đảng đoàn Quốc hội đã xây dựng kế hoạch chi tiết triển khai Kết luận và Đề án. Sau hội nghị này, tiếp thu ý kiến chỉ đạo của đồng chí Thường trực Ban Bí thư và trên cơ sở ý kiến của các cơ quan, tổ chức, địa phương tại Hội nghị, Đảng đoàn Quốc hội sẽ chỉ đạo các cơ quan sớm hoàn thiện kế hoạch để ban hành ngay trong tuần này.

Nhấn mạnh thể chế và hiệu lực của thể chế có vai trò quan trọng và quyết định đối với sự phát triển của tất cả các quốc gia, tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý, vai trò của thể chế phụ thuộc lớn vào chất lượng của hệ thống pháp luật.

Cùng với yêu cầu tập trung xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, trước hết là thể chế phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Đại hội XIII của Đảng cũng xác định cần tiếp tục xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật đầy đủ, kịp thời, đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, có sức cạnh tranh quốc tế… trong tình hình mới.

“Như vậy, Nghị quyết Đại hội yêu cầu cả về hình thức, nội dung và chất lượng hệ thống pháp luật phải bảo đảm. Hình thức thể hiện các văn bản phải đồng bộ, thống nhất, tránh chồng chéo, trùng lặp giữa các đạo luật, bảo đảm tính khả thi, công khai, minh bạch, có tính ổn định, có khả năng tiên liệu và tuổi thọ tương đối lâu dài”- Chủ  tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Đề cập đòi hỏi “chất lượng các dự án luật phải đặt lên hàng đầu, chất lượng các đạo luật cuối cùng là phải phản ánh được thực tế cuộc sống, phải đáp ứng được yêu cầu kiến tạo phát triển kinh tế – xã hội bền vững và bảo đảm yêu cầu hội nhập quốc tế, các yêu cầu về quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội, trật tự an toàn của đất nước”, Chủ tịch Quốc hội cho rằng: “Cuộc sống mà không được thể hiện trong các văn bản pháp luật thì pháp luật cũng khó lòng đi vào cuộc sống”.

Ưu tiên hoàn thiện các đạo luật “trọng điểm, then chốt”

Với 8 nhóm định hướng lớn, 70 định hướng cụ thể, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nêu rõ, Đề án của Đảng đoàn Quốc hội đã bám sát chủ trương, đường lối Đại hội XIII và các văn kiện khác của Đảng, đề ra 137 nhiệm vụ lập pháp cụ thể cần thực hiện trong nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XV nhằm hoàn thiện đồng bộ, có chất lượng hệ thống pháp luật, tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, lành mạnh, công bằng cho mọi thành phần kinh tế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo; huy động, quản lý và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển.

Các định hướng và nhiệm vụ lập pháp được đề ra trong Đề án đã bao quát toàn diện các lĩnh vực đời sống kinh tế – xã hội của đất nước, đồng thời, quán triệt và thực hiện nghiêm túc ý kiến chỉ đạo của Đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong bài phát biểu quan trọng tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội Khóa XV.

Theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, Quốc hội không quyết định chương trình lập pháp 5 năm mà chỉ quyết định chương trình lập pháp hằng năm. “Kết luận 19 của Bộ Chính trị là lần đầu tiên Bộ Chính trị có kết luận về định hướng xây dựng pháp luật cho cả một nhiệm kỳ. Đây là định hướng hết sức quan trọng để Quốc hội xem xét, quyết định chương trình xây dựng pháp luật hằng năm, trên cơ sở định hướng dài hạn.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho rằng: Như vậy, chúng ta chủ động hơn, vào cuộc từ sớm, từ xa, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan để bảo đảm tiến độ, chất lượng của công tác xây dựng pháp luật, tránh tình trạng “bắc nước sôi chờ gạo”- Chủ tịch nói rõ hơn, đó là “cái đang cần thì không có để xem xét, thông qua, cái mà các cơ quan trình thì lại chưa thực sự cấp thiết, hoặc cấp thiết nhưng chuẩn bị chưa kỹ lưỡng…”.

Chống tiêu cực ngay trong công tác xây dựng pháp luật

Thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội đề nghị lãnh đạo các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương, các đại biểu Quốc hội cần quan tâm lưu ý một số vấn đề lớn.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu cần không ngừng đổi mới, tìm tòi, cải tiến quy trình, thủ tục để nâng cao hiệu quả công tác xây dựng, ban hành pháp luật; tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức tham gia quy trình lập pháp để nâng cao chất lượng các dự án luật, dự thảo nghị quyết trình Quốc hội.

Trong quá trình nghiên cứu, rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung, xây dựng mới luật, pháp lệnh, nghị quyết theo yêu cầu của các nhiệm vụ lập pháp, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương, bảo đảm tuân thủ chặt chẽ quy trình, thủ tục luật định.

 “Cần quan tâm chống tiêu cực ngay trong công tác xây dựng pháp luật, không để xảy ra việc lồng ghép “lợi ích nhóm”, “lợi ích cục bộ” của cơ quan quản lý nhà nước trong văn bản luật; quan tâm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân và doanh nghiệp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh”- Chủ tịch Quốc hội nói.

 Chủ tịch Quốc hội cũng khẳng định: “Kiên quyết không trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự án, dự thảo không bảo đảm chất lượng và tiến độ. Với tinh thần làm việc ngày đêm, cố gắng đến mức tối đa, có thể làm ngoài giờ để đáp ứng yêu cầu kiến tạo phát triển nhưng tất cả các dự án luật, dự thảo nghị quyết không bảo đảm chất lượng thì dứt khoát trả lại”.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị, tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương lập pháp gắn với trách nhiệm của tập thể, tổ chức và cá nhân, nhất là của người đứng đầu trong công tác xây dựng pháp luật; coi đó là một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, “là căn cứ để xem xét, đánh giá mức tín nhiệm khi tổ chức lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn”.  

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 13/11/2021

Gấp rút lập trạm y tế lưu động trong khu công nghiệp

Với 31 khu công nghiệp đang hoạt động, thu hút hàng nghìn doanh nghiệp trong nước và nước ngoài, tỉnh Đồng Nai hiện có số khu công nghiệp nhiều nhất cả nước. Tuy nhiên, từ đầu tháng 11 đến nay, bình quân mỗi ngày, Đồng Nai ghi nhận gần 1.000 ca mắc Covid-19 mới, nguồn lây phần lớn liên quan doanh nghiệp đang sản xuất. Do vậy, địa phương đang gấp rút thiết lập trạm y tế lưu động trong các khu công nghiệp, ngăn chặn phát sinh thành ổ dịch lớn.

Việc triển khai trạm y tế lưu động trong khu công nghiệp chưa có tiền lệ. Mặc dù vậy, các ngành chức năng tỉnh Đồng Nai đang quyết tâm thực hiện bằng được, nhằm thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19.

Mỗi khu công nghiệp một trạm y tế

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Sơn Hùng, lập trạm y tế lưu động trong các khu công nghiệp là tất yếu trong tình hình hiện nay nhằm thích ứng linh hoạt, chủ động kiểm soát dịch Covid-19. Đồng thời, tránh được tình trạng doanh nghiệp tự ý cho công nhân nhiễm bệnh về địa phương khi xuất hiện ổ dịch lớn như từng xảy ra. Mỗi khu công nghiệp phải thành lập ít nhất một trạm y tế lưu động phục vụ người lao động làm việc tại các công ty sản xuất, kinh doanh trong khu công nghiệp đó. Trường hợp dịch bệnh diễn biến phức tạp hơn, sẽ lập thêm trạm y tế để bảo đảm mỗi trạm y tế lưu động phụ trách từ khoảng 500 đến 1.000 F0.

Mỗi trạm y tế lưu động có một trạm trưởng là nhân viên thuộc trung tâm y tế hoặc trạm y tế, còn lại là nhân viên y tế của các công ty trong khu công nghiệp, số lượng từ năm nhân viên y tế hoặc nhiều hơn tùy theo quy mô, số lượng người lao động làm việc tại khu công nghiệp. Trước mắt, lãnh đạo tỉnh Đồng Nai yêu cầu Ban Quản lý các khu công nghiệp phối hợp đơn vị kinh doanh hạ tầng chọn một cơ sở phù hợp để bố trí trạm y tế lưu động, như nhà xưởng, ký túc xá công nhân. Nếu khu công nghiệp không chọn được các công trình sẵn có thì có thể làm nhà tạm, nhà di động để trạm y tế hoạt động.

Thống nhất cao với chủ trương triển khai trạm y tế lưu động trong khu công nghiệp, nhưng đại diện nhiều doanh nghiệp kinh doanh hạ tầng tại Đồng Nai cũng nêu những vướng mắc cần tháo gỡ. Giám đốc Ban Quản lý dự án khu công nghiệp Tín Nghĩa Vũ Văn Luyến cho biết: Đơn vị đang quản lý bảy khu công nghiệp trên địa bàn. Triển khai trạm y tế lưu động cần được ngành y tế hướng dẫn chi tiết về quy mô, hình thức hoạt động, tránh trường hợp mỗi địa phương thực hiện một kiểu như khu cách ly tạm trước đây. Ngoài ra, cần tính toán quy mô trạm y tế lưu động đối với các khu công nghiệp lớn, nhỏ khác nhau.

Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty cổ phần Phát triển khu công nghiệp Nguyễn Thị Hạnh cho rằng: Nên tận dụng cơ sở vật chất khu cách ly tập trung thu dung F0 trong khu công nghiệp để triển khai trạm y tế lưu động. Về lâu dài, cần tìm vị trí khác phù hợp hơn, vì rất khó cho doanh nghiệp hạ tầng nếu vừa có khu cách ly tập trung, vừa có một trạm y tế lưu động trong một khu công nghiệp. Đại diện một số đơn vị kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp cũng băn khoăn về cán bộ y tế của doanh nghiệp hạn chế về chuyên môn, một cán bộ y tế khó bảo đảm được khi bùng dịch trong doanh nghiệp. Quy mô trạm y tế lưu động trong từng khu công nghiệp như thế nào; trang thiết bị, nhân lực ra sao và hoạt động trong thời gian bao lâu… Tất cả những nội dung này cần có hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.

Khó nhưng quyết tâm làm

Theo Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Đồng Nai Nguyễn Hữu Tài, trạm y tế lưu động tại khu công nghiệp chỉ đáp ứng nhiệm vụ trong một giai đoạn nhất định, cho nên không cần thiết xây dựng cơ sở vật chất kiên cố, mà nên tận dụng cơ sở vật chất hiện có. Trong bối cảnh chưa đủ điều kiện như hiện nay thì làm từng bước. Trạm y tế lưu động trực thuộc trung tâm y tế nhưng hoạt động theo hình thức xã hội hóa. Về nhân sự, ngoài việc Nhà nước phụ trách công tác đào tạo, huấn luyện chuyên môn, có thể huy động nhân lực y tế từ các công ty, cơ sở y tế tư nhân. Trang thiết bị, máy móc cũng có thể huy động xã hội hóa. Sở Y tế sẽ bổ sung hướng dẫn các trạm y tế lưu động hoạt động theo hình thức xã hội hóa: “Dù nhiều khó khăn, nhưng không thể không lập trạm y tế lưu động trong khu công nghiệp. Do đó, các đơn vị liên quan nỗ lực để triển khai sớm, đáp ứng công tác phòng, chống dịch Covid-19 trong tình hình hiện nay”, ông Tài nhấn mạnh.

Phó trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp Đồng Nai Lê Văn Danh cho rằng, hiện TP Long Khánh là địa phương đầu tiên đã triển khai được trạm y tế lưu động trong khu công nghiệp. Do vậy, các đơn vị liên quan cùng nhau nỗ lực triển khai nhanh các trạm y tế lưu động trong khu công nghiệp dựa trên cơ sở vật chất sẵn có để sẵn sàng xử lý tình huống dịch bệnh phát sinh.

Quá trình thực hiện, đơn vị sẽ phối hợp ngành chức năng tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, phải quyết tâm làm bằng được. Bước sang giai đoạn thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19, cùng với trạm y tế cơ sở, trạm y tế lưu động trong khu công nghiệp có ý nghĩa rất quan trọng trong xử lý dịch bệnh ngay từ khi mới phát hiện, không để lây lan rộng trong khu công nghiệp.

Bên cạnh trạm y tế lưu động tại khu công nghiệp, Đồng Nai đang tiếp tục thành lập các trạm y tế lưu động tại tất cả các xã, phường trong tỉnh. Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 tỉnh Đồng Nai đề nghị Sở Y tế, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh phối hợp các ngành chức năng, chính quyền địa phương thiết lập bằng được trạm y tế lưu động trong các khu công nghiệp để xử lý ngay từ đầu những ca bệnh phát sinh. Ngoài ra, các trạm y tế lưu động này có nhiệm vụ phối hợp thực hiện hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện tốt công tác phòng dịch, hạn chế đến mức thấp nhất dịch xâm nhập vào khu công nghiệp.

Thiên Vương

  • Trang 3 báo Nhân Dân ngày 12/11/2021

Đường sắt bán vé nguyên khoang, nguyên toa

Từ ngày 12-11, lần đầu tiên ngành đường sắt thực hiện bán vé nguyên khoang, nguyên toa cho nhóm khách đi tàu với giá giảm từ 10 – 15%.

Thông tin từ Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho biết trước diễn biến phức tạp của dịch COVID-19 và nhu cầu hành khách muốn có không gian riêng để đảm bảo an toàn cao khi đi tàu trong mùa dịch, ngành đường sắt chính thức cung cấp dịch vụ mới.

Từ ngày 12-11 đến 31-12-2021, ngành đường sắt sẽ bán vé nguyên khoang (khoang 4 giường và khoang 6 giường), nguyên toa đối với hành khách đi tàu với cự ly từ 300km trở lên.

Khách có nhu cầu đưa, đón tại nhà, ngành đường sắt sẽ phục vụ. Để đảm bảo an toàn phòng dịch, tài xế đưa, đón hành khách tại nhà được tiêm đủ 2 mũi vắc xin phòng COVID-19 theo quy định.

Hành khách mua vé nguyên khoang, nguyên toa được bố trí phòng đợi hoặc khu vực chờ tàu riêng tại nhà ga và bố trí lối đi riêng khi lên, xuống tàu.

Trong thời gian đầu triển khai dịch vụ, ngành đường sắt thực hiện việc giảm 10%  giá vé với hành khách mua nguyên khoang và 15% giá vé với hành khách mua nguyên toa. Hành khách có vé này được miễn phí 100% suất ăn trên tàu.

Ngành đường sắt chỉ phục vụ hành khách mua nguyên khoang, nguyên toa trực tiếp tại các nhà ga và qua tổng đài: 19000109 (Hà Nội), 19001520 (TP.HCM).

Từ ngày 15-11, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam sẽ triển khai bán vé tàu Tết Nhâm Dần 2022 theo các phương thức mua trực tiếp tại ga, mua trực tuyến hoặc qua tổng đài bán vé. Đợt đầu tiên mở bán vé tết gồm các đoàn tàu Thống Nhất Bắc – Nam số hiệu SE1, SE2, SE3, SE4, SE5, SE6, SE7, SE8 và các đoàn tàu địa phương với 36.000 chỗ.

  • Trang 3 báo Nhân Dân ngày 12/11/2021

Nhớ về thầy Lê Mậu Hãn

PGS, Nhà giáo Nhân dân Lê Mậu Hãn là một trong những nhà sử học hàng đầu trên lĩnh vực nghiên cứu lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, nghiên cứu Hồ Chí Minh cũng như lịch sử Việt Nam hiện đại. Ông để lại nhiều công trình sử học có giá trị, đồng thời là tấm gương cả đời toàn tâm toàn ý cống hiến cho sự nghiệp “trồng người” và nghiên cứu khoa học.

Cống hiến trọn đời cho ngành sử

PGS, Nhà giáo Nhân dân Lê Mậu Hãn sinh ngày 1/10/1932, ở làng Bích La Đông (xã Triệu Đông, huyện Triệu Phong, Quảng Trị), cùng làng với Tổng Bí thư Lê Duẩn. Từ làng Bích La Đông gió lào cát trắng, sau Hiệp định Geneva (7/1954), ông tập kết ra Bắc và vào học tại khoa Lịch sử, Đại học Tổng hợp vừa mới thành lập. Tháng 8/1959, PGS Lê Mậu Hãn cùng với các GS Phan Đại Doãn, GS Vũ Dương Ninh, PGS Vũ Văn Bân… là những sinh viên tốt nghiệp khóa 1 được giữ lại bổ sung cho đội ngũ cán bộ giảng dạy của Đại học Tổng hợp Hà Nội. PGS Lê Mậu Hãn đã cùng với Khoa Lịch sử vượt qua những năm tháng gian khổ của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước để hoàn thành nhiệm vụ đào tạo và nghiên cứu. Sau khi đất nước thống nhất, PGS Lê Mậu Hãn được bổ nhiệm là Chủ nhiệm Khoa Lịch sử. Ông cũng đảm nhiệm cương vị Chủ nhiệm khoa với thời gian dài nhất trong lịch sử Khoa Lịch sử (1976 – 1990).

Mảng chuyên môn sâu được PGS Lê Mậu Hãn dành cả cuộc đời để nghiên cứu và giảng dạy cho nhiều lớp học trò là những vấn đề lịch sử hiện đại của dân tộc, của cách mạng Việt Nam, lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông tham gia biên soạn nhiều giáo trình, nhiều công trình sử học. Các thế hệ người nghiên cứu lịch sử tiếp theo còn nhớ những công trình tiêu biểu của PGS Lê Mậu Hãn như: Lịch sử Quốc hội Việt Nam (Chủ biên, tập 1, 2, 3), Lịch sử Chính phủ Việt Nam (Chủ biên, tập 1), Việt Nam đất nước anh hùng (đồng tác giả), 40 năm nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (đồng tác giả), Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam (Chủ biên, tập 1, 2), Góp phần tìm hiểu tư tưởng độc lập tự do của Chủ tịch Hồ Chí Minh (đồng tác giả), Thắng lợi kháng chiến chống Mỹ và hai mươi năm xây dựng đất nước sau chiến tranh (đồng tác giả), Cách mạng Tháng Tám – Một số vấn đề lịch sử (đồng tác giả), Lịch sử Đảng bộ thành phố Hà Nội (1954-1975) (Chủ biên), Đảng Cộng sản Việt Nam – Các Đại hội và Hội nghị Trung ương (Chủ biên), Đại cương Lịch sử Việt Nam (Chủ biên, tập 3), Các cương lĩnh cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam… Nhiều công trình đã được tái bản nhiều lần. Những nghiên cứu của PGS Lê Mậu Hãn đã góp phần quan trọng xây dựng Chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam nói riêng, khoa Lịch sử và Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn nói chung. Tinh thần và phương pháp tôn trọng sự thật lịch sử khách quan, đánh giá đúng sự thật lịch sử đã làm cho các công trình, những bài viết của ông được đồng nghiệp và các thế hệ học trò coi như những mẫu mực về tinh thần khoa học nghiêm túc khi tiếp cận và nghiên cứu lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, lịch sử hiện đại Việt Nam.

Chuyên gia nghiên cứu Hồ Chí Minh

Khi nhắc đến những nghiên cứu về sự nghiệp và tư tưởng Hồ Chí Minh, không thể không nhắc đến PGS Lê Mậu Hãn là một chuyên gia hàng đầu. Đọc những bài viết, những cuốn sách PGS Lê Mậu Hãn viết về Hồ Chí Minh, người ta có thể thấy cả tình cảm của ông với một con người vĩ đại – là đối tượng nghiên cứu của ông. Có thể nói không quá rằng ông đã “say mê Hồ Chí Minh” và qua những luận giải sâu sắc của ông về tư tưởng “Độc lập tự do – Giải phóng dân tộc” của Hồ Chí Minh có thể thấy được một tư duy sử học sắc sảo để định vị những vấn đề, những sự kiện, đồng thời phân tích làm nổi rõ vị trí, vai trò của tư tưởng Hồ Chí Minh với cách mạng Việt Nam trong những giai đoạn lịch sử cách mạng và cả trong tương lai phát triển đất nước. Những bài viết tâm huyết của PGS Lê Mậu Hãn tập hợp trong cuốn Sức mạnh dân tộc của cách mạng Việt Nam dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh (NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001) đã được nhiều người nghiên cứu Hồ Chí Minh tham khảo và trích dẫn.

Tấm gương tận tụy với công việc cùng những đóng góp của PGS Lê Mậu Hãn được nhiều thế hệ học trò ngưỡng mộ. Những lời nhắc nhở: “Khoa học lịch sử là một trong những công cụ quan trọng nhất có thể nâng cao hiểu biết từ quá khứ để góp phần nhận thức hiện tại và định hướng tương lai” của PGS Lê Mậu Hãn đã truyền cảm hứng yêu sử và ham học sử với các thế hệ sinh viên. Trong trí nhớ của nhiều lớp sinh viên (không chỉ ở Khoa Lịch sử), PGS Lê Mậu Hãn là người thầy rất nghiêm khắc trong kỷ luật, nghiêm túc trong nghiên cứu khoa học. Khi về với gia đình và cuộc sống thường ngày PGS Lê Mậu Hãn lại là một người giản dị, thân mật đến mức xuề xòa trong cuộc sống hằng ngày, bình dị, hồ hởi vui với con cháu và với những chậu lan mà ông đặc biệt yêu quý và có bí quyết chăm cây cho nở hoa đúng ngày Tết.

PGS Lê Mậu Hãn (1/10/1932 – 12/11/2021) tốt nghiệp đại học chuyên ngành Lịch sử Việt Nam cận hiện đại tại Khoa Lịch sử (Trường đại học Tổng hợp Hà Nội) năm 1959; được công nhận chức danh Phó Giáo sư năm 1984; được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú năm 1990; được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân năm 2002; Huân chương Kháng chiến hạng nhì; Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng.

Ngô Vương Anh

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 11/11/2021

Trao Giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam

Sáng 23-3, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp Quỹ hỗ trợ sáng tạo kỹ thuật Việt Nam (VIFOTEC), Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, T.Ư Ðoàn TNCS Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức trao Giải thưởng Sáng tạo khoa học-công nghệ Việt Nam, Giải thưởng WIPO năm 2012; Kỷ niệm 20 năm Thành lập Quỹ VIFOTEC (1992 – 2012) và đón nhận Huân chương Ðộc lập hạng nhì.

Ðến dự có các đồng chí: Lê Khả Phiêu, nguyên Tổng Bí thư;  Ðinh Thế Huynh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư T.Ư Ðảng, Trưởng Ban Tuyên giáo T.Ư; Vũ Văn Ninh, Phó Thủ tướng Chính phủ; Phan Xuân Dũng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cùng đại diện các bộ, ban, ngành, đoàn thể…

Năm 2012, Ban tổ chức giải thưởng nhận được 105 công trình tham gia và quyết định trao giải cho 41 công trình thuộc sáu lĩnh vực: cơ khí – tự động hóa; công nghệ vật liệu; công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông; sinh học phục vụ sản xuất và đời sống; công nghệ nhằm bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên; công nghệ nhằm tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng mới. Giải thưởng WIPO (của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới) được trao cho ba cá nhân, doanh nghiệp.

  Trải qua 20 năm, với 18 lần tổ chức Giải thưởng Sáng tạo khoa học – công nghệ (KH và CN), Quỹ VIFOTEC đã trao giải cho gần 700 công trình đoạt giải. Các công trình này đều được áp dụng vào sản xuất và đời sống, đem lại hiệu quả kinh tế – xã hội cao, góp phần xây dựng và phát triển kinh tế đất nước, giữ vững an ninh – quốc phòng, thúc đẩy phát triển KH và CN và chuyển giao công nghệ vào cuộc sống.

 Phát biểu ý kiến tại buổi lễ, đồng chí Ðinh Thế Huynh chúc mừng các nhà hoa học, các nhà sáng chế đã đoạt Gải thưởng Sáng tạo khoa học – công nghệ Việt Nam năm 2012; chúc mừng Quỹ VIFOTEC được Ðảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Ðộc lập hạng nhì, ghi nhận những đóng góp to lớn của Quỹ trong 20 năm qua.

 Ðồng chí Ðinh Thế Huynh nhấn mạnh, Nghị quyết số 27-NQ/T.Ư của Ban Chấp hành T.Ư khóa X về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HÐH đất nước chỉ rõ: Ðến năm 2020, xây dựng đội ngũ trí thức lớn mạnh, đạt chất lượng cao, số lượng và cơ cấu hợp lý, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước, từng bước tiến lên ngang tầm với trình độ của trí thức các  nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới. Hội nghị lần thứ 6, Ban Chấp hành T.Ư Ðảng khóa XI đã đề ra phương hướng phát triển khoa học và công nghệ đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 với mục tiêu “Ðến năm 2020, khoa học và công nghệ Việt Nam đạt trình độ phát triển của nhóm các nước dẫn đầu ASEAN; đến năm 2030 có một số lĩnh vực đạt trình độ tiên tiến thế giới; tiềm lực khoa học và công nghệ đáp ứng các yêu cầu cơ bản của một nước công nghiệp theo hướng hiện đại”. Từ thực tiễn của sự nghiệp CNH, HÐH đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, chúng ta càng thấy rằng công tác bồi dưỡng nhân tài, đẩy mạnh hoạt động khoa học – công nghệ, hoạt động phát minh, sáng chế để thực hiện mục tiêu đưa đất nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020 là nhiệm vụ quan trọng của Ðảng, Nhà nước, cũng như của các cấp, các ngành và toàn xã hội. Các cơ quan, đơn vị cần quan tâm, khuyến khích các nhà khoa học tìm tòi, sáng tạo các công trình khoa học, công nghệ có tính ứng dụng cao, có khả năng cạnh tranh trên thị trường khu vực và thế giới. Bên cạnh đó, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ, T.Ư Ðoàn TNCS Hồ Chí Minh, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, các bộ, ban, ngành, các cơ quan T.Ư liên quan và các địa phương cần coi việc tổ chức Giải thưởng VIFOTEC là công việc thường xuyên; có biện pháp khuyến khích các nhà khoa học, các nhà sáng chế kỹ thuật trong cả nước xuất phát từ lòng yêu nước, tinh thần tự lực, tự cường, say mê nghiên cứu, sáng tạo có nhiều công trình xuất sắc góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, làm cho đất nước ngày càng phồn vinh, giàu mạnh.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 10/11/2021

Bước tiến mới trên lộ trình làm chủ công nghệ vệ tinh

Sáng 9/11, vệ tinh NanoDragon của Việt Nam bay vào vũ trụ từ bãi phóng Uchinoura (Nhật Bản) đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong ngành công nghệ vũ trụ còn non trẻ của Việt Nam. Chứng kiến giây phút tự hào, xen lẫn niềm kiêu hãnh này, Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Vũ Hồng Nam đã gọi điện chúc mừng các nhà khoa học của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam: “Tôi có cảm giác như đang bay theo trái tim của Tổ quốc, bay cùng vệ tinh NanoDragon để lên quỹ đạo. Vệ tinh NanoDragon là hình ảnh tương lai cho nền công nghiệp vũ trụ Việt Nam…”.

Vệ tinh NanoDragon là sản phẩm của Đề tài “Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, phóng và vận

hành thử nghiệm vệ tinh siêu nhỏ cỡ nano” thuộc Chương trình Khoa học và Công nghệ cấp quốc gia về công nghệ vũ trụ giai đoạn 2016 – 2020. 

Vệ tinh “made in Vietnam”

Sự kiện phóng vệ tinh NanoDragon thành công được đánh giá là bước ngoặt lớn trên lộ trình tự chủ về công nghệ làm vệ tinh cỡ nhỏ của  các kỹ sư Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam). Tiến sĩ Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam cho biết, đến nay, Việt Nam đã phóng thành công lên quỹ đạo ba vệ tinh. Vệ tinh PicoDragon (năm 2013) được làm hoàn toàn ở Việt Nam, nhưng còn đơn giản và được sự giúp đỡ, hỗ trợ nhiều của Cơ quan Hàng không – Vũ trụ Nhật Bản (JAXA). Vệ tinh MicroDragon (năm 2019) được làm bởi 36 kỹ sư người Việt Nam nhưng tại Nhật Bản, nơi có nền công nghiệp vũ trụ đã phát triển. Đến vệ tinh NanoDragon, từ thiết kế, gia công chế tạo, lắp ráp tích hợp đến thử nghiệm chức năng đều thực hiện ở Việt Nam và không cần sự giúp đỡ nào đáng kể về mặt công nghệ. Dự án phát triển vệ tinh NanoDragon cũng là một dự án rất trọn vẹn vì có đủ cả chế tạo vệ tinh, phóng và vận hành điều khiển vệ tinh.

Vệ tinh NanoDragon được phát triển để chứng minh có thể dùng chùm vệ tinh cỡ siêu nhỏ để thu tín hiệu nhận dạng tự động tàu thủy (cho mục đích tránh va chạm và phối hợp dữ liệu để theo dõi giám sát phương tiện trên biển), đồng thời chụp ảnh mặt đất để xác định độ chính xác của hệ thống điều chỉnh tư thế vệ tinh. Mỗi ngày, vệ tinh sẽ bay qua Việt Nam khoảng hai lần. Trạm mặt đất tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc sẽ gửi lệnh, giao tiếp với vệ tinh, tiếp nhận, xử lý những thông tin vệ tinh gửi về. Nhóm 20 kỹ sư trực tiếp làm vệ tinh NanoDragon đã được đào tạo tại Nhật Bản, được các chuyên gia nước bạn hỗ trợ, tư vấn trong quá trình thiết kế, chế tạo hai vệ tinh trước đây. Đây là thành quả của sự hợp tác với quốc gia hàng đầu thế giới về công nghệ vũ trụ; từ học hỏi, từng bước làm chủ, giờ đây chúng ta đã tự phát triển được vệ tinh cỡ nhỏ cho riêng mình. 

Chia sẻ niềm vui sau khi vệ tinh đã làm việc trên quỹ đạo, kỹ sư Nguyễn Văn Thức cho biết, ai cũng hồi hộp chờ “trái tim” vệ tinh đập sau bốn năm thiết kế, chế tạo. Tiếp cận vệ tinh ban đầu khá nhẹ nhàng vì kiến thức thiết kế vệ tinh của các kỹ sư đã cao hơn, nhưng càng đi vào chi tiết càng gian nan. Thử thách nhất là thiết bị mua của nhiều hãng, với những tiêu chuẩn riêng khiến quá trình tích hợp vệ tinh rất vất vả; công nghệ của máy tính trung tâm và các thiết bị của vệ tinh cũng không tương thích. Theo kỹ sư Nguyễn Văn Thức, sáng tạo và tùy cơ ứng biến đã giúp nhóm vượt qua mọi trở ngại. Chẳng hạn, phần cứng đã được “chế” thêm các nhiệm vụ để hỗ trợ các kết nối giữa các thiết bị, phần mềm cũng phải lập trình để giao tiếp trơn tru. Chưa có thiết bị mô phỏng ánh sáng mặt trời trên quỹ đạo để thử nghiệm pin mặt trời thì nhóm đem pin phơi dưới nắng để thử…

Tiếp tục nhiệm vụ chinh phục bầu trời 

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam cho biết, việc phát triển công nghệ vũ trụ mà trước hết là làm chủ công nghệ thiết kế, chế tạo vệ tinh rất quan trọng. Mỗi quốc gia có cách tiếp cận công nghệ vũ trụ khác nhau, có thể mua ảnh dữ liệu vệ tinh của các nước khác, hoặc từng bước làm chủ công nghệ vũ trụ. Việt Nam tiếp cận theo cách từng bước làm chủ công nghệ vũ trụ. Hướng đi này đòi hỏi thời gian, sự đầu tư và nhiều thử thách, nhưng bền vững, nhất là trong điều kiện Việt Nam cần chủ động giám sát tài nguyên thiên nhiên, hỗ trợ ra quyết định ứng phó với biến đổi khí hậu. Xu hướng của thế giới cũng làm vệ tinh cỡ siêu nhỏ, tích hợp nhiều công nghệ và tiết kiệm chi phí.

Chiến lược Phát triển và Ứng dụng khoa học và công nghệ vũ trụ đến năm 2030 được Thủ tướng Chính phủ ban hành vào tháng 2/2021 đã đề ra nhiệm vụ: Đầu tư phát triển năng lực quan sát Trái đất dựa trên vệ tinh nhỏ có độ phân giải cao, siêu cao, bằng công nghệ cảm biến quang học, radar. Do đó,  việc phóng thành công vệ tinh NanoDragon là cơ sở để thực hiện nhiệm vụ của Chiến lược, hoàn toàn có thể tự thiết kế, chế tạo chùm vệ tinh quan sát Trái đất phát triển những vệ tinh lớn hơn, dần làm chủ công nghệ vệ tinh nhỏ quan sát Trái đất ở mức độ cao hơn. 

Theo các chuyên gia, chế tạo vệ tinh là ngành công nghệ cao tập hợp các ngành công nghệ cao khác (như mạch điện tử, sản xuất pin mặt trời…) do đó, là biểu tượng sức mạnh công nghệ của mỗi quốc gia. Hiện, Việt Nam đang ở top 4 nước ở ASEAN về công nghệ vệ tinh (cùng Singapore, Indonesia, Malaysia). Trong lộ trình phát triển ngành công nghệ vũ trụ, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đang thực hiện dự án chế tạo hệ thống vệ tinh LOTUSat-1, sử dụng công nghệ radar khẩu độ tổng hợp do Nhật Bản thiết kế, chế tạo. Đây là vệ tinh có tính ứng dụng cao, dự kiến phóng vào cuối năm 2023.

Trong tám năm qua, những “con rồng nhỏ” của Việt Nam lần lượt sánh vai, bay vào quỹ đạo cùng những vệ tinh khác của các nước. Các nhà khoa học cho rằng, thời gian tới, cần có đầu tư dài hạn, xây dựng các dự án tầm quốc gia và chính sách ưu đãi cho cán bộ trẻ lĩnh vực này để tạo nguồn lực bền vững thực hiện Chiến lược Phát triển và Ứng dụng khoa học và công nghệ vũ trụ đến năm 2030.

 

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 10/11/2021

Kỷ niệm 115 ngày sinh họa sĩ Mai Trung Thứ

Một tấm lòng với quê hương Việt Nam

Họa sĩ Mai Trung Thứ (nghệ danh Mai-Thu), sinh ngày 10/11/1906 tại Hải Phòng, mất ngày 10/10/1980 tại Pháp. Là một họa sĩ nổi danh từ những năm 30 của thế kỷ trước ở các nước châu Âu, ông còn là một nhà quay phim, làm phim tài liệu lưu giữ được nhiều thước phim quý về Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đất Pháp.

Theo tài liệu Hội người Việt Nam tại Pháp, Mai Trung Thứ sang Pháp từ năm 1937  và tham gia Hội từ khoảng năm 1940. Ông là hội viên trong Nhóm trí thức Việt kiều tại Pháp, trong  đó có 105 người nổi tiếng, tiêu biểu như nhà hóa học Bửu Hội, luật sư Phan Nhuận, kỹ sư Phạm Quang Lễ, họa sĩ Vũ Cao Đàm, họa sĩ Lê Phổ…, đã cùng nhau ký tên trong bản Tuyên ngôn về vấn đề Nam Bộ ngày 11/5/1946 gửi Quốc hội Pháp và gửi về trong nước để: “Phản đối mọi âm mưu để chia xé lãnh thổ, vi phạm chủ quyền của nước Việt Nam” và khẳng định: “Nhiệt liệt tín nhiệm và ủng hộ Chính phủ Hồ Chí Minh và thành tâm tán thành công cuộc phục hưng và kiến thiết quốc gia do chính phủ Hồ Chí Minh lãnh đạo”. 

Tham gia Hội Ái hữu Việt Nam, họa sĩ Mai Trung Thứ, khi đó còn là Giám đốc Xưởng phim Tân Việt do chính ông sáng lập ở Paris, đã cùng với một nhóm nghệ sĩ và nhà chuyên môn Việt Nam tại Pháp sản xuất một số phim tài liệu về Việt Nam trong đó có bộ phim “Sức sống của 25.000 dân Việt Nam trên đất Pháp” và “Hồ Chủ tịch và đại biểu Chính phủ Việt Nam sang Pháp” cùng hàng trăm bức ảnh về hành trình thăm Pháp của Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1946 do chính Mai Trung Thứ chụp, làm hậu kỳ rồi chuyển giao để các phái đoàn đem về nước công bố rộng rãi gần như cùng lúc cả ở Việt Nam và trong cộng đồng người Việt Nam ở Pháp. Đến nay, có thể nói đó là những tác phẩm điện ảnh đầu tiên của nền điện ảnh cách mạng Việt Nam sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời. Là thành viên tham gia phái đoàn Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Cộng hòa Pháp, Mai Trung Thứ đã theo suốt hành trình chín mươi chín ngày trên đất Pháp của Người (từ ngày 12/6/1946 đến 18/9/1946), thực hiện việc ghi hình và sản xuất bộ phim tài liệu mà ông gọi là “phóng sự đặc biệt” về chuyến thăm Pháp của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Phái đoàn Việt Nam tại Hội nghị Fontainebleau (Phông-ten-nơ-blô). Những hình ảnh trong phim đã kể lại một cách trung thực tiến trình đối thoại, thương lượng nhằm bảo vệ nền độc lập thống nhất của Việt Nam bằng biện pháp hòa bình của Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng ngôn ngữ phim tài liệu, một cách làm còn rất mới mẻ, xa lạ với trong nước khi đó. 

Năm 1974, nhà báo Hồng Hà (sau này là Tổng Biên tập Báo Nhân Dân) nhận nhiệm vụ sang Paris làm bộ phim “Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh” từng kể lại: Hội người Việt Nam tại Pháp đã  giới thiệu và cho chúng tôi biết ông Mai Trung Thứ là một nhà điện ảnh lâu năm. Chúng tôi tìm đến nhà số 16, đường Công viên, thị xã Văng-vơ. Họa sĩ Mai Trung Thứ cho biết, ông là người đã quay toàn bộ những hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh đi thăm chính thức nước Pháp năm 1946. Máy quay của ông đã ghi rất nhiều hình ảnh của Bác Hồ trên đất Pháp: những hoạt động ngoại giao chính thức, tiếp các chính khách nước ngoài; gặp gỡ Việt kiều và bạn bè quốc tế và cảnh sinh hoạt ngày thường của Người trên đất Pháp… Họa sĩ Mai Trung Thứ nói: “Tôi xin tặng trong nước toàn bộ những cuộn phim 35 li quay chuyến đi thăm Pháp của Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng với 11 chiếc đĩa ghi tiếng nói của Người ở các buổi nói chuyện với Việt kiều”. Rồi ông viết giấy giới thiệu chúng tôi đến nhà người bạn của ông là bác sĩ Ngô Thuần Phương giao cho chúng tôi nhận gần một tạ phim và 11 chiếc đĩa ghi tiếng nói Bác Hồ ở Pháp.

Năm 1974, lần đầu tiên và cũng là lần cuối cùng, họa sĩ Mai Trung Thứ về Việt Nam theo lời mời của Chính phủ ta. Những người cùng đi trong đoàn Việt kiều về nước năm đó kể rằng: Lúc đặt chân lên sân bay Gia Lâm, họa sĩ Mai Trung Thứ đã khóc. Gần nửa thế kỷ sống xa quê hương với tài năng, tấm lòng yêu nước cùng với con tim luôn hướng về Tổ quốc, họa sĩ Mai Trung Thứ, một nghệ sĩ đa tài, một thành viên Hội người Việt Nam tại Pháp đã âm thầm gìn giữ, sáng tạo ra những giá trị đỉnh cao của tinh hoa văn hóa Việt hòa nhập và sánh vai cùng năm châu. Cùng đó, với sự cẩn trọng và khiêm nhường của một trí thức yêu nước, thấu hiểu tinh hoa văn hóa Việt, cũng là người Việt duy nhất ở Paris khi đó biết kỹ thuật và tự mua máy quay  phim, họa sĩ Mai Trung Thứ đã góp phần giữ lại cho lịch sử Việt Nam những thước phim tư liệu với những hình ảnh quý giá về lịch sử Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh với biết bao gian khó của những tháng năm đầu lập nước.

Tháng 2/2019, theo ước nguyện của họa sĩ lúc sinh thời, hài cốt của danh họa Mai Trung Thứ đã được đưa về Việt Nam và được an vị tại khu lăng mộ của dòng tộc Mai Trung ở xã Tân Tiến, An Dương, thành phố Hải Phòng. Ghi nhận và tôn vinh những đóng góp của ông, thành phố Hoa phượng đỏ đã lấy tên của họa sĩ Mai Trung Thứ đặt tên cho một con đường. Ở Pháp, những ngày này đang diễn ra một cuộc triển lãm tranh của họa sĩ Mai Trung Thứ tại Bảo tàng Ursulines de Mâcon, thành phố Mâcon, miền trung nước Pháp, nơi họa sĩ Mai Trung Thứ đã từng có thời gian sống và sáng tác. Cùng một lúc, 140 tác phẩm của ông đã được trưng bày trong triển lãm có tên gọi “Mai Thứ – Tiếng vọng từ một Việt Nam trong mơ” (Mai Thu- Écho d’un Vietnam rêvé), thời gian từ ngày 7/7/2021 đến ngày 2/1/2022. Cùng với đó tại bảo tàng còn có một số hoạt động nhằm quảng bá tôn vinh văn hóa Việt Nam, quê hương của danh họa Mai Trung Thứ. Trước đó, từ ngày 21/6/2021, như để “đánh thức” sự quan tâm của công chúng, một cuộc triển lãm “bên lề” đã giới thiệu 30 bức tranh sao từ bản gốc của tranh Mai Trung Thứ  trưng bày ở tiền sảnh nhà ga Lyon, một đầu mối giao thông quan trọng, và là cửa ngõ chính đi đến thành phố Mâcon từ Paris. Với các hoạt động đó, một lần nữa tài năng và những giá trị của tranh Mai Trung Thứ có cơ hội được khẳng định và tỏa sáng đúng vào dịp danh họa Mai Trung Thứ tròn 115 tuổi.

NGUYỄN VĂN BỔN, KHÁNH AN

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 8/11/2021

Điểm sáng từ Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 22

Liên hoan phim (LHP) Việt Nam lần thứ 22 được tổ chức từ ngày 18 đến 20/11 tại thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế với khẩu hiệu: “Xây dựng nền công nghiệp điện ảnh Việt Nam giàu bản sắc dân tộc, hiện đại và nhân văn”. LHP là sự kiện văn hóa nghệ thuật quốc gia chào mừng Hội nghị Văn hóa toàn quốc, góp phần triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng với định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021 – 2030. 

Do tình hình của đại dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp, LHP được tổ chức theo hình thức trực tuyến, trong đó các chương trình, sự kiện, hoạt động sẽ rút gọn, hình thức giản dị, tiết kiệm, nhưng vẫn bảo đảm trang trọng và an toàn phòng, chống dịch. Từ 141 bộ phim gửi hồ sơ tham dự, Ban Tổ chức chọn được 127 phim của 41 đơn vị tham dự LHP Việt Nam lần thứ 22 ở chương trình phim dự thi và chương trình toàn cảnh, gồm: 25 phim truyện, 56 phim tài liệu, 15 phim khoa học, 31 phim hoạt hình. Trong đó, chương trình phim dự thi có 92 bộ phim, bao gồm 17 phim truyện, 37 phim tài liệu, 15 phim khoa học, 23 phim hoạt hình; chương trình toàn cảnh có 35 bộ phim bao gồm 8 phim truyện, 19 phim tài liệu, 8 phim hoạt hình.

Tại LHP năm nay, thể loại phim tài liệu chiếm số lượng lớn (56 phim). Công ty TNHH MTV Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương là đơn vị gửi nhiều phim tài liệu tham gia LHP nhất (24 phim). Bên cạnh đề tài chiến tranh cách mạng, nhân vật lịch sử… phim tài liệu năm nay còn nổi bật ở đề tài phòng, chống dịch bệnh với các bộ phim tạo ấn tượng mạnh cho khán giả, trong đó có phim “Ranh giới” (đạo diễn Tạ Quỳnh Tư, Trung tâm Phim Tài liệu và Phóng sự, Đài Truyền hình Việt Nam sản xuất). Phim truyện vẫn là một trong những mảng được quan tâm nhất LHP. So với kỳ trước, phim truyện năm nay giảm về số lượng (25 phim so với 30 phim tham dự năm 2019). Bên cạnh 5 phim Nhà nước đặt hàng sản xuất, trong đó có phim của Điện ảnh Quân đội nhân dân thì 20 phim do các đơn vị tư nhân sản xuất, chủ yếu gồm các thể loại: Tâm lý, kinh dị, hành động… Một số phim ra rạp đã đạt doanh thu cao, như: “Bố già”, “Gái già lắm chiêu V”, “Mắt biếc”, “Tiệc trăng máu”. Các phim đề tài chiến tranh, hậu chiến… chưa có cơ hội ra rạp cũng tham dự LHP lần này, như các bộ phim “mới tinh” do Nhà nước đặt hàng là “Cơn giông” (đạo diễn Trần Ngọc Phong) và “Bình minh đỏ” (đạo diễn Nguyễn Thanh Vân), “Khúc mưa” (đạo diễn Bùi Tuấn Dũng), “Lính chiến” (đạo diễn Nguyễn Mạnh Hà).

Theo quy định của Ban Tổ chức, phim tham dự LHP năm nay là những bộ phim được cấp phép phổ biến và phân loại phim trong khoảng thời gian từ ngày 11/9/2019 đến 15/8/2021. Như vậy, hầu hết các phim đều được sản xuất, phát hành trong giai đoạn xảy ra đại dịch Covid-19. Đây là thời điểm ngành điện ảnh gặp nhiều khó khăn, khủng hoảng. Tuy nhiên, ở những thời điểm thích hợp, một số đơn vị vẫn nắm bắt cơ hội, phát hành tốt. Bộ phim “Bố già” (đạo diễn Vũ Ngọc Đãng và Trấn Thành) đạt mức doanh thu khoảng 400 tỷ đồng sau một tháng công chiếu. Ngoài thị trường trong nước, phim còn được phát hành ở Malaysia (Ma-lai-xi-a), Singapore (Xin-ga-po), Mỹ… Một số phim khác cũng đạt doanh thu cao như “Mắt biếc” của đạo diễn Victor Vũ (172 tỷ đồng sau hơn một tháng công chiếu), “Tiệc trăng máu” của đạo diễn Nguyễn Quang Dũng (177 tỷ đồng sau hơn một tháng công chiếu). Đáng chú ý ở LHP Việt Nam lần thứ 22 là sự góp mặt của các nhà làm phim độc lập với những tác phẩm: “Ròm”, “Miền ký ức”.

Năm nay, bên cạnh hệ thống giải thưởng như thông lệ, lần đầu tiên LHP có thêm hai giải thưởng: Đạo diễn phim truyện đầu tay xuất sắc và Kỹ xảo phim truyện điện ảnh xuất sắc. Theo thống kê từ Ban Tổ chức, LHP có ba đạo diễn phim truyện đầu tay, gồm: Mai Thu Huyền phim “Kiều”, Nguyễn Mạnh Hà phim “Lính chiến”, Trần Thanh Huy phim “Ròm”. Cục trưởng Cục Điện ảnh Vi Kiến Thành chia sẻ, đây là điểm mới góp phần ghi nhận và khẳng định sự phát triển công nghệ của điện ảnh Việt Nam, đồng thời khích lệ các tài năng mới.

Lữ Mai

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 8/11/2021

Sân khâu lịch sử nhắc nhở chuyện hôm nay

Trị giặc nội xâm, tạo nên thế nước vững bền, câu chuyện của hơn tám trăm năm trước vẫn còn nguyên giá trị cho hôm nay đã được các nghệ sĩ thể hiện qua vở Thiên mệnh vừa được Nhà hát Kịch Việt Nam dàn dựng.

Vở diễn tái hiện một thời hào khí Đông A, khắc họa đậm nét hình tượng Thái sư Trần Thủ Độ, người góp phần quan trọng mở ra triều đại ghi dấu những chiến công oanh liệt trong lịch sử dân tộc. Không sa đà luận giải về cuộc đời và sự nghiệp của ông, vở Thiên mệnh (tác giả Hoàng Thanh Du, đạo diễn, NSƯT Đỗ Kỷ) như một lát cắt nhỏ trong cuộc đấu tranh nội bộ triều chính, nhưng cho thấy phần nào tư tưởng trị quốc của vị Thái sư Thượng phụ và cũng là tư tưởng xuyên suốt của triều Trần sau này: Đề cao kỷ cương, phép nước, trọng dụng người tài đức và biết đoàn kết, phát huy sức mạnh dân tộc. Ở thời điểm nhà Lý suy tàn, thế nước chông chênh, loạn lạc, sự thay thế của nhà Trần với vai trò của Trần Thủ Độ là vấn đề tất yếu của lịch sử, như một “Thiên mệnh” được trao. Bằng tài năng và tư duy chính trị kiệt suất, ông đã tạo nền tảng vững vàng cho triều đại nhà Trần cũng là cơ sở để vực dậy thế nước, đoàn kết nhân tâm, đủ sức đứng vững trước cơn bão xâm lăng của đế quốc Nguyên Mông đang cận kề bờ cõi.

Những việc làm của Trần Thủ Độ còn nhiều tranh cãi, đánh giá khác nhau, thậm chí là chê trách vì sự quyết liệt, nhưng vở Thiên mệnh lại nhìn nhận ông dưới góc độ của một nhà trị quốc lấy giang sơn làm trọng, “thượng tôn pháp luật” và đặt lợi ích dân tộc lên trên hết. Quyền cao, chức trọng “dưới một người mà trên muôn người”, nhưng ông không hề lạm dụng và thực hiện nghiêm ngặt kỷ cương, phép nước, không nương nhẹ với bất kỳ ai, dù đó là người thân hay các đại thần uy danh trong triều. Khi Vua Trần Thái Tông muốn phong anh trai của Trần Thủ Độ là Trần An Quốc làm Tể tướng, ông đã can Nhà vua bởi không muốn tình riêng xen vào việc công, dễ dẫn đến tình trạng lộng quyền, kéo bè cánh gia đình. Không chỉ nghiêm trị những kẻ dưới lợi dụng quyền trên để lộng hành như thuộc hạ của Trần An Quốc mà ngay cả khi vị tướng này vì bất mãn mà cấu kết với Trần An Hạ, một người anh khác của Trần Thủ Độ để dấy quân làm phản, ông cũng quyết không nương tay. Người xem sẽ còn nhớ mãi cảnh diễn đầy cảm xúc khi vị Thái sư Thượng phụ đầu triều khảng khái trước bệ rồng: “Sẽ không có vùng cấm cho bất cứ kẻ nào dám giẫm đạp lên kỷ cương phép nước. Đó cũng chính là con đường của muôn dân Đại Việt, hun đúc nên hào khí mãi ngàn năm”. Trị giặc nội xâm cũng là để tạo thế nước vững bền, đó là điều ông thường nhắc nhở quan lại trong triều và nhấn mạnh sự đoàn kết trong các tầng lớp nhân dân: “Đại dương mênh mông khó có thể nhấn chìm con tàu lớn nếu con tàu đó không tự mình làm rò rỉ để nước tràn vào”.

Vào vai diễn Thái sư Trần Thủ Độ trong vở Thiên mệnh, NSƯT Tạ Tuấn Minh đã thể hiện nổi bật chiều sâu tính cách của nhân vật, những mâu thuẫn giằng xé nội tâm khi đứng trước các lựa chọn ngang trái, nhưng trên hết là sự khoan dung, nhân từ ẩn chứa bên trong một tấm lòng luôn vì nước, vì dân. Trần Thủ Độ đã biết gạt qua những khúc mắc mâu thuẫn trong dòng tộc để nuôi dưỡng, dạy dỗ Trần Quốc Tuấn (con trai của Trần Liễu từng dấy quân chống triều đình), bởi ông hiểu giang sơn, xã tắc và triều Trần cần người đủ tài đức để nối nghiệp. Và cũng chỉ có Trần Quốc Tuấn mới hiểu rõ những tư tưởng lớn của Trần Thủ Độ, không những thế còn phát huy ở mức cao hơn bằng tài năng của mình để làm nên những chiến thắng lẫy lừng trước quân Mông Nguyên sau này. Đó là bài học về cách dùng người, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài của người xưa mà vở diễn muốn nêu.

Dựng vở Thiên mệnh để tham gia Liên hoan Sân khấu kịch nói toàn quốc năm 2021, đạo diễn, NSƯT Đỗ Kỷ cho rằng anh không quá chú tâm đưa vào các yếu tố thử nghiệm. Tuy nhiên, nhiều yếu tố mới cùng kỹ thuật điện tử, ánh sáng đã được đưa vào vở diễn kết hợp nghệ thuật múa và âm nhạc, tạo hiệu ứng mạnh mẽ, góp phần thể hiện được tâm trạng nhân vật cũng như không gian rộng mở hơn của sân khấu. Ấn tượng đối với người xem là trường đoạn thủy chiến, đánh đàn, lồng ghép video và các động tác múa của diễn viên, tạo ra khung cảnh binh đao, lửa cháy hay cảnh sông nước mộng mơ đêm trăng nơi bến đò sông Luộc để trở về một thuở sông nước tuổi trẻ của hai vợ chồng Thái sư Trần Thủ Độ. Bên cạnh trang phục được đầu tư công phu, thiết kế sân khấu tuy đơn giản, nhưng đã làm nổi bật sự uy nghi của các buổi triều chính, dinh phủ. Trong một số cảnh diễn ở thái ấp của An Quốc, nơi dấy binh làm loạn, còn xuất hiện những chiếc cối đá nặng nề xếp chồng, xếp lớp tạo nên bối cảnh không gian đè nén, nặng nề, quẩn quanh trong những toan tính nhỏ mọn, hẹp hòi để rồi phải trả giá.

Là một vở diễn đề tài lịch sử, nhưng Thiên mệnh không khô khan bài học cho hậu thế mà sinh động với nhiều tuyến nhân vật đan xen, các mảng miếng hấp dẫn, thu hút người xem. Sau khi ra mắt trên sân khấu Nhà hát Lớn Hà Nội vừa qua, vở diễn sẽ có buổi biểu diễn tại Rạp Tháng Tám (TP Hải Phòng) ngày 9/11 trong khuôn khổ Liên hoan Kịch nói toàn quốc năm 2021.

Tiến Cường

  • Trang 2 báo Nhân Dân ngày 4/11/2011

Khánh thành nhà văn hóa cộng đồng tại Hà Tĩnh

Ngày 3/11, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã kiểm tra, dự lễ khánh thành các công trình nhà văn hóa cộng đồng kết hợp tránh bão lũ, gắn biển công trình nhà ở cho các hộ khó khăn và làm việc với lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh về kết quả thực hiện chương trình Nhà văn hóa cộng đồng kết hợp tránh bão lũ và nhà ở cho người có công, hộ nghèo, hộ bị ảnh hưởng do thiên tai trên địa bàn.

Dự lễ khánh thành các công trình nhà văn hóa cộng đồng kết hợp tránh bão, gắn biển công trình nhà ở cho các hộ khó khăn tại các huyện: Lộc Hà, Đức Thọ, Vũ Quang, Hương Sơn, Hương Khê, thành phố Hà Tĩnh, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang bày tỏ vui mừng và đánh giá cao cấp ủy, chính quyền các cấp tỉnh Hà Tĩnh đã có sáng kiến và quyết tâm rất lớn trong việc kêu gọi, vận động các tổ chức, cá nhân tài trợ xây dựng những công trình ý nghĩa thiết thực, vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang cho rằng, đây không chỉ là những mái nhà ấm cúng, an toàn cho cộng đồng dân cư mỗi khi có bão lụt mà còn là nơi sinh hoạt cộng đồng hữu ích, thắt chặt tình đoàn kết, gắn bó trong cộng đồng dân cư, là những ngôi nhà của tình dân – nghĩa Đảng. Đặc biệt, đây cũng là những công trình góp phần hoàn thành mục tiêu xây dựng tỉnh nông thôn mới của Hà Tĩnh trong thời gian tới.

Nhà văn hóa cộng đồng kết hợp tránh bão lũ có quy mô hai tầng, diện tích sàn hơn 400 m2, trị giá hơn 2 tỷ đồng, với thiết kế tầng 1 để trống phục vụ nhu cầu vui chơi sinh hoạt cộng đồng thường xuyên, khi bão lũ xảy ra thì tầng 1 có thể là nơi tránh trú cho gia súc, gia cầm; tầng 2 gồm phòng sinh hoạt cộng đồng, phòng tránh trú bão lũ, sân khấu, bếp, kho và khu vệ sinh chung.

Dịp này, tại huyện Đức Thọ, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang cùng các đồng chí lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh đã dự lễ khởi công hạ tầng và nhà ở cho các hộ dân vạn chài thôn Tiền Phong, xã Quang Vĩnh (huyện Đức Thọ). Quang Vĩnh là xã ngoài đê của huyện Đức Thọ, thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lũ. Đặc biệt, thôn Tiền Phong đang có 24 hộ dân vạn chài chưa có nhà ở, phải sinh sống trong những con thuyền nhỏ bé, chật chội trên sông nước nên đời sống gặp nhiều khó khăn.

Được sự hỗ trợ của các tổ chức, doanh nghiệp, sự quan tâm của nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và cấp ủy, chính quyền các cấp, ước mơ được an cư của người dân vạn chài Tiền Phong sắp trở thành hiện thực. Theo đó, công trình gồm nhà ở kết hợp tránh trú bão lụt liền kề gồm 24 căn với hệ thống hạ tầng kỹ thuật bảo đảm có tổng mức đầu tư 7,9 tỷ đồng (chưa tính xây dựng hạ tầng giao thông). Quy mô thiết kế mỗi căn 2 tầng với tổng diện tích sàn xây dựng 113 m2, trong đó: tầng 1 diện tích 51 m2; tầng 2 diện tích 62 m2.

Ngô Tuấn

  • Trang 3 báo Nhân Dân ngày 1/11/2021

Ấn tượng gốm nghệ thuật Việt Nam 2021

Hơn 100 tác phẩm gốm đặc sắc được trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (Hà Nội) từ ngày 20 đến 27/10 (thuộc Triển lãm Gốm nghệ thuật Việt Nam – 2021) đã mang đến những sắc thái mới mẻ, độc đáo của nghệ thuật gốm Việt.

Triển lãm Gốm nghệ thuật Việt Nam – 2021 cũng đánh dấu sự mở màn cho các hoạt động văn hóa, nghệ thuật ở Thủ đô trong trạng thái thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19 sau thời gian giãn cách xã hội.

Theo đơn vị chủ trì tổ chức là Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm, đã có 278 tác phẩm của 120 tác giả thuộc 25 tỉnh, thành phố tham gia sau hơn bốn tháng phát động. Hội đồng Nghệ thuật do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành lập tuyển chọn 107 tác phẩm, bộ tác phẩm tiêu biểu của 56 tác giả để trưng bày. Trong điều kiện tuân thủ các quy định phòng, chống dịch, triển lãm đón khá đông khách đến tham quan, tìm hiểu các tác phẩm gốm được sáng tạo trong thời gian gần đây, kế thừa và phát huy tinh hoa gốm truyền thống.

Có sáu tác phẩm xuất sắc trao giải thưởng đồng hạng ở loại hình gốm nghệ thuật và gốm ứng dụng, đó là: “Bình thường mới” của tác giả Nguyễn Khắc Quân; “Cao nguyên trắng” của Phan Thanh Sơn; “Vũ môn 3” của Hoàng Mai Thiệp; “Ngựa – Bạch mã” của Nguyễn Bảo Toàn; “Câu chuyện trẻ thơ” của Lê Văn Khuy và “Hà Nội trong tôi” của Nguyễn Danh Tú.

Do tình hình dịch bệnh nên nhiều tác giả ở địa phương khác không thể góp mặt tại triển lãm. Đặc biệt, chủ đề sự ảnh hưởng của Covid-19 tới cuộc sống con người hiện đại cũng xuất hiện trong nhiều tác phẩm, gây ấn tượng với người xem. Chẳng hạn như hình ảnh virus Corona đầy gai góc xen vào giữa đôi tình nhân đang âu yếm dựa vào nhau trong tác phẩm “Xâm nhập” của tác giả Nguyễn Văn Đô. Hoặc tạo hình vi-rút cũng có trong tác phẩm “Ngăn chặn” của Nguyễn Xuân Đệm. Tác phẩm “Bình thường mới” của Nguyễn Khắc Quân được sáng tác năm 2020 trong những làn sóng Covid-19 đầu tiên, khắc họa những khuôn mặt được che kín sau lớp vải, chỉ lộ ra đôi mắt. Đó cũng là hình ảnh mang tính biểu tượng, ghi lại một thời đại thay đổi nhanh chóng của nhân loại trước bệnh dịch. Một số đề tài quen thuộc khác như vẻ đẹp người phụ nữ, trẻ em, các loài động vật (trâu, ngựa, dê, khỉ, cá…) được thể hiện qua nhiều góc nhìn sáng tạo, khơi gợi cảm xúc và suy tưởng.

Bên cạnh gốm nghệ thuật, các tác phẩm thuộc loại hình gốm ứng dụng (có thể sử dụng với nhiều mục đích khác nhau ngoài trưng bày riêng lẻ) cũng phong phú và được đánh giá tốt. Tác phẩm đèn sứ thấu quang “Hà Nội trong tôi” của nghệ nhân Nguyễn Danh Tú từ làng nghề Bát Tràng kết hợp nhiều thắng cảnh, di tích của Thủ đô trên chất liệu sứ trong suốt, toát lên vẻ sang trọng mà vẫn gần gũi.

Còn bộ trang sức mang tên “Mùa hoa” của Trần Thị Thu Hồng lại uyển chuyển, nữ tính với gốm phối ngọc trai và kim loại… Rất nhiều tác phẩm, bộ tác phẩm chọn chất liệu đất nung cổ truyền nhưng có kỹ thuật tạo hình cao và ý tưởng mới lạ, không đóng khung trong những khuôn mẫu thường thấy. Ngoài ra còn có nhiều chất liệu đa dạng như gốm men mầu, gốm phủ bạc, gốm kết hợp đồng và gỗ, vẽ trên gốm.

Đáng chú ý trong triển lãm lần này, không chỉ có tác phẩm của các họa sĩ, nhà điêu khắc mà còn có cả nghệ nhân của nhiều làng gốm lâu đời ở khắp các vùng miền. Đứng cùng các tác phẩm gốm trang trí đẹp mắt là những tác phẩm giàu tính nghệ thuật, có nội dung xã hội, triết lý nhân sinh sâu sắc, có cấu trúc điêu khắc rõ rệt. Sự kết hợp các yếu tố mầu men, hình khối, trang trí… đã tạo nên những tác phẩm gốm hiện đại, mang giá trị thẩm mỹ cao, có tính ứng dụng trong đời sống.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông, Trưởng Ban chỉ đạo triển lãm cho biết, do gặp khó khăn bởi đại dịch Covid-19 nên triển lãm chưa thể tập hợp, giới thiệu được đầy đủ thành quả sáng tạo của tất cả các nghệ sĩ, nghệ nhân chuyên về gốm, tuy nhiên các tác phẩm được chọn trưng bày và trao giải thưởng đã thể hiện được nhiều tìm tòi mới, cởi mở, có chất lượng tốt, xứng đáng đại diện cho gốm Việt Nam hiện nay. Đó là tâm huyết đáng trân trọng của các tác giả trong việc thúc đẩy sự phát triển của gốm đương đại, đồng thời góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của công chúng yêu nghệ thuật Thủ đô nói riêng, cả nước nói chung.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 9/11/2021

Quy định về việc miễn nhiệm từ chức đối với cán bộ

Thay mặt Bộ Chính trị, đồng chí Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư vừa ký ban hành Quy định số 41- QĐ/TW, ngày 3/11/2021, về việc miễn nhiệm, từ chức đối với cán bộ.

Trong đó nêu rõ nguyên tắc, thẩm quyền, căn cứ, quy trình xem xét việc miễn nhiệm, từ chức đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý; áp dụng đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị. Quy định này thay thế Quy định số 260-QĐ/TW, ngày 2/10/2009 của Bộ Chính trị.

Nội dung Quy định số 41- QĐ/TW nêu rõ, việc xem xét miễn nhiệm cán bộ được căn cứ vào một trong các trường hợp sau: Bị kỷ luật cảnh cáo hoặc khiển trách nhưng uy tín giảm sút không thể đảm nhiệm chức vụ được giao. Bị kỷ luật khiển trách 2 lần trở lên trong cùng một nhiệm kỳ hoặc trong thời hạn bổ nhiệm. Có hơn 2/3 số phiếu tín nhiệm thấp tại kỳ lấy phiếu theo quy định. Có 2 năm liên tiếp được xếp loại chất lượng ở mức không hoàn thành nhiệm vụ. Bị cơ quan có thẩm quyền kết luận suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; vi phạm những điều đảng viên không được làm; vi phạm trách nhiệm nêu gương, ảnh hưởng xấu đến uy tín của bản thân và cơ quan, đơn vị nơi đang công tác. Bị cơ quan có thẩm quyền kết luận vi phạm tiêu chuẩn chính trị theo quy định về bảo vệ chính trị nội bộ của Đảng đến mức phải miễn nhiệm.

Đối với cán bộ xin từ chức, việc xem xét được căn cứ vào một trong các trường hợp sau: Do hạn chế về năng lực hoặc không còn đủ uy tín để hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao. Để cơ quan, đơn vị mình quản lý, phụ trách xảy ra sai phạm nghiêm trọng. Có hơn 50% số phiếu tín nhiệm thấp tại kỳ lấy phiếu theo quy định. Vì lý do chính đáng khác của cá nhân.

Liên quan đến trách nhiệm của người đứng đầu khi cấp có thẩm quyền kết luận để cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lý, phụ trách xảy ra tham nhũng, tiêu cực, việc xem xét miễn nhiệm, từ chức căn cứ vào một trong các trường hợp sau: Miễn nhiệm đối với người đứng đầu khi để cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lý, phụ trách hoặc cấp dưới trực tiếp xảy ra tham nhũng, tiêu cực rất nghiêm trọng. Người đứng đầu lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao để dung túng, bao che, tiếp tay cho tham nhũng, tiêu cực thì tùy tính chất, mức độ sai phạm để xem xét cho từ chức. Cho từ chức đối với người đứng đầu khi để cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lý, phụ trách hoặc cấp dưới trực tiếp xảy ra tham nhũng, tiêu cực nghiêm trọng.

Khi có đủ căn cứ miễn nhiệm, từ chức, chậm nhất trong thời gian 10 ngày làm việc thì cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo, người đứng đầu cơ quan, đơn vị sử dụng cán bộ hoặc cơ quan tham mưu về công tác cán bộ có trách nhiệm trao đổi với cán bộ và đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định việc miễn nhiệm, cho từ chức trong thời gian 10 ngày làm việc; trường hợp cần thiết vì lý do khách quan thì có thể kéo dài không quá 15 ngày làm việc. Căn cứ quyết định của cấp có thẩm quyền, các cơ quan có liên quan thực hiện quy trình, thủ tục theo quy định của Đảng, pháp luật Nhà nước, điều lệ, quy chế hoạt động của từng tổ chức.

Cán bộ sau khi từ chức nếu có nguyện vọng tiếp tục công tác thì cấp có thẩm quyền có thể căn cứ vào năng lực, đạo đức, kinh nghiệm để xem xét, bố trí công tác phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị. Cán bộ đã từ chức và bố trí công tác khác, nếu được cấp có thẩm quyền đánh giá tốt, bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện và khắc phục được những yếu kém, sai phạm, khuyết điểm thì có thể được xem xét để quy hoạch, bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử theo quy định.

Tỉnh ủy, Thành ủy, Đảng ủy, cơ quan tham mưu, giúp việc của Đảng, Ban cán sự đảng, Đảng đoàn, lãnh đạo cơ quan, đơn vị trực thuộc Trung ương có trách nhiệm chỉ đạo cụ thể hóa Quy định này phù hợp với từng cơ quan, đơn vị thuộc thẩm quyền quản lý theo phân cấp và không trái với Quy định này.

Hạnh Nguyễn

  • Trang 3 báo Nhân Dân ngày 8/11/2021

Long An: Xe quá tải làm sập cầu dây văng

Khoảng 3 giờ sáng 7/11, xe tải mang biển kiểm soát 60C-566.58, chở 48 tấn bê-tông nhựa đã làm sập cầu dây văng Bình Phong Thạnh bắc qua sông Vàm Cỏ Tây, nằm trên tỉnh lộ 817. 

Đây là cây cầu độc đạo nối trung tâm hành chính huyện Mộc Hóa với trung tâm thị trấn Bình Phong Thạnh và các xã của huyện Mộc Hóa, tỉnh Long An. 

Phó Giám đốc Sở Giao thông vận tải Long An Nguyễn Hoài Trung cho biết: Vào khoảng 3 giờ sáng 7/11, Nguyễn Duy Sỹ, (sinh năm 1991, tạm trú phường Tân Vạn, thành phố Biên Hòa, Đồng Nai) điều khiển xe tải, biển kiểm soát 60C-566.58, chở 48 tấn bê-tông nhựa lưu thông qua cầu Bình Phong Thạnh, nằm trên tỉnh lộ 817 chỉ cho phép tải trọng 5 tấn. Khi xe tải di chuyển đến nhịp đầu tiên, sát chân cầu đã bị gãy nhịp. Vụ tai nạn không thiệt hại về người nhưng đã làm tê liệt tuyến đường bộ độc đạo nối thị trấn Bình Phong Thạnh với trung tâm hành chính huyện Mộc Hóa và các xã Bình Hòa Đông, Bình Hòa Trung, Bình Hòa Tây và Bình Thạnh. 

Cầu dây văng Bình Phong Thạnh nối thị trấn Bình Phong Thạnh với trung tâm hành chính của huyện Mộc Hóa (Long An) có vốn đầu tư hơn 24 tỷ đồng, đưa vào sử dụng vào ngày 31/8/2016. Đây là công trình do huyện Mộc Hóa làm chủ đầu tư, với thiết kế tải trọng 5 tấn, rộng 3,8 m, dài gần 190 m; tĩnh không thông thuyền rộng 60 m, cao 7 m. 

Sau khi vụ việc xảy ra, Sở Giao thông vận tải tỉnh Long An cùng các ngành chức năng đã có mặt tại hiện trường điều tiết giao thông, bố trí phà tạm cách cầu dây văng Bình Phong Thạnh khoảng 1 km để phục vụ nhu cầu qua, lại của người dân khu vực bờ sông Vàm Cỏ Tây. Ngành chức năng tiến hành lấy lời khai của tài xế, điều tra sự việc và tiến hành khắc phục để sớm nối lại giao thông. 

Thanh Phong

  • Trang 7 báo Nhân Dân ngày 5/11/2021

Khởi tố bị can đối với Thứ tưởng Y tế Trương Quốc Cường

Ngày 4/11, Bộ Công an cho biết, Cơ quan an ninh điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố bị can đối với ông Trương Quốc Cường, Thứ trưởng Y tế về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Cụ thể, căn cứ kết quả điều tra vụ án hình sự “Buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh mang nhãn mác Health 2000 Canada; Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, xảy ra tại thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh, thành phố khác và Cục Quản lý dược (Bộ Y tế)”, ông Trương Quốc Cường, Thứ trưởng Y tế bị khởi tố bị can về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Sau khi được Viện Kiểm sát nhân dân tối cao phê chuẩn, Cơ quan an ninh điều tra Bộ Công an đã thực hiện Quyết định nêu trên đối với bị can Trương Quốc Cường.

Trước đó, vào năm 2019, tại phiên xét xử sơ thẩm lần 2 vụ án mua bán thuốc giả xảy ra tại công ty VN Pharma, để làm rõ các vấn đề của vụ án, Hội đồng xét xử quyết định triệu tập các thành viên trong hội đồng giám định Bộ Y tế. Công ty VN Pharma, Viện Kiểm nghiệm thuốc TP Hồ Chí Minh và Cục Quản lý dược cũng được triệu tập đến tòa với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Ngoài ra, tòa án còn triệu tập gần 200 người tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và là người làm chứng. Trong số những người bị triệu tập có ông Trương Quốc Cường. Thời điểm vụ án xảy ra, ông Cường đang giữ cương vị Cục trưởng Cục Quản lý dược, Bộ Y tế.

Lê Tú

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 4/11/2021

Bắt tạm giam nguyên Tổng Giám đốc Tổng công ty Công nghiệp Sài Gòn – TNHH MTV

Ngày 3/11, Bộ Công an cho biết, cơ quan an ninh điều tra Bộ Công an đã khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, xảy ra tại Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn – TNHH MTV (CNS). 

Sau khi thu thập đủ chứng cứ tài liệu, Cơ quan an ninh điều tra Bộ Công an đã tống đạt Quyết định khởi tố bị can, thực hiện Lệnh bắt bị can để tạm giam và ra Lệnh khám xét đối với hai bị can về hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí, vi phạm Điều 219 Bộ luật Hình sự. 

Các bị can gồm: Chu Tiến Dũng, sinh năm 1962 tại Hà Nội, quốc tịch Việt Nam, cư trú tại phường 26, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh, nguyên Tổng Giám đốc CNS; Đỗ Văn Ngà, sinh năm 1967 tại Bình Định, quốc tịch Việt Nam, cư trú tại phường 3, quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh, Kế toán trưởng, kiêm Trưởng phòng Tài chính – Kế toán của CNS. 

Được biết, các bị can đã có có các sai phạm trong hoạt động thoái vốn gây thất thoát tài sản của nhà nước là nhiều lô “đất vàng” có trị giá hàng nghìn tỷ đồng. 

Vụ án đang được điều tra mở rộng và xử lý theo quy định của pháp luật.

Lê Tú

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 2/11/2021

Nhiều khuyết điểm, sai phạm trong bảo vệ môi trường và quản lý đất đai tại Ninh Bình

Thanh tra Chính phủ vừa cho biết, tại Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Ngọc Liêm đã chủ trì việc công bố công khai Kết luận thanh tra về công tác bảo vệ môi trường trong khai thác khoảng sản và quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường và làm việc về tình hình giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân trên địa bàn tỉnh.

Theo đó, Thanh tra Chính phủ đã công bố Kết luận thanh tra số 465/KL-TTCP ngày 24/3/2021, về công tác bảo vệ môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản và quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường tại tỉnh Ninh Bình, thời kỳ 2011-2018. Trong đó nêu rõ: Đối với công tác bảo vệ môi trường, việc thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường và đề án cải tạo phục hồi môi trường đối với một số dự án chưa chặt chẽ. 

Giai đoạn từ năm 2012 đến  tháng 4/2017, Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình không ban hành văn bản quy định hệ số quy đổi từ khoáng sản thành phẩm sang khoáng sản nguyên khai để tính phí bảo vệ môi trường. Do đó, các doanh nghiệp vẫn nộp phí bảo vệ môi trường theo khối lượng khoáng sản thành phẩm là vi phạm quy định của Chính phủ về phí bảo vệ môi trường và Thông tư của Bộ Tài chính về phí bảo vệ môi trường…

Đối với các chủ đầu tư dự án khai thác khoáng sản, Thanh tra Chính phủ nêu rõ, có nhiều dự án đã khai thác khoáng sản trong thời gian dài nhưng chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp, công trình bảo vệ môi trường theo yêu cầu của Báo cáo đánh giá tác động môi trường được phê duyệt, như hệ thống nước tưới, phun sương tại khu vực khai thác; chế biến chưa bảo đảm được việc ngăn ngừa, giảm thiểu bụi; xây dựng hồ lắng thu gom nước mưa chảy tràn chưa đúng về thể tích, quy cách; rãnh nước thoát và hố ga chưa được nạo vét thường xuyên; trồng cây xanh tại khu vực mỏ chưa bảo đảm mật độ; quan trắc môi trường nước, môi trường không khí chưa đúng về tần suất, vị trí;  xe vận chuyển khoáng sản trước khi ra khỏi khu vực không được che phủ bảo đảm theo quy định; việc quản lý và báo cáo quản lý chất thải nguy hại định kỳ hằng năm chưa thực hiện đầy đủ… là vi phạm Luật Bảo vệ môi trường. 

Bên cạnh đó, một số dự án khai thác khoáng sản vượt công suất với khối lượng lớn trong nhiều năm, dẫn đến các biện pháp, phương án bảo vệ môi trường đã thực hiện không đáp ứng được, nhưng chủ đầu tư không lập lại báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc không xin phép cơ quan phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường là vi phạm quy định Luật Bảo vệ môi trường và quy định của Chính phủ về bảo vệ môi trường. 

Có 18/20 dự án chưa có trạm cân tại khu vực khai thác, dẫn đến không quản lý được khối lượng khoáng sản khai thác thực tế, không quản lý được trọng tải của xe vận chuyển khoáng sản khi ra khỏi khu vực mỏ như yêu cầu của báo cáo đánh giá tác động môi trường được phê duyệt là vi phạm quy định của Chính phủ…

Thanh tra Chính phủ cho biết: Hằng năm, Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình đã chỉ đạo cơ quan chức năng tiến hành thanh tra, kiểm tra, tiến hành xử lý vi phạm hành chính đối với các chủ đầu tư dự án khai thác khoáng sản có vi phạm các quy định của luật bảo vệ môi trường, luật khoáng sản. Tuy nhiên, chưa có biện pháp giám sát thường xuyên, sau khi bị xử phạt một số chủ đầu tư vẫn chưa nghiêm túc khắc phục các sai phạm hoặc thực hiện mang tính đối phó. 

Công tác hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra của cơ quan thuế đối với các doanh nghiệp khai thác khoáng sản còn hạn chế, dẫn đến nhiều doanh nghiệp đã kê khai, quy đổi khối lượng để tính phí bảo vệ môi trường, thuế tài nguyên không đúng quy định của pháp luật và quy định của tỉnh, gây thất thu ngân sách nhà nước. Công tác bảo đảm an toàn lao động tại một số dự án khai thác khoáng sản chưa được các chủ đầu tư quan tâm đúng mức, tại một số mỏ khai thác không đúng thực tế dẫn đến nguy cơ về tai nạn lao động. Bên cạnh đó, phần lớn người lao động tại các mỏ là lao động phổ thông, ít kinh nghiệm, chủ quan, lơ là, thiếu ý thức phòng ngừa tai nạn lao động.

Về công tác quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường, Thanh tra Chính phủ cho biết: Trước đây, do việc giao đất cho các nông, lâm trường quốc doanh quản lý, sử dụng được thực hiện trên bản đồ, không đo đạc, xác định ranh giới cụ thể, vì vậy diện tích đất do các nông, lâm trường quản lý, sử dụng chênh lệch nhiều so với thực tế, do đó việc quản lý, sử dụng đất không cụ thể và gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc. Sau khi thực hiện việc sắp xếp, chuyển đổi các nông trường, Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình chưa quan tâm đúng mức công tác quản lý đất đai có nguồn gốc từ các nông trường; không chỉ đạo các cơ quan chức năng tiến hành các trình tự, thủ tục để quản lý đất đai. Không kịp thời tiến hành rà soát, phân loại các loại diện tích đất, đo đạc, cắm mốc, xác định ranh giới, lập hồ sơ địa chính, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất chi tiết của các công ty được giữ lại sử dụng; không ban hành quyết định giao đất và chuyển sang hình thức thuê đất đối với diện tích công ty được tiếp tục sử dụng; không ban hành quyết định thu hồi đối với các điện tích đất công ty không còn nhu cầu sử dụng, dẫn đến có nhiều diện tích đất không quản lý được, phát sinh tình trạng lấn, chiếm, chuyển nhượng đất trái phép, không ký hợp đồng thuê đất đầy đủ, không thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất.

Từ kết quả thanh tra nêu trên, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình chỉ đạo cơ quan chức năng tiến hành thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm hành chính đối với các chủ đầu tư khai thác khoáng sản có vi phạm Luật Bảo vệ môi trường, Luật Khoáng sản và các quy định về an toàn lao động; kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhiều lần có hệ thống. 

Đồng thời, chỉ đạo tiến hành kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm các cơ quan, đơn vị và cá nhân có liên quan các tồn tại, vi phạm đã nêu tại kết luận này để có hình thức xử lý theo đúng quy định… Giao thanh tra tỉnh chủ trì, phối hợp cơ quan thuế tiến hành kiểm tra, rà soát lại việc áp dụng hệ số quy đổi khối lượng của tất cả các doanh nghiệp khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh để truy thu phí bảo vệ môi trường, thuế tài nguyên đối với các doanh nghiệp đã thực hiện quy đổi chưa đúng quy định, chưa nhân hệ số khai thác lộ thiên…

 

Tháng Mười Một 11, 2021

Phạm Quỳnh vẫn sống trong lòng cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ta

Filed under: Tìm hiểu Phạm Quỳnh — phamquynh @ 10:47 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười ba, kỳ 2 tháng 11 năm 2021.

PHẠM QUỲNH VẪN SỐNG TRONG LÒNG

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TA

Blog PhamTon

Phạm Quỳnh sinh ngày 30/1/1893 (năm Nhâm Thìn) tại Hà Nội và mất tại Huế ngày 6/9/1945 (năm Ất Dậu), tức là sinh dưới thời Pháp thuộc và mất sau ngày nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa ra đời bốn ngày…

Từ ngày mất, gần như Phạm Quỳnh “biến mất” trên trường chữ nghĩa Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, trừ một trường hợp độc đáo: nhà văn “tả thực” lớn nhất nước ta, đang lúc ở đỉnh cao danh vọng, được nhân dân cả nước yêu mến, thì Nguyễn Công Hoan cho ra mắt tác phẩm cuối đời, ngay giữa Thủ đô Hà Nội, tác phẩm Đời viết văn của tôi (NXB Văn Học-1972-in 3200 cuốn). Trong đó, ông dành hai trang 160-161 thành thật viết rõ là mình sáng tác truyện ngắn nổi tiếng Kép Tư Bền, chỉ vì thương… Phạm Quỳnh!

Sau khi phát hành ít ngày, sách ấy bỗDoi viet vanng “biến mất” trong các hiệu sách và tất nhiên trong tất cả các thư viện công. Mãi đến năm 1996, đất nước đổi mới tròn mười năm, Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa đã ra đời lâu rồi, mới lại thấy sách ấy được NXB Văn Nghệ Thành phố Hồ Chí Minh tái bản với số lượng thật khiêm tốn: vẻn vẹn có 500 cuốn. Nhưng hai trang 181-182 vẫn còn nguyên văn phần nói về nhà văn viết Kép Tư Bền, chỉ vì thương Phạm Quỳnh. Đây là lần đầu Phạm Quỳnh xuất hiện trong lòng Tổ quốc mình, nay đã là nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam!

Sau đó 10 năm, lại 10 năm, năm 2005, trong một mục nhỏ Ý kiến – Trao đổi của một tạp chí nhỏ ở tỉnh lẻ Hải Dương tờ Khoa học và Ứng dụng số 2 đã đăng trên hai trang 9-10 bài Phạm Quỳnh chủ bút báo Nam Phong của Giáo sư Văn Tạo, nguyên Viện trưởng Viện Sử học Việt Nam, một người cùng quê Hải Dương với Phạm Quỳnh. Bài này, sau đó đăng lại trên tạp chí Tia Sáng của Bộ Khoa học và Công nghệ, số 12 ngày 20/6/2006. Và ngày 10/7/2006 lại đăng trên tạp chí Khoa học và Tổ quốc số 13 (278) cơ quan của Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

Cuối năm 1992, nhà nghiên cứu Vương Trí Nhàn đã viết một tham luận gửi hội thảo do Viện Văn học dự định tổ chức (không thành) tại Hà Nội. Sau này, bài được đăng trên tạp chí Nghiên cứu văn học số tháng 7 năm 2005, đổi nhan đề và cắt đi một số đoạn. Đó là bài Phạm Quỳnh và quá trình tiếp nhận văn hóa phương Tây ở Việt Nam đầu thế kỷ XX.

Cuối năm 2005, trên Tiền Phong Chủ Nhật các số 44, 45 và 46 đăng bài Những uẩn khúc trong cuộc đời ông chủ báo Nam Phong, tức bài Những điều chưa biết về nhà văn hóa Phạm Quỳnh của Xuân Ba, đã bị tổng biên tập hồi ấy đổi tên “sau khi đã xén của tôi đi một nửa” (chữ của Xuân Ba)

Trước đó bốn năm, NXB Văn học đã cho phát hành 700 bản Mười ngày ở Huế của Phạm Quỳnh. Trong Lời nhà xuất bản (trang 8) viết: “về mặt văn hóa, văn học, về tiến trình phát triển nền văn xuôi quốc ngữ thì công lao đóng góp của ông cần được nhìn nhận lại. Vì vậy việc cho in lại các bút ký du lịch của Phạm Quỳnh chỉ là cụ thể hóa sự đánh giá lại tác giả này trên lĩnh vực văn học – báo chí, với tư cách là một tác giả văn học.”

Năm 2003, NXB Văn Hóa Thông Tin – Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây phát hành 1000 bản Phạm Quỳnh – Luận giải văn học và triết học (644 trang) do Trịnh Bá Đĩnh tuyển chọn và giới thiệu. Trong Lời giới thiệu, Trịnh Bá Đĩnh viết: “Làm nên cốt cách ngòi bút của ông là các bài luận giải, khảo cứu mà nội dung nghiêng về tư tưởng và các vấn đề học thuật. Ở đó ta thấy một sự hiểu biết uyên bác, một cách diễn giải chu đáo tỉ mỉ, một nhiệt tình quảng bá tư tưởng, được diễn tả với một văn phong chặt chẽ, khúc chiết, chắc nịch mà các độc giả trí thức chắc sẽ ưa chuộng”.

Năm 2004, NXB Hội Nhà văn xuất bản Pháp du hành trình nhật ký của Phạm Quỳnh cũng 1000 bản, Vương Trí Nhàn chú giải. Tháng 3 năm 2007, NXB Trẻ phát hành 2000 bộ Du ký Việt Nam – Tạp chí Nam Phong 1917-1934 do Nguyễn Hữu Sơn sưu tầm và giới thiệu. Mỗi bộ bồm ba tập, mỗi tập khoảng 650 trang, trong đó có nhiều bài của Phạm Quỳnh. Sau này, năm 2013, chính Nguyễn Hữu Sơn đã sưu tầm và biên soạn Phạm Quỳnh tuyển tập du ký (NXB Trí Thức, 511 trang, khổ lớn 16x24cm phát hành 600 bản, Nguyễn Hữu Sơn viết: “Học giả Phạm Quỳnh viết du ký vừa thỏa mãn hứng thú nội tâm, trình bày những cảm xúc riêng tư vừa hướng tới giới thiệu những điều trải nghiệm tai nghe mắt thấy liên quan đến mỗi thắng cảnh di tích lịch sử và đời sống xã hội nơi phương xa. Đó cũng là nhu cầu tự nhiên kết nối giữa chủ thể sáng tác và phía tiếp nhận, nghĩa là bạn đọc cũng sẽ được hướng dẫn đi tham quan, du lịch, hành hương về xứ đẹp và cội nguồn lịch sử dân tộc nhờ chính các trang du ký. Du ký của Phạm Quỳnh là một nhà bảo tàng du lịch bằng ngôn từ nghệ thuật, giúp người đọc bốn phương “ngồi một chỗ mà thấy ngoài muôn dặm”… Về phong cách nghệ thuật, du ký của Phạm Quỳnh hòa quyện được phẩm chất, tư thế học giả, nhà khảo cứu, bản lĩnh trí thức, nhà văn và nghệ sĩ (…) Nhìn chung trên địa hạt du ký, có thể khẳng định Phạm Quỳnh không chỉ đứng đầu Nam Phong Tạp Chí mà cũng là nhà viết du ký xuất sắc trong suốt cả thế kỷ XX.”

Cuối năm 2007, NXB Tri Thức cho ra mắt Phạm Quỳnh – Tiểu luận viết bằng tiếng Pháp trong thời gian 1922-1932 – Essais 1922-1932, 1000 tập sách khổ 14, 5×20, 5. Việc xuất bản tác phẩm này cũng như bộ ba tập Du ký Việt Nam nói trên khiến năm 2007 có nhiều cuộc thảo luận về Phạm Quỳnh nhân ra mắt sách và còn âm ỉ lâu dài trên báo chí. Người dân thoải mái nói về Phạm Quỳnh, đặc biệt là khen ngợi tài năng và đạo đức của ông.

Năm 2011, NXB Hội Nhà Văn và Công ty Nhã Nam xuất bản 2000 cuốn sách gồm những bài viết cuối đời của Phạm Quỳnh, bao gồm 11 bài tạp văn và 51 bản ông dịch thơ Đỗ Phủ lấy tên chung là Hoa Đường tùy bút. Nhà văn Nguyên Ngọc đã viết ngay đầu sách bài Lạ lùng một cuốn sách dở dang. Ông viết đầy xúc động: “Cuốn sách này của Thượng Chi – Phạm Quỳnh, cầm lên, nhẹ tay đến xót xa (11 bài tản văn, bài dài nhất chỉ chín trang, bài ngắn nhất vọn vẹn một trang! Và mấy chục bài thơ dịch Đỗ Phủ). Những trang viết cuối cùng của một người, một đời. Dở dang, thậm chí bài cuối cùng còn dừng giữa dòng, mà lại rất có thể sẽ là bài tâm huyết nhất của ông, về Kiều, mà ta biết ông gắn bó đến chừng nào. Ông nói: “Tôi với Truyện Kiều không phải là thái độ một nhà văn với một tác phẩm mà là tâm lý một người có cảm giác là một hội một thuyền…” Và “Trong cuộc “lăn lộn” (ngày nay ta gọi là dấn thân)” ấy, như ta biết, Phạm Quỳnh đã thất bại. Ông lui về ẩn dật, và bắt tay viết Hoa Đường tùy bút. Vậy Tùy bút Hoa Đường là gì? Thoạt nhìn, mươi bài tạp văn, không có chủ đề chung, không đường dây dẫn dắt nhất quán, tản mạn, rời rạc, như chợt nhớ đâu viết đấy, chợt nghĩ gì thì nói ra… Nhưng mà đọc đi đọc lại, ngẫm kỹ, rất có thể đây là một sự chuẩn bị, chuẩn bị cho một cuộc tổng kết lớn, và sâu, rất sâu nữa, mà tiếc thay, ông đã không kịp làm”. Rồi: “Tiếc thay ý đồ tổng kết lớn của ông, báo hiệu qua mấy phác thảo ngắn mà sắc như dao này, đã phải dở dang, Nhưng quả đây là một cuốn sách lạ, ngắn vậy mà cứ muốn đọc đi đọc lại, bởi dẫu dở dang, đọc cứ như tác giả đang nói về chính những điều xã hội ta đang phải đương đầu hôm nay.

“Những tư tưởng lớn, dù chỉ mới được nói ra một cách manh nha, vẫn có sức đi xa lạ lùng của chúng. Và nghĩ cho cùng, cũng không hề chậm”.

Năm 2006 là năm đáng chú ý về hiện tượng Phạm Quỳnh xuất hiện trở lại trên xuất bản và báo chí Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam. Đầu năm, NXB Văn Học và công ty sách Thời Đại cho tái bản Thượng Chi văn tập của Phạm Quỳnh dày đến 1134 trang, in tới 1000 bản và chính thức bán và quảng cáo với bích chương lớn tại Hội sách thành phố Hồ Chí Minh tháng 3 năm đó. Tháng 8/2006 trong số 140 tạp chí hằng tháng Công giáo và Dân tộc có đăng bài Phạm Quỳnh, người nặng lòng với nước, rồi tháng 9, trong số 267 tạp chí Xưa và Nay, cơ quan của Hội Khoa học lịch sử Việt Nam lại đăng bài Người nặng lòng với nước, tạp chí Nghiên cứu và phát triển ở Huế, số 3 (56) năm 2006 đăng bài Phạm Quỳnh, người nặng lòng với nhà, rồi tháng 9, tạp chí Công giáo và Dân tộc lại đăng bài Phạm Quỳnh, người nặng lòng với tiếng ta. Tất cả mấy bài đăng trên mấy tạp chí Hà Nội, Huế, Sài Gòn kể trên đều là của Phạm Tôn.

Bẵng đi hai năm, lại thấy tác giả này xuất hiện trên Hồn Việt, một tạp chí của Hội Nhà Văn Việt Nam.

Số 15/9/2008 Hồn Việt có bài Ông Phạm Quỳnh là người nặng lòng với nước và số 17/11 là bài Phạm Quỳnh, cuộc phiêu lưu không tránh khỏi bi đát… hai nhan đề này là do tòa soạn đặt. Nhan đề vốn có chỉ giản dị là Ông quả là người nặng lòng với nước (bài 1 và 2)

Chúng tôi nghĩ sở dĩ có sự trở lại ngoạn mục của Phạm Quỳnh trên sách báo Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam một phần lớn là do trong Từ điển bách khoa Việt Nam xuất bản năm 2003, tập 3 đã có Mục Phạm Quỳnh, Nam Phong và có cả mục Pháp Việt đề huề với lời lẽ khá đúng mực, cởi mở hơn trước. Rồi năm 2004, Từ Điển Văn Học (bộ mới) của NXB Thế Giới ra mắt bạn đọc cũng đã có Mục Phạm Quỳnh do Nguyễn Huệ Chi viết (từ trang 1364 đến trang 1366) và mục Nhóm Nam Phong do Phương Chi viết (từ trang 1270 đến trang 1272). Nguyễn Huệ Chi viết: “Phạm Quỳnh là người làm việc không cẩu thả, dù dịch thuật hay trước tác, ông đều tra cứu cẩn thận, đắn đo câu chữ rất nhiều. Hơn nữa ông có thiên hướng thích loại văn chương nghị luận hơn là văn cảm hứng nên ngòi bút điềm đạm mực thước không phóng túng (…) Ngay cả những thiên du ký, phần tra soát luận lý vẫn nhiều hơn những trang nói lên tâm trạng và cảm xúc của mình, nên giá trị sưu khảo trong đó rất lớn (Chẳng hạn bài viết về lễ tế Nam Giao), nhưng đây đó vẫn có những nhận xét tinh tế dí dỏm. Là người biên khảo, lần đầu tiên Phạm Quỳnh cấp cho người đọc những khái niệm bước đầu về mỹ học nói chung cũng như về thơ, về tiểu thuyết… nói riêng (…) Là người chú tâm rèn luyện câu văn quốc ngữ sao cho kịp trình độ văn chương thế giới, nhất là diễn đạt được các phạm trù trừu tượng, như tư tưởng tâm lý, triết học… Phạm Quỳnh đã hết sức du nhập và Việt hóa được nhiều khái niệm bắt nguồn từ Hán ngữ và làm cho tiếng Việt phong phú lên rất nhiều. Tiếng Việt qua thời Nam Phong có vẻ như đằm lại, pha phách nhiều chữ Hán hơn thời Đông Dương tạp chí, nhưng, chính là với trường đào luyện của Nam Phong, nó đã có một bước ngoặt căn bản để đạt đến một hệ từ vựng cao cấp hơn hẳn trước, đáp ứng yêu càu phát triển văn hóa giai đoạn 1932-1945, nhất là trong hệ thống ngôn từ học thuật biểu hiện ở các công trình biên khảo nở rộ từ sau năm 1940.”

Một dấu hiệu chỉ rõ sự cởi mở hơn của Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam là ngoài những tác phẩm của Phạm Quỳnh được tái bản hoặc xuất bản lần đầu và những bài viết về ông đánh giá con người và sự nghiệp của ông công bằng hơn trước, còn có việc xuất hiện cả những sách viết về ông. Năm 2010, NXB Thanh Niên ấn hành 2000 cuốn Phạm Quỳnh, con người và thời gian của nhà giáo, nhà văn Khúc Hà Linh người cùng quê Hải Dương với Phạm Quỳnh. Đến đầu năm 2012, tác giả lại chỉnh sửa và bổ sung nhiều đến mức NXB Thanh Niên cho ra đời Phạm Quỳnh trong dòng chảy văn hóa dân tộc.

Quí 3 năm 2011, NXB Công an Nhân dân ấn hành 1000 cuốn Phạm Quỳnh, một góc nhìn của một người con xứ Huế, đại tá tiến sĩ sử học Nguyễn Văn Khoan. Đúng một năm sau, quí 3 năm 2012, lại cho ra mắt, Phạm Quỳnh, một góc nhìn (tập 2) của cùng tác giả. Nhà giáo kiêm nhà văn và đại tá kiêm tiến sĩ sử học ra hai tập sách đã dẫn đến hai cuộc hội thảo về Phạm Quỳnh, một ở Hải Dương, quê hương ông (tháng 6 năm 2010), một ở Huế, nơi ông sống những năm cuối đời và gửi lại nắm xương tàn (tháng 8 năm 2012). Cả hai cuộc hội thảo đều khẳng định Phạm Quỳnh là nhà văn hóa lớn, có công với nước trong việc xây dựng nền văn hóa dân tộc, nhất là ngôn ngữ dân tộc. Đặc biệt, cuộc hội thảo ở Hải Dương do chính Ủy ban Nhân dân tỉnh và ban tuyên huấn tỉnh ủy tổ chức. Cả hai buổi hội thảo đều được đưa lên truyền hình địa phương, hoàn toàn công khai, minh bạch với bàn dân thiên hạ.

Cuối năm 2013, NXB Tri Thức ấn hành Chúng tôi đã sống như thế của Phó giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Ánh Tuyết tại Hà Nội, và nhà văn nữ Hà Khánh Linh xứ Huế có tác phẩm Những dấu chân của mẹ (NXB Văn Học). Cả hai tác phẩm đều có viết về ông với lòng kính yêu vô hạn.

Như thế là giờ đây, Phạm Quỳnh con người suốt đời trung với nước, hiếu với dân, mặc dù có số phận oan nghiệt đã có thể ngậm cười nơi chín suối: Tâm nguyện của ông đã được thực hiện, nước đã độc lập, dân đã ngày càng được sống tự do và no ấm hơn. Và những đóng góp của ông cho nước, cho dân ngày càng được nhìn nhận công bằng hơn và vẫn giúp ích cho đời cứ như ông vẫn sống trong cuộc đời này.

Vì “Thác là thể phách, còn là tinh anh”, đúng như một câu thơ Kiều.

Thành phố Hồ Chí Minh 28/10/2014.

B.P.T.

“Vượt Ngục”

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 10:45 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười ba, kỳ 1 tháng 12 năm 2021.

Chuyện một người cháu ngoại- Một truyện ngắn ra đời (Phần 15)

“VƯỢT NGỤC”

Cuối năm 1965, Mỹ tăng cường bắn phá miền Bắc. Thành phố Hà Nội phải triệt để sơ tán về nông thôn. Hợp tác xã may nơi mẹ tôi làm sơ tán lên huyện Yên Dũng, Hà Bắc, mẹ đã nói với hợp tác xã cho tôi thay chân cô kế toán không đi theo hợp tác xã mà theo cơ quan chồng.Binh minh ca quyen tap san

Bạn Đoàn Di, học cùng trường Chu Văn An, nhưng không cùng lớp, thân nhau là do công tác Đoàn. Di làm tuyên huấn chi đoàn phụ trách báo tường Bình Minh do tôi chịu trách nhiệm chính. Năm 1958, tốt nghiệp phổ thông Di sang làm công tác Đoàn. Hồi này đang công tác ở quận đoàn Hai Bà Trưng. Từ ngày tôi bị ho lao phải xin thôi học ở Học viện Nông lâm về nhà điều trị thì Di giúp đỡ tôi bằng cách cung cấp các tài liệu do Di đi điều tra viết thành báo cáo về công tác giáo dục thiếu nhi để tôi viết thành bài đọc trên đài truyền thanh thành phố. Đài phát có tiền Di lại lĩnh đem đến nhà cho tôi. Thường mỗi lần phát được 4 đồng một bài. Có bài được phát lại, được thêm 4 đồng nữa..

Bây giờ tôi khá hơn, lại gập lúc cấp bách, Di lại phải ra tay. Đang định đến nhà Di chơi thì Di lại đến nhà mình. Vừa hấp tấp nhảy ba bậc cầu thang một, vừa hổn hển nói. Hay lắm mày ạ. Hay lắm. Lên đến gác, mới lắp bắp nói rất lộn xộn, đầy phấn khởi, sôi nổi mình nghe mãi mới hiểu ra cậu ta muốn nói thế này: Có một hợp tác xã vận chuyển bằng thuyền buồm đang cần giáo viên văn hóa. Đoàn thuyền của họ đi Nam Định, Tuyên Quang, Thái Bình… Thanh niên ở Doan Di tređó rất tốt, nhiều thành tích lao dộng nhưng văn hóa kém. Đã nhiều lần hợp tác xã tuyển giáo viên bổ túc văn hóa, nhưng họ đều bỏ hết. Không chịu nổi cảnh sống của anh em lái thuyền “Ngày làm bò, đêm làm chó”, “Ăn đằng lái, đái đằng mũi”… Di vội đi, hẹn mình 13 giờ lại nhà chơi, vì cậu ta vẫn thấy còn có nhiều cái thú trong câu chuyện về hợp tác xã mà chưa nói hết. Đúng giờ, mình đến thì Di mời ăn bát cháo trai  bà Hòa nấu tao để phần mày rồi nói rất sôi nổi về đoàn thuyền và những điều thú vị mình sẽ được chứng kiến, những con người rất đáng quí, giản dị mà cao đẹp, còn đưa cho mình xem cả một bản ghi sơ lược tình hình thanh niên hợp tác xã ấy. Mình thật cảm động khi Di nói hôm biết được việc này là tao thấy thích  quá mày ạ. Tao nghĩ thế nào cũng phải gài mày vào đây cho bằng được… Sau khi nói sơ qua cho Di biết về việc xin làm kế toán ở hợp tác xã may mẹ mình làm việc, xem ra mờ mịt lắm, mình chỉ hỏi Di một điều. Liệu việc làm đó có đòi hỏi nhiều sức khỏe lắm không. Di hẹn ngày hôm sau sẽ đi hỏi cụ thể, biết là báo ngay.Ngo Thi Hoa tre

Chiều 23/3/1965, tôi đến Khu đoàn Hai Bà Trưng gặp Di. Điều kiện của hợp tác xã thuyền buồm là làm việc vĩnh viễn, vừa công tác bổ túc văn hóa, vừa làm phụ máy, phụ lái để đào tạo thành thợ máy, lái tàu… Yêu cầu sức khỏe rất cao, như thủy thủ. Thế là chịu… Di tiếc, còn nói là hôm nọ có đọc một truyện của Hung-ga-ri, có một câu Dài như một ngày không bánh, tao nghĩ Dài như một ngày tìm việc của mày. Di bảo qua việc này mới thấy là mày chín chắn hơn tao nhiều. Tôi bảo ngay chẳng qua tôi gặp nhiều điều không may hơn mà thôi.

Hôm sau, khá hơn, tôi đạp xe sang trường cũ bên Cổ Bi, tìm thầy Bá dạy triết học trước kia rất mến mình Ton That thanh chup cung bac Tan (anh tach rieng)là học trò mê triết. Thầy hứa sẽ cố gắng tìm việc làm tạm, có thể ở trường Lâm Nghiệp có thể phụ nặn tượng với nhà điêu khắc Diệp Minh Châu… Lại có những hi vọng mới. Lâu nay, tôi chuyên sống bằng rau muống luộc và… hy vọng. Trên đường về, rẽ vào chùa sư già em ruột bà ngoại. Thành ra về đến nhà đã hơn bốn giờ chiều. Em Thân bảo trưa nay mẹ về vui vẻ cho biết hợp tác xã nhận mình, hẹn trưa nay hai giờ lên khu để họ hỏi về nghiệp vụ và sức khỏe. Lỡ rồi. Chiều mẹ về, mình nói đùa khu họ từ chối, có người khác rồi. Không ngờ mẹ nói cũng biết rồi, sáng nay khu đã cử người khác đến rồi. Tôi bảo thế cũng tốt, làm nghề kế toán tiền nong phiền phức lắm. Mẹ thì rất buồn vì phải đi mà không có tôi, người luôn chia vui sẻ buồn với mẹ. Tối 26/8, mệt không đi dạy học bổ túc văn hóa, phải nhờ em Thân đi dạy hộ. Nhưng lớp ít người học quá, nhà trường đã giải tán để học viên sang trường khác học. Thế là tôi thất nghiệp hoàn toàn. Những ngày tiếp theo lại đọc sách, suy nghĩ về những gì nên làm trong thời gian tới, vì “nghỉ hè” đến đây phải chấm dứt, lại tranh thủ học tập ráo riết chuẩn bị cho các cuộc “vượt ngục mới”. Việc phải nghỉ ở nhà đối với tôi bao giờ cũng là một cực hình, tôi coi như nhà ngục vậy.

Hôm sau, chị Thủy bà chị dâu yêu quí của tôi về gợi ý có thể nhờ bác sĩ thân sinh chị giúp xin việc ở vùng mỏ, vì ông đang làm giám đốc bệnh viện Hòn Gai.

Sáng 29/8 đài phát thanh mới phát tin 500 máy bay Mỹ bị hạ thì tối đã là 502 cái. 30/8 cả thành phố là một ngày hội chiến thắng. Các áp phích lớn ở mỗi đầu phố, trên các báo và các bảng tin đều thấy nổi bật con số 500. TNguyen Huu Ly chup riengôi viết ngay một bức thư mừng quê Nghệ An của bạn Nguyễn Hữu Lý đã hạ máy bay thứ 500. Tem thư có hình máy bay và con số 500. Buổi tối, một đội nghệ sĩ tuyên truyền đến biểu diễn và chiếu phim thông báo tin chiến thắng. Cả Thủ đô nhộn nhịp hẳn lên, chuẩn bị mừng đất nước tròn 20 năm độc lập. Cũng hôm nay, mình vừa bắt đầu chương trình học tập mới để “đợi việc” thì Di đến báo tin vui: Xí nghiệp Cảng sông Hồng lấy người làm công tác bổ túc văn hóa. Di đã giới thiệu mình và đến nay, mọi chuyện đều thuận buồm xuôi gió. Nghe Di kể mình tràn đầy hy vọng, tin là lần này sẽ thành công. Thì Di lại bảo Không dám chắc hoàn toàn, nhưng rất nhiều triển vọng. Có lẽ Di nhớ chuyện lần trước.

Hai đứa đi bộ xuống tận đường Bạch Mai, vừa đi vừa nói chuyện. Trong cuộc sống từ nay về sau hai đứa mình sẽ mãi mãi ở bên nhau, cùng giúp đỡ nhau, thúc đẩy nhau tiến lên. Thật không gì sung sướng hơn được có những người bạn chí tình như thế..

Sáng 31/8, Di cùng mình đi xe đạp đến cảng sông Hồng, qua dốc nhà máy xay Lương Yên, lên đường trên đê đi đến chỗ dốc Vĩnh Tuy thì rẽ trái vào văn phòng Cảng. Nộp hồ sơ buổi sáng thì chiều phòng tổ chức hành chính chính thức công nhận mình vào làm việc. Anh Hoan trưởng phòng tiếp mình rất niềm nở, trao đổi chân tình đầy tin cậy và thiện cảm. Mình biết đây là công của Di. Bạn cũng cho mình biết thêm là anh Hoan đã giấu bệnh, đi bộ đội lần thứ hai, sau bị chảy máu dạ dày, mới về đây. Cuộc “vượt ngục” kỳ này thành công tốt đẹp đến kỳ lạ, xưa nay chưa từng mơ tưởng đến. Mình sẽ làm công tác bổ túc văn hóa, lo việc học cho hơn 1000 con người đồng thời lo cả văn hóa quần chúng. Như thế là tất cả mọi khả năng vốn có của mình tu luyện lâu nay sẽ được tận dụng, những điều mình học tập miệt mài trong “nhà ngục” đều có ích cả. Thật là hay. Càng nghĩ, càng biết ơn bạn Di, một người bạn chân tình. Bước ngoặt lớn nhất trong cuộc đời mình đã bắt đầu.

Vội về nhà báo tin ngay cho em Thân và chuẩn bị lên Sơn Tây báo cho Vũ Văn Chỉ, người bạn thân thiết, thương yêu mình như anh ruột trong những ngày đen tối bệnh tật nặng nề và bị kỳ thị ở Học viện Nông lâm. Ra bến xe, chuyến xe cuối cùng đi Trung Hà đã chạy được hơn nửa giờ rồi. Xe đi Sơn Tây cũng chỉ còn chuyến cuối cùng. Mình không do dự lên ngay xe đi Sơn Tây, trong bụng không có gì cũng chẳng thấy đói. 20 giờ thì đến Sơn Tây. Không biết đường đi Quảng Oai, đành phải đi hỏi. Tình cờ gặp một anh bộ đội về phép “tranh thủ” cũng đi về lối ấy. Hai đứa cùng đi, đường xa, mỏi mệt, trời lại sắp tối, có nhiều lúc muốn mưa, khắp nơi vắng ngắt lặng tờ, nhưng hai đứa mình vừa đi vừa chuyện trò không biết chán, rất ý hợp tâm đầu, chia nhau từng chiếc kẹo, hớp nước. Đến chỗ chia tay, tưởng như dã thành đôi bạn thân mà vẫn chưa biết tên nhau, toàn cậu cậu tớ tớ. Có lẽ tay ấy cũng cùng tâm trạng như mình: Anh ta đang đi về với người anh yêu để báo một tin vui.

21 giờ, mình đến trại Yên Bồ giữa sự ngạc nhiên vui mừng của mọi người… Còn Chỉ, cảm động đến không nói lên lời… Đêm ấy, hai đứa mình xuống nhà ăn của trại. Chỉ sáng kiến lấy cái màn cá nhân bắc ngang đầVu Van Chi nhin ngangu hai cái bàn ăn ghép vào nhau, trên trải chiếu, hai cái đầu nằm trong màn, hai thân mình ruỗi chân thò ra ngoài thì đã có cái chăn đơn che chắn muỗi. Tự nhiên, Chỉ tâm sự rất nhiều điều sâu kín, quan trọng mà xưa nay mình chưa từng biết. Mệt, mình chỉ nằm nghe, không nói gì và cũng quên luôn báo cho Chỉ cái tin mừng mà mình lên đây để báo cho Chỉ biết.

Mình ngủ một lúc, chợt tỉnh dậy, thấy Chỉ vẫn còn thức, hai đứa lại nói chuyện cho đến sáng. Trong cuộc đời, chúng mình sẽ mãi mãi ở bên nhau, gắn bó cuộc đời với nhau, cùng động viên nhau tiến lên. Tối 1/9, chúng mình đi bên nhau trên con đường vắng dẫn ra nghĩa địa Bất Bạt. Hai đứa chăm chú lắng nghe ý kiến của nhau về những bước đường đi tới, mạnh dạn can thiệp vào cuộc sống của nhau với tinh thần trách nhiệm cao, coi cuộc sống của bạn như cuộc sống của chính mình. Sau khi nghe mình kể về những ngày vừa qua và về tin vui. Chỉ sung sướng lộ ra nét mặt, cảm động nói: Tôi tin là ông sẽ làm được…chỉ Ve o tocần ông khỏe. Như thế có nghĩa là từ nay ông không được ngoan cố nữa đấy… Tôi hỏi nói thế là thế nào thì Chỉ nói ngay tôi có giúp ông gì về vật chất, thì ông phải nhận, không được trả lại như trước. Mình nhìn bạn, không biết nói gì; trước mặt mình là một người bạn, một người em thân thiết.

Cả buổi sáng 2/9 này, trại Yên Bồ mổ lợn tát ao. Chỉ đánh cá, còn mình thì mổ cá, rán cá, nấu canh cá dấm. Một bữa ăn toàn cá tuyệt ngon, vui vẻ. Riêng ý nghĩa bữa tiệc này thì chỉ hai đứa mình hiểu rõ: Không phải chỉ để mừng ngày 2/9, nước ta 20 tuổi mà còn mừng tình bạnLich ngay 3 thang 9 của chúng mình bước vào một cuộc đời mới.

Buổi chiều, lên Trung Hà, Chỉ mua vé xe cho mình về Hà Nội. Chỉ cầm cái túi nhỏ của mình, dặn là để cho ông ba quả chanh đấy nhé. Xe sắp chạy, Chỉ còn ló mặt qua khung cửa nhìn mình mãi, cặp mắt nâu nâu, chân thật, dễ thương…

Về đến Hà Nội, lục túi, mới biết là ngoài ba quả chanh to còn có… 16 đồng. Thảo nào lúc ra bến xe Chỉ cứ nhắc đi nhắc lại là tao cho cái gì là phải lấy đấy, vì có phải là cho cá nhân mày đâu.

Sau một ngày thăm thú các lớp học bổ túc văn hóa đang thực hiện tại cảng, gặp gỡ giáo viên, hôm sau ra ngoại thành, đạp xe hơn 100km dưới trời nắng gắt, tìm mua sách cho học viên. Không đâu còn. Dọc đường đi Châu Quì, gần sân bay, đều có người nằm rải rác ở bờ ruộng săn máy bay. Một khẩu súng trường, một tấm ni lông hay bạt che nắng và một công nhân hay bộ đội thoải mái nằm ở dưới bình tĩnh chờ máy bay đến. Một nét mới của Hà Nội.

Chiều Lê Đăng Quang cùng học lớp 10C với Di đến cho mấy hộp Phi-la- tốp, thứ thuốc bổ tốt nhất thời ấy làm từ nhau thai nhi.

Le Dang QuangĐêm qua, chị Thủy về, sáng nay 5/9 anh Đại và cháu Ngọc về. Cả nhà sum họp, ai cũng mừng cho mình, cùng bàn cách giúp mình giữ vững vị trí chiến đấu. Rồi Chỉ cũng về, đem cho đường và vitamin B1. Nói chuyện linh tinh một lúc rồi Chỉ ngồi lặng yên ngắm…mình! Cảm thấy ngượng, nhưng sung sướng vô hạn trước ánh mắt dịu dàng, đầm ấm của bạn.

Hôm sau, mưa rất to, mình ăn cơm vội rồi ra cảng, thăm các lớp học, Học viên thưa thớt… Cứ nghĩ đến những khó khăn của các gia đình công nhân, nhất là nữ công nhân bốc dỡ, mình lại xúc động, mong làm sao cho các giờ học của họ bổ ích cho đời sống hằng ngày hơn nữa. Thế là bắt đầu tự biên soạn lấy tài liệu dạy tập đọc, chính tả lấy từ sách báo cách mạng nhưng làm gọn lại mỗi bài chỉ 20-30 dòng đánh máy. Tự mình làm lấy hết, giải quyết được nạn thiếu tài liệu dạy học.

Ngày 7/9, suốt cả buổi chiều cùng anh Nguyễn Quang Tặng, người tạm phụ trách công tác bổ túc văn hóa làm danh sách học viên ở các đội 1, 2, 3 và 4. Nhiều bác gái ngoài 60 tuổi mà vẫn vác những kiện hàng 80kg, những bao đường 100kg. Anh Tặng là công nhân sửa chữa máy, đã học hết lớp 10. 30 tuổi, nhưng anh trẻ hơn nhiều do da trắng hồng, người mập mạp, mắt rất sáng, lông mi dài mà cong. Cùng đi làm việc với mình, anh vẫn mặc bộ quần áo bảo hộ lao động cũ, rách. Đầu thường đội mũ lưỡi trai nhàu nát đã bạc. Trời mưa thì đội thêm trên mũ cái nón sơn xanh phòng không. Nhưng trông anh vẫn gọn ghẽ. Anh nói năng chắc chắn, không lời nào thừa. Cái vẻ trọng nội dung hơn hình thức của anh khiến mình chú ý và cảm mến. Anh rất khát khao học. Chính vì anh chỉ có làm việc và học thôi cho nên anh em vẫn gọi anh là sư ông. Anh rất tán thành việc mình đến ở tập thể và cố gắng giúp mình làm việc tốt.

Anh Dai Chi Thuy va be Anh Ngoc

Sau khi gặp cậu Tuyên để hỏi những nhạc cụ nào cần nhất cho một đội nghệ thuật quần chúng của cơ sở như xí nghiệp Cảng Sông Hồng, chiều 8/9, mình đi Mậu dịch Tổng hợp để xem giá nhạc cụ. Tình cờ giữa đám đông người mua sắm, mình gặp bạn Long bán báo dạo. Bạn chạc tuổi mình, chẳng may bị bệnh chân tay co giật, nói khó, nét mặt cũng có những biểu hiện bất thường, méo mồm, xếch mắt. Long rất mừng thấy mình đã có việc làm, nói với nhau vài câu chuyện, rồi Long phải vội vã đi đến nhà xuất bản theo lời hẹn để đưa cho họ bản mình dịch một cuốn sách viết về Axtơrốpxki. Lúc bọn mình nói chuyện, nhiều người đưa mắt nhìn một thằng cao gầy trò chuyện thân mật với một thằng thấp, thân hình loằng ngoằng dị dạng. Cảm ơn bà con, không ai nhỏ to bàn tán hay chỉ trỏ gì như nhiều lần khác mình từng gặp.

Bang Khen Quang Binh 3

Ngày 12/9, cậu Phạm Khuê đến chơi, rủ mình cùng đến cậu Phạm Tuyên. Chờ rất lâu, định về thì gặp cậu Tuyên. Hai cậu nói chuyện với nhau về sức khỏe, gia đình, công tác… Mình nói rất ít, chỉ nghe. Sung sướng xúc động nghĩ rằng mình đang đi trên con đường đúng đắn, để trở thành con người như các cậu, những người cách mạng tự nhiên, chứ không phải là những người cách mạng lên gân, diễn vai người hùng.pham tuyen choi dan

Sáng hôm sau, mưa to kỳ lạ. Xe đạp lại hết hơi. Đi được tới nơi đúng giờ làm việc thật là may hết sức.

Dạo này, trưa nào mình cũng làm việc, không dạy thì cũng theo dõi các lớp học toàn cảng trải dài hơn một cây số. Thế là sinh ra cái tật ngủ bất chợt. Về đến nhà, đặt lưng là ngủ say như chết. Chưa định ngủ cũng cứ gục xuống mà ngủ tít đi.

14/9, chính thức ký hợp đồng. Thời hạn ba tháng. Phụ cấp 35 đồng. Tối, họp chi đoàn khu phố lần cuối. Mình giới thiệu Nguyễn Văn Xy khối 86 vào đoàn. Nghe mẹ nói thì Lê Đức Đạt thợ đúc nhà in Nhân Dân đến thăm hai lần mà không gặp. Mong gặp Đạt, người mà ở xí nghiệp in ai cũng tưởng là em ruột mình, vì hai anh em có nét mặt rất giống nhau, lại đối xử với nhau đúng là anh em. Một anh kỹ tính là anh Việt Quốc ở tổ sửa bài không tin vì thấy tính nết khác nhau quá. Một tối mình làm ca đêm, anh ta lên Con dau khen thuong giao ducphòng ngủ của thợ đúc, thấy mình đang vá áo cho Đạt mới tin.

15/9 thì mẹ đi Hà Bắc sơ tán theo hợp tác xã, đưa cụ Hạt lão bộc đi cùng. Trưa, mình đi kiểm tra cácPham Khue mot minh o bac lieu lớp học, không về nhà được. Thế là còn lâu lắm mới gặp mẹ. Mong mọi sự may mắn. Cảnh nhà vắng vẻ, em Thân có vẻ buồn. Hai anh em cùng nhau dọn dẹp nhà cửa, tự nhiên thấy thương yêu nhau hơn, có trách nhiệm với nhau hơn.

Những buổi họp giáo viên bổ túc văn hóa bao giờ cũng vui. Đó có lẽ một phần là do hôm ấy phát lương. Thật ra thù lao cho người dạy chẳng bao nhiêu, chỉ vài hào mỗi tiết. Nhưng anh em thích thú là câu tuyên bố của mình hôm gặp mặt đầu tiên là Tôi xem quyền lợi của anh em là thiêng liêng và sẽ cố hết sức tăng thêm giá trị của nó. Mà nói sao là làm thật như thế. Chồng dì tôi là giáo sư nổi tiếng, hàm bộ trưởng. Theo chế độ bao cấp, ông được hưởng rất nhiều thứ mà ông không hề dùng đến. Ví như thuốc lá, sô cô la, kẹo. Thế là tôi đem số tiền thù lao ít ỏi của anh em giáo viên nhờ dì tôi mua hộ những thứ ấy. Khi họp, ai hút thuốc lá thì có thuốc lá xịn, người có con nhỏ thì có kẹo Tây… Ai cũng vui. Sau đó tôi mới bàn công việc, rút kinh nghiệm tháng qua. Anh em thấy tôi hết lòng với mình thì họ cũng hết lòng với công việc. Nhờ thế, cuối năm, cảng chúng tôi được công nhận xóa nạn mù chữ, trường có tiểu học và trung học cơ sở. Còn được cả giấy khen của Bộ Giáo dục. Câu Đèn pha chiếu sáng bến Phà Đen lan truyền toàn cảng trong niềm vui đón tin mừng dồn dập đến với hơn 1000 cán bộ, công nhân viên ở đây.

Tôi sống rất vui vẻ.

Bang khen bo tuc van hoa

Không ngờ cái thông báo của công an khu vực (tên là Tín) rằng tôi là cháu ngoại Phạm Quỳnh, đã bị ta xử tử năm 1945, hiện chưa có hành động phá hoại đã đến cảng, nhưng ban lãnh đạo chờ cho đến khi được Sở giáo dục công nhận và Bộ giáo dục cấp giấy khen rồi mới xử. Họ truy lại hồ sơ xem tại sao tôi là người như thế mà lại lọt được vào xí nghiệp nhà nước. Thì ra có khuất tất thật. Không qua phòng lao động quận mà lại do Khu đoàn giới thiệu về. Họ quyết điều tra đến cùng. Đầu tiên là cử người lên chất vấn bí thư khu đoàn Hai Bà Trưng là đồng chí Vương Tước. Tất nhiên bí thư quận đoàn mời Đoàn Di là người đề xuất và tham mưu cho ban chấp hành ra quyết định giới thiệu tôi về cảng làm công tác bổ túc văn hóa. Sau này, chính Đoàn Di đã kể lại cDoan Di deo kinhho tôi buổi làm việc này. Bí thư Vương Tước mời Di lên và hỏi ngay vì sao lại giới thiệu với đoàn về tôi để nay cơ sở người ta phản đối dữ dội, trách đoàn vô trách nhiệm và mất lập trường, không có quan điểm giai cấp, v.v… Di nói ngay lý do tôi giới thiệu vì anh ta là bạn thân của tôi, tôi biết anh ta rất rõ, tôi rất tin anh ta làm được việc này.Tôi và anh đều là những người cách mạng, một lòng phục vụ nhân dân. Nhưng tôi tin là anh ta còn cách mạng và phục vụ nhân dân tốt hơn tôi và anh nhiều. Tôi bảo đám thế. Chỉ cần ta đừng có cái nhìn hẹp hòi mà chỉ nên nhìn thẳng vào sự thật, vào công việc mà anh ta làm, tư cách mà anh ta thể hiện, v.v… Tất nhiên Di không nói gì đến “bí mật” khiến chúng tôi phải đi con đường nhờ đoàn giới thiệu mà không qua phòng lao động: Tôi không thể có giấy khám sức khỏe đủ tiêu chuẩn lao động. Hồi ấy tôi vẫn đang điều trị bệnh lao phổi mắc từ 1962 chưa khỏi, nhưng phải lén chữa tại nhà để tránh kỳ thị của xã hội ngày ấy còn nặng nề với bệnh này.

Bí thư Vương Tước là người biết điều. Từ đấy mọi việc có vẻ lắng xuống. Nhưng thật ra tôi không được làm công tác bổ túc văn hóa nữa mà thành một nhân viên tài vụ của xí nghiệp, lúc đầu làm ở đội 3 dưới quyền đội trưởng Trần Cát, anh ruột bí thư đoàn cảng bấy giờ là Trần Lợi. Rồi tiếp nữa là làm thống kê kiêm kế toán của đội 5, một đội mới thành lập, gồm toàn những con người được tuyển chọn riêng.

Anh Hoan, trưởng phòng tổ chức hành chính trước kia đã chuyển đi cơ quan khác. Anh vẫn giữ nếp giản dị, không mang cặp hay túi đeo mà chỉ có một cuốn sổ cầm tay hoặc đút túi. Hôm anh trở lại thăm cảng, có tìm tôi thì được chỉ đến văn phòng đội 5. Anh nhanh nhẹn, vui vẻ bước ngay xuống căn hầm phòng không của đội xây ngay trước văn phòng khi tôi đang đọc Lỗ Tấn. Gặp nhau anh hỏi ngay thế nào ổn không. Tôi đáp là càng ở đây tôi càng có điều kiện hiểu thêm nhiều về con người, được xem nhiều vở kịch hay, có điều chỗ ngồi để xem có hơi chênh vênh, nhiều lúc tưởng ngã gẫy xương. Sau tôi biết anh có ý giới thiệu tôi về làm việc bên Thành Đoàn Thanh niên Lao động Hà Nội làm công tác đối ngoại, cần ngoại ngữ và quan điểm vững vàng. Anh bảo với Di, làm gì cũng phải có thủy có chung chứ. Biết tin này, cả nhà tôi đều mừng, nhất là em Thân. Chỉ có tôi là không thích ra đi vào lúc này, vì kịch đương hay, tôi không phải chỉ xem mà hình như còn đóng một vai trong vở kịch đó.

TP Hồ Chí Minh ngày 17/1/2019

P.T.

CÔ Tuyết tôi

Filed under: Chuyện một người cháu ngoại — phamquynh @ 10:16 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười ba, kỳ 2 tháng 11 năm 2021.

CHUYỆN MỘT NGƯỜI CHÁU NGOẠI – PHỤ LỤC:

CÔ TUYẾT TÔI*

Phạm Tôn

Chưa bao giờ đến nhà cậu Tuyên mà tôi được đón chào nồng nhiệt như thế. Cô Ánh Tuyết vợ cậu reo vui trong nụ cười tươi rói: Thành đến, thật là may quá, đang không biết làm sao, hỏi ai… Nói rồi cô đưa ra một chén nước chấm có đủ chanh tỏi ớt và nói với tôi là hai vợ chồng làm ốc ăn. Ốc mít mới mua sáng nay, béo lắm,


nhưng khi ăn cả hai đều nói là ăn ốc rõ ràng mà vẫn không ra là ăn ốc, hình như còn thiếu một vị gì… Cô mở cái nắp ấm nhôm đun nước ra, một mùi ốc luộc lá sả thơm ngào ngạt bốc lên, lại dùng cái môi múc canh múc ốc ra bát cho tôi, bảo tôi ăn thử một con. Ốc béo ngậy, nhưng chấm vào chén nướcchấm cô pha thì đúng như cô nói rõ ràng ăn ốc mà thấy như không phải ăn ốc. Tôi nhớ lại những bữa ăn ốc của cả nhà tôi, hầu như mọi người đều thích ăn ốc. Và phát hiện ra ngay: Nước chấm thiếu gừng. Tôi hỏi cô nhà có gừng không, cô lấy ra ngay một củ, rửa kỹ rồi giã mấy lát gừng to. Ăn thử, cả ba đều vui vẻ. Có thế mà nghĩ mãi không ra. Rồi cùng ăn ốc, húp cả nước ốc vì cô bảo đảm làm rất sạch. Cậu Tuyên khen ngon quá…

Sau tiệc ốc, cậu mới hỏi tôi có việc gì mà đến sớm thế, sức khỏe thế nào, gia đình đi sơ tán những đâu… Tôi kể sơ qua, rồi nói lý do đến cậu. Trước hết báo tin mừng là Đoàn Di bạn Chu Văn An mà cậu đã gặp kiếm được việc làm cho tôi rồi. Bắt đầu đi làm từ tháng 9/1965. Tôi không xin được việc vì không sao có được giấy khám sức khỏe đủ sức làm việc. Bạn Di nghĩ ra cách đi theo con đường không qua phòng lao động quận mà do khu đoàn Hai Bà Trưng nơi Di đang công tác giới thiệu về nhận công tác bổ túc văn hóa và văn hóa quần chúng tại xí nghiệp Cảng Sông Hồng. Cô cậu đều mừng cho tôi vì cả gia đình đi sơ tán hết, chỉ còn mình tôi ở Hà Nội, nay đi làm có lương ăn lại ở đơn vị có nhiệm vụ vừa sản xuất vừa chiến đấu phải bám trụ Hà Nội, cũng như cậu làm ở Đài Tiếng nói Việt Nam phải bám trụ ở Hà Nội. Khi tôi nói ra lý do khiến phải đến sớm vì nhất định phải gặp cậu cho kỳ được, may gặp cả cô nữa, thì cả hai đều ngỡ ngàng. Tôi được đi làm mà chỉ có một áo đã sờn một quần lành lặn lại là vải chéo xanh đã cũ, phiếu mua vải cũng không còn vì năm nào nhà cũng phải thay đình cho một cái màn nào đó và bao giờ mẹ cũng lấy phiếu của tôi để mua. Vì mẹ thấy tôi chẳng yêu cầu gì về quần áo, do ốm, chỉ ở nhà. Việc quan trọng thứ hai là làm ở đây thì phải ăn ở nhà ăn tập thể của xí nghiệp, mỗi tháng 15 đồng kèm tem phiếu. Nhưng tôi là nhân viên tạm tuyển lương lĩnh cuối tháng sau khi làm. Cậu bảo chuyện đó thì dễ, cậu cho, nhưng chuyện cấp bách bây giờ là mua ngay quần áo, mà không mua loại vải chéo mau hỏng, cứ mua ca ki loại tốt cho bền. Áo thì mua pô pơ lin vừa dẹp vừa bền. Cậu thu dọn tiệc ốc để cô cháu tôi đi sớm cho được việc, bấy giờ hàng hóa khan hiếm, thứ bền tốt càng mau hết cô cháu tôi phải đi ngay. Tôi đạp xe đèo cô mang theo đủ cả phiếu vải và tiền như cậu dặn.

Năm 1957, cậu tổ chức cưới cô tại Khu học xá Nam Ninh (Trung Quốc). Tôi gửi quà mừng đám cưới cậu là lá thư báo tin tôi đã được kết nạp vào Đoàn Thanh niên Lao động ngày 1/3/1956, cậu viết thư báo cho biết cả hai vợ chồng đều sung sướng nhận quà của tôi. Sau đám cưới, cậu đưa cô về Hà Nội giới thiệu với gia đình và cùng nhau đi hưởng tuần trăng mật ở Tam Đảo. Có lẽ em Phạm Thanh Tuyền tôi có trong lòng mẹ từ dịp ấy nhưng em lại chào đời ở Nam Ninh (Trung Quốc) ngày 11/5/1958 nơi khu học xá đứng chân. Về sau em khai lý lịch, nhiều nơi tự ý sửa thành Nam Ninh (Nam Định) họ ngỡ em khai sai. Khi hai vợ chồng đều về nước, cậu bắt đầu làm việc tại Đài Tiếng nói Việt Nam, còn cô chờ phân công công tác, hai mẹ con tạm ở nhà mẹ tôi 16 Hàng Da. Sau cô nhận công tác ở Trường học sinh Miền Nam Hải Phòng mới đưa em đi theo. Em còn quá nhỏ, phải nhờ U Viết là người trông nom cô Hoàn chị cậu hồi nhỏ. Từ đấy cô mới đỡ khổ về vật chất, thì lại khổ về tinh thần. Cô có người giúp việc mà người ta cho là người hầu, chứng tỏ cậu là con quan, còn giữ nếp bóc lột nhân dân lao động, do đó việc xét kết nạp Đảng của cô bị chậm lại để xem xét sau. Cứ thế cô chịu đựng tất cả nuôi em Tuyền lớn dần.

Ngày 4/1/1965, trời mưa nhỏ hạt nhưng vẫn lạnh lắm. Cậu Tuyên đưa bé Tuyền lên gửi mẹ tôi trông hộ và dặn tôi chăm sóc dạy dỗ em. Trước đó khá lâu, cô Tuyết cùng cậu đến bàn bạc với tôi về chuyện này. Cô vẫn ở Hải Phòng, cậu lại hay đi công tác đột xuất nên gửi em ở nhà tôi. Con bé khỏe mạnh, thông minh và gan dạ. Anh em đi đâu cũng có nhau, kể cả hôm 10/3 đi tàu điện vào tận Hà Đông thăm anh Phạm Hồng Sơn từ 1 giờ trưa. Em nhỏ mà rất ý tứ, để yên cho chúng tôi trò chuyện, chỉ mở to đôi mắt đen nhìn, không hỏi gì.

Rồi tôi mặc quần áo cô Tuyết mua cho đến xí nghiệp Cảng sông Hồng ở đầu dốc Vĩnh Tuy bắt đầu cuộc vô sản hóa gần chục năm trời cho đến 1973 mới về lại báo Nhân Dân nơi tôi đã đến từ ngày vào đời. Mọi biến chuyển thăng trầm của cuộc đời tôi vợ chồng cậu đều theo dõi và khi nào tôi cần đều giúp đỡ tận tình. Lần nào cô vào công tác Sài Gòn cũng ghé nhà tôi, cho quà và chủ yếu là trò chuyện chân thành như hai người bạn tri kỷ, nói thật nói thẳng hết với nhau mọi chuyện đời. Một lần đi công tác, cô ghé nhà tôi, thấy treo chữ NHẪN to trên nền đỏ ở chỗ dễ thấy nhất, hằng ngày đi qua đi lại nhiều nhất, cô cười nói: Nhà mình, ai cũng phải nhớ chữ Nhẫn, không bao giờ được quên… Có năm cô vào công tác Thành phố Hồ Chí Minh nhưng bị tai biến bệnh tiểu đường mà cô bị trước tôi nhiều năm. Hồi ấy, Trần Hà mới là người yêu của Tuyền đến báo tôi biết và đưa đến thăm cô ở bệnh viện Thống Nhất. Cô bé nhỏ, yếu ớt nằm phẳng lì trên giường bệnh thở thoi thóp. Nhưng vẫn mở cặp mắt đen tươi nhìn tôi, nhận ra tôi. Tôi với Hà bàn kế hoạch tiếp tế hằng ngày: vợ chồng chúng tôi nấu cháo, mua sữa đậu nành để sau giờ làm việc Hà lấy xe đạp của tôi đem vào viện bón cho cô.

Năm 1997, tôi bị biến chứng tiểu đường gây hôn mê vì máu nhiễm xê tôn phải cấp cứu ở bệnh viện Nguyễn Trãi. Không hiểu sao năm ấy mưa to kéo dài thế. Tôi nằm phòng cấp cứu suốt ngày mở máy lạnh, đèn tuýp sáng chẳng biết chuyện gì, chỉ thấy người tới thăm hoặc vợ tôi đi mua thuốc ngoài viện về đều lướt thướt áo mưa, tóc dính vào mặt. Tôi nằm trên giường, mình mắc đầy ống truyền dịch cốt giữ mạng sống, chẳng còn thiết gì bên ngoài, mặc kệ tất cả bác sĩ y tá muốn làm gì thì làm. Sau này vợ tôi kể khi thấy cô Tuyết đến bên giường thì mắt tôi sáng lên, tươi tỉnh hẳn. Cô đi công tác ghé qua nhà, được chỉ cho đến chỗ tôi.

Sau trận cận kề cái chết năm ấy, tôi nghĩ không lẽ bao năm cất công tìm hiểu về ông ngoại mà lại cứ thế ôm cả mớ đi xuống mồ chỉ vì cứ nghĩ tài liệu thu được còn ít ỏi quá, và nhất là tài năng của mình còn kém lắm nên không dám viết. Thế là ra viện tôi bắt đầu viết ngay về ông ngoại, cố gắng mỗi năm mỗi bài.


Chí ít cũng kể lại cho người nhà biết những gì mình biết. Viết không nghĩ đến chuyện in, xuất bản gì cả. Năm 1998: Người nặng lòng với tiếng ta, bài dễ viết nhất và cũng dễ được chấp nhận nhất. 1999: Người nặng lòng với nhà, bài mang nhiều kỷ niệm thời thơ ấu của tôi. Và 2001, đi mổ mắt, chỉ nhìn được bằng một mắt cũng cố viết ngay bài cuối, bài tâm huyết nhất, khó khăn nhất và cũng khó được chấp nhận nhất vì hoàn toàn đi ngược lại những gì hầu như mọi người đã bị nghe và đọc suốt 60 năm nay: Người nặng lòng với nước. Viết được bài nào tôi gửi ngay cho cậu tôi bài ấy. Không ngờ cô đọc tất cả những bài ấy và nhập tâm để rồi sau này trong bản thảo Chúng tôi đã sống như thế của mình, cô đã đưa tất cả vào các phần đầu cuốn sách: Người cha và bi kịch lịch sử, Thời thơ ấu ở Hoa Đường, Gia biến. Là nhà khoa học, quen với nền nếp nghiên cứu, trong ngoặc đơn cô ghi rõ: “Phần viết này dựa vào các bài Người nặng lòng với tiếng ta, Người nặng lòng với nước, Người nặng lòng với nhà của Phạm Tôn (con trai của bà Phạm Thị Giá và Giáo sư Tôn Thất Bình) đã đăng ở tạp chí Xưa và Nay số 267 tháng 9/2006, tạp chí Nghiên cứu và Phát triển số 3/2006 và theo lời của những người thân trong gia đình cùng những người quen của gia đình kể lại”.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa, trong Mấy lời mở sách đã viết: “Hay nhất trong cuốn sách này vẫn là những mảng bà viết về học giả Phạm Quỳnh và nhạc sĩ Phạm Tuyên (…) Qua cuốn sách của Nguyễn Ánh Tuyết, ta cũng hiểu thêm cụ (Phạm Quỳnh – PT chú). Đặc biệt là những chuyện trong gia đình. Có thể xem đây


là một mảng tư liệu khá mới mẻ.”

Còn với người đọc bình thường như anh bạn Đoàn Di của tôi thì gửi con gái đem từ Hà Nội vào cho tôi quà bột sắn và một lá thư viết bút bi đỏ những dòng sau đây: “8/4/2015, Di gửi Thành, Đã nhận được cuốn sách cậu gửi ra. Đang đọc – đọc đến trang 26 thì không đọc được nữa – Nước mắt mình làm nhòa cả kính – Chẳng phải vì thương ai – Mình mừng cho cậu đã gần tới đích minh oan và phục hồi danh dự cho ông ngoại – Mình nghĩ lúc này nếu bà mẹ còn sống sẽ vô cùng hạnh phúc về cuộc đấu tranh của cậu – Chúc mừng Thành.”

Hồi ký này cô Tuyết tôi viết từ mùa xuân 2007, cứ nhẩn nha mỗi ngày viết một ít trên máy vi tính. Cậu Tuyên tưởng cô vẫn làm việc như mọi khi, không ngờ cô viết hồi ký chung cho cả hai vợ chồng. Cô viết xong năm 2008 thì mệt mỏi, nằm nghỉ, một việc rất ít khi cô làm. Rồi mệt nặng hơn, cứ nằm mà không mở mắt nữa. Chồng con đưa đi bệnh viện Việt – Xô. Nhận tin này, tôi vội đọc lại bản thảo Chúng tôi đã sống như thế cô gửi cho, cố tìm một phần thích hợp để trích ra làm thành bài Bước khởi đầu của nhạc sĩ Phạm Tuyên rồi gửi ngay cho cậu. Nhận được, cậu gọi vào nói là ngày nào vào bệnh viện cậu cũng mang theo, chỉ chờ khi cô tỉnh dậy thì đọc ngay cho nghe, khi nào mở mắt thì đưa cho xem cả bài với các ảnh minh họa rất thú vị. Nhưng cô vào viện mà vẫn nhắm mắt như ở nhà và không khi nào mở ra nữa. Rồi trút hơi thở cuối cùng đúng năm giờ năm phút sáng ngày 11/5/2009.

Cũng như thế, con gái đầu của cô, em Tuyền tôi, sau khi hoàn thành nhiệm vụ được giao ở viện Dầu khí Việt Nam là việc nước, em lo việc nhà là giám sát thi công công trình Bia tưởng niệm học giả Phạm Quỳnh ở Hải Dương và tôn tạo khu lăng mộ ông nội Phạm Quỳnh ở Huế đều do anh Tôn Thất Đại tôi là cháu ngoại thiết kế, có dựng cả tượng chân dung Phạm Quỳnh lần đầu tiên trong nước.

Dù đã được nhắc nhiều về sức khỏe có vấn đề, đến lúc xong việc lớn này em mới có thời giờ đi khám ở Viện Lão khoa trung ương do anh họ em Giáo sư Phạm Thắng làm giám đốc. Cháu tôi thạc sĩ Tôn Hương Giang theo dõi sức khỏe em lâu nay, từng nhắc nhở em đến khám nhiều lần, cho biết rất tiếc là em Tuyền tôi đã suy tim ở giai đoạn cuối. Em mất lúc mười một giờ hai mươi ngày 31/5/2017, sau mẹ em tám năm. Vừa đủ thời gian để mai táng mẹ, rồi lại cải táng để đưa về Khu tưởng niệm nhà văn hóa Phạm Quỳnh. Mộ mẹ em nằm cạnh một kim tĩnh nữa cũng bằng đá đen chờ ngày bố em về gặp mẹ, nằm bên mẹ.

Hai mẹ con cô Tuyết tôi giống như hai thiên sứ xuống sống với đời, cùng chia vui sẻ buồn, cùng chịu các đắng cay, đau đớn với những người thân yêu, rồi một khi nhiệm vụ hoàn tất, cả hai lại nhẹ nhàng ra đi…

Blog PhamTon tôi đã dùng ngay lời dẫn báo tin em ra đi mãi mãi ngay đầu bài Phạm Thị Thanh Tuyền, cháu nội học giả Phạm Quỳnh là Viện phó kiêm Phó Bí thư Đảng ủy Viện Dầu khí Việt Nam. Khiến cho nhạc sĩ Phạm Tuyên ngỡ ngàng khi nhận được lời chia buồn rất sớm từ những miền rất xa xôi tận phương trời Âu, Mỹ.

Thành phố, Hồ Chí Minh ngày 19/3/2021, giữa mùa Covid-19 trong trạng thái mới

P.T.

———————————

* Lẽ ra tôi phải gọi PGS TS Nguyễn Ánh Tuyết là mợ vì là vợ cậu Tuyên tôi, như gọi mợ An vì là vợ cậu Khuê tôi. Nhưng đã thành nếp, chúng tôi vẫn cứ gọi bà là và chính bà cũng thoải mái xưng với chúng tôi là , tự nhiên như khi nói: Cô Tuyết có chuyện này muốn kể Thành nghe: .

P.T.

Thư gửi bạn Ngô Thị Hòa

Filed under: Chuyện một người cháu ngoại — phamquynh @ 10:01 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười ba, kỳ 1 tháng 12 năm 2021.

Chuyện một người cháu ngoại – Phụ lục (1)

THƯ GỬI BẠN NGÔ THỊ HÒA

Phạm Tôn

Lời dẫn của Phạm Tôn: Cụ Ngô Thị Hòa là vợ cụ Đoàn Di (sinh 1937) bạn học với tôi những năm cuối trường trung học phổ thông Chu Văn An Hà Nội, ra trường năm 1958. Cụ Hòa thường viết thư cho tôi, nhất là những khi cụ đọc được các bài về Ông ngoại Phạm Quỳnh của tôi đưa trên blog hay đăng trên các báo. Những năm cuối đời, cụ bị loãng xương ở giai đoạn cuối chỉ ngồi trên giường mà viết cho tôi một lá thư cũng làm cụ rất mệt, nhưng cụ vẫn viết đều đều. Thư cuối gửi tôi, cụ viết những lúc mệt mỏi quá, chán nản, chỉ muốn chết cho xong thì tôi lại lấy lá thư ông viết cho tôi vẫn treo ở đầu giường, đọc xong thì thấy thư thái ngay…  Vợ chồng tôi thật cảm động trước tình cảm của cụ. Bao giờ cũng cùng đọc thư cụ, một người bạn chân thành, chí tình.

Lá thư ấy như sau, chúng tôi xin mời các bạn cùng đọc. Chúng tôi cũng may mắn được em gái gửi cho bức ảnh hai cụ và một cháu nội chụp hồi tháng 7 năm 2007.

Ngo Thi Hoa Doan Di

—o0o—

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 12/6/2008,

   Bạn Hòa quí mến,

Cứ mỗi lần có bạn kết hôn là tôi lại vui mừng vì mình sẽ có thêm một bạn mới. Và năm mươi năm qua, tôi đã có bạn Ngô Thị Hòa, người phụ nữ ít nói, có cặp mắt một mí, hiền và “nói nhiều” như mắt các cô gái Nhật Bản nổi tiếng chiều chồng. Các cụ ta xưa chẳng nói rồi đó sao… Muốn sướng cái thân thì “Ở nhà Tây, Ăn cơm Tàu và Lấy vợ Nhật”. Tôi cứ bảo ông Di khôn, chọn lấy bà nên sướng cái thân.Doan Di Ngo Thi Hoa

Tôi nhớ hồi mỗi tháng cán bộ được 250g thịt, tôi bàn với gia đình thịt để trẻ con ăn, còn người lớn chỉ ăn mỡ khi xào rau thôi. Thế mà một hôm tôi đến nhà 30 Nguyễn Du gặp ông ấy, tôi hỏi ngay bà đâu thì ông ấy gạt cái điếu cày sang một bên cho rộng mặt bàn rồi bảo: “Bà ấy đang rán chả xương sông cho tôi nhắm rượu…” Vẻ đầy tự hào. Tôi không uống rượu, nhưng cũng say với cái tình của bà đối với ông.

Có lần tôi ở Sài Gòn ra, rủ Lê Đăng Quang đến nhà, không gặp cả vợ lẫn chồng. Bà ngoại các cháu trò chuyện rất cởi mở với chúng tôi đủ thứ chuyện, tôi biết là cụ “câu giờ” để giữ chân chúng tôi, chờ ông bà về. Gần 12 giờ trưa, vẫn chẳng ai về. Cụ nhất định bảo chúng tôi ở lại ăn trưa với cụ, nên hỏi tôi muốn ăn gì cụ làm cho. Tôi nói ngay: “Con ở Sài Gòn ra, trông thấy cà chua Hà Nội đỏ mọng thèm quá, hay là bà cho cháu ăn riêu cà chua với mì sợi được không?” Tội nghiệp, bà cụ mừng ra mặt, tất cả Me Ngo Thi Hoanhà có sẵn, “trong tầm tay cụ”. Thế là chỉ ít phút sau, đúng lúc đói ngấu, hai thằng tôi mỗi thằng ăn liền ba tô. Tôi thấy ngon thật sự và Quang cũng khen là ngon quá, khiến cụ cứ cười mãi.

Hôm trước khi đưa vợ vào Sài Gòn định cư cho đến nay, chúng tôi đến 30 Nguyễn Du chào tạm biệt thì gặp cụ đang bán khoai ở đầu phố. Cụ vui vẻ khi nhận ra chúng tôi, mặc dù bấy giờ đã lên đèn. Cụ bảo vào nhà, có Di ở trong đó, nhưng hai chúng tôi chưa vào mà ngồi cạnh trò chuyện với cụ, không muốn để cụ lỡ việc bán hàng mà cũng là để chờ Hòa về. Trời tối hẳn, Hòa mới đạp xe về, đèo sau một bao tải to. Hòa mời chúng tôi vào nhà, khi ấy bạn mới dỡ cái bao to sau xe ra và cho biết: Lá ở bệnh viện rụng rất nhiều, tan giờ làm, chờ xẩm tối mới gom chỗ lá quét lúc trời còn sáng, đem về nhà đun cho đỡ tốn tiền. Bấy giờ, tôi biết Hòa là Đảng ủy viên bệnh viện, không muốn ai thấy việc làm trong sạch nhưng có vẻ “nhếch nhác” của mình. Hình ảnh ấy vợ chồng tôi nhớ mãi và nhiều lần kể lại cho con trai nghe. Quí và thương Hòa vô cùng. Bấy giờ là năm 1982, sắp đến rằm tháng giêng. Năm 1983, tháng 4 thì chúng tôi có cháu Ti.Bo me va ti

Sau này, khi đã “đổi đời” bà vào cùng vợ chồng cháu Tâm, chúng tôi vui mừng thấy bà tóc bạc nhưng còn khỏe. Tôi nhớ mãi lời bà tâm sự chân tình là thật lòng bà chỉ muốn vào đây sống với vợ chồng con Minh thôi, muốn bù đắp cho nó con gái một mình lập nghiệp nơi đất khách. Nhưng tôi cũng biết là bà sẽ không vào vì “không nỡ” để bố con nó ngoài đó. Bà vẫn muốn lo cho ông ấy.

Lần em Nhàn tôi ra Hà Nội, tôi bảo thể nào cũng phải đến thăm anh, chị và mang về cho tôi một bức ảnh có hai vợ chồng. Đến nhưng không được làm như khách; để bà phải ra tay lo liệu, vì qua vợ chồng cháu Minh tôi biết bà không được khỏe. Nhưng thú thật là tôi không ngờ bà lại suy hơn tôi tưởng. Tôi hỏi kỹ từng chút mới thấy là mỗi ngày với bà bây giờ là một sự cố gắng. Cho đến sau Tết năm nay, nhận được thư bà, tôi đọc rồi vợ tôi đọc và cả con tôi nữa cũng đọc; cảm động rớt nước mắt khi nghĩ đến việc bà đã phải cố gắng đến thế nào mới viết được một lá thư mạch lạc như thế, chân tình như thế. Và rõ ràng là lại một lần nữa, bà lo “bảo bọc” cho ông, bênh vực ông, sợ tôi giận…

Tôi mong bà mạnh khỏe hơn một chút, gắng sống để thấy đất nước đổi mới, tiến lên hàng ngày, trong đó cái gia đình nhỏ của bà Le Dang Quang va Thanh Trungcũng tiến lên. Nhưng không bao giờ quên được những ngày hai vợ chồng nuôi ba con “ăn sung (lấy ở rạp chiếu phim ngoài trời hồ Thuyền Quang nơi Di soát vé!) “ mặc sướng (Quần áo mặc suốt ngày, đứa nào cũng có một cái dây rút rõ dài buộc lên tận cổ cho khỏi… tụt!), hết lòng chăm sóc mẹ già…

Ông ấy nhờ bà nhiều rồi, bây giờ cũng phải để cho ông ấy… thương bà một chút chứ không ông ấy … buồn đấy bà ạ.

Vì thế, tôi ở xa chẳng thăm nom được gì, chỉ xin chúc bà mạnh khỏe hơn một chút, bớt lo nghĩ đi một chút và càng chúc ông ấy khỏe hơn, để sống lâu hơn bà, còn giúp bà sống dễ chịu hơn.

Tôi nói bà biết, chính tôi cũng muốn có ba con như bà, hai trai một gái. Tên đặt sẵn rồi và cũng được mẹ tôi và vợ thông qua. Đó là Trung, Dũng là tên hai thằng con trai và tên con gái là Khiêm. Ba đức tính tôi quí nhất và suốt đời cố rèn luyện, trau dồi. Nhưng, rút cục, chỉ được một “anh Hai –Út” (vừa là trưởng nam vừa là con út) Đứa đầu bị sảy ở Hà Nội do bà ấy vác xe đạp Phượng Hoàng lên gác ba Kim Liên thăm ông anh bà chị tôi, về nhà thì chảy máu ào ạt. Lại ở có một mình. May mà không chết. Đứa thứ ba, sau cháu Ti, thì năm 1985 mẹ bị ung thư, cắt hết.

Tôi nghĩ gì viết nấy, chữ lại xấu nên phải đánh máy, mong bà thông cảm. Bà cho tôi hỏi thăm ông Di và nhắn với ông ấy là “Dù sao, Di vẫn là bạn tốt nhất của Thành”. Bà có tin là tôi hiểu ông ấy không…?

Bạn cụ… rích

Thành

Tôn Thất Thành

(22/2/1940-22/2/2022)

6 số 2: số đẹp

Tháng Mười Một 1, 2021

Trên quê hương yêu dấu (kỳ 1 tháng 11 năm 2021)

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 10:32 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười ba, kỳ 1 tháng 11 năm 2021.

TRÊN QUÊ HƯƠNG YÊU DẤU

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 31/10/2021

Hội đồng Lý luận Trung ương kỷ niệm 25 năm Ngày thành lập

Sáng 30/10, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận Trung ương (Hội đồng) tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 25 năm Ngày thành lập (30/10/1996 – 30/10/2021).  Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng; Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính gửi lẵng hoa chúc mừng.

Tham dự buổi lễ có các đồng chí: Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; Trần Quốc Vượng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư; Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Nguyễn Hòa Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; Đại tướng Lương Cường, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.

Tới dự buổi lẽ còn có một số đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các đồng chí Ủy viên Trung ương, đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương, các đồng chí Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2021-2026, các đồng chí Thường trực, Tổng thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương các nhiệm kỳ đã qua.

Phát biểu khai mạc buổi lễ, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng điểm qua những dấu ấn, thành tựu quan trọng và những bài học kinh nghiệm trong chặng đường 25 năm hình thành, phát triển của Hội đồng.

Đồng chí nhấn mạnh, những thành tựu đạt được của Hội đồng trong 25 năm qua, trước hết là nhờ có sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, sự quan tâm sâu sắc, chỉ đạo sát sao của đồng chí Tổng Bí thư đối với công tác lý luận của Đảng nói chung, với Hội đồng Lý luận Trung ương nói riêng; sự phối hợp, giúp đỡ hiệu quả của các ban, bộ, ngành ở Trung ương và địa phương; sự cộng tác của các cơ quan nghiên cứu khoa học, các học viện, nhà trường và sự tham gia nhiệt tình, trách nhiệm cao của các nhà khoa học trong cả nước. Đây cũng là kết quả của những nỗ lực, cố gắng của các thế hệ cán bộ, công chức, thư ký khoa học, cộng tác viên, chuyên gia, người lao động trong cơ quan Hội đồng, các đồng chí ủy viên Hội đồng qua các nhiệm kỳ và đặc biệt là sự đoàn kết, trách nhiệm cao, chủ động và sáng tạo của tập thể các đồng chí trong Thường trực Hội đồng trong suốt 5 nhiệm kỳ qua.

Thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư, phát biểu tại Lễ kỷ niệm, đồng chí Võ Văn Thưởng đánh giá cao những thành tích to lớn của Hội đồng Lý luận Trung ương đóng góp cho công tác lý luận của Đảng, cho sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trải qua 25 năm, với 5 nhiệm kỳ hoạt động, Hội đồng Lý luận Trung ương đã khẳng định được vai trò, vị thế của mình, quy tụ, kết nối trí tuệ, tri thức; kiên định, sáng tạo; không ngừng đổi mới mô hình và phương thức hoạt động; tập hợp đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia, các viện nghiên cứu, học viện và các trường đại học; nghiêm túc kế thừa thành quả, kinh nghiệm của các nhiệm kỳ, đạt được những bước phát triển quan trọng, hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ được giao, góp phần vào thành công chung của Đảng và đất nước.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác lý luận đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng cũng như vai trò, trọng trách của Hội đồng Lý luận Trung ương trước yêu cầu của công cuộc xây dựng, phát triển đất nước trong giai đoạn mới, đồng chí Thường trực Ban Bí thư yêu cầu, Hội đồng Lý luận Trung ương cần quán triệt sâu sắc mục tiêu, nhiệm vụ công tác lý luận trong thời gian tới theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư tại Hội nghị tổng kết công tác của Hội đồng Lý luận Trung ương, nhiệm kỳ 2016-2021, ngày 17/4/2021, góp phần khắc phục “tình trạng còn lạc hậu về lý luận so với sự vận động và đòi hỏi của thực tiễn”, thúc đẩy phát triển lý luận “vươn lên dẫn đường và đồng hành với thực tiễn”,  “có tầm nhìn vượt trước”.

Kết thúc Lễ kỷ niệm, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng trân trọng cảm ơn và nghiêm túc tiếp thu những ý kiến phát biểu chỉ đạo quan trọng của đồng chí Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng đối với công tác lý luận của Đảng nói chung và của Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ này nói riêng.

Hội đồng Lý luận Trung ương sẽ thực hiện tốt vai trò, chức năng, nhiệm vụ là cơ quan tư vấn cho Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về các vấn đề lý luận chính trị, làm cơ sở cho việc hoạch định, hoàn thiện, phát triển chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước…

Tại buổi lễ, diễn ra Lễ Trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhì và hạng Ba cho hai đồng chí: PGS,TS Nguyễn Văn Thạo, nguyên Phó Chủ tịch chuyên trách Hội đồng Lý luận Trung ương, nhiệm kỳ 2016-2021, và PGS Nguyễn Viết Thông, nguyên Ủy viên Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương, nhiệm kỳ 2010-2015 và 2016-2021.

Quỳnh Chi

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 29/10/2021

Đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong tình hình mới

Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa ký ban hành Kết luận Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” (Kết luận số 21-KL/TW).

Kết luận được ban hành với mục tiêu đẩy mạnh công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng; hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Nhà nước; đổi mới nội dung, phương thức và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội.

Kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá”; kết hợp chặt chẽ, hài hoà giữa “xây” và “chống”, xây là nhiệm vụ cơ bản, chiến lược, lâu dài, chống là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách, thường xuyên.

Tạo bước phát triển mới của Đảng về trí tuệ, bản lĩnh chính trị, thực sự là đạo đức, là văn minh, ngày càng gắn bó mật thiết với nhân dân, ngày càng được nhân dân tin tưởng; đủ uy tín và năng lực lãnh đạo thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Theo đó, Trung ương đề ra 5 nhóm nhiệm vụ giải pháp chủ yếu. Cụ thể là, tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác chính trị, tư tưởng, tự phê bình và phê bình; xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược và người đứng đầu gắn với đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng; kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên vi phạm; phát huy vai trò, trách nhiệm của các cơ quan dân cử, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội; thực sự dựa vào nhân dân để xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.

Trung ương giao Bộ Chính trị ban hành Kế hoạch thực hiện Kết luận và tổ chức Hội nghị toàn quốc để quán triệt đến cán bộ chủ chốt; chỉ đạo mở đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn Đảng và hệ thống chính trị để tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII và Kết luận này.

Các tỉnh uỷ, thành uỷ, cơ quan tham mưu, giúp việc của Trung ương, ban cán sự đảng, đảng đoàn, đảng uỷ trực thuộc Trung ương, Ban Bí thư Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức nghiên cứu học tập, quán triệt, chủ động xây dựng kế hoạch, đề án cụ thể của tổ chức, địa phương, đơn vị mình để thực hiện Kết luận của Ban Chấp hành Trung ương và Kế hoạch thực hiện của Bộ Chính trị.

Đảng đoàn Quốc hội, Ban cán sự đảng Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo tiếp tục thể chế hoá nội dung Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII và Kết luận này, nhất là những vấn đề về kiểm soát quyền lực; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Các cơ quan tham mưu, giúp việc ở Trung ương căn cứ chức năng, nhiệm vụ tiến hành rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định, quy chế có liên quan, ban hành hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền ban hành, hướng dẫn và kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện.

Kết luận này có hiệu lực thi hành từ ngày 25/10/2021, được phổ biến đến chi bộ.

Tiểu Phương

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 29/10/2021

Trung ương ban hành quy định mới về 19 điều đảng viên không được làm

Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa ký ban hành Quy định số 37-QĐ/TW về những điều đảng viên không được làm. Quy định này thay thế Quy định số 47-QĐ/TW (ngày 1/11/2011).

Quy định ban hành trên cơ sở đánh giá kết quả 10 năm thực hiện Quy định số 47. Theo đó, Trung ương nhận định, Quy định 47-QĐ/TW đã góp phần khắc phục những hạn chế yếu kém trong thực hiện Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị, quy định của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và việc giáo dục rèn luyện, tu dưỡng, phẩm chất, đạo đức, lối sống, trách nhiệm nêu gương của đảng viên; chấn chỉnh tác phong, lề lối làm việc, ngăn chặn tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, phẩm chất, đạo đức, lối sống, những biểu hiện tự diễn biến, tự chuyển hóa trong nội bộ.

Đồng thời quy định có căn cứ, cơ sở để xem xét, xử lý các vi phạm của cán bộ, đảng viên; tạo sự chuyển biến về nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên; góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng.

Tuy nhiên, quá trình thực hiện cho thấy, Quy định số 47-QĐ/TW đã bộc lộ một số nội dung hạn chế như chưa bao quát đầy đủ các nội dung không được làm, chưa theo kịp thực tiễn phát triển của đời sống xã hội và đáp ứng yêu cầu nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên.

Một số nội dung chưa cập nhật, bổ sung kịp thời nhiều quy định mới của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các quy chuẩn về đạo đức, lối sống, có điểm không còn phù hợp nên khi áp dụng còn vướng mắc. Quy định còn có những nội dung trùng lặp, chưa thật logic, khó thực hiện khi áp dụng trong thực tiễn… Từ thực tiễn đó, tại Hội nghị Trung ương 4, khóa XIII vừa qua, Trung ương đã thống nhất ban hành Quy định mới về những điều đảng viên không được làm.

Tại Quy định số 37-QĐ/TW, Trung ương kế thừa cơ bản nội dung còn phù hợp, bổ sung một số nội dung đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong tình hình mới, theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XII, XIII. Với mục đích ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; tình trạng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, tha hóa quyền lực đã xảy ra trong một bộ phận đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo quản lý và người đứng đầu cấp ủy các cấp trong hoạt động công vụ; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, có trách nhiệm và động cơ đúng đắn, luôn nêu cao tính tiền phong gương mẫu trong thực hiện nhiệm vụ…

Quy định mới tiếp thu, cập nhật chủ trương, quan điểm, nguyên tắc của Đảng trong các nghị quyết của Trung ương về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và các kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, tiêu cực, về trách nhiệm nêu gương và chính sách pháp luật của Nhà nước có liên quan; những vấn đề mới từ thực tiễn, có tính điển hình, cốt lõi về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, về công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực để cụ thể hóa thành các quy định; phù hợp với vai trò lãnh đạo của Đảng và nhiệm vụ của đảng viên trong giai đoạn cách mạng mới.

Quy định số 37-QĐ/TW giữ nguyên 19 điều. Trong đó, bổ sung, sửa đổi, làm rõ nội hàm, nội dung một số điều.

Cụ thể, Trung ương bổ sung một số hành vi nghiêm cấm, trong đó, không được sử dụng văn bằng, chứng chỉ, chứng nhận giả, không hợp pháp; nhập quốc tịch, chuyển tiền, tài sản ra nước ngoài, mở tài khoản và mua bán tài sản ở nước ngoài trái quy định.

Quy định mới nghiêm cấm các hành vi đe dọa, trù dập, trả thù người khiếu nại, tố cáo; không thực hiện các quy định của Đảng và pháp luật về bảo vệ người tố cáo, phê bình, góp ý; hành vi chạy chức chạy quyền, tham ô hay thờ ơ, vô cảm với các hành vi sai trái trong xã hội…

Trong quy định mới, Trung ương nhấn mạnh, đảng viên không được phản bác, phủ nhận, xuyên tạc chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; không thực hiện trách nhiệm nêu gương; chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, vụ lợi; “tư duy nhiệm kỳ”, đoàn kết xuôi chiều, dân chủ hình thức, thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh; độc đoán, chuyên quyền, quan liêu, xa rời quần chúng…

Qua thực tế công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, Trung ương đã bổ sung nội dung cấm đảng viên “can thiệp, tác động vào hoạt động kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, xét đặc xá, giải quyết khiếu nại, tố cáo để bao che, tiếp tay cho các hành vi vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước; tác động, ép buộc, mua chuộc tổ chức, cá nhân để giảm trách nhiệm, hình phạt cho người khác”.

Bên cạnh đó, Quy định mới nhấn mạnh đảng viên không được “lợi dụng chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung để thực hiện hoặc bao che hành vi vụ lợi, tham nhũng, tiêu cực, vi phạm quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước”.

Quy định mới được xác định có tính pháp quy cao, được xây dựng theo nhóm hành vi với các điều khoản chặt chẽ hơn, cụ thể hơn, rõ nội hàm, rõ hành vi, bảo đảm ngắn gọn, dễ nhớ, dễ thực hiện và dễ kiểm tra, giám sát, xử lý kỷ luật khi đảng viên vi phạm.

Quy định số 37-QĐ/TW về những điều đảng viên không được làm có hiệu lực kể từ ngày 25/10/2021.

Tiểu Phương

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 29/10/2021

Bế mạc Hội nghị cấp cao ASEAN và các hội nghị liên quan

Chiều 28/10, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã cùng các nhà lãnh đạo ASEAN dự lễ bế mạc Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 38 và 39 và các hội nghị cấp cao giữa ASEAN với các đối tác. Các nhà lãnh đạo cũng dự lễ chuyển giao cương vị Chủ tịch ASEAN năm 2022 cho Vương quốc Campuchia.

Trong phát biểu tổng kết Năm Chủ tịch ASEAN 2021, Quốc vương Brunei khẳng định, dù gặp nhiều khó khăn do dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, ASEAN tiếp tục giữ vững đà phát triển. Phát huy nỗ lực chung trên tinh thần “Chúng ta quan tâm, Chúng ta chuẩn bị, Chúng ta phát triển thịnh vượng”, ASEAN đã đạt được nhiều thành tựu trong đẩy mạnh tiến trình xây dựng Cộng đồng, ứng phó Covid-19 và thúc đẩy phục hồi toàn diện, nâng cao năng lực ứng phó với các tình huống y tế công cộng khẩn cấp, chăm lo phúc lợi và sức khỏe tinh thần cho người dân.

Hướng tới tương lai, Quốc vương Brunei đề nghị cần tiếp tục thúc đẩy các nỗ lực xây dựng Cộng đồng ASEAN trên cơ sở thúc đây chủ nghĩa đa phương và xây dựng một cấu trúc vững mạnh tại khu vực.

Phát biểu tiếp nhận cương vị Chủ tịch ASEAN, Thủ tướng Campuchia công bố chủ đề Năm Chủ tịch ASEAN 2022 là “ASEAN Hành động cùng ứng phó các thách thức” vì hòa hợp, hòa bình và thịnh vượng tại khu vực, đẩy mạnh xây dựng một cộng đồng đồng đều, vững mạnh và bao trùm, phù hợp với tinh thần cốt lõi của ASEAN cùng nhau thúc đẩy một tầm nhìn, một bản sắc, một cộng đồng.

Campuchia sẽ cùng các nước ASEAN triển khai các ưu tiên chính trong năm 2022, gồm bảo đảm đoàn kết và phát huy vai trò trung tâm của ASEAN, triển khai hiệu quả tất cả các sáng kiến và biện pháp về hợp tác kinh tế đã được nhất trí và các thỏa thuận tự do hóa thương mại, góp phần thúc đẩy phục hồi kinh tế, thu hẹp khoảng cách phát triển và thúc đẩy liên kết khu vực, phát triển nguồn nhân lực, an sinh xã hội, thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ và thanh niên vào kiến tạo và duy trì hoà bình và phát triển, đẩy mạnh giao lưu nhân dân, nâng cao tinh thần và bản sắc ASEAN, cũng như thúc đẩy các nỗ lực xây dựng Tầm nhìn ASEAN sau năm 2025.

  • Trang 2 báo Nhân Dân ngày 25/10/2021

Chủ tịch nước trao huy hiệu 75 tuổi Đảng nguyên phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình

Sáng 24/10, tại Hà Nội, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đồng chí Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước đã trao Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng tặng đồng chí Nguyễn Thị Bình, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước.

 Cùng dự buổi lễ có các đồng chí: Trần Đức Lương, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước; Võ Thị Ánh Xuân, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước; Nguyễn Thị Doan, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước; lãnh đạo Văn phòng Chủ tịch nước và một số bộ, ngành, địa phương.

Bày tỏ vinh dự, tự hào đón nhận Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình cho biết, trong suốt cuộc đời và sự nghiệp cách mạng đã luôn cố gắng, nỗ lực hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao phó. Đồng chí vinh dự được nhiều lần gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh và luôn được Người chỉ dẫn, động viên để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc nhắc lại những đóng góp quan trọng của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình và khẳng định, dù ở cương vị công tác nào, đồng chí cũng luôn nêu cao tính tiên phong của người đảng viên, trung thành với Đảng, với Tổ quốc, hết lòng hết sức phục vụ sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao, xứng đáng với sự tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Chủ tịch nước nhấn mạnh, với những đóng góp to lớn cho đất nước, đồng chí Nguyễn Thị Bình đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh và nhiều phần thưởng cao quý khác. Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng trao tặng nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình là sự ghi nhận đánh giá cao của Đảng, Nhà nước và nhân dân về những công lao đóng góp của đồng chí đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Đây là niềm vinh dự tự hào của đồng chí Nguyễn Thị Bình và gia đình nói riêng, của Đảng bộ Văn phòng Chủ tịch nước nói chung. Quá trình học tập, rèn luyện, phấn đấu trưởng thành và sự nghiệp cách mạng của đồng chí là tấm gương sáng để thế hệ đảng viên trẻ học tập, noi theo.

Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình có tên khai sinh là Nguyễn Châu Sa, sinh năm 1927 trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước. Năm 1944, đồng chí đã tham gia lãnh đạo phong trào học sinh, sinh viên, phong trào phụ nữ và phong trào đấu tranh bảo vệ hòa bình của giới trí thức; năm 1947 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam). Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng, đồng chí Nguyễn Thị Bình đã được Đảng, Nhà nước giao giữ nhiều chức vụ quan trọng, như Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ giải phóng miền nam Việt Nam (năm 1960); Bộ trưởng Ngoại giao Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền nam Việt Nam (1969 – 1975), Trưởng phái đoàn đàm phán của Chính phủ Cách mạng lâm thời tại Hội nghị Paris về Việt Nam (1969 – 1973); Bộ trưởng Giáo dục (1976 – 1987). Từ năm 1992 đến năm 2002, đồng chí là Phó Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Năm 2003, đồng chí thành lập Quỹ Hòa Bình và Phát triển Việt Nam và giữ cương vị Chủ tịch của tổ chức này. Ngoài ra, đồng chí là Chủ tịch danh dự của Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam.

Tuấn Anh

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 23/10/2021

Quy trình giải quyết khiếu nại kỷ luật đảng của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư

Thay mặt Bộ Chính trị, đồng chí Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư vừa ký Quyết định số 35-QÐ/TW ngày 15/10/2021, ban hành Quy trình giải quyết khiếu nại kỷ luật đảng của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư (Quyết định này thay thế Quyết định số 321-QÐ/TW, ngày 6/8/2010 của Bộ Chính trị khóa X).

Căn cứ vào Quy trình giải quyết khiếu nại kỷ luật đảng của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương ban hành quy trình giải quyết khiếu nại kỷ luật đảng thuộc thẩm quyền của cấp mình cho phù hợp để tổ chức thực hiện.

Quy trình gồm các bước chuẩn bị, bước tiến hành và bước kết thúc. Tại bước chuẩn bị, Ủy ban Kiểm tra Trung ương làm việc với tổ chức đảng hoặc đảng viên có đơn khiếu nại kỷ luật đảng (gọi tắt là đối tượng khiếu nại) để nắm tình hình, xác định rõ nội dung trước khi đề xuất thành lập đoàn kiểm tra giải quyết khiếu nại kỷ luật đảng (gọi tắt là Ðoàn kiểm tra). Ủy ban Kiểm tra Trung ương phối hợp với Văn phòng Trung ương Ðảng và các ban đảng Trung ương tham mưu, giúp Ban Bí thư, Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương thành lập Ðoàn kiểm tra. Sau khi được thành lập, Ðoàn kiểm tra nghiên cứu đơn khiếu nại, xây dựng kế hoạch, lịch trình thẩm tra, xác minh và chuẩn bị các tài liệu phục vụ việc thẩm tra, xác minh…

Trong bước tiến hành, Ðoàn kiểm tra nghiên cứu hồ sơ thi hành kỷ luật hoặc hồ sơ giải quyết khiếu nại; tiến hành thẩm tra, xác minh, làm việc với đại diện tổ chức đảng đã quyết định kỷ luật hoặc đại diện tổ chức đảng đã giải quyết khiếu nại mà đối tượng khiếu nại chưa đồng tình tiếp tục khiếu nại lên Trung ương để trao đổi về nội dung, mức độ, tính chất, hậu quả, nguyên nhân của vi phạm; làm rõ những điểm khác nhau giữa nội dung khiếu nại kỷ luật với quyết định (hình thức) kỷ luật, quyết định giải quyết khiếu nại; việc chấp hành nguyên tắc, thủ tục, quy trình, thẩm quyền trong xem xét thi hành kỷ luật và giải quyết khiếu nại; yêu cầu các tổ chức đảng đó cung cấp thông tin, tài liệu, bằng chứng liên quan đến nội dung khiếu nại (nếu có)… Tiếp đó tổ chức hội nghị với tổ chức đảng đã quyết định kỷ luật hoặc đã giải quyết khiếu nại kỷ luật để Ðoàn kiểm tra thông báo kết quả thẩm tra, xác minh và các ý kiến của tổ chức, cá nhân có liên quan; hội nghị thảo luận, thống nhất về đề nghị chuẩn y hình thức kỷ luật đã áp dụng hoặc quyết định giải quyết khiếu nại hoặc biểu quyết bằng phiếu kín về đề nghị thay đổi hay xóa bỏ hình thức kỷ luật đã áp dụng đối với trường hợp có tình tiết mới dẫn đến thay đổi bản chất của vụ việc…

Bước kết thúc, Ðoàn kiểm tra báo cáo kết quả giải quyết khiếu nại tại Hội nghị Bộ Chính trị hoặc Ban Bí thư. Trường hợp thuộc thẩm quyền giải quyết của Ban Chấp hành Trung ương thì Ðoàn kiểm tra báo cáo Bộ Chính trị hoặc Ban Bí thư cho ý kiến chỉ đạo trước khi trình Ban Chấp hành Trung ương. Hội nghị thảo luận, bỏ phiếu kín quyết định hình thức kỷ luật. Ðại diện Ban Bí thư hoặc Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương thông báo hoặc ủy quyền cho Ðoàn kiểm tra hoặc tổ chức đảng có thẩm quyền thông báo quyết định giải quyết khiếu nại kỷ luật đến đối tượng khiếu nại và các tổ chức đảng, đảng viên có liên quan để thực hiện.

Ủy ban Kiểm tra Trung ương giám sát các tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên có liên quan thực hiện kết luận, quyết định giải quyết khiếu nại kỷ luật của Trung ương.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 16/10/2021

Xây dựng tòa án và nền tư pháp công khai, minh bạch, vì nhân dân phục vụ

Chiều 15/10, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng Ban Chỉ đạo Cải cách Tư pháp Trung ương làm việc với Ban Cán sự Đảng Tòa án nhân dân tối cao về một số công việc của tòa án để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của tòa án các cấp phục vụ nhiệm vụ chính trị hiện nay.

Cùng dự có đồng chí Nguyễn Hòa Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư T.Ư Đảng, Bí thư Ban Cán sự Đảng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; lãnh đạo một số bộ, ngành Trung ương và Tòa án nhân dân tối cao.

Về kết quả công tác của Tòa án nhân dân (TAND) trong nhiệm kỳ vừa qua, các tòa án đã hoàn thành nhiệm vụ, đạt và vượt các chỉ tiêu, yêu cầu Quốc hội giao với chất lượng cao, đã thụ lý hơn 2,4 triệu vụ việc, tỷ lệ đã giải quyết đạt 97,6%. Chất lượng xét xử tiếp tục được bảo đảm và có nhiều tiến bộ. Đã đưa ra xét xử 7.463 vụ án tham nhũng, chức vụ, kinh tế nghiêm trọng, phức tạp với 14.540 bị cáo và áp dụng hình phạt tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội; nghiêm khắc đối với người chủ mưu, cầm đầu, lợi dụng chức vụ chiếm đoạt tài sản của Nhà nước. Ngành đã chủ trì xây dựng 9 dự án luật, 9 dự án pháp lệnh và 3 dự thảo Nghị quyết của Quốc hội hướng dẫn thi hành Luật, pháp lệnh; phối hợp các cơ quan có liên quan trình Quốc hội ban hành nhiều dự án luật. Việc bảo đảm cơ sở vật chất cho hoạt động tư pháp được chú trọng; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đã công bố được hơn 733 nghìn bản án, quyết định của Tòa án trên cổng thông tin điện tử…

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch nước biểu dương sự nỗ lực, cố gắng và kết quả công tác của các tòa án: đã thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ xét xử, thực hiện quyền tư pháp, bảo vệ công lý, quyền con người, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, qua đó góp phần củng cố niềm tin của người dân vào một nền tư pháp công bằng, nghiêm minh, bảo đảm thượng tôn pháp luật; kiềm chế sự gia tăng của tội phạm, thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của các giao dịch dân sự, kinh tế; bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân. Tổ chức xét xử thành công các vụ án tham nhũng lớn, tham gia tích cực, có hiệu quả vào cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng.

Tích cực tham gia xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật và bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật, phù hợp với Nghị quyết số 48 và 49 của Bộ Chính trị; đặc biệt công tác phát triển án lệ đã tạo được dấu ấn, giải quyết nhiều vấn đề pháp lý phức tạp trong thực tiễn xét xử, bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật, góp phần hình thành kỹ năng nghiên cứu, vận dụng án lệ trong xét xử. Tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của tòa án tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực hiệu quả; chất lượng đội ngũ cán bộ từng bước được nâng lên, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới; công tác hợp tác quốc tế được mở rộng và tăng cường…

Nhấn mạnh mục tiêu CCTP được xác định rõ trong văn kiện Đại hội XIII của Đảng và trong giai đoạn tới nhiệm vụ của TAND rất quan trọng, nặng nề, Chủ tịch nước đề nghị hệ thống tòa án cần tập trung vào những nhiệm vụ chính:

Thứ nhất, tiếp tục nâng cao chất lượng xét xử, không để xảy ra việc xét xử oan, sai, bỏ lọt tội phạm và người phạm tội; tích cực, chủ động đấu tranh phòng, chống tham nhũng. Để nâng cao chất lượng xét xử, hoạt động tòa án phải bảo đảm nguyên tắc thượng tôn pháp luật, tăng cường tính công khai, minh bạch, vô tư, độc lập trong việc ra phán quyết; việc bảo đảm tranh tụng trong xét xử và quyền bào chữa của bị cáo, quyền bảo vệ lợi ích hợp pháp của đương sự; hoà giải, đối thoại trong các vụ việc dân sự, hành chính. Đẩy nhanh tiến độ, đưa ra xét xử kịp thời, nghiêm minh các vụ án tham nhũng, kinh tế nghiêm trọng, phức tạp và các vụ án dư luận xã hội quan tâm, thu hồi triệt để tài sản tham nhũng cho Nhà nước và chú trọng công tác phòng, chống tham nhũng trong nội bộ các tòa án.

Thứ hai, xây dựng tòa án và nền tư pháp công khai, minh bạch, chịu sự giám sát của nhân dân, vì nhân dân phục vụ, phục vụ người dân tốt nhất, góp phần củng cố và giữ vững niềm tin của nhân dân đối với tòa án. TAND phải là chỗ dựa tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong việc bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân. Hoạt động tư pháp phải đặt người dân vào vị trí trung tâm, các tòa án phải tăng cường giữ mối quan hệ mật thiết với nhân dân; tôn trọng, lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của nhân dân.

Thứ ba, tòa án các cấp phải tích cực và trách nhiệm hơn nữa trong xây dựng thể chế để chủ động thích ứng, giải quyết tốt những vấn đề mới đặt ra cho tòa án và nền tư pháp nước nhà. Tích cực chủ động nghiên cứu, hoàn thiện chính sách, pháp luật hình sự, dân sự, hành chính và thủ tục tố tụng tư pháp; tăng cường hòa giải, đối thoại và tranh tụng; tiếp tục mở rộng thẩm quyền của tòa án; tăng cường khả năng tiếp cận công lý của người dân; cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính tư pháp tại tòa án. Nghiên cứu đề xuất xây dựng, sửa đổi, bổ sung một số luật quan trọng; chủ động đề xuất hoàn thiện các quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phòng, chống tham nhũng; Tích cực ban hành các nghị quyết của Hội đồng thẩm phán để hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật; tổng kết thực tiễn xét xử để giải đáp vướng mắc và phát triển án lệ với số lượng nhiều hơn và chất lượng hơn đáp ứng yêu cầu tình hình mới.

Thứ tư, đẩy mạnh cải cách nhằm thích ứng, đáp ứng tốt hơn yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết trong tình hình mới, nhất là trong thời kỳ hội nhập quốc tế sâu rộng và kinh tế số phát triển mạnh mẽ để xây dựng nền tư pháp nước ta tiên tiến, hiện đại, bắt kịp với các nền tư pháp tiến bộ trên thế giới. Chuẩn bị tốt cho việc xét xử, giải quyết tốt các tội phạm, tranh chấp và vi phạm phi truyền thống. Nghiên cứu, đề xuất, tham mưu những định hướng lớn, nhiệm vụ, giải pháp cụ thể về CCTP, hoàn thiện pháp luật liên quan đến tổ chức và hoạt động của TAND bảo đảm thể chế hóa đầy đủ Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và Hiến pháp 2013. Trong đó, khẩn trương nghiên cứu, xây dựng chuyên đề “Đổi mới tổ chức, nâng cao chất lượng hoạt động của TAND đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam”, bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng.

Thứ năm, nghiên cứu, đề xuất chủ trương, hành lang pháp lý để xây dựng, thực hiện thành công tòa án điện tử.

Thứ sáu, tiếp tục chăm lo xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống tòa án, đội ngũ cán bộ trong sạch, vững mạnh. Trong bối cảnh đặt ra yêu cầu ngày càng cao đòi hỏi mỗi thẩm phán, mỗi cán bộ tòa án phải giữ vững cho mình bản lĩnh và phẩm chất của người chiến sĩ trên mặt trận bảo vệ công lý. Chú trọng xây dựng đội ngũ chuyên gia đầu ngành về tư pháp, chuyên sâu trong lĩnh vực pháp luật quốc tế, giải quyết tranh chấp quốc tế để đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Kết thúc buổi làm việc, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Lễ trao Huy hiệu 40 năm, 30 năm tuổi Đảng cho các đảng viên thuộc Đảng bộ Tòa án nhân dân tối cao. Chủ tịch nước đã trao Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng tặng Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình và nguyên Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Thuân.

TUẤN ANH

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 31/10/2021

Nỗ lực trở lại “bình thường mới”

Sau một tháng từng bước trở lại trạng thái bình thường mới, các hoạt động kinh tế của TP Hồ Chí Minh dần được khôi phục, ngày càng sôi động, nhất là trong lĩnh vực dịch vụ và thương mại.

Đến cuối tháng 10/2021, tỷ lệ người lao động có mặt tại các nhà máy của các doanh nghiệp sản xuất, nhất là doanh nghiệp xuất khẩu ở các ngành giày da, may mặc, tăng lên rất nhanh; có nơi, người lao động quay trở lại làm việc đạt gần 90%.

Khôi phục sản xuất, “mở cửa” dịch vụ ẩm thực

Tính đến cuối tháng 10 đã có gần 1.100 lao động, chiếm hơn 90% số công nhân của Công ty TNHH Công nghiệp Đức Bổn (Khu chế xuất Tân Thuận) đi làm trở lại. Tại Công ty cổ phần Giày Thiên Lộc (quận 12), phần lớn công nhân đã đi làm trở lại với khoảng 2.100 người trong tổng số 2.400 công nhân ở thời điểm trước dịch. Trước khi công nhân quay lại làm việc, Ban Giám đốc công ty quyết định chi hỗ trợ cho mỗi người một triệu đồng trong hai tháng 9, 10/2021; riêng tháng 11/2021 nếu công nhân nào có mặt tại công ty và đi làm đầy đủ sẽ được nhận thêm một triệu đồng nữa.

Chủ tịch Công đoàn công ty Hà Quang Tuyến cho biết: Đơn hàng xuất khẩu của công ty tương đối ổn định từ tháng 7/2021 đến nay nhờ công ty duy trì phương án “ba tại chỗ”. Từ đầu tháng 10/2021, công nhân quay trở lại làm việc nhiều hơn nên bảo đảm đơn hàng xuất khẩu cho đối tác. Cùng với đó, công ty đang nỗ lực liên lạc, hỗ trợ để 300 công nhân đã về quê và công nhân nữ nghỉ thai sản, chế độ nhanh chóng quay trở lại làm việc.

Từ ngày 16/10, Công ty Phát triển kinh tế Duyên Hải -Cofidec (Khu công nghiệp Vĩnh Lộc) ngừng thực hiện phương án “ba tại chỗ”, chuyển sang thực hiện phương án “bình thường mới”. Đến nay, Cofidec đã phục hồi được khoảng 95% công suất chế biến các mặt hàng thủy sản, nông sản… Để bảo đảm an toàn sản xuất, công ty áp dụng nghiêm ngặt các quy định, quy trình của ngành y tế về phòng, chống dịch Covid-19; tổ chức xét nghiệm, tầm soát định kỳ cho người lao động bằng phương pháp xét nghiệm nhanh thường xuyên và báo cáo kết quả xét nghiệm cho cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương…

Giám đốc Cofidec Đặng Thị Phương Ninh cho biết: Công ty đang tiếp tục tuyển dụng thêm công nhân vì còn thiếu khoảng 25% đến 30% lao động so với nhu cầu. Bên cạnh đó, doanh nghiệp đầu tư liên tục vào việc cải tiến, trang bị thêm máy móc và thiết bị mới để tăng năng suất lao động, từ đó tăng thêm thu nhập cho người lao động.

Theo Ban Quản lý các khu chế xuất và khu công nghiệp TP Hồ Chí Minh (Hepza), tính đến ngày 28/10, tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trong bối cảnh “bình thường mới” là 1.322 trong số 1.412 doanh nghiệp, đạt tỷ lệ 94% so với số lượng doanh nghiệp hoạt động trong điều kiện bình thường, với tổng số lao động gần 211 nghìn người trong số 288.161 người (đạt tỷ lệ 73%). Hepza cũng dự báo, số lao động quay trở lại làm việc sẽ tiếp tục tăng lên khi các doanh nghiệp hoàn thiện phương án sản xuất, đáp ứng điều kiện an toàn phòng, chống dịch theo Bộ tiêu chí an toàn sản xuất do Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 thành phố quy định.

Đối với lĩnh vực dịch vụ, UBND thành phố cho phép các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống được phục vụ khách tại chỗ từ ngày 28/10. Các cơ sở này phải đáp ứng các tiêu chí về an toàn dịch Covid-19, không bán đồ uống có cồn, hoạt động tối đa 50% công suất và chỉ được phép bán đến 21 giờ. Riêng các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trên địa bàn quận 7 và TP Thủ Đức được thí điểm cho phép bán đồ uống có cồn. Anh Trần Quốc Nhân (quận 7) phấn khởi: Việc mở cửa dịch vụ ăn uống tại chỗ đã tạo nhiều thuận lợi cho người dân trong sinh hoạt, kinh doanh, giao tiếp xã hội, tạo thêm nhiều việc làm cho người lao động…

Theo Sở Công thương thành phố, đến nay 100% siêu thị, cửa hàng tiện lợi đã hoạt động trở lại, nguồn hàng hóa khá dồi dào và phong phú, giá bán đã hạ nhiệt. Nhiều siêu thị triển khai các chương trình khuyến mãi để kích cầu.

Phó Giám đốc Sở Công thương Lê Huỳnh Minh Tú cho biết: Hiện nguồn hàng hóa thiết yếu cung ứng cho thành phố đã ổn định. Bình quân nguồn hàng tập kết các điểm trung chuyển của ba chợ đầu mối là 1.800 tấn/đêm. Dự kiến, đến hết ngày 31/10, thành phố sẽ có 145 trong số 234 chợ truyền thống hoạt động trở lại. Hoạt động giao thông, vận tải cũng có nhiều chuyển biến. UBND thành phố đã tạm ngừng triển khai các chốt, trạm kiểm soát phòng, chống dịch Covid-19 tại các tuyến đường, cửa ngõ ra vào thành phố từ ngày 26/10, giúp việc lưu thông, đi lại đối với hành khách và vận tải hàng hóa được thông suốt.

Khẩn trương triển khai nhiều giải pháp

Giám đốc Công ty TNHH Thương mại – Kỹ thuật Khánh Bình (TP Thủ Đức) Phan Xuân Chính chia sẻ: Hiện các công trình bất động sản công nghiệp và cao ốc văn phòng đang được triển khai xây dựng trở lại. Tuy nhiên, thời gian qua giá vật tư liên tục tăng cao, biến động hằng tuần, nhất là mặt hàng nhôm và kính, gây nhiều khó khăn cho doanh nghiệp lẫn khách hàng (là chủ đầu tư các công trình).

So với tháng 6/2021, hiện nay giá vật tư tăng từ 20% đến 30%, nếu so với cuối năm 2020 thì tăng tới 100%. Trong vòng một tháng nay, doanh nghiệp đã phải điều chỉnh đơn giá ba lần, khiến đối tác chần chừ, chưa chịu ký hợp đồng… Doanh nghiệp mong muốn ngành ngân hàng có thể hỗ trợ vốn tín dụng ưu đãi để doanh nghiệp và chủ đầu tư các công trình bổ sung vốn lưu động, thúc đẩy nhanh tiến độ thi công…

Phó Cục trưởng Thuế thành phố Thái Minh Giao cho biết: Ngành thuế thành phố đang triển khai quyết liệt bốn nhóm chính sách miễn, giảm thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân vượt qua khó khăn do tác động của dịch Covid-19 theo Nghị quyết số 406/NQ-UBTVQH15 ngày 19/10/2021 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Nghị định số 92/2021/NĐ-CP ngày 27/10/2021 của Chính phủ.

Cụ thể, giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của năm 2021 đối với trường hợp người nộp thuế theo quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp có doanh thu năm 2021 không quá 200 tỷ đồng và doanh thu năm 2021 giảm so với doanh thu năm 2019; miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng và các loại thuế khác phải nộp phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của các tháng trong quý III và quý IV năm 2021 đối với hộ, cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh tại các địa bàn cấp huyện chịu tác động của dịch Covid-19 trong năm 2021; giảm thuế giá trị gia tăng kể từ ngày 1/11/2021 đến hết ngày 31/12/2021 đối với một số nhóm hàng hóa, dịch vụ; miễn tiền chậm nộp phát sinh trong năm 2020 và năm 2021 của các khoản nợ tiền thuế, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với doanh nghiệp, tổ chức (bao gồm cả đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh) phát sinh lỗ trong năm 2020.

Giám đốc Sở Công thương Bùi Tá Hoàng Vũ cho biết: Ngành Công thương đang khẩn trương triển khai kế hoạch kết nối cung – cầu với các địa phương nhằm tìm kiếm thêm nguồn hàng chất lượng cao, giá cả hợp lý để phục vụ thị trường thành phố, góp phần hình thành các chuỗi cung ứng bền vững… Sở Công thương đã làm việc trực tuyến với 22 tỉnh, thành phố ở miền nam nhằm trao đổi, thống nhất các giải pháp phối hợp thúc đẩy giao thương, cung ứng hàng hóa giữa các bên trong tình hình dịch Covid-19. Bên cạnh đó, thành phố chú trọng đẩy mạnh hoạt động du lịch nội vùng và kết nối du lịch liên tỉnh theo phương thức khách tự đi du lịch nội vùng hoặc đi theo đoàn, khách du lịch liên tỉnh đi theo đoàn.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Phan Thị Thắng và lãnh đạo ngành du lịch thành phố đã làm việc với các tỉnh Khánh Hòa, Phú Yên và Bình Định về việc nối lại hoạt động du lịch. Theo đó, thành phố và các tỉnh này đã thống nhất mở cửa đón khách du lịch từ ngày 1/11; đồng thời nghiên cứu xây dựng, tổ chức đa dạng chương trình du lịch kết nối, tạo sản phẩm liên vùng. Trước đó, thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Tây Ninh cũng đã nối lại hoạt động du lịch từ ngày 16/10. Trong hai ngày 30 và 31/10 thành phố làm việc với hai tỉnh Bến Tre và Long An về vấn đề này.

Để phục hồi kinh tế trong những tháng cuối năm, Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi chỉ đạo các sở, ban, ngành, UBND thành phố Thủ Đức và các quận, huyện khẩn trương xây dựng kế hoạch phục hồi, phát triển sản xuất, kinh doanh phù hợp với tình hình ngành, lĩnh vực, địa phương, trong đó quan tâm và xử lý ngay những vướng mắc thuộc thẩm quyền, chủ động báo cáo UBND thành phố những vấn đề vượt thẩm quyền giải quyết.

Bên cạnh đó, đổi mới phương thức, nâng cao hiệu quả hoạt động các Tổ công tác; đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam – Chi nhánh thành phố chủ trì, phối hợp Sở Công thương, TP Thủ Đức và các quận, huyện tiếp tục triển khai thực hiện các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp về cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí… Đồng chí Phan Văn Mãi nhấn mạnh: Trong tháng 11/2021, thành phố sẽ trở lại trạng thái “bình thường mới” nhưng không phải “bình thường mới” toàn bộ mà là từng phần. Các lĩnh vực được dần dần hoạt động trở lại, có trước, có sau theo nguyên tắc an toàn tới đâu mở cửa tới đó.

  • Trang 3 báo Nhân Dân ngày 25/10/2021

Khởi công bốn dự án trọng điểm tại Quảng Ninh

Ngày 24/10, tỉnh Quảng Ninh đã đồng loạt khởi công, khởi động 4 dự án trọng điểm, với tổng vốn đầu tư của 4 dự án này là 280 nghìn tỷ đồng.

4 dự án gồm: Bến cảng tổng hợp Vạn Ninh (giai đoạn 1) ở TP Móng Cái; Nhà máy điện khí LNG Quảng Ninh tại khu công nghiệp Cẩm Thịnh, TP Cẩm Phả; Khu đô thị phức hợp Hạ Long xanh tại phường Hà Khẩu, TP Hạ Long và thị xã Quảng Yên; Sân golf Đông Triều ở xã An Sinh, thị xã Đông Triều.

Chiều 24/10, tại TP Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, dự án Nhà máy điện khí LNG Quảng Ninh đã chính thức được khởi công xây dựng; tham dự lễ khởi công có Phó Thủ tướng Lê Văn Thành và đại diện các bộ, ngành Trung ương, tỉnh Quảng Ninh và TP Cẩm Phả.

Dự án được xây dựng trên diện tích khoảng 56 ha tại phường Cẩm Thịnh, TP Cẩm Phả có quy mô đầu tư xây dựng gồm: Nhà máy điện khí LNG công suất 1.500 MW; 1 bến nhập LNG cho tàu trọng tải 71.500 DWT; 2 kho chứa LNG công suất 100.000 m3/kho cùng hệ thống tái hóa khí; kết nối giữa bến cập tàu và kho chứa LNG là tuyến ống dẫn LNG lỏng dài khoảng 3 – 3,5 km.

Việc triển khai đấu nối nhà máy với hệ thống lưới điện quốc gia bằng tuyến đường dây 500 kV xây dựng mới dài khoảng 30 km từ nhà máy đến trạm 500 kV Quảng Ninh tại xã Thống Nhất, TP Hạ Long. Tổng mức đầu tư của nhà máy dự kiến 47.480 tỷ đồng (tương đương 1.998 triệu USD).

Nhà máy điện khí LNG Quảng Ninh được thiết kế sử dụng công nghệ tua bin khí chu trình hỗn hợp có hiệu suất cao hơn 62%, được chế tạo bởi các nhà sản xuất tua bin khí hàng đầu trên thế giới như: GE (Mỹ), Siemens (Đức), Mitsubishi (Nhật Bản)… Đồng thời, nhà máy sẽ sử dụng khí nhiên liệu hóa lỏng nhập khẩu với lượng tiêu thụ khoảng 1,2 triệu tấn/năm. Đây là loại nhiên liệu sạch, góp phần bảo đảm giảm phát thải, bảo vệ môi trường.

Dự kiến khi nhà máy đi vào hoạt động sẽ cung cấp cho hệ thống lưới điện quốc gia khoảng 9 tỷ kWh điện/năm, là nguồn điện bổ sung quan trọng, cần thiết, kịp thời cung cấp cho nhu cầu phát triển kinh tế ngày càng tăng của tỉnh và cho khu vực kinh tế trọng điểm bắc bộ; đồng thời cũng sẽ giải quyết công ăn việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương.

Đây là dự án điện đầu tiên sử dụng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) nhập khẩu tại miền bắc, sẽ góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và xây dựng Quảng Ninh trở thành tỉnh dịch vụ, công nghiệp hiện đại, một trong những trung tâm phát triển năng động toàn diện của phía bắc.

Cũng trong ngày 24/10, 3 dự án trọng điểm khác của tỉnh Quảng Ninh cũng đã đồng loạt khởi công và khởi động triển khai gồm dự án Bến cảng tổng hợp Vạn Ninh (giai đoạn 1) với tổng mức đầu tư hơn 2.240 tỷ đồng, dự kiến đưa vào khai thác trong quý 4/2024 có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lên tới 20.000 DWT được kỳ vọng sẽ hình thành đầu mối xuất, nhập khẩu hàng hóa đường biển tại khu vực Cửa khẩu Móng Cái, là tiền đề để hình thành mạng lưới cơ sở hạ tầng logistics gắn liền với chuỗi dịch vụ hậu cần cảng (vận tải – kho bãi – cảng biển). Với mô hình vận tải đa phương thức, dự án sẽ mang lại hiệu quả tối ưu cho hàng hóa xuất, nhập khẩu qua Cửa khẩu quốc tế Móng Cái.

Dự án Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh có tổng mức đầu tư hơn 230 nghìn tỷ đồng. Dự án quy hoạch trên một phần diện tích đất thuộc TP Hạ Long và thị xã Quảng Yên, tiếp giáp với tuyến cao tốc Hải Phòng – Hạ Long – Vân Đồn. Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh được kỳ vọng sẽ tạo diện mạo đô thị mới, là sản phẩm du lịch độc đáo, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội trên địa bàn tỉnh; tạo ra những sản phẩm du lịch độc đáo, khai thác được tiềm năng, thế mạnh giáp biển nơi dự án được xây dựng.

Dự án sân golf 27 lỗ được quy hoạch trên diện tích 130 ha, có tổng vốn đầu tư hơn 1.200 tỷ đồng, đạt tiêu chuẩn quốc tế, phục vụ khoảng 800 khách/ngày. Trong đó, diện tích quy hoạch sân golf rộng hơn 128 ha, còn lại là hạ tầng giao thông. Sân golf sẽ có các công trình lưu trú thấp tầng, khu khách sạn cao tầng, sân tập golf, hạ tầng cây xanh, cảnh quan, khu vui chơi giải trí, không gian nghỉ dưỡng sinh thái cao cấp.

Với việc đồng loạt triển khai chuỗi các dự án trọng điểm, chiến lược của năm 2021, tỉnh Quảng Ninh đang từng bước nỗ lực hoàn thiện kết cấu hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ đồng bộ, hiện đại, quyết tâm tạo ra những dư địa phát triển mới cả lâu dài và bền vững.

  • Trang 3 báo Nhân Dân ngày 24/10/20

Kết nối giao thương nông sản giữa Hà Nội và các tỉnh, thành phố

Sáng 23/10, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND TP Hà Nội và UBND 40 tỉnh, thành phố phối hợp tổ chức Diễn đàn “Chia sẻ thông tin, kết nối giao thương nông, lâm, thủy sản giữa Hà Nội và các tỉnh, thành phố”.

Diễn đàn nhằm thông tin và hỗ trợ các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã, người nông dân kết nối sản xuất, tiêu thụ nông sản tại thị trường trong nước và xuất khẩu, thúc đẩy phát triển các chuỗi liên kết nông sản bền vững, nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho người nông dân. Đồng thời, xúc tiến thương mại nông sản giữa Hà Nội với các địa phương và kết nối người sản xuất nông lâm thủy sản giữa các địa phương và thị trường Hà Nội. Từ đó, nâng cao nhận thức của người sản xuất và tiêu dùng đối với sản phẩm nông nghiệp sạch, an toàn.

Cũng tại diễn đàn này sẽ diễn ra Lễ ký kết Chương trình hợp tác “Bảo đảm an toàn thực phẩm, nâng cao chất lượng nông, lâm, thủy sản giao thương giữa Hà Nội và các tỉnh, thành phố giai đoạn 2021 – 2025”.

Diễn đàn và Lễ ký kết chương trình hợp tác được tổ chức trực tuyến, điểm cầu chính tại UBND TP Hà Nội, Báo Nông nghiệp Việt Nam, Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp và UBND 40 tỉnh, thành phố dưới sự chủ trì của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và lãnh đạo UBND TP Hà Nội.

Chia sẻ tại Diễn đàn, bà Đỗ Thị Minh Hoa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Kạn cho biết: Thời gian qua, công tác giao thương kết nối nông lâm thủy sản giữa Bắc Kạn với TP Hà Nội đã được duy trì liên tục. Trong 3 năm qua, Bắc Kạn đã tổ chức những chương trình tuần lễ quảng bá giới thiệu sản phẩm nông nghiệp tại Hà Nội.

Từ năm 2016, tỉnh Bắc Kạn đã chính thức xác định chuyển dịch cơ cấu sản xuất hàng hóa trong nông nghiệp, qua đó tỉnh đã có 131 sản phẩm được chứng nhận OCOP 3 sao trở lên và một sản phẩm đạt 5 sao cấp quốc gia.

9 tháng đầu năm 2021, tỉnh Bắc Kạn đã sản xuất số lượng lớn nông sản đặc sản địa phương như bí xanh, măng khô, miến dong… TP Hà Nội đã hỗ trợ Bắc Kạn tiêu thụ gần 700 tấn bí xanh thơm.

“Thời gian tới, để giữ mối liên hệ giao thương nông sản với Hà Nội, Bắc Kạn đã đẩy mạnh việc tiêu thụ nông sản qua các sàn giao dịch điện tử và các trang web, qua đó kết nối tiêu thụ với 56/63 tỉnh, thành phố trên cả nước. TP Hồ Chí Minh và TP Hà Nội đã hỗ trợ tiêu thụ số lượng lớn sản phẩm miến dong, măng, tinh bột nghệ… của Bắc Kạn”, bà Đỗ Thị Minh Hoa thông tin.

Cũng theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Kạn, sắp tới địa phương này có 25.000 tấn cam quýt và 2.000 tấn miến dong cần tiêu thụ từ hiện tại cho đến Tết Nguyên đán.

Vì vậy, thông qua Diễn đàn này tỉnh Bắc Kạn mong muốn có những chương trình làm việc cụ thể với Hà Nội để trao đổi thông tin yêu cầu cụ thể về sản phẩm để mở rộng thị trường.

Thứ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam đánh giá cao những sản phẩm đặc sản, đặc hữu của tỉnh Bắc Kạn, qua đó đề nghị tỉnh chỉ đạo các đầu mối cung ứng cung cấp những thông tin cụ thể số lượng hàng hóa tới các tỉnh cũng như Hà Nội, đồng thời kết nối thông tin với bộ phận kết nối của báo Nông nghiệp Việt Nam để liên kết các đầu mối cung cầu.

Ngoài ra, Thứ trưởng Trần Thanh Nam cũng yêu cầu tỉnh Bắc Kạn phải bảo đảm chất lượng nông sản theo tiêu chuẩn, quy chuẩn của biên bản ký kết giữa Hà Nội và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Diễn đàn “Chia sẻ thông tin, kết nối giao thương nông, lâm, thủy sản giữa Hà Nội và các tỉnh, thành phố” là phiên thứ 8 do Tổ điều hành Diễn đàn kết nối tiêu thụ nông sản 970 thuộc Ban Chỉ đạo Phát triển thị trường nông sản, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức.

Từ tháng 9/2021 đến nay, Diễn đàn kết nối tiêu thụ nông sản 970 đã tổ chức được 7 diễn đàn: Kết nối tiêu thụ nông sản trong điều kiện giãn cách; Kết nối tiêu thụ nông sản tươi sống cho TP Hồ Chí Minh trong điều kiện giãn cách; Kết nối tiêu thụ nông sản cho Tây Nguyên; Kết nối tiêu thụ nông sản tỉnh Bình Dương; Kết nối tiêu thụ nông sản tỉnh Đồng Tháp…

Từ những diễn đàn này đã có hàng trăm hợp đồng thương mại cung – cầu nông sản được ký kết. Đồng thời bước đầu hình thành hàng chục chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản bền vững.

  • Trang 3 báo Nhân Dân ngày 20/10/2021

Hà Nội đối thoại tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp FDI

Sáng 19/10, thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị “Đối thoại tháo gỡ khó khăn đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn trong bối cảnh dịch Covid-19”.

Dự Hội nghị có đồng chí Đinh Tiến Dũng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội, các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Nguyễn Thị Tuyến – Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội; Chu Ngọc Anh – Chủ tịch UBND TP Hà Nội cùng 120 đại biểu đại diện các bộ, ngành trung ương, TP Hà Nội, đại diện các đại sứ quán, tổ chức quốc tế, hiệp hội doanh nghiệp và doanh nghiệp FDI trên địa bàn thành phố.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng cho biết: Dịch Covid-19 đã tác động tiêu cực đến mọi mặt của đời sống kinh tế -xã hội, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống sinh hoạt của nhân dân. Tổng sản phẩm GRDP của thành phố Hà Nội 9 tháng đầu năm 2021 tuy tăng trưởng dương 1,28% so với cùng kỳ năm trước, nhưng thấp hơn so với kế hoạch đề ra. Số lượng doanh nghiệp đăng ký thành lập mới giảm 12%, số doanh nghiệp giải thể tăng 22%, doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng hoạt động tăng 12% so với cùng kỳ năm trước.

Hoạt động sản xuất kinh doanh của một số doanh nghiệp bị đình trệ, một số chuỗi cung ứng hàng hóa tại một số thời điểm bị giãn đoạn. Việc giao thương hàng hóa, đi lại của các chuyên gia, các nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức quốc tế gặp nhiều khó khăn và bị xáo trộn bởi dịch Covid 19.

Trước tình hình này, chính quyền thành phố đã và đang tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các nhà đầu tư, cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh để nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố.

Trong 9 tháng đầu năm 2021, mặc dù chịu nhiều tác động tiêu cực bởi đại dịch Covid-19, các nhà đầu tư nước ngoài vẫn tin tưởng, lạc quan với môi trường đầu tư kinh doanh của thành phố, đã đầu tư vào Hà Nội với số vốn đăng ký là 1,28 tỷ USD. Qua đó, đã đóng góp khoảng 10% tổng thu ngân sách, 12,6% vốn đầu tư phát triển, 30% tổng việc làm và 45% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả thành phố.

Tính đến thời điểm hiện tại, Hà Nội có 6.625 dự án đầu tư nước ngoài đang còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký khoảng 48,7 tỷ USD.

Thành phố đã và đang nỗ lực thực hiện nhiều biện pháp để kiểm soát dịch sớm nhất và nhanh nhất; tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp, các nhà đầu tư nước ngoài vượt qua khó khăn để duy trì và phục hồi sản xuất, kinh doanh.

Cục Thuế Hà Nội gia hạn khoảng 22 nghìn tỷ đồng thuế GTGT, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất của năm 2021 cho hơn 31.000 người nộp thuế.

Hiện nay, Quốc hội và Chính phủ Việt Nam đang xem xét và sẽ sớm ban hành thêm các chính sách miễn thuế, giảm thuế nhằm tiếp tục hỗ trợ khó khăn cho các doanh nghiệp và người dân.

Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội tiếp nhận các đề xuất, kiến nghị đến từ hơn 500 doanh nghiệp FDI đang hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn. Đồng thời, tại Hội nghị, lãnh đạo thành phố đã trao đổi, giải đáp trực tiếp các khó khăn, vướng mắc doanh nghiệp gặp phải trong quá trình sản xuất, kinh doanh như các vấn đề về thuế, bảo hiểm xã hội, vaccine, cấp và gia hạn giấy phép lao động của chuyên gia và người lao động nước ngoài, một số doanh nghiệp đặc thù (lĩnh vực giáo dục đào tạo) chưa được tiếp tục hoạt động…

Đối với các nội dung vượt thẩm quyền, thành phố sẽ báo cáo, xin ý kiến Chính phủ và các bộ, ngành nhằm tháo gỡ nhanh chóng cho các doanh nghiệp trong thời gian sớm nhất…

NGUYÊN TRANG – ẢNH: DUY LINH

  • Trang 8 bao Nhân Dân ngày 30/10/2021

Gặp mặt, tri ân các lực lượng y tế tham gia phòng chống dịch

Sáng 29/10, Bí thư Thành uỷ TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Nên cùng đoàn công tác của TP Hồ Chí Minh đã đến Bộ Y tế làm việc, gặp mặt tri ân các lực lượng y tế tham gia công tác phòng, chống dịch Covid-19.

Theo ông Nguyễn Văn Nên, cả nước đã trải qua thời khắc hết sức cam go, khốc liệt, có cả đau thương, mất mát, nhưng cũng có những khoảnh khắc bi hùng. Trong những ngày tháng căng mình ứng phó với đại dịch Covid-19, biến chủng Delta khó đoán định chưa từng có trong lịch sử, với sự chi viện của cả nước, thành phố đã bước qua gian khổ, thách thức để bảo vệ sức khỏe, tính mạng nhân dân. Đặc biệt, Thành phố vô cùng trân trọng sự chi viện của lực lượng y tế cho thành phố khi đang các nhân viên y tế tại đây đang “đuối sức”.

Đánh giá cao vai trò của Bộ Y tế trong việc đưa ra các biện pháp, quyết định linh hoạt, kịp thời về mặt y tế để cùng thành phố triển khai chống dịch, ông Nguyễn Văn Nên bày tỏ: “Trong cuộc chiến vừa qua, chúng ta đã có những yếu tố thích ứng vì có rất nhiều diễn biến, nhiều quyết định không có trong kịch bản. Đây là cuộc chiến chưa có tiền lệ, phần nào là nguyên tắc, các đồng chí rất kiên định giữ, và căn cứ vào tình hình thực tiễn, các đồng chí cũng có sự chuyển hướng phù hợp, linh hoạt, dám nghĩ, dám làm”.

Ông Nguyễn Văn Nên cho biết, có giây phút tương đối bình yên hiện nay, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố vô cùng biết ơn sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, lãnh đạo cấp cao Trung ương, các cơ quan bộ, ngành, các tỉnh, thành phố, đặc biệt là nhân dân cả nước và đồng bào ta tại nước ngoài, cộng đồng doanh nghiệp đã hướng về thành phố chia sẻ, hỗ trợ, đóng góp cả về vật chất và tinh thần với tinh thần: “Cả nước vì Thành phố Hồ Chí Minh”.

“Phải thật sự xuất phát từ tình yêu nước, thương dân, sẵn sàng đồng cam, cộng khổ, các lực lượng hỗ trợ mới có sự cống hiến bằng sức lực phi thường như vậy. Tôi xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc, tình cảm chân thành đến các đồng chí, đội ngũ chiến sĩ áo trắng đã có mặt trên tuyến đầu của cuộc chiến đấu bằng tất cả tinh thần, trách nhiệm, nghĩa cử, xả thân hy sinh, vượt mọi khó khăn. Thời gian rồi sẽ trôi đi, nhưng chúng tôi sẽ nhớ mãi những điều này”, ông Nguyễn Văn Nên nói.

Phát biểu tại buổi gặp mặt, Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long chúc mừng Thành phố Hồ Chí Minh và người dân thành phố đã trải qua những thời khắc cam go, khốc liệt nhất. “Có lẽ trong cuộc đời người làm nghề y, đây là trận chiến khốc liệt nhất. Những người làm ngành y chúng tôi chia sẻ, trải qua 4 tháng tại Thành phố Hồ Chí Minh mỗi người có thể có được kinh nghiệm của cả 5 năm, thậm chí kinh nghiệm cả cuộc đời”.

Cũng theo Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long, việc thiết lập, vận hành Trung tâm hồi sức tích cực tại Thành phố Hồ Chí Minh cực kỳ quan trọng. Bộ Y tế và các đơn vị chỉ có con người, trang thiết bị, máy móc nhưng nếu không có thành phố chia sẻ, hỗ trợ về cơ sở hạ tầng, về hậu cần… thì Bộ Y tế khó có thể thần tốc thiết lập, vận hành được các Trung tâm hồi sức tích cực Covid-19 của Bộ Y tế tại Thành phố Hồ Chí Minh.

“Không chỉ chúng tôi, mà rất nhiều y, bác sĩ từ Thành phố Hồ Chí Minh trở về đã bày tỏ lời tri ân với Thành phố Hồ Chí Minh, với nghĩa tình của thành phố và của người dân đã hỗ trợ mọi mặt cho lực lượng y tế trong những ngày chống dịch tại Thành phố Hồ Chí Minh”, Bộ trưởng nói.

Theo Bộ trưởng, sự đóng góp, đồng lòng, nhất trí của người dân thành phố, sự chỉ đạo sát sao của chính quyền thành phố trong việc vừa chống dịch, vừa chăm lo an sinh xã hội, trật tự an toàn, phát triển kinh tế – xã hội và đặc biệt lo cho tính mạng, sức khỏe của hàng triệu người dân khó khăn đã tạo nên thành công ngày hôm nay.

Bộ trưởng cho biết, cuối năm 2021, Bộ Y tế sẽ tổng kết các bài học thành công trong chống dịch, trong đó có các bài học về lãnh đạo chỉ đạo, bài học trong huy động sức dân, huy động lực lượng, triển khai chuyên môn.

“Bài học chống dịch tại Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ cho riêng thành phố mà còn là bài học cho ngành y tế ứng phó với đại dịch, để trong tương lai, khi có đại dịch xảy ra, chúng ta bình tĩnh hơn”, Bộ trưởng nói.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 26/10/2021

Lan tỏa chương trình “Sóng và máy tính cho em”

Do ảnh hưởng của dịch Covid-19, từ đầu năm học mới 2021-2022 đến nay, nhiều tỉnh, thành phố phải tổ chức dạy và học trực tuyến, dạy học trên truyền hình. Tuy nhiên, vì hệ thống đường truyền internet hạn chế dung lượng, phần mềm dạy học hoạt động chưa tốt, nhiều học sinh thiếu trang thiết bị học tập, cho nên việc dạy và học ở nhiều nơi gặp khó khăn, chưa hiệu quả. Ngành giáo dục, các địa phương đã và đang có nhiều giải pháp thực hiện chương trình “Sóng và máy tính cho em” để hỗ trợ thiết bị học tập cho học sinh.

Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những địa phương chịu nhiều ảnh hưởng của dịch Covid-19. Năm học 2021-2022, ngành giáo dục thành phố đứng trước nhiều thách thức khi phải dạy, học bằng hình thức trực tuyến và dự kiến triển khai đến hết học kỳ 1. Nhiều học sinh ở thành phố bước vào năm học mới với nhiều khó khăn do thiếu thiết bị học trực tuyến. Qua khảo sát đầu năm học, trong tổng số gần 1,4 triệu học sinh ở các cấp học, có gần 73 nghìn học sinh không bảo đảm các điều kiện về thiết bị và đường truyền để học trực tuyến (chiếm tỷ lệ 5,2%); trong đó, cấp tiểu học chiếm tỷ lệ cao nhất với hơn 31 nghìn học sinh, THCS với 26 nghìn học sinh, THPT có hơn 15 nghìn học sinh.

Thực hiện chương trình “Sóng và máy tính cho em”, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh đã ban hành kế hoạch hỗ trợ trang thiết bị học tập trực tuyến cho học sinh đang học tập tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn. Có ba giải pháp thực hiện gồm: Huy động khoảng 15 nghìn thiết bị tiếp nhận từ nguồn vốn tài trợ của các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân; tiếp nhận khoảng 40 nghìn thiết bị đã qua sử dụng do cha mẹ học sinh, các nhà hảo tâm, các đơn vị tổ chức, trường đại học; phối hợp các ngân hàng trên địa bàn thành phố xây dựng chính sách hỗ trợ lãi suất vay trả góp đối với phụ huynh học sinh có nhu cầu mua trả góp máy tính, điện thoại thông minh, máy tính bảng cho học sinh học trực tuyến với khoảng 30 nghìn thiết bị. Với sự chung tay của cả hệ thống chính trị, hàng chục nghìn thiết bị học tập đã được trao cho học sinh. Nhận được chiếc máy tính bảng (Ipad) do Quận đoàn quận 4 phối hợp Đoàn Thanh niên Tổng công ty Điện lực TP Hồ Chí Minh tặng, em Nguyễn Thế Hậu, lớp 9A5, Trường THCS Quang Trung (quận 4) cho biết, bố em mất do mắc Covid-19, cho nên cuộc sống của gia đình gặp rất nhiều khó khăn, khi được tặng chiếc Ipad mới để học trực tuyến, em cảm thấy rất vui và bất ngờ. Hậu hứa sẽ học thật giỏi để mẹ vui và sau này trở thành người có ích cho xã hội. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Hiếu cho biết, tỷ lệ học sinh trên địa bàn bảo đảm các thiết bị học tập tham gia học trực tuyến hiện tăng cao. Cụ thể, học sinh THPT tham gia học trực tuyến đạt tỷ lệ 99,8%; học sinh THCS đạt tỷ lệ 98%; học sinh tiểu học đạt tỷ lệ gần 98%.

Thành phố Đà Nẵng có hơn 7.500 học sinh không đủ điều kiện tiếp cận việc học trực tuyến. Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Hòa Vang Phạm Hồ Quỳnh Trang cho biết, trên địa bàn huyện đã vận động trao tặng 292 thiết bị hỗ trợ học trực tuyến với tổng giá trị hơn 815 triệu đồng. Thầy giáo Nguyễn Văn Dũng, Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Đức Cảnh (quận Liên Chiểu) cho biết, được sự chung tay hỗ trợ của giáo viên, phụ huynh và các nhà hảo tâm, dịp này có nhiều học sinh vượt qua khó khăn để học trực tuyến. Nhà trường đã vận động trao tám điện thoại thông minh tặng tám học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đà Nẵng đã vận động nhà mạng hỗ trợ sóng 3G, 4G giúp việc học trực tuyến của các em thuận lợi, kêu gọi Công ty CP FPT tặng 1.000 thiết bị hỗ trợ học trực tuyến…

Tại Hà Nội, công tác hỗ trợ thiết bị học tập cho học sinh đã và đang được thực hiện tích cực. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Trần Thế Cương cho biết, ngành giáo dục đã tổ chức ba đợt trao hỗ trợ. Thời gian tới, ngành giáo dục Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh triển khai chương trình này nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng hướng tới hoàn thành “nhiệm vụ kép”: Bảo đảm an toàn cho học sinh và duy trì dạy tốt, học tốt. Tỉnh Bắc Giang hiện đang tổ chức dạy học trực tiếp, tuy nhiên, do dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp ở nhiều địa phương lân cận, nguy cơ bùng phát dịch vẫn có thể xảy ra, vì vậy, Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Giang đã chỉ đạo các nhà trường bố trí mỗi khối, lớp có một phòng học trực tuyến. Đồng thời, khảo sát, thống kê có gần 6.000 học sinh không có thiết bị học trực tuyến cần sự hỗ trợ từ nhiều phía.

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cả nước có khoảng 2,3 triệu học sinh có hoàn cảnh khó khăn cần hỗ trợ thiết bị học tập trực tuyến. Toàn ngành đã huy động được hơn 100 tỷ đồng tiền mặt, hơn 100 nghìn máy tính bảng, máy tính, thiết bị thông minh và thiết bị học tập trực tuyến từ các nguồn vận động, tài trợ của cán bộ, công nhân viên chức trong ngành giáo dục, các trường đại học, đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Ngô Thị Minh cho biết, các máy tính và thiết bị được huy động đã được phân loại, bảo đảm theo chuẩn của Bộ Thông tin và Truyền thông quy định và chuyển trực tiếp tới học sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và gia đình có bố hoặc mẹ bị mất do Covid-19. Sự cố gắng của tất cả các đơn vị trong thời gian vừa qua đã hỗ trợ kịp thời cho học sinh có thiết bị học tập trong điều kiện dịch bệnh.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 24/10/2021

Việt Nam lần đầu có nữ võ sĩ đoạt đai vô địch boxing thế giới WBO

Chiều 23/10, Nguyễn Thị Thu Nhi trở thành nữ võ sĩ đầu tiên của quyền Anh Việt Nam giành đai vô địch WBO thế giới sau khi đánh bại đối thủ Etsuko Tada (Nhật Bản). 

Theo đó, Thu Nhi đã có trận tranh đai vô địch quyền Anh chuyên nghiệp WBO hạng nhẹ thế giới diễn ra tại nhà thi đấu Wadong Ansan, thành phố Ansan (Hàn Quốc). Đối thủ của cô chính là võ sĩ người Nhật Bản Etsuko Tada – nhà đương kim vô địch WBO

.

Trận đấu diễn ra trong 10 hiệp, mỗi hiệp 2 phút. Thu Nhi nhập cuộc khá thận trọng trước đối thủ có 26 lần thượng đài. Nữ võ sĩ của Việt Nam chiến đấu kiên cường, đáp trả từng đợt giao tranh với Etsuko Tada. Thậm chí ở cuối hiệp thứ 8, Thu Nhi đã phải đổ máu khi bị Etsuko Tada tung cú đấm móc trúng khóe mắt và phải nhờ đến sự trợ giúp của nhân viên y tế.

Trong những giây cuối, cả hai liên tục tìm cách tấn công trúng đích, không ai chịu khuất phục, khiến kết quả trận đấu rất khó đoán. Song, điểm số chung cuộc sát nút 96 – 94 nghiêng về Thu Nhi, qua đó cô gái đến từ An Giang đã đem về đai vô địch lịch sử cho quyền Anh Việt Nam.

Đây không chỉ là đai WBO thế giới đầu tiên, mà còn là đai quyền Anh chuyên nghiệp thế giới đầu tiên của một võ sĩ Việt Nam từng giành được. WBO là tổ chức quyền Anh Thế giới, chuyên tổ chức thi đấu các trận đấu chuyên nghiệp. Họ là một trong những tổ chức quyền Anh lớn nhất đang hoạt động, bên cạnh WBA, WBC và IBF.

Chia sẻ sau trận đấu, Thu Nhi cho biết: “Rất khó để diễn đạt cảm xúc lúc này của tôi, thật là một niềm vui sướng khôn tả khi mang về một chiến thắng vô cùng ý nghĩa. Tôi đã hiện thực hóa được ước mơ của mình trong ngày hôm nay. Tôi đã thể hiện hết mình nhiệt huyết, tâm trí và sức lực của con người Việt Nam. Vì vậy, đây là chiến thắng của cả làng võ Việt Nam”.

Nguyễn Thị Thu Nhi năm nay 25 tuổi, cô theo tập quyền Anh từ năm 13 tuổi và hiện đang là thành viên của câu lạc bộ quyền Anh nổi tiếng tại TP Hồ Chí Minh – Cocky Buffalo. Trước trận đấu này, Thu Nhi đã có 4 chiến thắng tại các đấu trường chuyên nghiệp, trong đó nổi bật là trận tranh đai vô địch WBO châu Á – Thái Bình Dương diễn ra vào đầu năm 2020.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 23/10/2021

Nghệ thuật truyền thống trong lòng người trẻ

Như mạch ngầm cuộn chảy, không ồn ào mà âm thầm trong nhịp sống hiện đại hối hả, gấp gáp, nghệ thuật dân tộc đã và đang được duy trì, trao truyền từ họ, những người trẻ đam mê các giá trị văn hóa của ông cha. Cùng chung một tình yêu, họ đã có những cách tiếp cận riêng, sáng tạo để lan tỏa tình yêu đó đến mọi người, nhất là các bạn cùng trang lứa. 

Sinh ra và lớn lên ở tỉnh Vĩnh Long, cải lương và những làn điệu đờn ca tài tử ngọt ngào của miền Tây sông nước là một phần khắc sâu trong ký ức tuổi thơ của Hồ Phương Thảo (Thảo Hồ), cô gái sinh năm 1992 và hình thành ở cô niềm đam mê, say đắm với nghệ thuật dân tộc. Cô kể: “Hồi nhỏ, mỗi lần có gánh hát, đoàn nghệ thuật nào về biểu diễn tại quê nhà, tôi vô cùng háo hức ngóng đợi, đòi ba má cho đi xem và mê mệt với những màn diễn của các nghệ sĩ có khi thâu đêm. Chẳng hiểu sao, sau này lớn lên mình lại đi theo những ngả rẽ khác”. Cho dù đã trưởng thành và làm việc ở lĩnh vực quản trị nhân sự của doanh nghiệp, không liên quan gì đến nghệ thuật, nhưng cô vẫn dành phần lớn tâm hồn và nhiệt huyết của mình cho các loại hình diễn xướng dân gian. Do công việc và có điều kiện đi nhiều, Thảo Hồ và nhóm bạn của mình đã có những trải nghiệm, tìm hiểu, học hỏi và ghi chép về các loại hình diễn xướng dân gian ở các vùng đất nước. Cũng từ khối tư liệu đồ sộ ấy họ mong muốn được sẻ chia những kiến thức có được và tình yêu với nghệ thuật dân tộc đến đông đảo các bạn trẻ. Dự án về một artbook (sách ảnh nghệ thuật) “Gánh hát lưu diễn muôn phương” đã ra đời từ đó, nhằm giới thiệu đến giới trẻ các loại hình diễn xướng nghệ thuật và lễ hội dân gian tiêu biểu, đặc sắc ở các vùng, miền.  Và sau những trải nghiệm trên trang sách dưới góc nhìn của những người trẻ, họ có thể cảm nhận bằng thực tế thưởng thức để thêm hiểu, thêm yêu và thấy được các giá trị đặc biệt như Thảo Hồ và các bạn cộng sự đã có.

Tham gia vào dự án cùng Thảo Hồ có họa sĩ Hoàng Tấn (Tấn Nguyên) và nữ biên dịch trẻ Triều Giang. Họ đã tập trung thực hiện “Gánh hát lưu diễn muôn phương” trong hai năm qua để kịp hoàn thành dự án đúng vào những ngày giãn cách xã hội vì Covid-19. Ra mắt đúng vào dịp Giỗ Tổ Sân khấu (12/8 âm lịch) trên nền tảng trực tuyến, nhóm dự kiến hằng năm vào dịp này sẽ tiếp tục có những ấn phẩm mới tương tự ở các loại hình nghệ thuật trong khuôn khổ dự án. Cuốn sách không mang tính khoa học mà đơn thuần chỉ là sản phẩm của hành trình tìm hiểu, gợi mở khám phá và cảm nhận theo cách tiếp nhận của những người trẻ dưới sự hướng dẫn, tư vấn của nhiều chuyên gia, nghệ sĩ tên tuổi được mời cộng tác cùng các tư liệu tham khảo, sách, tạp chí khoa học, cho nên bảo đảm được tính chính xác về thông tin, tư liệu.

Ngay sau khi giới thiệu đến công chúng, cuốn sách của nhóm Thảo Hồ đã tạo được sự quan tâm trong dư luận, nhất là với khá đông bạn trẻ trên cộng đồng mạng xã hội với những thông tin lý thú về nguồn gốc, đặc điểm của 30 loại hình nghệ thuật diễn xướng và sáu lễ hội dân gian truyền thống trên khắp mọi miền đất nước. Ở đó, người đọc có thể bắt gặp điệu hát xoan, dân ca quan họ, ca trù, múa rối nước, chèo, chầu văn, hát xẩm của miền bắc; cũng có thể khám phá làn điệu dân ca ví giặm, nhã nhạc cung đình Huế, ca bài chòi của miền trung; làm quen với cải lương tuồng cổ, đờn ca tài tử, sân khấu dù kê… của miền nam; hay tìm hiểu những lễ hội dân gian đặc sắc như: Tết Nào Pê Chầu, lễ cấp sắc, hội Gióng, lễ cầu mưa… của ba miền. Trong đó, có những loại hình thậm chí nghe tên còn lạ như: hát dô, hát sình ca, múa tân “tung da” dá, múa lâm thôn, múa bóng rỗi…

Làm dự án trong thời điểm dịch bệnh bùng phát là nỗ lực của cả nhóm Thảo Hồ trong quá trình kết nối, trao đổi, phối hợp công việc chủ yếu trên môi trường mạng. Cuốn sách dày gần 200 trang, có tới trên dưới 100 hình ảnh minh họa sinh động, cụ thể về cách thức thực hành, họa tiết, nhạc cụ đi kèm từng loại hình nghệ thuật, từ đó giúp người xem hình dung rõ hơn về nét tương đồng cũng như khác biệt của các điệu múa, điệu hát trong đời sống nghệ thuật diễn xướng vốn phong phú, sôi động của cha ông. Thực hiện artbook theo song ngữ Việt-Anh, nhóm tác giả còn muốn đem những nét đẹp của nghệ thuật truyền thống Việt Nam giới thiệu tới bạn bè quốc tế. Trong tương lai, dự án sẽ cho ra mắt thêm những sản phẩm đi kèm như bộ 36 sticker (nhãn dán) các loại hình gánh hát, bản đồ A3 đánh dấu chiến tích trải nghiệm 36 loại hình nghệ thuật… để gia tăng sự tương tác của công chúng trên hành trình tiếp cận văn hóa cha ông.

Cùng tìm về dòng chảy truyền thống dân gian như Thảo Hồ và các bạn, nhóm các bạn trẻ “Chèo 48h – Tôi chèo về quê hương” tại Hà Nội, đã thực hiện chương trình “Mắt xẩm” với mong muốn “chạm” vào xẩm bằng nhiều lăng kính đa dạng. Diễn ra vào thời điểm giữa năm 2021, trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp không thể tập trung đông người, song chương trình “Mắt xẩm” vẫn gây được chú ý với hàng loạt hoạt động trực tuyến ý nghĩa. Những buổi trò chuyện cùng các chuyên gia để nhìn nhận xẩm trong sự thích ứng văn hóa, soi chiếu xẩm dưới góc độ nghệ thuật thị giác, nghệ thuật trình diễn và âm nhạc đương đại đã thật sự mang đến những góc nhìn thú vị về di sản văn hóa quý giá này. Chương trình “Mắt xẩm” còn hé mở một không gian triển lãm đa giác quan với những tác phẩm mỹ thuật, sắp đặt thể hiện những sắc thái biểu đạt khác nhau của xẩm, gợi cảm hứng từ những câu chuyện của tổ nghề hát xẩm… Ðinh Thị Thảo, thành viên sáng lập nhóm “Chèo 48h – Tôi chèo về quê hương” cho hay, hơn sáu năm qua, trên hành trình bền bỉ truyền cảm hứng, khơi dậy tình yêu, lòng tự hào với văn hóa dân tộc cho người trẻ, dự án đã tổ chức hàng chục khóa học không chuyên cùng nhiều sự kiện biểu diễn, điền dã, tọa đàm nghệ thuật về một số loại hình nghệ thuật truyền thống Việt Nam. Gần đây, dự án hướng tới thực hiện những chuỗi hoạt động đem đến cách tiếp cận mới như “Tái sinh nghệ thuật chèo với tư duy thiết kế” hay “Mắt xẩm”, để nghệ thuật truyền thống được khơi mở một cách sáng tạo và gần gũi…

 Trước đó, từng có nhóm 40 họa sĩ trẻ đã triển khai thực hiện và tổ chức triển lãm “Vẽ về hát bội” từng gây được tiếng vang lớn trong làng hội họa TP Hồ Chí Minh, lan tỏa tình yêu nghệ thuật truyền thống đến giới trẻ  bằng ngôn ngữ mỹ thuật hiện đại. Họ đã tiếp thêm sức sống cho sân khấu hát bội của ông cha qua  các tác phẩm độc đáo, đa dạng về chất liệu, phương pháp thể hiện. Cách thể hiện tinh tế, sáng tạo và mang đậm dấu ấn trẻ của họ đã giúp người xem hiểu được tính ước lệ và đặc tả qua các nhân vật tiêu biểu trên sân khấu tuồng và thấu hiểu hơn những vất vả, nhọc nhằn cùng sự hy sinh, cống hiến của các nghệ sĩ trong công cuộc duy trì và bảo tồn nghệ thuật dân tộc. Không những vậy, họ còn mang đến những buổi diễn tuồng cổ và các hoạt động tương tác công chúng qua lớp học ứng dụng, các buổi giao lưu nghệ sĩ. Cũng từ “Vẽ về hát bội”  nhiều dự án cá nhân về loại hình nghệ thuật này đã được nối dài, phát triển theo những cách thức mới. Tiêu biểu như dự án “Má ơi đừng đánh con đau, để con hát bội làm đào má coi” của họa sĩ Rồng Phạm bao gồm nhiều bức vẽ ở các chất liệu khác nhau thể hiện các nhân vật, nghệ sĩ hát bội khi trên sân khấu, phía sau cánh gà… Hay gần đây là dự án “Bội Tự” của Nguyễn Phương Vy, sinh viên năm cuối Trường đại học Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh, lồng gắn những thông tin về hát bội với những ký tự chữ cái được thiết kế cách điệu dựa theo những chi tiết về nhân vật, phục trang… gắn liền loại hình nghệ thuật này. Phương Vy cho rằng khi nghệ thuật truyền thống được tiếp cận qua góc nhìn trẻ tức khắc sẽ tìm ra con đường gần gũi nhất để lan tỏa giá trị tới nhiều người trẻ khác.

Thảo Hồ, Tấn Nguyễn, Triệu Giang, Ðinh Thị Thảo, hay Phương Vy chỉ là một trong số nhiều bạn trẻ đang miệt mài, trăn trở tìm hướng đi mới góp phần hồi sinh các loại hình nghệ thuật truyền thống có nguy cơ mai một. Qua góc nhìn đầy sáng tạo của họ, công chúng trẻ không những được hiểu hơn về nghệ thuật dân tộc mà còn có thể nhìn thấy, chạm vào, một cách cụ thể, sống động. Ðó cũng là con đường để bảo tồn, phát huy các di sản văn hóa của ông cha trong cuộc sống hôm nay. Theo nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, TS Lư Thị Thanh Lê, Giảng viên Việt Nam học, Trường đại học Việt – Nhật, đây chính là tín hiệu vui cho thấy xu hướng tìm về truyền thống của những người trẻ. Càng có điều kiện hội nhập sâu rộng, đón nhận văn hóa toàn cầu thuận tiện thì khi có cơ duyên tiếp cận văn hóa truyền thống, họ càng nhận diện được rõ ràng hơn những gì thuộc về nguồn cội trong sự kỳ thú xen lẫn tự hào, thôi thúc họ tái hiện lại một cách sáng tạo. Những người trẻ hôm nay không hề quay lưng với văn hóa nghệ thuật dân tộc, họ sẵn sàng yêu và gắn bó nếu tìm thấy những rung cảm thật sự…

Phan Trang

  • Trang 2 báo Nhân Dân ngày 23/10/2021

Kỷ niệm 100 năm sân khấu kịch nói Việt Nam

Từ hôm nay 21 đến 27/10, nhiều hoạt động được tổ chức tại  Hà Nội và TP Hồ Chí Minh kỷ niệm 100 năm phát triển sân khấu kịch nói Việt Nam.

Tại Thủ đô, tối nay, vở “Chén thuốc độc” (của Vũ Đình Long) – vở kịch nói đầu tiên ở Việt Nam, ra mắt 100 năm trước, được công diễn tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Tiếp nối là một số vở kịch tiêu biểu từng thời kỳ: “Người tốt nhà số 5” (kịch bản: Lưu Quang Vũ; đạo diễn: NSƯT Tạ Tuấn Minh) của Nhà hát Kịch Việt Nam; “Ai là thủ phạm” (tác giả: Lưu Quang Vũ; đạo diễn: NSƯT Chí Trung) của Nhà hát Tuổi Trẻ; “Bạch đàn liễu” (tác giả: Xuân Trình, đạo diễn: NSƯT Trần Lực) của Sân khấu Lucteam; “Phải có ba đồng” (tác giả: Bùi Vũ Minh; đạo diễn: NSND Lê Hùng) của Nhà hát Kịch Hà Nội.

Tại TP Hồ Chí Minh, tối 26/10, hợp ca “Như hoa mùa xuân” diễn ra tại Trung tâm Ca nhạc nhẹ TP Hồ Chí Minh. Chương trình do Hội Sân khấu TP Hồ Chí Minh tổ chức với sự tham gia của các nghệ sĩ sân khấu gạo cội phía nam và các diễn viên trẻ của Sân khấu Lạc Long Quân. Song song, có Hội thảo “100 năm hình thành và phát triển nghệ thuật sân khấu kịch Việt Nam – Những vấn đề đặt ra, định hướng và phát triển”, cùng gala “Tinh hoa hội tụ 100 năm Sân khấu kịch nói Việt Nam” do Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam và Hội Nghệ sĩ sân khấu TP Hồ Chí Minh tổ chức.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 18/10/2021

Tiền đạo Tiến Linh được AFC bình chọn là cầu thủ xuất sắc nhất

Ngày 17/10, theo công bố của Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC), tiền đạo Nguyễn Tiến Linh đã được bình chọn là cầu thủ xuất sắc nhất tuần sau trận đấu của đội tuyển Việt Nam với đội tuyển Oman tại vòng loại thứ ba World Cup 2022 khu vực châu Á.

Tiền đạo của Việt Nam đã nhận được tổng cộng 73,38% lượt bình chọn, vượt xa so với chín cầu thủ còn lại trong danh sách đề cử; xếp thứ hai và thứ ba là cầu thủ Al Buraikan của Saudi Arabia và Sardar Azmoun của Iran, trong khi hai chân sút Wu Lei của Trung Quốc và Son Heung-min của Hàn Quốc nhận được số phiếu bầu khá thấp.

Riêng tại vòng loại World Cup 2022 khu vực châu Á, Nguyễn Tiến Linh đã ghi được bảy bàn thắng, trong đó có năm bàn thắng ở vòng loại thứ hai và đặc biệt là hai bàn thắng ở vòng loại thứ ba ghi vào lưới đội tuyển Trung Quốc và Oman. Nhiều khả năng, Tiến Linh sẽ tiếp tục ghi thêm bàn thắng ở sáu trận đấu còn lại của vòng loại World Cup 2022 khu vực châu Á và lập kỷ lục trở thành cầu thủ Việt Nam ghi nhiều bàn thắng nhất tại vòng loại này. Trước đó, Tiến Linh đã giành chiến thắng ở cuộc bình chọn “Ngôi sao tương lai” do AFC tổ chức.

 Trang 8 báo Nhân Dân ngày 26/10/2021

Loại bỏ các sản phẩm âm nhạc độc hại

Sự xuất hiện của một số ca khúc nhạc Rap có nội dung thô tục, phản cảm trên các nền tảng mạng xã hội trong thời gian gần đây đang khiến dư luận bức xúc. Hiện tượng “nhạc rác” này không mới, nhưng ngày càng xuất hiện nhiều hơn, nguy cơ tác động tiêu cực đến nhận thức của người nghe, nhất là giới trẻ. Đã đến lúc cần có sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan quản lý để sớm chấm dứt, loại bỏ loại sản phẩm âm nhạc độc hại này.

Gần đây, các ca khúc nhạc Rap (viết tắt của Rhythm and Poetry – nhịp điệu và thơ ca) đang bùng nổ với rất nhiều tác phẩm chiếm vị trí hàng đầu tại các bảng xếp hạng âm nhạc, những MV (music video) dẫn đầu top trending (thịnh hành) trên một số trang nghe nhạc trực tuyến và các nền tảng mạng xã hội, nhất là YouTube và TikTok. Từ khu vực nhạc underground (không chính thống), Rap đã thu hút lượng lớn khán giả với một số tác phẩm phóng khoáng, có yếu tố lạ. Nhưng cũng từ đây xuất hiện không ít tác phẩm có ca từ phản cảm, dung tục, nội dung độc hại, cổ vũ lối sống lệch lạc…

Vì thế thời gian qua, báo chí rất nhiều lần phê phán hiện tượng phản văn hóa này. Thí dụ, tháng 10/2021, video nhạc Rap mang tên Thích ca mâu chí do một số thành viên nhóm Rap Nhà Làm thực hiện, khiến dư luận bức xúc bởi ca khúc có nội dung xuyên tạc tôn giáo, ca từ và hình ảnh phản cảm, dung tục. Cũng liên quan đến tôn giáo, rapper Wowy từng có bản Buddha (dirty) bị Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhắc tên vì có nội dung xúc phạm Đức Phật và đạo Phật.

Trước đó, rapper Chị cả đã khiến người xem phản ứng gay gắt khi phát tán ca khúc Censored, trong đó có một đoạn ám chỉ quan hệ loạn luân. Không chỉ thế, nội dung, ca từ của ca khúc này cũng không phù hợp với đại chúng. Rất nhiều người nghe cũng phản ứng dữ dội với MV Cypher nhà làm thực hiện bởi Low G, Teddie J, Chí, ResQ vì chứa yếu tố tình dục lộ liễu, ca từ tục tĩu, trái thuần phong mỹ tục; với ca khúc Mẩy thật Mẩy của Big Dady, Hâm nóng của Emily với cảnh quay khoe thân thể… Ngoài ra, Binz – một rapper của cộng đồng underground, đã bị phê phán kịch liệt khi phát hành ca khúc Thôi anh không chơi, vì ca từ và hình ảnh trong MV là một thế giới tràn ngập rượu, ma túy và tình dục, cổ suý lối sống tự do, phóng khoáng quá đà…

Chưa kể, để khẳng định cái tôi, một số bài còn trở thành công cụ để các rapper chửi bới, lăng mạ, công kích nhau trong các “trận rap chiến”. Dư luận cũng đã nhiều lần thẳng thắn chỉ rõ các ca khúc được cho là thuộc khu vực nhạc underground, gắn mác 16+, 18+ với ca từ phản cảm, dung tục, nội dung cổ súy yếu tố thiếu lành mạnh, trái thuần phong mỹ tục. Đáng buồn là nhiều bài trong số này vẫn được nhiều người lựa chọn nghe, thậm chí lọt top trending trên nền tảng YouTube, TikTok và có độ viral (lan tỏa) lớn.

Không thể phủ nhận Rap là thứ âm nhạc được yêu thích chính bởi sự phóng khoáng, mới lạ. Nhưng điều đó không đồng nghĩa là phải chấp nhận sự lệch lạc, dung tục, phản cảm. Khi tiếp nhận ca khúc có nội dung thô tục, trẻ em là đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất vì nhận thức chưa đầy đủ, dẫn đến suy nghĩ và hành vi lệch lạc.

Thậm chí, những ca khúc có nội dung trái thuần phong mỹ tục còn làm thay đổi quan điểm và giá trị đạo đức của nhiều người trẻ. Điển hình như bài hát Thôi anh không chơi của Binz được không ít người coi như là “bài hát truyền thống” của “dân bay”, vì họ cảm thấy có phần hãnh diện khi “thú vui thời thượng” của họ hiện diện trong bài hát do “ngôi sao” của giới underground thể hiện. Điều này ít nhiều tạo nên tình trạng ngộ nhận với người chưa đủ trưởng thành, từ đó dễ a dua, “trang bị” cho mình các “thú vui thời thượng”. Nguy hiểm hơn, ca khúc thô tục còn là tác nhân kích thích cảm xúc tiêu cực, cổ súy cho lối sống tự do, buông thả.

Một trong các nguyên nhân để hiện tượng “nhạc rác” phổ biến, được quan tâm là sự nở rộ của mạng xã hội; sự dễ dàng trong phát hành sản phẩm, lỗ hổng trong quản lý. Trước đây, để phát hành một ca khúc, nghệ sĩ phải nộp hồ sơ lên hội đồng xét duyệt, cấp giấy phép rồi mới được phổ biến tới công chúng. Còn hiện tại, cá nhân nào cũng có thể tự do thu âm, sản xuất MV và phát hành trên các nền tảng mạng xã hội như TikTok, YouTube. Đó là các nền tảng xuyên biên giới, khó quản lý và thiếu sự kiểm duyệt về nội dung. Và kiểm duyệt thường xảy ra sau khi ca khúc đã phổ biến rộng rãi. Bên cạnh đó, chế tài xử phạt chưa đủ mạnh, chưa đủ sức răn đe cũng khiến không ít ca sĩ bất chấp các quy định.

Một nguyên nhân khác là người dùng mạng xã hội phần lớn là giới trẻ – đối tượng thích thử những “trend” độc lạ nhưng chưa đủ kiến thức, nhận thức để phân biệt ranh giới giữa nghệ thuật với sự dung tục. Và đã có sự ngộ nhận về sáng tạo, khi một số tác giả âm nhạc trẻ biện hộ rằng họ tiếp nhận, chịu ảnh hưởng từ trào lưu âm nhạc Âu – Mỹ.

Sự ra đời, tồn tại của ca khúc có nội dung, ca từ dung tục, lệch lạc phần nào phản ánh cái nhìn sai lệch của một bộ phận giới trẻ, không ý thức được bản thân (kể cả người làm nhạc và người nghe nhạc)… Vì thế, cần kiên quyết loại bỏ loại ca khúc này, để âm nhạc thật sự được tồn tại như vốn có là đẹp từ giai điệu, nội dung đến ca từ. Trước hết, cần sự quyết liệt vào cuộc của các cơ quan quản lý trong việc siết chặt hoạt động phổ biến, phát tán sản phẩm âm nhạc lên các nền tảng mạng xã hội; thực hiện nghiêm quy định hiện hành về xử phạt vi phạm. Như Điều 3, Nghị định 144/2020/NĐ-CP quy định cấm trong hoạt động nghệ thuật biểu diễn, gồm: “1. Chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; 2. Xuyên tạc lịch sử, độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; xâm phạm an ninh quốc gia; phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm lãnh tụ, anh hùng dân tộc, danh nhân; phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc; xúc phạm tín ngưỡng, tôn giáo; phân biệt chủng tộc; xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân. 3. Kích động bạo lực, tuyên truyền chiến tranh xâm lược, gây hận thù giữa các dân tộc và nhân dân các nước, ảnh hưởng xấu đến quan hệ đối ngoại. 4. Sử dụng trang phục, từ ngữ, âm thanh, hình ảnh, động tác, phương tiện biểu đạt, hình thức biểu diễn hành vi trái với thuần phong mỹ tục của dân tộc, tác động tiêu cực đến đạo đức, sức khỏe cộng đồng và tâm lý xã hội”.

Nếu vi phạm những điều khoản cấm ở Điều 3 sẽ bị Bộ Thông tin và Truyền thông xem xét, xử lý. Bên cạnh đó, khoản 3 Điều 13, Nghị định 38/2021/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo cũng đã nêu rất rõ hình thức xử phạt. Cụ thể: quy định phạt tiền từ 30 đến 40 triệu đồng đối với hành vi lưu hành bản ghi âm, ghi hình có nội dung kích động bạo lực; ảnh hưởng xấu đến quan hệ đối ngoại; sử dụng trang phục, từ ngữ, âm thanh, hình ảnh, động tác, phương tiện biểu đạt, hình thức biểu diễn hành vi trái với thuần phong mỹ tục của dân tộc; tác động tiêu cực đến đạo đức, sức khỏe cộng đồng, tâm lý xã hội.

Hơn nữa, về lâu dài, những vi phạm này cần có chế tài quản lý chặt chẽ, rõ ràng hơn bằng cách luật hóa để tăng khả năng răn đe cũng như tránh ảnh hưởng đến công chúng và các nghệ sĩ chân chính. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần phối hợp với các nền tảng xuyên biên giới, rà soát và gỡ bỏ các sản phẩm “nhạc rác”, có nội dung độc hại; đưa ra biện pháp tiền kiểm thay vì hậu kiểm, tránh tình trạng chỉ tới khi phát hiện sản phẩm không phù hợp và dư luận bức xúc mới đưa ra hình thức xử phạt; có hình thức xử lý mạnh tay và kiên quyết khi người dùng báo cáo vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng…

Cùng với biện pháp cần thiết của cơ quan quản lý, công chúng cũng chính là người giám sát hiệu quả nhất. Bởi thế, công chúng cần tự trang bị “bộ lọc” cần thiết cho bản thân bằng cách lựa chọn ca khúc lành mạnh; có thái độ dứt khoát tẩy chay, không chấp nhận sản phẩm âm nhạc “lỗi”, ca từ cổ vũ lối sống lệch lạc lại trở thành bình thường trong sinh hoạt âm nhạc đại chúng.

Đối với các nghệ sĩ cần luôn xác định trào lưu âm nhạc thời thượng nào rồi cũng sẽ lụi tàn theo thời gian, song hình ảnh “không sạch” khi làm nghệ thuật sẽ bám theo nghệ sĩ suốt sự nghiệp. Vì thế, quan trọng nhất vẫn là mỗi nghệ sĩ cần tự trau dồi, nỗ lực, tự chịu trách nhiệm với sản phẩm âm nhạc, uy tín âm nhạc của mình, không chiều theo thị hiếu tiêu cực dễ dãi.

Tiếp nhận, học hỏi các nền âm nhạc trên thế giới là cần thiết nhưng phải có sự chọn lọc, bảo đảm thích ứng, phát triển nhưng phù hợp truyền thống văn hóa dân tộc, không thể hễ thấy bên ngoài làm thế nào là làm theo thế đó. Chúng ta không kỳ thị, ngăn cấm, nhưng cần tiếp nhận, biến đổi Rap một cách lành mạnh, phù hợp chuẩn mực văn hóa xã hội, thuần phong mỹ tục. Nói cách khác, cần sáng tạo trên nguyên tắc sản phẩm âm nhạc được đưa ra phải luôn mang lại ý nghĩa tích cực cho đời sống và công chúng.

 

Blog tại WordPress.com.