Pham Ton’s Blog

Tháng Mười Hai 14, 2021

Chút tình của anh Hữu Thọ

Filed under: Chuyện một người cháu ngoại — phamquynh @ 4:52 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười ba, kỳ 1 tháng 1 năm 2021.

CHUYỆN MỘT NGƯỜI CHÁU NGOẠI – PHỤ LỤC

CHÚT TÌNH CỦA ANH HỮU THỌ

Phạm Tôn

Nhân kỷ niệm 96 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2021) báo Nhân Dân đăng trên trang nhất tin của Thông tấn xã Việt Nam Chủ tịch nước thăm nhà báo, gia đình nhà báo lão thành. Sau phần viết thăm nhà báo Đặng Minh Phương, bản tin viết:

“Chủ tịch nước đã tới thăm gia đình cố nhà báo Hữu Thọ, nguyên Trưởng Ban Tư tưởng – Văn hóa Trung ương, nguyên Tổng Biên tập báo Nhân Dân . Ông là một tài năng, là cây bút chính luận xuất sắc của nền báo chí cách mạng Việt Nam. Trước khi qua đời vào tháng 5/2015, nhà báo Hữu Thọ đã xuất bản nhiều cuốn sách, trong đó cuốn Mắt sáng, Lòng trung, Bút sắc được nhiều người yêu thích, vì đấy được coi là ba yêu cầu cơ bản nhất của người làm báo. Đây cũng là những điều mà Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc luôn gửi gắm đến những người làm báo trong mỗi dịp kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam”.

Đó là tấm lòng và sự đánh giá của Đảng và Nhà nước ta với nhà báo lão thành Hữu Thọ. Còn với riêng tôi, cũng có những kỷ niệm riêng với Anh.

Tôi được biết Anh từ năm 18 tuổi, khi tôi làm bí thư chi đoàn Thanh niên Lao động Đội Thanh niên công tác phát hành báo Nhân Dân  có 12 thanh niên Hà Nội, chiều nào cũng đến trụ sở tòa soạn ở 71 Hàng Trống để thụ giáo về nghề báo sau buổi sáng cùng nhau đi bán báo từ 4 giờ sáng khắp đường phố, ngõ ngách và cả vùng ngoại thành Hà Nội. Hồi ấy, Anh làm ở ban Nông nghiệp theo dõi về hợp tác hóa, còn Anh Hà Đăng viết về sản xuất. Hai Anh đều chưa vợ. Sau này về làm nhân viên tập sự tổ Nhân Dân nông thôn, ở cơ quan gọi là Báo Con (vì chỉ nhỏ bằng nửa tờ Nhân Dân), mỗi tuần ra ba ngày, tôi hay tìm gặp Anh để hỏi về nông nghiệp. Hồi ấy, phóng viên trẻ như các Anh đều muốn nâng cao trình độ, mới liên hệ với trường Đại học Tổng hợp xin học hàm thụ ở khoa văn. Bọn bán báo chúng tôi cũng xin tham gia. Việc học hàm thụ chẳng đi đến đâu, nhưng nhờ đó gần gụi các Anh hơn. Rồi tôi được điều động sang nhà in Nhân Dân  làm ở tổ sửa bài, thường chú ý đọc bài anh viết. Rồi lại dự thi vào đại học y dược, trúng tuyển vào Học viện Nông Lâm, cùng lớp với anh Nguyễn Văn Hòa. Hôm Anh Hữu Thọ vào học viện viết bài có ghé thăm anh ấy, tôi mới biết anh Hòa có bút danh Hòa Bình, trước cũng ở báo Nhân Dân . Sau này tốt nghiệp, nghe nói anh Hòa làm giám đốc Nông trường Thành Tô.

Rồi vì bị lao, tôi xin thôi học đầu năm thứ ba. Năm 1965, bắt đầu làm việc ở cảng Phà Đen. Cuối năm 1972, anh Thép Mới người khai sinh và chỉ đạo Đội bán báo chúng tôi từ chiếntrường miền Nam trở về, lại đưa tôi về tòa soạn báo làm ở phòng Tư liệu. Hồi ấy, tôi chuyên dịch tiếng Pháp các sách về nghề báo. Một lần Anh Hữu Thọ gặp tôi hỏi tên tiếng Pháp của bản tôi dịch Kỹ thuật nghề báo là gì, tôi mới biết trước khi tôi trở lại,các bản dịch đã lưu truyền trong cơ quan.

Sau 1975, tôi vào Sài Gòn làm ở cơ quan thường trực của báo từ ngày thành lập, vừa giúp anh Thép Mới về tư liệu, vừa nấu ăn theo phiên như các bạn, rồi khi cần thì cho đi viết bài. Cứ như thế cho đến khi nhiều bệnh mới phát sinh, cơ quan cho nghỉ để chữa bệnh. Tây y chê, thì chuyển sang Đông y, không thuộc bảo hiểm y tế, phải tự lo lấy để cứu mạng mình, cơ quan thỉnh thoảng cũng trợ cấp ngoài chế độ. Thành ra lâu năm tôi không có dịp gặp Anh, dù Anh có vào Thành phố Hồ Chí Minh và đến cơ quan. Vì tôi có mấy khi sang cơ quan đâu. Hồi này vợ tôi Lê Thị Đông đã về làm kế toán trưởng ở cơ quan.

Năm 1991, đám tang Anh Thép Mới tại Thành phố Hồ Chí Minh, Anh có vào, tôi thấy nhưng chỉ ra dấu chào, không bắt tay như với anh Hồng Hà có đến bên hỏi thăm tôi.

Mãi đến mồng chín Tết năm Quý Dậu tức ngày chủ nhật 31/1/1993, Anh Hữu Thọ bấy giờ đã là Tổng Biên tập báo Nhân Dân cùng một bạn phóng viên thể thao cùng đội bán báo với tôi năm xưa và Nguyễn Hữu Vân sống cùng khu tập thể ở 82 Lý Chính Thắng, lên thăm căn gác nhỏ gia đình đang sống, tôi mới lại gặp Anh. Tôi thưa với Anh và hai bạn là hiện nay, tôi bị bệnh nặng, nhưng chưa  rõ có cách chữa không vì ngay đến tên bệnh còn chưa xác định được, thì vụ tổ chức cơ quan đưa ra cho hai lựa chọn, một là về mất sức,hai là thôi việc. Tôi chọn thôi việc cốt tránh lùm xùm do cơ quan giám định y khoa làm sao xác định được bệnh khi chính giáo sư nổi tiếng Đặng Văn Chung đã khám tôi hai buổi với rất nhiều xét nghiệm chiếu chụp cũng chỉ xác nhận là bệnh rất nặng, sẵn sàng giới thiệu đi chữa bệnh ở nước ngoài nếu có điều kiện. Tổ chức cơ quan ở Hà Nội gợi ý anh Tấn Thọ phụ trách cơ quan ép hội đồng giám định nhận xét là tôi mất sức 61%, làm anh rất ngại, nên cũng khuyên tôi thôi việc. Vì thế, tôi đã viết tay đúng bốn chữ: Tôi xin thôi việc. Thế là mọi chuyện xong ngay, tôi nhận được số tiền tính theo 28 năm công tác, mà vợ tôi sợ tiền mất giá đi mua ngay vàng được vừa đúng sáu chỉ.

Hữu Vân thương tôi, cứ nhắc lại hồi anh ấy mổ dạ dày ở bệnh viện Bình Dân, tôi lo cho bạn ấy chu đáo từ chọn bác sĩ Văn Tần giỏi nhất viện mổ đến các tiêu chuẩn được hưởng đến mức tối đa. Còn đồng đội cũ thì nói Tết có Tổng biên tập đến thăm tận nhà , không phải kêu là chẳng ai quan tâm. Tôi buột miệng: Mồng 9 rồi còn Tết gì nữa.

Chẳng biết lời hai bạn có ảnh hưởng đến Anh thế nào, chỉ thấy khi chia tay, Anh bảo: cứ yên tâm điều trị. Tôi thật lòng cảm ơn Anh.

Hôm sau, Lê Thị Đông vợ tôi đem về cho một tờ giấy kẻ ô nhỏ, chữ Anh Hữu Thọ viết những dòng như sau: Thân gửi chị Yến (Chị Yến là thủ quỹ) Tôi đã thảo luận với anh Kiến Phước (tức anh Nguyễn Tấn Thọ) đề nghị chị chi 100.000đ (một trăm nghìn đồng) đưa tới anh Thành theo tiêu chuẩn anh em cơ quan ta nghỉ. Tôi cũng nói với Kiến Phước viết thư xin lỗi anh Thành. Và từ nay, khi cơ quan có tiêu chuẩn biếu các đồng chí về hưu, mất sức và về nghỉ thì cần nhớ tới anh Thành. (Xóa hai chữ: mong chị) 1/2/1993 (ký tên) Hữu Thọ”.

Rồi sáng thứ bảy 6/2/1993, anh Kiến Phước và chị Liên Nga, phóng viên, tổ trưởng công đoàn, mang thư xin lỗi viết rất lễ độ, chữ to, rõ ràng kèm tấm thiếp chúc Tết của cơ quan và 100.000đ với lời nói: “Mong anh vui lòng nhận cho

Tất nhiên việc ngoài nguyên tắc tài chính này chỉ diễn ra đúng một lần. Nhưng tôi không bao giờ quên chút tình của anh Hữu Thọ và của cả anh Tấn Thọ nữa.

Tôi mong những ai chức trọng quyền cao cũng có chút tình như anh Hữu Thọ.

Tôi còn nhớ mãi lời Anh hai lần nhắc tới Anh Thép Mới trong một cuộc giao lưu trực tiếp với các nhà báo  trẻ nhân Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam trên VTV1. Hồi ấy, Anh đã là thần tượng của giới báo chí sau khi xuất bản nhiều cuốn sách về nghề báo, nhất là cuốn Mắt sáng, Lòng trong, Bút sắc. Khi nói về những năm đầu từ tuyên huấn một huyện thuần nông lên nhận việc ở báo Nhân Dân năm 1957 anh kể thành thật là lần dầu viết một cái tin nhỏ sau bị ban biên tập bảo không dùng được, anh đã tính về lại nghề cũ ở huyện nọ. Chia sẻ với Anh Thép Mới, người đàn anh không hơn mình mấy tuổi đời (Thép Mới sinh năm 1925, Hữu Thọ sinh năm 1932) thì bị phang ngay một câu thuần Việt: Cái nhà anh này, chán bỏ mẹ! Mới viết lần đầu mà đã muốn bỏ cuộc! Lần sau, được giao đi viết bài tường thuật, lại bị bảo không dùng được vì bài chẳng ra bài, tin không ra tin. Lại tâm sự, định nói lời chia tay vì thấy là mình không hợp với nghề báo thì lại bị Anh Thép Mới phang cho ngay một câu thuần Việt nữa: Cái anh này, chán bỏ mẹ! Chưa chi đã bỏ chạy!

Nhờ lời chê chân tình của đàn Anh mà Anh Hữu Thọ trụ lại với nghề.

Tôi càng quí và phục Anh Hữu Thọ hơn ở chỗ dám nói những chuyện mà nhiều người nổi tiếng không muốn ai nhắc lại bước chập chững vào đời của mình. Cứ như từ khi lọt lòng mẹ đã là Siêu Nhân, chưa bao giờ, tè dầm ị đùn cả!

Thành phố Hồ Chí Minh ngày 20/9/2021 mùa Covid-19

giãn cách chặt toàn dân quyết thắng đại dịch.

P.T.

Gửi bình luận »

Không có bình luận

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

%d người thích bài này: