Pham Ton’s Blog

Tháng Chín 10, 2019

Vì sao Phạm Khuê viết được ngay bức thư gửi cụ Hồ?

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 4:24 chiều

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 2 tháng 9 năm 2019.

VÌ SAO PHẠM KHUÊ VIẾT ĐƯỢC NGAY BỨC THƯ GỬI CỤ HỒ?

Blog PhamTon

Sau khi chúng tôi đưa lên blog bài của Dã Thảo Ngay trước ngày Quốc khánh đầu tiên, Hồ Chủ tịch đã tiếp hai con gái học giả Phạm Quỳnh, trong đó có chi tiết: “Bức thư mà hai bà đưa cho Hồ Chủ tịch là do Phạm Khuê (…) chấp bút viết theo ý của ba chị em, sau khi nghe tin cha bị bắt ở Huế”, nhiều bạn đọc cả trong và ngoài nước đã hỏi vì sao Phạm Khuê 20 tuổi, sinh viên trường Y ở Hà Nội lại có thể biết rõ và viết được ngay bức thư gửi Hồ Chủ tịch nói về việc cha bị bắt ở Huế, để hai chị kịp đưa lên Hồ Chủ tịch nếu được Người nhận tiếp. Vì Phạm Quỳnh bị bắt trưa 23/8 mà ngày hai bà được gặp Cụ Hồ lại là ngày 31/8/1945, chỉ vẻn vẹn một tuần. Mà còn phải viết trước, vì chưa biết khi nào được tiếp. Thời gian gấp gáp như vậy, trong khi hồi đó, giao thông liên lạc trong nước ta còn rất lạc hậu, sao có thể nhanh như vậy được. Tóm lại, sự thật có phải như đã viết không?…

Chúng tôi cảm động trước sự quan tâm của bạn đọc đến mức chú ý cả những chi tiết nhỏ PHAM khue ngoi ban giaynhặt nhất trong các bài viết trên blog. Chính vì thế, sau khi được hỏi, chúng tôi bắt tay ngay vào việc rà soát lại các tư liệu gốc (đặc biệt là tư liệu 10 trang viết tay của Thiếu tướng Phan Hàm viết ngày 8/11/1993 gửi Tuyên huấn Thừa Thiên Huế và bài Phạm Quỳnh, người nặng lòng với nhà của Phạm Tôn đăng trên tạp chí Nghiên cứu và Phát triển của Sở Khoa học và Công nghệ Thừa Thiên –Huế số 3 (56). 2006), gặp gỡ trực tiếp hoặc qua điện thoại với những nhân chứng hoặc người biết rõ sự việc Phạm Quỳnh bị bắt trưa 23/8/1945. Đến nay, đã có thể trình bày vắn tắt với các bạn như sau.

Năm 1945, gia đình Phạm Quỳnh vẫn ở Huế như từ năm 1932 khi ông vào Huế làm quan. Riêng Phạm Khuê đang học đại học Y khoa Hà Nội cho nên ra sống ở Hà Nội tại nhà số 5 phố Hàng Da với gia đình bà chị cả Phạm Thị Giá cùng chồng là giáo sư Tôn Thất Bình, hiệu trưởng Trường Thăng Long. Nhưng khi Cách Mạng Tháng Tám bùng nổ thì Phạm Khuê lại ở Huế vì đang được nghỉ hè. Và đúng ngày 23/8 định mệnh ấy, anh có mặt tại Huế. Nhưng khi cha bị bắt thì …  lại không có mặt ở nhà! Vì từ sáng sớm hôm ấy, nghe có tin “cách mạng sẽ tổ chức cuộc mít tinh lớn tại sân vận động Huế, mời đông đảo đồng bào tham dự”, thì Phạm Quỳnh đã bảo các con trai lớn và người giúp việc trẻ trong nhà chuẩn bị tham gia, lại dặn mua sẵn cờ đỏ sao vàng nhỏ cầm khi đi mít tinh. Mấy hôm trước, biết tin Cách Mạng Tháng Tám thành công ở Hà Nội, Phạm Quỳnh đã bảo người nhà, vợ và các con gái lấy hết vải đỏ, vải vàng nhà hiện có, hạ cả các màn bàn thờ hai màu đó để may gấp cờ đỏ sao vàng treo khắp mặt tiền nhà. Ông bảo “Nước ta độc lập rồi, thế là việc đáng mừng nhất”. Và chiều hôm ấy, theo lời cha, Phạm Khuê, Phạm Tuyên và đám người nhà trai trẻ đều cầm cờ đỏ sao vàng đến sân vận động dự cuộc mít tinh do Ủy ban Khởi nghĩa tỉnh tổ chức. Ở nhà, chỉ còn vợ chồng Phạm Quỳnh, vợ chồng cô Phạm Thị Ngoạn, cô Phạm Thị Hoàn và mấy em gái. Phạm Tuân, con trai út của Phạm Quỳnh và mấy đứa cháu nội, ngoại thì chơi tha thẩn ở sân nhà. Khi Phạm Quỳnh bị bắt, các con ông chứng kiến chỉ có hai cô Ngoạn, Hoàn và em trai Phạm Tuân chín tuổi. Khám xét nhà, ngoài một ít sách vở, còn mấy khẩu súng săn của Phạm Khuê, cũng bị tịch thu nốt.

Phạm Khuê vốn bản tính hiền lành, nhưng lại thích săn bắn và bắn khá giỏi. Lần bọn con, cháu trai và người nhà kéo nhau đi săn gần Huế, Phạm Khuê đã bắn được một con lợn lòi lớn, nặng đến nỗi khi khiêng lên để chở về thì đò suýt đắm, mọi người đều phải lên bờ đi bộ, chỉ Phạm Khuê và người lái được ngồi đò.

Chiều hôm ấy, Phạm Khuê dự mít tinh và đi tuần hành về đến nhà, tay vẫn còn cầm cờ đỏ sao vàng thì chị và các em cho biết cha và anh rể là chồng bà Ngoạn đã bị bắt. “Người tính hiền lành, thường hay cục”, Phạm Khuê chạy vội vào nhà, đến ngay tủ súng săn của mình, thấy tủ bị niêm phong, thì đấm vỡ kính, chảy cả máu tay. Nhưng tủ trống rỗng … Sau này, vào những năm 90 thế kỷ trước, em út Phạm Tuân từ Mỹ về thăm có nhắc lại chuyện này trước mặt cả gia đình Phạm Khuê. Ông mỉm cười, lắc đầu rồi nói: “Nếu lúc ấy còn súng thì không biết chuyện gì sẽ xảy ra và cuộc đời anh sẽ ra sao…” Bây giờ, ông đã là giáo sư đầu ngành lão học, viên trưởng Viện Lão khoa, chủ tịch Hội người cao tuổi, đại biểu Quốc hội, Nhà giáo Nhân dân và là Đảng viên Đảng Cộng Sản Việt Nam đã mấy mươi năm rồi.

Sau đó, Phạm Khuê lên ngay tàu hỏa ra Hà Nội, báo tin chẳng lành cho gia đình hai chị. Cả nhà cùng bàn để hai chị lớn là Phạm Thị Giá và Phạm Thị Thức (là vợ Giáo sư Đặng Vũ Hỷ, Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I) xin lên gặp Cụ Hồ, mang theo thư do Phạm Khuê chấp bút thảo, theo ý kiến của cả nhà.

Chị cả Phạm Thị Giá, tìm gặp ông Hoàng Hữu Nam tức Phan Bôi, em ruột ông Phan Thanh là người quen biết đã lâu, cùng làm việc ở Trường Thăng Long với chồng bà. Từ đó dẫn đến buổi hai bà được Hồ Chủ tịch tiếp từ 11 giờ trưa ngày 31/8/1945, ngay sau khi Người duyệt lại lần cuối bản thảo Tuyên Ngôn Độc Lập sẽ đọc ngày 2/9/1945, ngày Quốc khánh đầu tiên của nước ta.

Chính Phạm Khuê từ Huế ra sau khi đã biết rất rõ việc cha bị bắt như thế nào cho nên anh viết ngay được chính xác về sự việc này để hai chị kịp trình lên Cụ Hồ.

Sau thời gian thương thảo với phía Hoa Kỳ về hiệp định hòa bình Việt Nam ở Paris, có lần ông Lê Đức Thọ, trưởng đoàn đàm phán của ta hồi đó đã chọn Giáo sư Phạm Khuê đi cùng sang Paris. Chính ông Lê Đức Thọ đã nói Phạm Khuê có người nhà ở Paris thì nên đi thăm. Và đã tạo điều kiện cho Phạm Khuê gặp chị gái là Tiến sĩ Phạm Thị Ngoạn, tác giả luận văn Tìm hiểu Tạp chí Nam Phong trình Đại học Sorbonne và em gái Phạm Thị Hoàn, cùng chồng là nhạc sĩ tài hoa Lương Ngọc Châu.

Sự thật là như vậy. Giản dị và thật, đúng như… sự thật vậy.

Thành phố Hồ Chí Minh ngày 26/9/2010.

B.P.T.

Advertisements

Sự cộng tác có hiệu quả (P3)

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 4:21 chiều

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 2 tháng 9 năm 2019.

Chuyện một người cháu ngoại

SỰ CỘNG TÁC CÓ HIỆU QUẢ (Tiếp theo)

Phạm Tôn

Thứ ba ngày 26/8/1975, anh Thép Mới gọi mình báo cho biết sẽ đi công tác Sài Gòn. Nhưng nhiệm vụ trước mắt lại là một công tác kỳ lạ. Đến nhà chị Lý (68 Trần Quốc Toản), gặp một cô gái đến từ Đà Lạt, từng hoạt động trong thời kỳ chống Mỹ tại miền Nam. Phải đưa cô ấy đi thăm, tìm hiểu Hà Nội và chủ nghĩa xã hội trong hai ngày 27, 28. Kỳ lạ hơn nữa là đến chiều 27, chúng mình đã như một đôi bạn.Bao Tang Cach Mang

Mình đưa cô đi thăm những người quen của cô và bạn bè cùng từ miền Nam ra kỳ này. Đến nhà nào cô cũng xưng với các em nhỏ ra mở cửa là , nghe rất lạ. Các bạn cô thường ở khách sạn do tổ chức lo cho nơi ăn chốn ở. Tôi chở cô đi trên chiếc xe đạp Vĩnh Cửu qua cầu Long Biên lộng gió. Cô bảo dừng lại để chụp hình. Xuống xe, cô bày cho tôi cách chụp, rồi đứng bên cầu, xõa tóc ra bảo tôi chụp. Dạo ấy, còn ít người dân có máy ảnh, khi đem theo máy ảnh, cô phải có giấy chứng nhận của Bộ Thông tin Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. May không bị ai hỏi giấy tờ cả. Cô mặc đồ bộ áo quần cùng màu, khác kiểu dân Hà Nội, nên đi đâu cũng bị nhiều người chú ý. Cô đều mỉm cười đáp lại không tỏ vẻ khó chịu gì. Tôi vừa chở cô vừa chụp hình cho cô khá nhiều. Đến bên ngoài cửa hàng bách hóa tổng hợp lớn nhất Hà Nội, cô bảo tôi gác xe rồi đứng để cô chụp. Tôi vẫn mặc cái áo sơ mi ca rô mẹ may bằng vải mẹ mua theo tiêu chuẩn bền và rẻ nhất. Cô chụp mấy kiểu, nhiều người chú ý như ta hay nhìn người nước ngoài vi thấy họ khác mình.

Anh Thép Mới khi giao nhiệm vụ còn mở ngăn kéo số hai lấy trong phong bì ra một số tiền bảo để uống nước và cô thích ăn gì thì mua cho ăn. Khi uống nước chanh ở bờ hồ Hoàn Kiếm, cô chú ý cách bán hàng kỳ lạ: tôi đưa tiền, mua vé, xong ra quầy lấy nước chanh, cô bán nước chanh cho vé vào một chậu nước rồi mới đưa tôi hai cốc nước chanh. Cô lại bảo muốn ăn bánh tôm Hồ Tây. Tôi can ngăn không được đành cho cô lên đường Cổ Ngư. Đến đây, tôi bảo cô ngồi chờ giữ chỗ cho tôi để tôi bắt đầu cuộc chiến mua bánh tôm. Cô cười nghi ngại, nhưng rồi gần một giờ sau tôi mới đem về đĩa bánh tôm kèm rau và nước chấm. Bấy giờ cô mới hiểu vì sao tôi cản cô ăn bánh tôm Hồ Tây, mất rất nhiều thì giờ mà ăn cũng chẳng ngon vì nguội ngậm hết cả. Ăn xong, tôi hỏi có uống nước chanh không, cô bảo thôi. Về nhà uống nước trà còn hơn, cô sợ chờ lắm rồi. Tôi bảo có thế dân Sài Gòn mới giễu XHCN là xếp hàng cả ngày. Từ đấy cứ đến lúc đói, tôi đưa đi đâu thì cô bằng lòng đi đấy ngay và bao giờ cũng khen món ăn Hà Nội ngon quá, người bán hàng cũng niềm nở nữa. Tôi mời cô ăn há cảo, súp lươn Hàng Quạt, bún chả Hàng Trinh Dinh CuuMành, chả các Lã Vọng…

Sáng hôm sau, tôi đưa cô đi xem Bảo tàng Cách mạng, còn khoe với cô là tôi đã gặp Cụ Nguyễn Tuân, tức Quốc Anh người đã đứng lên nói tại Hội nghị Thanh niên Cách mạng đồng chí hội yêu cầu thành lập đảng cộng sản. Cũng đã gặp cụ Trịnh Đình Cửu ở Hồ Tây nhân dịp Tết cơ quan sai mang con gà trống thiến đến biếu cụ, cảm ơn về việc đã giúp anh Thép Mới tư liệu viết nên Thời dựng Đảng. Tôi được đi ô tô Vôn-ga đen của tổng biên tập rất oai. Cô cười. Thế là những ai thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương ở số nhà 5D phố Hàm Long Hà Nội còn sống tôi đều gặp cả, biết rất nhiều chuyện hay. Nhất là học được nhiều bài học về vô sản hóa. Buổi chiều, đi xem bảo tàng Mỹ thuật. Tôi thật bất ngờ khi đứng trước thạp đồng Đào Thịnh nổi tiếng bảo vật quốc gia, cô chỉ bốn cặp nam nữ trên nắp thạp hỏi tôi họ đang làm gì thế. Tôi nói tôi cũng không biết.

Tôi về cơ quan lấy báo về nhà đọc, nghe loáng thoáng trong ban anh em bàn nhau ông ấy chí tình quá kiếm cả vợ cho thằng Thành đấy nhỉ. Làm Thap dong dao thinhgì có chuyện ấy, ông ấy kiếm cho ông ấy đấy, biết thằng này nó liêm khiết mới giao cho nó trông giúp thôi. Tối, anh Lê Hưng ở báo Hà Nội, bạn thân anh Thép Mới đến nhà tôi hỏi anh Thép Mới, còn hỏi cả chỗ ở của cô gái Miền Nam.

Có thư Hà Khánh Linh gửi cho mẹ và em Nhàn: Về Huế thấy buồn và khổ quá.

Thứ bảy 30/8 đi Bãi Cháy với anh Thép Mới, cô gái miền Nam, cháu bà Lý nơi cô ở nhờ, cùng ông bạn Trịnh Văn Bân lái xe. Tôi ngủ với Bân trò chuyện rất vui. Anh Thép Mới chủ trì cuộc họp bàn chuyện lập nhóm công tác ở Sài Gòn, thực chất là anh nói mình ghi, mọi người chỉ thỉnh thoảng góp thêm một ý kiến. Chuyến đi này chủ yếu là nghỉ ngơi. Mưa suốt ngày. Hôm sau chuyển thành bão, gió xoáy suốt ngày. Bữa trưa phải xuất thực phẩm dự trữ phòng thân ra ăn. Phà sang Hòn Gay ngừng chạy. Chiều mới có xe sang. Tỉnh Đoàn Thanh niên Lao động biết tin nhà báo Thép Mới về tỉnh  nhà bèn mời cơm. Tôi nhớ lần đi Thanh Hóa, sở văn hóa tỉnh cũng mời. Trong lúc họ chuẩn bị cơm nước anh Thép Mới nói với lái xe Đỗ Xuân Trường và tôi tao bây giờ cứ mài cái tên ra cũng có ăn rồi. Tôi máy miệng nói anh cứ mài như thế không sợ nó mòn hết sao. Anh nhìn tôi ngỡ ngàng, không nói gì. Anh Chính Yên cùng học trường Bưởi với anh Thép Mới kể là ở trường bạn bè gọi anh ấy là Lộc cơm nguội vì anh nói chán lắm chỉ viết hay thôi. Đối đáp lại càng kém, không nhạy bén.

Thep moi va Ton That Thanh

Chiều 1/9, về Hà Nội, tràn ngập không khí ngày hội lớn. Người người và hoa, đâu cũng thấy hoa. Ông anh cô gái (ở 35 Ái Mộ – Gia Lâm) mời cả nhóm ăn bún xáo măng, giới thiệu em trai anh ta là Truyền, dạy đại học và một cô em học kiến trúc, rồi cô này hát hai bài cho mọi người nghe.

Trưa 2/9, anh Thép Mới nói mình xin mẹ cho ăn cơm trưa. Mình báo mẹ còn dặn cứ làm như nhà mình  vẫn ăn, thêm bát thêm đũa thôi. Anh ăn vui vẻ bữa cơm duy nhất ở nhà mình, không phải mình mời mà do anh yêu cầu cho ăn để tiện công việc vì nhà mình gần cơ quan. Tối, mình lo đưa cô bạn và hai anh bạn cô đến cơ quan xem pháo hoa bắn ngay hồ Hoàn Kiếm. Sáng hôm sau, mình đánh máy xong bản những công việc cần làm để tổ chức cơ quan báo Nhân Dân tại Sài Gòn và đưa anh Thép Mới. Thế là coi như xong việc chuẩn bị, chỉ còn việc mình chuẩn bị tư liệu đem đi phục vụ việc viết lách của anh những ngày đầu vào Sài Gòn.

Ngày 5/9/1975, Tổng biên bập Hoàng Tùng ký quyết định cử cán bộ vào miền Nam công tác. Thành lập bộ phận thường trực của báo Nhân Dân tại Sài Gòn làm nhiệm vụ viết bài cho báo và tổ chức việc in lại tờ báo để phát hành tại miền Nam. Cử các đồng chí: Thép Mới, phó tổng biên tập (hiện đã ở Sài Gòn) – Nguyễn Thanh Dương, ủy viên Ban biên tập – Phan Quang, trưởng ban, Nguyễn Văn Phú, phóng viên, Võ Ngũ Phong, phóng viên, Tôn Nha bao hong ha.pngThất Thành, phóng viên và cô bạn nay cũng là phóng viên.

Tối 3/9, cùng vợ chồng Nhàn, Long và hai cháu Hải, Hà đi xem phim Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh do Hồng Hà viết kịch bản. Vì việc này mà mình bị anh mượn một tuần để tìm cho ra đường đi của con tàu Đô đốc Latouche Tréville mà thủy thủ Văn Ba (tức Bác Hồ thời trẻ) làm việc trên đó đã đi qua những bến cảng nào. Việc thứ hai là đến xem các cuốn phim thời sự xưa Đảng Cộng sản Pháp cung cấp cho ta để làm phim này và chỉ ra đâu là Albert Sarraut kẻ đã hai lần làm Toàn quyền Đông Dương. May là đã làm xong hai việc đúng hẹn. Đường đi của con tàu tưởng là khó tìm hóa ra có cả một bản đồ vẽ kỹ càng nằm ngay trong tập sách dày cộp của A.Sarraut tại thư viện cơ quan.

Sáng 7/9, đang soạn sách và giấy má thì Đoàn Di lại chơi. Bao giờ cũng vậy, mình pha trà thật đậm mời Di uống một mình. Uống xong mới giáo huấn như mọi khi vì bao giờ cũng thấy có điều cần chỉ bảo. Nhưng lần này có vẻ nghiêm trọng. Di nhấn mạnh: Chớ có ảo tưởng! Dặn như vậy kể ra cũng không thừa.

Tối, hai chú em công nhân cảng Bùi Lê Nghiên và Nguyễn Tiến Trung lại chơi, tranh thủ gặp anh được lúc nào hay lúc ấy, kẻo sau này biết thế nào…

Chiều hôm sau, trả được anh Đào Anh Kha bộ từ điển bách khoa Nhật Bản bằng esperanto, cũng đòi được 8 quyển Sông Đông êm đềm, mừng quá. Trả sách Tường Văn Thành, đến Nguyễn Văn Hoan nhưng không gặp. Cả ngày lo chạy giấy tờ, tiền nong, không xong việc gì cả. Hôm 6/9 đi viếng Lăng Bác, đông người quá, 13 giờ phải về. 9/9 lại đi viếng. Cụ nằm thoải mái, như sắp vén chăn ngồi dậy tiếp khách. Hồi Bác mất năm 1969, mình xin mãi mà ở Cảng không cho đi viếng. Đúng, cái gì cũng có lúc của nó, muốn sớm không được. Nên tuân theo quy luật của cuộc đời thôi.

Buổi tối, anh bạn cùng ban cùng lứa tuổi muốn nói chuyện riêng với mình. Hai đứa ra bờ hồ ăn kem que Tràng Tiền. Anh ta cao gần bằng mình, ở phòng văn nghệ. Nhiều lần gọi mình là chú em quá, một hôm mình bảo anh ta đưa chứng minh thư ra xem ai lớn hơn ai. Xem chứng minh thư của mình rồi, anh ta không nói gì, cũng không đưa chứng minh thư của anh ta. Nhưng từ đấy thôi không gọi chú em nữa. Nhưng vẫn giọng dạy đời, chỉ bảo như mọi khi.

Tối đó, vẻ mặt anh đặc biệt nghiêm trọng, ăn nói có cân nhắc. Anh bảo mày đi chuyến này tao thương mày nên thấy phải nói mày rõ là mày đi với ai, rồi anh điểm từng người trong nhóm, song chủ yếu muốn nhắc mình cần chú đề phòng anh Thép Mới. Anh nói đây không phải ý riêng tao mà là của cả những anh lớn thương mày muốn nhắc mày cần chú ý: ông ấy nổi tiếng hay dùng tay sai xong lại bỏ tay sai ngay khi không cần nữa. Mình chăm chú nghe những lời tâm huyết của bạn cùng lứa, nhưng không tin. Chỉ cảm ơn bạn đã lo cho mình.

Tối 11/9 cùng thợ rèn Trung và cửu vạn Nghiên đến nhà cụ Nguyễn Văn Sán đội trưởng Đội 5 thân yêu ngày nào và bạn Kiều Văn Lập kỹ sự giáo viên bổ túc văn hóa cũng là người kéo đàn phong cầm cho đội văn nghệ đệm cho mình biểu diễn ảo thuật, rồi quay về khu tập thể công nhân Cảng ngủ trò chuyện gần suốt đêm với anh em. Sáng dậy, gặp Nguyễn Văn Tân thợ điện và cô Thuần dễ thương mảnh mai bán hàng căng tin. Còn gặp cả anh Bùi Văn Đại tổ trưởng bốc xếp, anh Luận lái xe, cậu Quang kỹ thuật và một số các bác các chị khác… Hầu hết là học viên của mình, coi như lần cuối từ biệt Cảng thân yêu nhiều kỷ niệm vui có mà buồn cũng có.

12/9 họp với các anh Thanh Dương, Phong, Phú và bà Tư một cán bộ cơ sở Củ Chi ra thăm Hà Nội nay bọn mình được phân công tháp tùng bà về Sài Gòn. Phân công: Phú là đảng viên lo mọi việc chung của đoàn. Phong lo vé tàu xe giấy tờ. Không đi xe hơi nữa vì quá tốn kém mà cũng không có xe. Mình được phân công lo việc ăn đường, có lẽ chỉ vì mọi người đều tin là liêm khiết. Thống nhất là không nghỉ lại Huế mà nghỉ một hai ngày tại Đà Nẵng. Sáng 13 đến cơ quan, Phong cho biết 16/9 mưới đến lượt mua vé để đi ngày 17/9.

Tối ấy cả nhà liên hoan, đủ cả mực nướng, đu đủ bào, bưởi, bánh nướng bánh dẻo. Gia đình anh Đại cũng dự.

Anh Ca Nha o Ha Noi.jpg

Sáng 14/9, theo sáng kiến của em Thân, cả nhà ra hiệu ảnh bờ Hồ Gươm chụp ảnh, chỉ thiếu chú Long về Cà Mau và bà cô về Huế. Hương Giang là bé nhất được mẹ Trang bế . Có ảnh chụp riêng mẹ với mình. Ảnh chụp ba anh em trai thì khó quá. Cố chụp giống như bức ảnh năm 1945, hai em Thành Thân ngồi trước, anh cả Đại đứng sau ôm hai em. Nhưng nay hai em lớn quá, anh lại nhỏ. Cố sắp xếp mãi mới chụp được. Lâu lắm nhà mình mới chụp ảnh, vì dù sao đó cũng là quá xa xỉ, nhất là đối với mình. Chỉ khi làm thẻ, bắt buộc có ảnh mới chụp thôi.

Anh 3 Anh Em

Chụp ảnh xong lại kéo nhau về nhà anh Đại ở Kim Liên liên hoan bún mắm tôm với thịt hộp. Chiều lại ăn bánh mì với thịt hộp rồi mới về. Có chị Thanh Thủy là chắc chắn có món ngon rồi. Vậy mà khi nào chị về 16 Hàng Da, mẹ cũng tránh để chị vào bếp. Vì khi chị đi rồi thì trong bếp chẳng còn vật tư gì nữa, chị dùng hết cho món ăn thật ngon. Tội lạ.

Tối ấy mát trời, cùng Ngô Tiến Thái và Nguyễn Văn Tân đạp xe lên chơi đường Cổ Ngư, đi qua khách sạn Thắng Lợi Cu Ba xây tặng, rồi ngồi với nhau cùng nói chuyện cũ bên bờ Hồ Tây. Tự hào về những năm tháng đã sống qua trong chiến tranh… Khi đi cũng như khi về đều qua và dừng lại trước Lăng Bác. Đèn sáng rực. Rất đông người lớn trẻ em đến đó hoặc đứng hoặc ngồi trên vỉa hè lặng yên ngắm Lăng. Một nét mới trong đời sống người Hà Nội.

Ngay sau khi gặp Phong biết ngày tàu chạy là 17/9 thì gặp anh Hồng Hà. Anh gọi mình gấp. Anh bảo có việc. Mình nói đã có vé đi ngày 17. Anh bảo cứ xong việc thì đi thôi. Chưa xong thì cậu đi sau. Anh là em anh Thép Mới mà hai anh em khác hẳn tính nhau. Anh Thép Mới dễ gần bao nhiêu thì anh Hồng Hà chỉn chu, kín kẽ, ăn nói chừng mực bấy nhiêu. Anh bảo cậu biết ông Trường Chinh không, có biết tên thường gọi của ông ấy là Thận, thức là thận trọng không. Bây giờ tôi giao cho cậu làm một việc cho ông ấy, cậu đọc tất cả những bản photo gửi từ Pháp về và làm inventaire (Tiếng Pháp – Bản kiểm kê) ghi rõ tài liệu số mấy, tiếng nước nào nội dung thế nào. Thật ngắn gọn, nhưng phải thật chính xác. Các tài liệu này tôi đặt họ in trong chuyến đi Pháp làm phim về Bác mà cậu đã biết. Anh nói xong, đưa cho tôi một xấp tài liệu, mấy hôm sau lại đưa cho một xấp nữa… Tôi đọc sơ qua mà phát hoảng. Đủ cả Pháp, Anh, Tây Ban Nha, Nga, Đức, Hán, Nhật… May là cắm đầu vào làm suốt mấy ngày ở thư viện, không nói không rằng một câu  nào với ai cả, cuối cùng, đúng 8 giờ sáng 17/9 tôi đưa anh Hồng Hà và nhận nụ cười mỉm của anh: Tôi biết cậu làm được mà…

Chiều 17/9/1975 chúng tôi lên toa số 5 đoàn tàu Thống Nhất liên vận – Hà Nội – Đà Nẵng. Phú, Phong, bà Tư Củ Chi lại thêm Thanh Phương ở báo Giải Phóng người cũ ban miền Nam báo Nhân Dân cũng đi cùng cho vui như anh nói.

Phu Phong Phuong Thanh.jpg

Chưa bao giờ tôi lên một toa tàu sang trọng như vậy. Rất sạch sẽ, có máy nước, có cả quạt trần xoay vòng, đèn sáng, có phục vụ ăn uống. Nhân viên cũng lịch sự. Đúng giờ đã định 16:55 tàu chuyển bánh rời ga Hàng Cỏ. Hai em Trung, Nghiên đêm hôm trước lên ngủ với mình tâm sự rất nhiều, hôm nay sau giờ tan tầm các chú lại đạp xe một mạch từ Vĩnh Tuy lên ga tiễn. Hai em xách xe chạy theo tàu đã chuyển bánh, gọi thật to, may quá anh em còn kịp nắm tay nhau trước khi tàu rẽ…

Tối nay, mình biết là giờ này hoa quỳnh nhà mình lại đang lặng lẽ nở mà không có mình. Mẹ chắc vẫn ngắm hoa và sẽ buồn một chút, tuy lúc chia tay thấy mẹ cố bình thản, không nói gì, chỉ nhìn thôi…

Đêm, đoàn tàu chạy thật nhanh.

Chiều qua, nhận thư cô sinh viên Kiều Thị Vân cho biết : Vũ Văn Chỉ đã ra Bắc, khỏe, đang an dưỡng ở Sơn Tây. Mình đã viết thư cảm ơn cô.

Con tàu sang trọng đầy tiện nghi chỉ đưa chúng tôi đến ga Vinh mà thôi. 4:30 ngày 18/9 đến Vinh, chuyển tàu sang xe tải. Mỗi xe 25 người không kể trẻ con và hành lý mang theo, cho nên hết sức chật chội. Nhiều gia đình chuyển cả nhà vào Nam nên trẻ con rất đông. Đồ đạc mang theo cũng không ít.

Cũng từ lúc này anh em tôi, nhất là tôi mới thấm thía cái câu anh Thanh Phương nói là muốn đi cùng chúng tôi cho vui. Đúng lúc phải khiêng vác chuyển đồ từ tàu sang xe tải Gin thì anh Phương cho biết anh đau tim và vợ anh đã dặn là phải tránh khiêng vác nặng. Mà anh lại là người có nhiều va li nặng nhất, anh mang toàn bộ số tư liệu vợ chồng anh cắt mấy chục năm qua ở các báo chí miền Bắc vào làm vốn. Vì đau tim và nhớ lời vợ dặn, anh chỉ đứng nhìn chúng tôi, nhất là tôi cao nhất bọn chuyên vác các va li nặng của anh. Khổ nhất là khi chuyển xe. Tôi phải đứng một chân trên mui xe chất va li. Chân kia đặt lên xe khác, cố sức chuyển các va li nặng sang bên, vẹo cả người. Chính nhờ hai va li to nặng ấy mà sau này anh Thanh Phương được nhận hai danh hiệu kỷ lục Việt Nam là: người có số lượng bài báo cắt làm tư liệu lớn nhất Việt Nam. Sau này vợ chồng anh lại dán các tư liệu theo chuyên đề thành một quyển sách thật to được công nhận là quyển sách tư liệu bằng báo cắt lớn nhất Việt Nam. Hồi ấy anh đã chủ trương bán đấu giá lấy tiền giúp sinh viên nghèo hiếu học ngành báo chí. Kết quả ra sao, tôi không được biết, nhưng tấm lòng của hai vợ chồng thì qua báo chí ai cũng biết. Đúng là anh vui khi đi với chúng tôi.

Xe tải chạy nhanh, đường dài vừa trải qua chiến tranh không thiếu gì ổ trâu, ổ voi, tha hồ mà xóc nẩy cả người lên. Nhiều người say xe. Anh Phú ở nhóm chúng tôi nằm thẳng cẳng, mắt che khăn mặt. Thỉnh thoảng lại nôn thốc nôn tháo rất tội nghiệp.

12:15 đến Đèo Ngang, lại nhớ hồi đi Quảng Bình cùng anh em Đội I Cảng Hà Nội. Chiều đến Đồng Hới ăn và ngủ tại trạm đón tiếp liên vận. Cơm canh xoàng hơn bữa trưa ở Hà Tĩnh nhiều.

Sớm 19/9 lại tiếp tục đi xe Gin. Lái và phụ xe đều rất giỏi tay nghề và tốt bụng hay giúp đỡ những gia đình nhiều con nhỏ.

Đêm hôm qua do không có đồng hồ, bác Tư Củ Chỉ đánh thức cả bọn dậy từ 12 giờ đêm vì tưởng là đã sáng rồi. Nhưng nhờ thế mà biết ở đây có bán miến thịt nhiều, ăn no mà chỉ 1 đồng. Có điều rất cay, mình thích nhưng các bạn đều chỉ lấy đũa vớt miến, thịt ăn cho đỡ cay.

Vượt qua con sông Hiền Lương nhỏ bé hiền hòa hôm nay, tất cả chúng tôi cố nhào ra nhìn rõ bên kia giới tuyến chia cắt đất nước hai mươi năm qua. Chỉ có những nhà mái tôn thấp, trên nóc chất rải rác những bao cát nhỏ phòng gió bão làm tốc mái. Ngoài ra chẳng thấy có gì lạ. Cũng từ đấy, bà Tư Củ Chi coi nhiệm vụ của mình là giới thiệu cho chúng tôi về miền Nam. Cũng chú ý chỉ đạo các chú miền Bắc không biết đâu, ở trong này thì phải… Đến bữa xe nghỉ cho hành khách ăn trưa, bà Tư ăn riêng theo thói quen của bà, vừa mặn vừa rất cay. Còn tôi gọi cơm đĩa cho cả bốn anh em như nhau, chúng tôi đã quá quen với lối sống bao cấp, ăn uống đềuCau Trang Tien.png cùng một kiểu. Bà Tư ăn món riêng nhưng ngồi ngay cạnh chúng tôi. Anh Phú hỏi tôi sao không có canh thì bà nói ngay, các chú quê quá ăn cơm dĩa, ai ăn canh, muốn cho đỡ háo thì mua đại miếng dưa hấu, dưa leo ăn kèm. Anh em đưa mắt nhìn nhau, không ai nói gì, cũng chẳng ai mua dưa. Khi chúng tôi liên hệ với tự vệ phường xin chỗ ngủ, được giới thiệu đến nhà cơ sở cách mạng ở một cửa hàng ăn, bố trí cho ngủ trên gác thì bà Tư phản đối nói các chú mất cảnh giác quá, làm sao tin được các cửa hàng ăn phục vụ bọn Mỹ và tay sai ngày xưa. Nằm trên lầu, có sự cố, chạy làm sao. Bà nhất định ngủ trong xe. Chúng tôi không cãi nhưng vẫn lên gác nhà hàng ngủ. May mà đêm ấy chẳng có sự cố gì. Bà có cái bình thủy (phích nước) nhỏ xinh, uống nước bằng cái nắp phích có quai. Bả bảo, đi đường xa, cần nhất là phải cảnh giác với nước uống, không thể ai bán cũng mua tin là nước không có độc. Tôi bao giờ cũng chính mắt thấy họ đun nước sôi mới mua, rót vào bình thủy riêng đã cho trà của mình. Đến 22 Tú Xương, bà ăn với chúng tôi bữa cơm cuối, dặn dò cần cảnh giác thế nào khi ở Sài Gòn rồi tự ra cổng tìm xe lam đi Củ Chi. Tiễn bà, cả bọn chúng tôi nhẹ cả người, vừa hoàn thành nhiệm vụ, vừa đỡ bị dạy dỗ quá nhiều. Tôi ghi nhận tấm lòng của bà, cả tinh thần trách nhiệm của bà nữa. Sau  này, bà có ghé thăm chúng tôi, gửi chai nắm tôm chua và gói mứt dừa cho anh Thép Mới.

Trưa 19/9 thì đến Huế, được nghỉ ăn uống tự túc tại chỗ đỗ xe. Mình bắt chước mấy khách cùng đi gọi một anh xe ôm, đưa địa chỉ nhà cô Bảy. Một lát anh ta đưa em Như Ý con cô đến quán cơm gần ga. Cô Bảy ốm, em Ý có đi tìm Hà Khánh Linh nhưng không gặp, đành đến một mình. Lần đầu anh em gặp nhau, mình đưa gói mứt sen và lá thư mẹ viết cho cô rồi bảo em về. Em muốn ở lại tiễn anh, còn anh không muốn em thấy anh leo cái thang gỗ lên thùng xe tải bệ rạc quá. Ngồi quán nước trò chuyện đang lịch sự thế này. Nhưng lái xe giục, đành bẽ bàng chia tay em.

Quán nhỏ ven đường này toàn mở bằng bài Trường Sơn Đông – Trường Sơn Tây cuốn băng đã nhão, tiếng ỏng ảnh. Cạnh đó hai bạn trẻ chơi ghi ta cũng bài này.

Đèo Hải Vân tuyệt đẹp, dài 18km. Thú hơn Đèo Ngang nhiều. Trước khi lên đèo, lái phụ xe kiểm tra lại máy móc, còn khách được uống nước dừa, ăn mực nướng ở huyện cuối tỉnh Thừa Thiên, ngay sát biển.

Chiều, đến bến Nam Ô, vào trạm tiếp đón Đà Nẵng. Ổ đây đổi tiền theo tỷ giá một đồng tiền Bắc ăn có 196-200 đồng tiền Nam, trong khi đổi chính thức ở Hà Nội hôm đi là 330 đồng. Do Võ Ngũ Phong nói có bà chị ở đây cho nên chúng tôi thuê xe lam 3000 đồng miền Nam đến huyện Hòa Vang tìm tiệm trữ thuốc bà chị mở. Anh chị đi vắng. Cháu bé trông nhà gọi xe đẩy bán mì ăn liền cho chúng tôi ăn. Đó là lần đầu tiên chúng tôi ăn mì ăn liền. Đêm ngủ nhà ấy để Phong tâm sự với anh chị. Sáng hôm sau, trời mưa mà trẻ em vẫn dậy từ bốn giờ tập đi một hai rất hùng dũng.

Sáng hôm sau, chủ nhà mượn xe đạp cho cả bọn đi ra khu trung tâm Đà Nẵng chơi, ghé thăm nhà cô Vinh chú Cầm mình ở 43 Đinh Tiên Hoàng. Cô chú mời cả bọn ăn cơm trưa ngon lành, uống bia nhắm với các món mực do cô Vinh và mấy em gái chuẩn bị. Hai mẹ con tiếp món ăn khi đĩa với, rót thêm bia cho thêm nước đá… Thấy thế, anh em trong nhóm rất lạ, cứ mời cùng ngồi ăn. Ăn xong, mời ra nhà ngoài uống trà, mẹ con cô mới dọn bát đĩa xuống bếp rồi cùng ăn những thứ còn lại. Nếp xưa vốn thế mà. Các bạn về hết, mình và gia đình cô chú mới trò chuyện thân mật được. Cô ôm lấy mình vừa khóc vừa cười. Ngày mình còn nhỏ, có thời gian cô ra giúp mẹ trông nom mình. Cho nên gặp là cô nói ngay Cóc Thành của cô nay lớn thế này. Cô bảo hồi nhỏ, tôi hay ngồi chống tay như con cóc mà thành tên. Câu chuyện chủ yếu xoay quanh con đường tiến lên của miền Nam. Mình đưa quà và thư của mẹ, cô dúi vào tay mình một cuộn tiền bảo con không biết chứ vào Sài Gòn tiêu xài dữ lắm, mình từ chối nói đã có đủ. Chú cho xe đạp, cũng không nhận, nói có xe rồi. Tối, chú chở mình bằng xe honda còn em rể thứ hai là Dự đạp xe mình mượn về trả nhà chủ. Chú cứ nói mãi là tạm thời mới phải để cô ra chợ bán hàng, sau này thu xếp được công việc, chú và các em không để cô vất vả nữa. Thật tội.

Sáng 21, anh rể Phong là Hòa đưa cả bọn ra bến xe đi Sài Gòn. Trước khi lên xe, mình mua cho mỗi người một cái bánh mì giòn, kẹp một chiếc lạp xưởng rán dài suốt bánh. Ai cũng khen ngon và hỏi là cái gì mà ngon vậy. Lên xe, lại mua mấy túm giò cá nhỏ như ngón tay, có tiêu nguyên hạt rất thơm ngon cứ ngồi trên xe đang chạy giật lấy từng cái mà ăn cho đỡ mệt

Tối, ngủ lại Cam Ranh trong một quán ăn có chủ nhà là cơ sở cách mạng thời chống Mỹ. Mình thức canh cho ba bạn ngủ, cứ một giờ lại thay phiên. Xe không đi thẳng Sài Gòn vì dạo này đoạn đường này về đêm không an toàn. Mới đây, cách thị xã Cam Ranh có 9km, một xe khách đã bị chặn lại cướp hết tiền bạc đồ đạc mang theo. Rồi còn khu Rừng Lá, nơi tụ tập bọn tàn quân chế độ cũ chưa chịu trình diện chính quyền cách mạng, ra sức quậy phá, cướp bóc cũng ở ngay trên con đường này.

Tối nay, trời thánh thót những giọt mưa thu… Đèo Cả chúng mình đi qua chiều nay đẹp hơn Đèo Ngang nhiều. Càng đi càng thấy đất nước mình đẹp giàu đáng yêu mà cũng đáng thương vô cùng. Đâu cũng thấy dấu vết tang tóc của chiến tranh kéo quá dài. Oán thù mà lũ đế quốc đã thay nhau gieo rắc khắp nước ta cả trong lời ăn tiếng nói, giọng cười, khóe mắt từng người dân miền Nam mình gặp.

Ngày 22/9 là một ngày đáng ghi nhớ. 2:00 bọn mình thúc nhau dậy sau một giấc ngủ Bac Dai Ba Vinh Ong Cam.pngngắn. Ăn cháo gà 200 đồng, uống cà phê sữa 200 đồng. Lên xe hồi 3:00. Xe ca Tiến Lực số EQ 3094 mau chóng đưa chúng tôi rời Cam Ranh thẳng tiến về Sài Gòn. Nhưng chỉ nửa giờ sau, xe bị ngăn lại. Không phải phỉ ngăn mà là cách mạng ngăn. Chờ đợi. Mưa. Xôn xao tin đổi tiền. Có người mở rađiô, đài Tiếng nói Việt Nam báo tin đổi tiền thật. Xe được đưa vào bến xe Phan Rang. Chúng tôi tìm đến Ủy ban quân quản, rồi ra ngân hàng Thương Tín. Chờ mệt mỏi, lo lắng. Sợ xe chạy mất, lại kéo nhau về bám xe. Rồi lại ra ngân hàng. Cả thành phố biến động, nhốn nháo hẳn lên. Xe hông đa chạy hồng hộc ngang dọc. Người ta tụ tập bàn tán. Xe hơi đỗ lại trước các cửa hàng. Toàn bộ cửa hàng đều đóng cửa. Trời về chiều, còn nắng mà chợ Phan Rang đóng cửa toàn bộ. Tiền Sài Gòn hoàn toàn không mua được gì cả. Có cửa hàng nhận tiền Hà Nội. Khách đi xe nhốn nháo, bắt đầu đói. Lo chạy đổi tiền quên cả ăn. Còn khổ vì có cả hai loại tiền mà không tiền nào tiêu được. Đúng lúc ấy, có xe đến bến phát gạo. Mỗi người được một ký. Chúng tôi lấy mũ cối đựng gạo. Tất cả đem về nhà lái xe nấu cơm ăn chung, thức ăn nhà xe lo, đổi lại chúng tôi đưa cả bốn mũ gạo và túi gạo của bà Tư Củ Chi. Mệt thì ngủ ngồi trên xe.

Buổi chiều, lại ra ngân hàng chen chúc, nóng bức, máy lạnh to chạy hết công suất.Nhà báo được ưu tiên leo qua được 40 số. Cuối cùng cũng đổi được tiền. Mỗi người chỉ được đổi 40 đồng và nhận một tờ giấy nhem nhuốc ghi số tiền đã nộp để về Sài Gòn giải quyết sau. Thoát ra khỏi đám đông hỗn độn, tôi mua ngay môt cái ví Nhật 0đ50 tức 250 đồng Sài Gòn cũ làm kỷ niệm. Tiền lẻ Sài Gòn vẫn được tiêu như thường. Nhờ đó mà chúng tôi ăn được bún bò Phan Rang, tất nhiên rất cay, chỉ mình tôi vui vẻ ăn ngon lành.

*

*       *

Sáng 24 chúng tôi đến Sài Gòn, ở nhà số 22 đường Tú Xương một con đường nhỏ sạch sẽ, yễn tĩnh, tòan nhà ở không có cửa hàng buôn bán, chỉ bên đường có vài xe bán sinh tố trái cây và nước đóng chai hãng Top. Nhà 22 Tú Xương chúng tôi sống lại lọt trong một hẻm cụt, nằm giữa số 20 và 24 ở mặt tiền. Lối vào hẻm lại trồng nhiều cây hoa giấy tím, hồng, trắng. Nhiều lần có việc đi ban tối tôi ra mở cổng thì bắt gặp những cặp đôi đang tình tự. Họ không ngờ là trong này có nhà ở. Nghe nói nhà này trước là nơi ở của một sĩ quan tình báo Mỹ.

Đến nhà là chúng tôi lo việc tắm rửa sau mấy  ngày đi xe và lang thang trên đất Phan Rang nắng cháy. Cô bạn giới thiệu buồng tắm dưới nhà cho các bạn. Riêng tôi cô dẫn lên tầng hai, chỉ cho buồng tắm có bồn, chỉ cả cách mở nước nóng, nước lạnh. Cô gốc Nha Trang, nhưng sống lâu ở Đà Lạt nên có nước da trắng hồng, cặp môi đỏ thắm. Mắc sắc, mày đậm. Có quen có khác. Tắm rửa xong là cắm đầu viết thư về nhà. Đang lúc tôi văn chương tuôn chảy say sưa kể chuyện đường xa cho cả nhà thì cụt hứng vì Nguyễn Văn Phú viết thư cho vợ, cứ lúc lại hỏi Đèo Ngang thế nào, Đèo Cả ra sao, lúc ấy tao nằm nhắm mắt trên sàn xe có biết gì đâu… Rồi cũng xong những lá thư thật dài kể đủ mọi chuyện, chuyện nào cũng lạ, giống như ông ngoại tôi viết du ký. Tôi còn được anh Nguyễn Văn Sơn lái xe giúp giặt áo quần đi đường. Anh dẫn tôi lên lầu I, cho xem một tủ sách trong đó có một số quyển Từ điển bách khoa Anh Britanica và nói từ hôm đem sách về, anh Thép Mới cứ bảo sau  này cậu Thành vào đây sẽ thích phải biết. Sơn là người gốc Bắc, cử nhân luật, bị động viên thành chuẩn úy quân đội Sài Gòn, nhưng đã nhờ bác sĩ nhãn khoa nổi tiếng chọc thủng mắt phải để tránh ra trận, trông như mắt bị nhài quạt. Do một chú tên là Hưng cán bộ ngoài bắc cử vào giới thiệu, Sơn vào làm lái xe ở đây. Chúng tôi nhanh chóng thân nhau, sáng nào cũng cùng nhau đi ăn phở 4 hào, Sơn trả tiền, đến tháng lương thì trừ phần tôi vào lương tôi. Tính tôi ghét chuyện tiền nong, may mà đi đâu cũng có người sẵn sàng lo cho. Nhất là thời gian đầu tôi chưa quen đường xá, đi đâu cũng có Sơn đi cùng.

Ngày 25/9 tôi tìm đến địa chỉ cô Lê Thị Trung con gái ông em bà ngoại. Từ đó tìm ra nhà chị Kim Anh con bà Phương vợ hai bác cả Giao. Tối ấy cậu Lê Đức Vượng và cô Lê Thị Ý đến chơi. Tôi nhận ra gia đình này gắn bó với nhau rất mật thiết, không lỏng lẻo như ngoài mình. Ngày 26, cậu Thắng chông cô Lê Thị Nhị đón về nhà cô Trung, Kim Anh, rồi về nhà cô Chí ở cùng bà Cửu em dâu bà ngoại. Chuyện gì về tôi mọi người đều thông báo cho nhau biết cả. Chiều 27, bác Phương đến thăm, xem nơi ăn chốn ở, hôm sau mang đến một bọc ni lông to đựng chăn len, gối và màn.

Cậu Thắng còn tự nguyện đưa mình đi nơi nào cần tìm. Hôm tìm nhà bà Đơn em mẹ chị Thủy vợ anh Đại, phải vào một xóm lao động chen chúc trên đường Trần Quang Khải. Hai bên đường nhỏ trong xóm đầy những thanh  niên đen trùi trũi cởi trần mắt gờm gờm nhìn người lạ. Cậu về kể cho bà và cả nhà nghe, xưa nay ở Sài Gòn mà chưa khi nào vào một nơi ghê như thế, nhưng thấy thằng mũ cối nó bình tĩnh đi vào thì mình đành theo thôi. Ai cũng cười nói là tôi chưa biết Sài Gòn nên chưa biết sợ. Tôi tìm được bà Đơn làm nghề chích thuốc dạo, có con gái đã đã ở riêng, con trai đang học đại học. Bà mời cơm canh nóng, ăn xong còn tráng miệng bằng kem chuối cốt dừa, món lạ mà ngon. Mãi sáng 29 mới tìm gặp được Bùi Lê Thạch anh ruột Bùi Lê Nghiên nay làm an ninh ở đường Đoàn Thị Điểm gần nơi mình ở. Thạch vào Nam đã tám năm, bộ đội rồi chuyển sang an ninh, vào Sài Gòn từ tháng 6/1975. Vì chuyện chuyển từ bộ đội sang an ninh phải giữ bí mật, tung tin là anh đào ngũ, chạy sang hàng ngũ địch khiến cả gia đình Nghiên lao đao. Bà mẹ không được hành nghề thêu thùa như trước mà phải làm ruộng, Nghiên ra Hà Nội làm phu khuân vác. Hồi tôi khuyến khích Nghiên học văn hóa, có người thương bảo có học cũng bằng thừa, thối rễ rồi không ngóc đầu lên được đâu. Sau Nghiên đỗ đại học kinh tế và vẫn làm ở Cảng Hà Nội. Nghiên khắc khổ bao nhiêu thì Thạch sởi lởi bấy nhiêu. Anh kể hồi nằm hầm ở Củ Chi là sướng nhất, cái gì ngon, bổ  bà con cũng cho các chú miền Bắc ăn hết, chẳng thiếu thứ gì. Sau này, Thạch lấy vợ, được ba con thì chết đột ngột. Tôi mất một người thân nơi đất khách.

Cũng tối 29 ấy, chúng tôi nhận và đọc lá thư thứ hai anh Thép Mới gửi cho Các bạn thanh niên ở 22 Tú Xương, nhấn mạnh: tự quản ổn định đời sống bắt đầu làm việc. Thành nghiên cứu các báo Sài Gòn ghi nhận xét và tìm hiểu vì sao người ta ít đọc báo Nhân Dân.

Tối phải viết thư cho Nghiêm Thanh để nhờ Nguyễn Văn Bào mang về. Hồi mới vào Sài Gòn, chúng tôi hầu như dành cả ngày chủ nhật để tìm người nhà và mua các thứ các bạn Hà Nội nhờ. Nghiêm Thanh có người nhà ở tận Hóc Môn bảo tôi đến thăm, kể chuyện cho cậu ta nghe và nếu có thể xin cho cái máy ảnh. Hiệu ảnh rất nhỏ, ở gần chợ, nhà cũng đang cố chuyển sang nuôi gà vì nay ít người chụp ảnh, phim và giấy ảnh đều khan hiếm. Bạn Phạm Đình Ân thì nhờ mua từ điển nhưng đưa tiền Bắc, trong này không tiêu, đổi thành tiền Nam thì giá rất thấp. Chúng tôi còn một nhiệm vụ nữa là cưu mang các bạn chờ máy bay hay tàu ra Bắc. Việc này tưởng nhỏ mà to vì các bạn còn ở ngày nào thì còn dạo phố ngày ấy, thấy cái gì hay thì mua, cho đến đồng tiền cuối cùng. Khi lên máy bay, thừa cân phải trả thêm tiền thì lấy đâu ra. Vì thế chúng tôi mới phải đi tiễn, thương nhau thì thương cho trót, trả giùm bạn và được cảm ơn.

Trưa ngày 30/9, chúng tôi họp phân công nhau chủ yếu là vấn đề nấu ăn. Đi chợ hằng ngày đã có anh Lê Mộng Đinh, một thanh niên đã luống tuổi tính nết vui vẻ, chỉ có điều nói hơi nhiều một chút. Anh đã sống sót ở đất Sài Gòn trải qua nhiều nghề. Nào là lái xe đi chợ xa, tỉnh lẻ bán dạo vải vóc cất hàng ở Chợ Lớn, bán xong hàng mới thanh toán, dựa vào chữ tín. Nào là dựng đài chứa nước, bán nước cho các hộ xung quanh theo giá thỏa thuận. Cũng có thời chích thuốc dạo cho người có tiền muốn chích thuốc bổ tại nhà. Nay, cách mạng về, có ông anh Lê Mộng Câu, tên hiện nay là Lê Hưng, được chuyển sang làm ở cơ quan báo Nhân Dân tại miền Nam đóng trụ sở ở Sài Gòn, nên anh vào làm ở đây. Anh sống độc thân lâu nay nên cũng biết nấu nướng. Không định mà tự nhiên Phú Phong thành một cặp, tôi và Sơn một cặp, còn lại là Lê Mộng Đinh và cô gái Nha Trang. Tôi thề là chúng tôi không bàn bạc gì trước, cũng không có ý gì xấu, cô gái Nha Trang vẫn giận chúng tôi lắm. Biết nhưng chúng tôi cũng đành chịu.

Một sáng, anh Thép Mới bảo tất cả chúng tôi tập họp lại rồi báo tin là trưa nay Tướng Đinh Đức Thiện đến chơi và ăn trưa ở cơ quan. Anh mong anh em chị em góp ý xem nên làm món gì thết khách. Mọi người lúng túng chưa biết nên làm gì thì anh cười: Thế này nhé, cứ rau muống xào thịt bò và trứng đúc thịt băm, chắc chắn là ai cũng thích. Thế thôi là gọn mà đủ chất… Tôi nghe anh nói hào hứng, chợt nghĩ có lẽ đây là những món ngon quen thuộc mỗi cuối tuần của gia đình ông phán sở giây thép tỉnh lẻ Nam Định ngày xưa mà anh không bao giờ quên.

Ngày 1/10 nắng ráo. Sáng sớm, Phúc chồng Vân Anh con út họa sĩ Nguyễn Cát Tường (tức Lemur) đến nhà đón mình đến nhà chơi thăm bác Tường gái. Một gia đình thật tội nghiệp. Bà mẹ, bạn thân mẹ mình đã mất trí từ mấy năm trước. Vân Anh là con út bị điếc câm từ nhỏ, được một trung tâm từ thiện Thiên Chúa giáo ở Sông Bé dạy cho biết đọc biết viết, biết ngôn ngữ ký hiệu. Rồi yêu và lấy Phúc, một thanh niên mồ côi cùng cảnh ngộ. Hai vợ chồng sống với anh thứ hai là Nguyễn Trọng Hiền và mẹ ở quận Bình Thạnh, sinh được ba con trai Phong, Phát, Phương lành lặn. Các anh di tản cả, chỉ còn gia đình Vân Anh ở lại với mẹ. Chồng Vân Anh giỏi về cơ khí, đi xe máy rất tài. Vân Anh lo việc nhà, cơm nước nuôi mẹ và các con chu đáo.

Trưa đến nhà bà Võ Thu Huy, thường gọi là mạ, ở cùng với mẹ mình và bà Tường mấy năm trời ở phố Lo Sũ. Bọn trẻ con thường gọi me là mẹ mình, mợ là bà Tường và mạ là bà này. Tình cờ gặp ở đó cô Hạ Hòa, vợ nhà văn Trần Thanh Địch và ông Nguyễn Sinh Thí chồng cô Nhung bạn thân của cô Hoàn. Cô này ở Hà Nội tạm chiếm, còn chồng là chính trị viên tiểu đoàn Việt Minh. Biết tin ở Huế đã đổi tiền Bắc và tiêu tiền Bắc.

Buổi tối, viết thư cho mẹ và bắt đầu nói chuyện với Nguyễn Sơn về Paven có ý muốn giác ngộ cậu ta.Thao Cam Vien.jpg

Chiều ngày 3/10, đi nhận tiền đổi ở Phan Rang tại một ngân hàng Sài Gòn. Không ngờ mảnh giấy nhem nhuốc nhận ở Phan Rang rất có giá trị, thanh toán nhanh chóng nhờ sổ sách chuyển từ Phan Rang vào rất rõ ràng tuy có chậm trễ. Có tiền, lại cùng Sơn ra đường Lê Lợi – Công Lý tìm mua sách. Sách vỉa hè rất nhiều. Chú ý tìm sách học tiếng Nhật. Sách Đốt, Hêminhuây, Tônxtôi nhiều quá. Không mua vì không mang ra Hà Nội được. Từ điển đại hạ giá: Anh – Việt của Nguyễn Văn Khôn mà người Hà Nội ao ước giá có 7 đồng. Mình mua quyển Pháp – Việt của Đào Duy Anh mơ ước bấy lâu mất có 9 đồng. Nhân dân khan tiền. Sách chất đống bán đồng giá một hào, hai hào rất nhiều.

Tối, cô Ý và một em con cô Trung đến chơi nói chuyện hồi lâu. Cô tặng một sơ mi trắng.

Sáng 11/10 lại đi mò sách cùng Sơn, mua được bộ tranh Renoir, một album ghi ta và một số sách kiến trúc cho anh Đại. Sáng chủ nhật 12/10 cùng bác Phương, cậu Tuyên, Kim Anh và bốn con được em chồng Kim Anh là Nhung lái xe hơi đưa đi Sở Thú chụp ảnh kỷ niệm. Ảnh màu. Uống nước dừa.

Ong tuyen bo va ba Phuong.png

Trưa, anh Thép Mới vào.

Chiều 13/10, mình ghi lại ý kiến ông Tố Hữu về công tác của bộ phận Sài Gòn do anh Thép Mới truyền đạt có anh Nguyễn Thanh Dương dự.

Ngày 14/10 tình cờ biết một bạn cùng quê Nha Trang đến ở chơi mấy ngày lại là vợ Lê Thấu bạn mình từ hồi cấp hai. Cô Thảo này là kỹ sư chăn nuôi, nay dạy Nga văn ở Đại học Nông nghiệp 2. Càng hiểu rõ cô gái Nha Trang của cơ quan.

Sáng thứ năm 15/10, nhận những lá thư đầu tiên của gia đình: mẹ, em Thân và cháu Hải. Sáng 17 lại nhận thư me, nhà đã nhận đủ mấy thư rất dài mình viết, cũng nhận được ảnh màu chụp với cậu Tuyên, bác Phương. Tối 20/10, anh Thép Mới mời hai anh Nguyễn Ngọc Lương chủ bút báo Tin Văn tạp chí công khai của ta ở Sài Gòn và anh Quang, người Cao Bằng từng hoạt động lâu năm ở Sài Gòn đến nói chuyện cho anh em biết về giới báo chí và tâm lý người Sài Gòn.

Hôm sau, nhận được thư em Bùi Thị Tường, biết tin Đào Văn Thùy chồng em vẫn khỏe, công tác tại Đà Nẵng. Thế mà chú em vẫn im hơi lặng tiếng. Trước đây, mình viết thư cho Thùy theo hòm thư có cho em biết địa chỉ nhà cô Vinh, dượng Cầm ở Đà Nẵng. Mãi sau này cô chú và con gái trưởng vào nhà chơi tại Sài Gòn kể chuyện mới biết một chuyện lạ. Một hôm có viên đại úy xe tăng đến nhà chơi, tự xưng là em anh Thành. Gia đình biết rõ mình làm gì có em như thế, vì vừa mới gặp mình. Nhưng cứ vui vẻ đón tiếp, vì chỉ có lợi, không hại gì. Chú hỏi thăm gia cảnh, cô con cả thật thà nói có chồng đang đi học tập ở trại, muốn đi thăm mà không dám. Thì anh đại úy hẹn ngày chủ nhật sẽ đến nhà đón đi thăm. Đúng ngày anh đến, đi môtô ba bánh, chở cô đến tận trại thăm người nhà. Chuyện lớn như thế mà Thùy chẳng kể cho ai cả, kể cả mình. Chú đã học được cái nết áo gấm đi đêm của mình rồi. Một việc làm như thế hồi ấy có tác dụng tâm lý rất tốt đến một gia đình vùng mới giải phóng.

Mưa to gần như suốt ngày, chỉ buổi trưa nắng hửng lên một chút lại tắt. Đài phát thanh đưa tin lụt ở Huế, Đà Nẵng và cả Nghệ An. Khúc ruột miền Trung của mình luôn chịu thiên tai địch họa.

Chiều 25, họp cơ quan, phân công mình làm thủ quĩ. Sơn kiếm cho một cái thùng đạn đại liên để đựng tiền. Mình nhận thùng, nhưng chưa bao giờ đụng đến tiền, cứ để Sơn giữ như cũ, chẳng xảy ra chuyện gì cả. Tối, cùng anh Thép Mới do Sơn lái xe đến Chợ Lớn gặp một gia đình người Hoa, cơ sở chứa chấp anh hồi Mậu Thân. Chủ nhà mời nước rồi tặng anh một máy ghi âm nổi nhãn hiệu Sony. Nghe nhạc đến 12:00, toàn nhạc cổ điển, không lời.

Sáng chủ nhật 26 cùng Sơn đến nhà bà bác Nghiêm Thanh ở Hóc Môn, rồi nhà chị Vinh Hạnh ở khu Chí Hòa. Sau đó về nhà Sơn ăn cơm, xem phim 8 li, mệt lử mà thật vui. Sơn chiều mình hết sức trong những việc này. Tối hôm sau lại phải viết thư báo cáo cho Nghiêm Thanh mọi chuyện. Có Bùi Lê Thạch anh Nghiên lại chơi, thật vui.

Vừa có lệnh cấm sách phản động đồi trụy, thế là khắp Sài Gòn sách bán đồng giá rẻ mạt chất đống. Mua được Faulner, Kipling, Hemingway, Sartre, Baudelaire, Tagore và một cuốn dầy về phân tâm học.

Dọn nhà hộ Phú, Phong sang nhà mới được phân thêm mấy buồng ở chung cư 22 Đoàn Thị Điểm. Mặc dù gần như cả ngày nắng, thỉnh thoảng lại mưa một trận. Tối mưa đi chơi với anh Thép Mới. Bắt đầu có dịch đau mắt đỏ.

Hôm sau, đài vẫn đưa tin lụt ở Huế. Chẳng biết bà cô sống thế nào, thương cô quá.

(Còn nữa)

P.T.

Thư nhạc sĩ Phạm Tuyên gửi Bộ biên tập báo Nhân Dân

Filed under: Chuyện một người cháu ngoại — phamquynh @ 4:07 chiều

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 2 tháng 10 năm 2019.

Chuyện một người cháu ngoại – Phụ lục

Thư nhạc sĩ Phạm Tuyên gửi Bộ biên tập báo Nhân Dân

Phạm Tuyên

Đài TNVN                                                                                                                  Hà Nội ngày 4/11/72

Kính gửi Bộ biên tập Báo Nhân Dân,

Được biết các đồng chí ở bên báo Nhân Dân đang tìm hiểu về anh Tôn Thất Thành để định chuyển về công tác tại tòa soạn, tôi xin phép được giới thiệu thêm với các đồng chí về anh Thành. Tôi là cậu ruột của Thành, biết được quá trình phấn đấu của Thành, nên cũng muốn Thành được về công tác ở một môi trường như bên báo, có điều kiện để rèn luyện và phát huy khả năng biên tập nhiều hơn.Chu chi chup ong Tuyen

  • Về phần lý lịch cụ thể, xin các đồng chí cứ tìm hiểu qua các cơ quan có trách nhiệm. Tôi chỉ xin bổ sung những nhận xét của mình về mặt tư tưởng và năng lực thôi.
  • Thành có xu hướng về văn học và ngoại ngữ từ bé. Học xong lớp 10 (loại giỏi) năm 1958, Thành xin tham gia vào Đội Thanh niên phát hành báo Nhân Dân, cùng với một số bạn cùng chí hướng, với ý thức rõ rệt là rèn luyện mình trong công tác thực tế trước khi nói đến chuyện viết lách. Trong công tác bí thư chi đoàn của Đội này, nói chung tôi thấy anh em rất mến và tín nhiệm. Tuy chỉ làm công việc này có một thời gian ngắn, nhưng tôi thấy Thành trưởng thành nhiều (rõ nhất là về ý thức chính trị). Sau một thời gian chuyển về làm nhân viên ở tòa soạn và sửa bài ở nhà in báo Nhân Dân, tuy công tác cũng không ổn định, nhưng tôi thấy ở đâu Thành cũng tỏ ra say mê, và đặc biệt là không hề lơi việc tự học (về văn học, ngoại ngữ) và tu dưỡng bản thân. Năm 1960, tòa soạn giới thiệu cho đi học ở Học viện Nông Lâm – tuy không hợp nguyện vọng, nhưng Thành cũng học rất tốt, và vẫn có ý tích lũy trong môi trường mới này để tập viết. Đáng tiếc là sức khỏe bị yếu quá, nên phải bỏ học dở dang. Hồi đó (1963) chúng tôi đã tưởng là khéo chết mất. Nghỉ học, Thành vừa điều trị, vừa học thêm ngoại ngữ, giúp đỡ công tác ở khu phố. Giai đoạn này là một thử thách lớn về mọi mặt (đời sống, tinh thần, sức khỏe…) Gia đình đã cố gắng chăm sóc, động viên nên đã vượt qua được tốt. Từ cuối 1965 tới nay, Thành xin được về phụ trách công tác văn hóa của Công đoàn ở Cảng Hà Nội. Công tác làm vất vả, nhưng tôi nhận thấy vẫn không lơi nguyện vọng viết. Tôi biết Thành vẫn tự học thêm ngoại ngữ, tích lũy cho mình vốn sống, và nhất là rèn luyện mình trong sinh hoạt với anh em công nhân ở đây. Qua những đợt đi phục vụ ở khu 4 cuối 68 đầu 69, Thành có trưởng thành thiêm nhiều.
  • Gần 14 năm-kể từ sau khi học hết lớp 10-tôi nhận thấy Thành là một thanh niên có chí. Trong hoàn cảnh gia đình có khó khăn về nhiều mặt, vẫn khắc phục được trở ngại để kiên trì rèn luyện ,và trên thực tế, đã tạo cho mình thêm nhiều khả năng, đảm đương được các nhiệm vụ đã được giao cho. Qua trao đổi, tôi thấy về nhận thức chính trị cũng chín chắn nhiều hơn trong những năm gần đây.
  • Là một Đảng viên công tác trong ngành tuyên huấn, tôi thấy có thể bảo đảm việc Thành về công tác ở bên báo sẽ làm được tốt nhiệm vụ mà các đồng chí sẽ giao cho. Công việc có thể có nhiều bỡ ngỡ khó khăn đối với Thành, nhưng tôi tin rằng Thành có thể phấn đấu và khắc phục được.

Vậy xin mạnh dạn giới thiệu với các đồng chí. Các đồng chí cần hỏi gì thêm, xin nhắn cho tôi được biết (gọi điện về Đài TNVN: 4134). Rất mong các đồng chí giúp đỡ cho Thành được sớm chuyển về môi trường thích hợp mà anh ấy rất tha thiết.

                                                                                                                  Kính thư,

 

Phạm Tuyên

Ban biên tập Văn nghệ

Đài TNVN

Phan dau thu Pham Tuyen gioi thieu Thanh vao bao nhan dan

Phan cuoi thu ong Tuyen gioi thieu Thanh vao bao nhan dan

Tháng Chín 2, 2019

Trên quê hương yêu dấu (kỳ 1 tháng 9 năm 2019)

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 11:17 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 1 tháng 9 năm 2019.

TRÊN QUÊ HƯƠNG YÊU DẤU

  • Trang 4 báo Tuổi Trẻ ngày 31/8/2019:

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng

Kiên quyết đấu tranh với biểu hiện suy thoái đạo đức

“Thấm nhuấn tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh “di bất biến ứng vạn biến”, chúng ta phải tận dụng thời cơ, vận hội hóa giải kịp thời mọi nguy cơ và vượt qua khó khăn, thách thức, thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh như di nguyện của Người” – Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng nói.

Lễ quốc gia 50 năm hực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1969-2019) và kỷ niệm 50 năm ngày mất của Người (2/9/1969-2/9/2019) đã được tổ chức tại Trung tâm Hội nghị quốc gia sáng 30/8.

Buổi lễ do Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, TP Hà Nội phối hợp tổ chức.

Phát biểu mở đầu buổi lễ, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nhắc lại lời dặn của Bác trước lúc đi xa. Di nguyện của Người viết trong bản Di chúc đến nay vẫn là kim chỉ nam dẫn đường cho dân tộc.

Cac lanh dao hop 50 nam ngay di chuc bac Ho.png

Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn trong Di chúc ngay sau khi hoàn thành cuộc kháng chiến chống Mỹ, Đảng phải ngay lập tức chỉnh đốn để toàn tâm toàn ý phát triển đất nước, chăm lo cho đời sống của nhân dân, chú trọng đến phát triển con người Việt Nam, trong đó phải lưu tâm bồi dưỡng thanh niên, lực lượng nòng cốt của Đảng…

Người luôn nhắc nhỏ muốn xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, phải đoàn kết trong Đảng. Đoàn kết là tiền đề, hạt nhân đoàn kết dân tộc nên phải giữ gìn đoàn kết trong Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình. Người còn dặn dò Đảng cần đề cao dân chủ rộng rãi, để tập hợp lực lượng cách mạng. Mỗi cán bộ, đang viên, tổ chức của  Đảng thường xuyên phê bình và tự phê bình.

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng cho biết sau 50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn Đảng, toàn dân càng cần đoàn kết một lòng, kiên định đi theo con đường cách mạng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn.

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh: “Không ít những khuyết điểm, yếu kém, khó khăn, thách thức đang cản trở quá trình đổi mới của đất nước. Nếu không kiên quyết, kiên trì, ngăn chặn đẩy lùi sẽ đe dọa đến vận mệnh của Tổ quốc, sự sống còn của chế độ và vai trò lãnh đạo của Đảng. Điều đó đòi hỏi chúng ta phải ra sức phấn đấu, phát huy ưu điểm, sửa chữa khuyết điểm, yếu kém. Tuyệt đối không say sưa với thắng lợi hay bi quan dao động trước những khó khăn thử thách”.

Trong bối cảnh hiện tại, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng cho rằng Đảng càng phải giữ quyết tâm chính trị cao, kiên quyết kiên trì đấu tranh với những biểu hiện suy thoái về đạo đức, lối sống; những biểu hiện tự diễn biến, tự chuyển hóa trong nội bộ; chăm lo xây dựng Đảng thật trong sạch, vững mạnh; nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng và đảng viên xứng đáng là đội tiên phong, là Đảng cầm quyền.

Ngọc Điệp

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 31/8/2019:

Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân kết thúc tốt đẹp chuyến tham dự AIPA 40 và thăm chính thức Thái-lan

Sáng 29-8, tại thủ đô Băng-cốc, Thái-lan, đã diễn ra lễ bế mạc Ðại hội đồng Liên nghị viện ASEAN lần thứ 40 (AIPA 40) với sự chủ trì của Chủ tịch Hạ viện Thái-lan, Chủ tịch AIPA 40 Chuôn Lịch-phai. Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân và Ðoàn đại biểu cấp cao QH Việt Nam tham dự.

Nguyen Thi Kim Ngan nhan chuc chu tich AIPA

Tại lễ bế mạc, đã diễn ra Lễ bàn giao chức Chủ tịch AIPA. Chủ tịch QH Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân đã tiếp nhận vai trò Chủ tịch AIPA 41, nhiệm kỳ 2019-2020. Sau khi cùng ký biên bản bàn giao, Chủ tịch AIPA 40 Chuôn Lịch-phai đã trao búa danh dự của AIPA cho Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân.

Ngay sau nghi thức bàn giao, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân đã có bài phát biểu trước AIPA 40. Bày tỏ vinh dự tiếp nhận trọng trách Chủ tịch AIPA nhiệm kỳ 2019-2020, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân nhấn mạnh, trong bối cảnh đầy biến động, các nghị sĩ AIPA cần tiếp tục nêu cao tinh thần đoàn kết, giữ vững vai trò trung tâm của ASEAN trong giải quyết các vấn đề của khu vực, tuân thủ luật pháp quốc tế, thực hiện các biện pháp ngoại giao phòng ngừa, hợp tác cùng phát triển. Ðồng thời, AIPA sẽ tiếp tục phát huy vai trò, chức năng lập pháp, giám sát, quyết định ngân sách và các nguồn lực cần thiết, đồng hành cùng các chính phủ trong ASEAN vì một Cộng đồng ASEAN gắn kết, đổi mới, sáng tạo và thích ứng thời đại cách mạng khoa học công nghệ 4.0, hướng tới phát triển bền vững vì lợi ích của mọi người dân. Chủ tịch QH cho rằng, năm 2020 rất đặc biệt đối với Việt Nam, khi đồng thời đảm nhiệm vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Chủ tịch ASEAN và Chủ tịch AIPA. Với ý nghĩa đó, QH Việt Nam sẽ tiếp tục thúc đẩy đổi mới hoạt động của AIPA, nâng cao vị thế và vai trò của AIPA trong xây dựng Cộng đồng ASEAN. Thông qua các hoạt động trong khuôn khổ AIPA, Việt Nam tiếp tục tăng cường hợp tác giữa AIPA với ASEAN, các tổ chức quốc tế và cơ chế hợp tác đa phương khác, để thúc đẩy triển khai các cam kết, kế hoạch đề ra.

Với tinh thần đó, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân khẳng định, QH Việt Nam cam kết sẽ nỗ lực hết mình để đảm nhiệm thành công vai trò Chủ tịch AIPA; đồng thời mong nhận được sự ủng hộ, hợp tác chặt chẽ của Nghị viện Thái-lan và các Nghị viện thành viên AIPA, Ban Thư ký AIPA, Ban Thư ký ASEAN vì thành công của AIPA và vì tương lai phồn vinh, thịnh vượng của Cộng đồng ASEAN.

★ Nhân dịp này, Ðoàn Việt Nam đã chiếu đoạn phim giới thiệu với các đại biểu về đất nước, con người Việt Nam, những thành tựu phát triển kinh tế – xã hội, hội nhập khu vực, thế giới và những đóng góp tích cực Việt Nam cho cộng đồng khu vực, quốc tế trên cơ sở luôn là một thành viên chủ động, tích cực và trách nhiệm.

★ Trước đó, sáng cùng ngày, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân và Ðoàn đại biểu cấp cao QH Việt Nam đã tham dự Phiên họp toàn thể thứ hai của AIPA 40. Tại phiên họp, các đại biểu nghe đại diện các ủy ban của Ðại hội đồng báo cáo về kết quả làm việc tại Hội nghị Nữ nghị sĩ AIPA và bốn ủy ban của Ðại hội đồng (gồm: Ủy ban Kinh tế, Ủy ban Xã hội, Ủy ban Tổ chức AIPA và Ủy ban Thông cáo chung), phiên đối thoại với các quan sát viên của AIPA. Ðại hội đồng đã thông qua 29 nghị quyết được Hội nghị Nữ nghị sĩ và các ủy ban đề xuất và thông qua Thông cáo chung của Ðại hội đồng. Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân và các Trưởng đoàn nghị viện thành viên AIPA đã ký Thông cáo chung của Ðại hội đồng.

Tại phiên toàn thể thứ hai, Ðại hội đồng cũng đã thông qua Nghị quyết bổ nhiệm bà Nguyễn Tường Vân, Phó Vụ trưởng Vụ Ðối ngoại, Văn phòng QH Việt Nam làm Tổng Thư ký thứ 5 của AIPA, nhiệm kỳ 2019-2020.

★ Trưa 29-8, ngay sau lễ bế mạc AIPA 40 và tiếp nhận chức Chủ tịch AIPA 41, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân và Chủ tịch Hạ viện Thái-lan Chuôn Lịch-phai, Chủ tịch AIPA 40 đã đồng chủ trì họp báo.

Phát biểu tại họp báo, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân chúc mừng kết quả tốt đẹp của Ðại hội đồng AIPA 40 do Thái-lan tổ chức; đồng thời bày tỏ niềm vinh dự nhận trọng trách Chủ tịch AIPA 41; mong muốn các nghị viện/quốc hội thành viên đoàn kết cùng nhau để nâng cao vị thế của AIPA. Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết đã trao đổi với Thái-lan về việc chia sẻ kinh nghiệm để AIPA 41 tiếp tục thành công tốt đẹp, góp phần nâng cao vị thế của các nghị viện thành viên, cũng như AIPA, gắn kết tổ chức AIPA với tổ chức ASEAN, hướng tới xây dựng một Cộng đồng ASEAN đoàn kết và bền vững. Chủ tịch QH khẳng định, Việt Nam sẽ bắt tay ngay vào việc thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia, Ban tổ chức các sự kiện AIPA 41, tổ chức cuộc họp đầu tiên nghị sĩ trẻ AIPA, kết nối AIPA với ASEAN.

★ Cùng ngày, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân và Ðoàn đại biểu cấp cao QH Việt Nam rời Băng-cốc lên đường về nước, kết thúc tốt đẹp chuyến tham dự AIPA 40 và thăm chính thức Vương quốc Thái-lan.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 29/8/2019:

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tiếp Thủ tướng Ma-lai-xi-a M.Mô-ha-mét

Sáng 28-8, tại Trụ sở T.Ư Ðảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã tiếp thân mật Ngài Ma-ha-thia Mô-ha-mét, Thủ tướng Chính phủ Ma-lai-xi-a đang thăm chính thức Việt Nam.

Nguyen Phu Trong gap Maihathia

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nhiệt liệt hoan nghênh chuyến thăm chính thức Việt Nam của Ngài Thủ tướng Ma-lai-xi-a Ma-ha-thia Mô-ha-mét và chúc chuyến thăm thành công tốt đẹp, góp phần tăng cường quan hệ Ðối tác chiến lược giữa hai nước đi vào chiều sâu, hiệu quả, thiết thực trên tất cả các lĩnh vực.

Thủ tướng Ma-ha-thia bày tỏ vui mừng được trở lại thăm chính thức Việt Nam sau 21 năm, được chứng kiến những thành tựu to lớn trong phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam trong thời gian qua. Thủ tướng Ma-lai-xi-a thông báo với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước kết quả cuộc hội đàm với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, trong đó hai bên bày tỏ quyết tâm tiếp tục tăng cường hợp tác, nhất là về kinh tế, thương mại song phương và phối hợp hiệu quả tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, trước hết là trong khuôn khổ ASEAN; nhấn mạnh việc hai nước có nhiều điểm tương đồng, có vai trò và vị trí quan trọng trong khu vực, có điều kiện và cần thiết phải phối hợp chặt chẽ với nhau cả trong các vấn đề song phương và đa phương, trong đó có vấn đề Biển Ðông nhằm góp phần bảo đảm hòa bình, ổn định và hợp tác ở khu vực cũng như trong xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, vững mạnh; bày tỏ mong muốn thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác toàn diện trên các lĩnh vực, trao đổi đoàn, nhất là đoàn cấp cao và giao lưu nhân dân nhằm học hỏi, tham khảo kinh nghiệm lãnh đạo, quản lý đất nước, phòng, chống tham nhũng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng chân thành cảm ơn những tình cảm tốt đẹp của Ngài Ma-ha-thia Mô-ha-mét dành cho Việt Nam; đánh giá cao sự phát triển quan hệ giữa hai nước trong thời gian qua; khẳng định chính sách nhất quán của Việt Nam coi trọng tăng cường và mở rộng quan hệ đối tác chiến lược với Ma-lai-xi-a; hoan nghênh kết quả hội đàm, đề nghị hai bên đẩy mạnh hợp tác trên tất cả các lĩnh vực, nhất là trong những lĩnh vực tiềm năng như kinh tế, thương mại, đầu tư và giao lưu nhân dân, cũng như trong khuôn khổ ASEAN và các diễn đàn khu vực và quốc tế, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.

★ Cùng ngày, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam, Thủ tướng Ma-lai-xi-a Ma-ha-thia Mô-ha-mét đã thăm và làm việc với Tập đoàn FPT (Khu công nghệ cao Hòa Lạc). Tại đây, Thủ tướng Ma-lai-xi-a có bài phát biểu, chia sẻ với sinh viên, cán bộ Tập đoàn FPT về cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và những kinh nghiệm thành công của Ma-lai-xi-a về chuyển đổi số. Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Chu Ngọc Anh nêu mong muốn Thủ tướng Ma-lai-xi-a tạo điều kiện để các doanh nghiệp Việt Nam, như FPT và Viettel, có thể tham gia các dự án chuyển đổi số của Ma-lai-xi-a; khẳng định Việt Nam sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp công nghệ của Ma-lai-xi-a khi tham gia hợp tác, đầu tư tại Việt Nam.

★ Chiều 28-8, Thủ tướng Ma-lai-xi-a Ma-ha-thia Mô-ha-mét rời Hà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 26 đến 28-8, theo lời mời của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc.

Tuyên bố chúng Việt Nam – Ma-lai-xi-a

  1. Nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Ma-lai-xi-a Ma-ha-thia Mô-ha-mét thăm chính thức Việt Nam từ ngày 26 đến 28-8. Ðoàn cấp cao tháp tùng Thủ tướng Ma-lai-xi-a có Bộ trưởng Ngoại giao và quan chức cấp cao của Văn phòng Thủ tướng, Bộ Ngoại giao và Bộ Ngoại thương và Công nghiệp.
  2. Trong khuôn khổ chuyến thăm, Thủ tướng Ma-ha-thia Mô-ha-mét đã dự Lễ đón chính thức tại Phủ Chủ tịch vào ngày 27-8 và hội đàm với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. Sau hội đàm, hai Thủ tướng đã chứng kiến Lễ ký kết Ý định thư về việc ký Bản ghi nhớ về Hợp tác thực thi pháp luật và tìm kiếm cứu nạn trên biển và trao đổi Thư về việc thành lập Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam – Ma-lai-xi-a. Thủ tướng Ma-ha-thia Mô-ha-mét đã dự chiêu đãi chính thức của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và đến chào Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng.
  3. Tại hội đàm, hai Thủ tướng đã trao đổi về các vấn đề song phương, khu vực và quốc tế cùng quan tâm. Hai bên bày tỏ hài lòng về quan hệ Ðối tác Chiến lược tốt đẹp giữa hai nước không ngừng được củng cố trên cơ sở tin cậy lẫn nhau và hợp tác sâu rộng trong tất cả các lĩnh vực, nhất là kinh tế, quốc phòng, an ninh, nông nghiệp, giao lưu văn hóa – xã hội và giao lưu nhân dân…

Hợp tác chính trị

  1. Hai Thủ tướng nhất trí duy trì tiếp xúc cấp cao thường xuyên và tăng cường trao đổi về các vấn đề chiến lược thông qua các chuyến thăm cấp cao và các cấp trên các kênh đảng, chính phủ, quốc hội. Hai nhà lãnh đạo cam kết mở rộng hợp tác song phương thông qua các cơ chế hợp tác và tham vấn hiện có, trong đó có cơ chế Ủy ban hỗn hợp về Hợp tác kinh tế, khoa học và kỹ thuật và Ðối thoại chiến lược cấp Quan chức cấp cao.
  2. Hai Thủ tướng đánh giá cao việc hai bên nỗ lực thực hiện hiệu quả Chương trình hành động Việt Nam – Ma-lai-xi-a giai đoạn 2017 – 2019 trong tất cả các lĩnh vực hợp tác và hoan nghênh hai bên đã bắt đầu trao đổi về Chương trình hành động mới cho giai đoạn 2020-2025.
  3. Hai Thủ tướng hoan nghênh việc thành lập Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Ma-lai-xi-a – Việt Nam thông qua việc trao đổi thư giữa hai bên. Việc thành lập Nhóm Nghị sĩ hữu nghị sẽ thúc đẩy hơn nữa quan hệ giữa hai Quốc hội cũng như hợp tác giữa Việt Nam và Ma-lai-xi-a.

Hợp tác quốc phòng, an ninh và pháp luật

  1. Hai Thủ tướng nhất trí tăng cường trao đổi song phương về quốc phòng thông qua việc sớm thiết lập cơ chế Ủy ban cấp cao về Hợp tác Quốc phòng Việt Nam – Ma-lai-xi-a. Hai bên nhất trí tổ chức kỳ họp lần thứ nhất của cơ chế này do Việt Nam đăng cai vào năm 2019.
  2. Hai bên nhất trí tổ chức kỳ họp lần thứ nhất Nhóm công tác chung về tội phạm xuyên quốc gia trong khuôn khổ Bản ghi nhớ về Hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia ký năm 2015.
  3. Hai bên khẳng định cam kết tăng cường hơn nữa hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm công nghệ cao và các loại tội phạm khác như ma túy, cướp biển, khủng bố, nhập cư trái phép; nhất trí xây dựng khung pháp lý nhằm thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực này, bao gồm đẩy nhanh đàm phán Bản ghi nhớ (MOU) về Hợp tác pháp luật, Thỏa thuận về Hợp tác phòng, chống buôn bán người và thỏa thuận về chuyển giao người bị kết án phạt tù. Hai bên tái khẳng định cam kết không cho phép bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào sử dụng lãnh thổ của nước này để tiến hành các hoạt động chống lại nước kia.
  4. Hai bên khẳng định cam kết áp dụng thủ tục pháp luật trên cơ sở luật của nước sở tại và luật quốc tế một cách công bằng và khách quan đối với công dân của nước này bị bắt giữ, điều tra tại nước kia.
  5. Hai bên chia sẻ quan ngại về vấn đề tàu thuyền xâm nhập và đánh bắt cá trái phép, không khai báo và không theo quy định (IUU). Hai Thủ tướng khẳng định tiếp tục các nỗ lực giải quyết vấn đề IUU, gồm chia sẻ thông tin trong khuôn khổ Bản ghi nhớ (MOU) hiện có về Hợp tác nông nghiệp giữa Việt Nam và Ma-lai-xi-a. Việt Nam cảm ơn Ma-lai-xi-a đối xử nhân đạo và hồi hương nhanh chóng thuyền viên và ngư dân bị bắt giữ; nhấn mạnh những nỗ lực hiện nay của phía Việt Nam nhằm nâng cao nhận thức về đánh bắt cá trách nhiệm cũng như xây dựng các cơ chế để giải quyết vấn đề IUU.

Hợp tác kinh tế

  1. Hai Thủ tướng hài lòng về những kết quả tích cực về hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Ma-lai-xi-a với kim ngạch thương mại hai chiều năm 2018 tăng hai con số, đạt 13,3 tỷ USD. Hai bên nhất trí cần tiếp tục cùng nỗ lực thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế chiến lược giữa hai nước.
  2. Hai bên nhất trí tăng cường xuất, nhập khẩu hàng hóa của nhau, bao gồm các mặt hàng điện và điện tử, các sản phẩm dầu khí, hóa chất và các sản phẩm hóa chất, sản phẩm kim loại, máy móc, phụ tùng và trang thiết bị, nông sản, dầu cọ, các sản phẩm ha-la, thủy sản, dệt may và tăng kim ngạch thương mại hai chiều lên 15 tỷ USD hoặc cao hơn vào năm 2020.
  3. Ma-lai-xi-a hoan nghênh Việt Nam tiếp tục sẵn sàng xuất khẩu gạo vào thị trường Ma-lai-xi-a với giá cạnh tranh trên cơ sở Bản ghi nhớ về Hợp tác trong lĩnh vực thương mại gạo giữa công ty VinaFood II và Công ty Bernas của Ma-lai-xi-a cũng như các văn bản, thỏa thuận hợp tác khác liên quan. Ma-lai-xi-a sẽ phổ biến thông tin về các quy định đối với thực phẩm ha-la cho các cơ quan chức năng liên quan của Việt Nam. Hai bên nhất trí tạo điều kiện cho việc nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ ha-la vào thị trường của nhau.
  4. Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác giữa các cơ quan đầu tư và doanh nghiệp hai nước, bao gồm việc phối hợp tổ chức các hoạt động xúc tiến đầu tư nhằm tạo điều kiện cho việc tìm hiểu cơ hội đầu tư tại mỗi nước. Hai Thủ tướng nhấn mạnh việc đầu tư vào các lĩnh vực có tiềm năng lớn như dầu khí, công nghệ thông tin, sản xuất thông minh, trí tuệ nhân tạo, Cách mạng công nghiệp 4.0, xử lý nước thải, phát triển kỹ năng, logistics, nông nghiệp thông minh, thực phẩm (ha-la) và dệt may. Hai bên khuyến khích các nhà đầu tư giải quyết tranh chấp thương mại còn tồn tại hoặc phát sinh trên cơ sở các quy định và luật lệ của nước tiếp nhận.
  5. Hai Thủ tướng nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác dầu khí, yêu cầu các doanh nghiệp hạ nguồn hai nước tăng cường và mở rộng hợp tác, đặc biệt trong các ngành dầu nhớt và dầu khí.

Hợp tác lao động

  1. Hai bên nhất trí đẩy mạnh hợp tác về lao động trên cơ sở cùng có lợi, hoan nghênh việc tổ chức họp Nhóm công tác chung về việc thực hiện Bản ghi nhớ về Tuyển chọn và sử dụng lao động ký năm 2015.

Hợp tác song phương trong các lĩnh vực khác

  1. Hai bên hoan nghênh việc ký kết Bản ghi nhớ về hợp tác giáo dục vào tháng 3-2019. Hai bên nhất trí thúc đẩy hợp tác giáo dục và đào tạo. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cảm ơn Chính phủ Ma-lai-xi-a đã tổ chức các khóa đào tạo hữu ích cho cán bộ Việt Nam thông qua Chương trình Hợp tác kỹ thuật Ma-lai-xi-a (MTCP) và mong Chính phủ Ma-lai-xi-a tiếp tục triển khai chương trình này trong tương lai.
  2. Hai bên nhất trí thúc đẩy kết nối toàn diện và giao lưu văn hóa, nghệ thuật, du lịch thông qua tăng tần suất các chuyến bay thẳng giữa Việt Nam và Ma-lai-xi-a. Hai bên nhất trí hoàn tất nội dung Hiệp định vận chuyển hàng không (ASA) để ký kết vào thời gian thích hợp.
  3. Hai bên nhất trí tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện cho các tổ chức xã hội và tổ chức phi chính phủ hai nước, nhất là các hội hữu nghị và doanh nghiệp, tăng cường giao lưu và phối hợp, góp phần thúc đẩy hợp tác song phương về kinh tế, du lịch, văn hóa…; khuyến khích các địa phương hai nước tiếp tục đẩy mạnh hợp tác thông qua các hoạt động trao đổi đoàn các cấp, chia sẻ kinh nghiệm quản lý, nhất là trong các lĩnh vực quy hoạch đô thị, hạ tầng giao thông, khởi nghiệp sáng tạo.

Hợp tác khu vực và quốc tế

  1. Hai Thủ tướng bày tỏ hài lòng về hợp tác tốt đẹp giữa hai nước tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, trong đó có ASEAN và các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, APEC, ASEM, WTO, Phong trào Không liên kết (NAM) và Liên hợp quốc. Trên tinh thần đó, Ma-lai-xi-a cam kết ủng hộ Việt Nam đảm nhiệm thành công vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2020 và Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020 – 2021. Việt Nam khẳng định ủng hộ mạnh mẽ Ma-lai-xi-a đăng cai thành công năm APEC 2020.
  2. Hai Thủ tướng nhất trí tăng cường tham vấn, đối thoại để trao đổi quan điểm, lập trường và sáng kiến nhằm giải quyết các thách thức khu vực và toàn cầu, trong đó có khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia, biến đổi khí hậu, quản lý và giảm thiểu rủi ro thiên tai, các vấn đề liên quan an ninh nguồn nước, lương thực và năng lượng và ngăn chặn xả rác thải nhựa ra biển.
  3. Hai Thủ tướng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN, bảo đảm thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025. Hai Thủ tướng bày tỏ vui mừng trước việc các nhà lãnh đạo ASEAN thông qua Quan điểm ASEAN về Ấn Ðộ Dương – Thái Bình Dương, trong đó nêu cao vai trò trung tâm của ASEAN, tính bao trùm, bổ trợ, trật tự dựa trên luật lệ phù hợp luật pháp quốc tế, và cam kết thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực. Hai bên tái khẳng định cam kết cùng các nước thành viên ASEAN khác thúc đẩy xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, thống nhất, tự cường, sáng tạo, có khả năng thích ứng hiệu quả và đóng vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực đang định hình.
  4. Hai bên tái khẳng định tầm quan trọng của việc ủng hộ thương mại tự do và công bằng, hệ thống thương mại đa phương mở, bao trùm, minh bạch, và dựa trên luật lệ, với WTO là trung tâm. Hai nhà lãnh đạo cam kết hợp tác chặt chẽ trong quá trình đàm phán và triển khai các thỏa thuận thương mại đa phương, với mục tiêu sớm kết thúc đàm phán Hiệp định Ðối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), trong đó tính đến mức độ phát triển kinh tế khác nhau của các nước thành viên.
  5. Hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh và thượng tôn pháp luật ở khu vực, trong đó bao gồm bảo đảm an toàn, an ninh và tự do hàng hải và hàng không ở Biển Ðông; chia sẻ quan ngại sâu sắc đối với những diễn biến gần đây ở Biển Ðông. Hai bên nhất trí giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tôn trọng đầy đủ các tiến trình pháp lý và ngoại giao, không sử dụng hay đe dọa sử dụng vũ lực, trên cơ sở các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.
  6. Hai Thủ tướng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tự kiềm chế, phi quân sự hóa và thực thi các nghĩa vụ pháp lý một cách có thiện chí, tôn trọng chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của các quốc gia ven biển, thượng tôn pháp luật trên cơ sở UNCLOS năm 1982 và tránh các hoạt động có thể làm gia tăng căng thẳng. Hai bên khẳng định ủng hộ thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Ðông (DOC) năm 2002; nhất trí tăng cường nỗ lực thúc đẩy sớm hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Ðông (COC) hiệu quả, thực chất và phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS năm 1982.
  7. Hai Thủ tướng bày tỏ hài lòng về các cuộc trao đổi cởi mở, thẳng thắn và cụ thể trên tinh thần hiểu biết lẫn nhau, cũng như các kết quả quan trọng của chuyến thăm của Thủ tướng Ma-ha-thia Mô-ha-mét. Thủ tướng Ma-ha-thia Mô-ha-mét cảm ơn sự hiếu khách và đón tiếp nồng ấm mà Chính phủ và nhân dân Việt Nam đã dành cho đoàn Ma-lai-xi-a trong suốt chuyến thăm và trân trọng mời Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cùng Phu nhân thăm Ma-lai-xi-a vào thời gian thích hợp. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã vui vẻ nhận lời.
  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 28/8/2019:

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng gặp mặt đảng viên trẻ tiêu biểu toàn quốc học tập và làm theo lời Bác

Sáng 27-8, tại Trụ sở T.Ư Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã gặp mặt gần 400 đảng viên trẻ về thủ đô Hà Nội tham gia Chương trình “Gặp gỡ đảng viên trẻ tiêu biểu học tập và làm theo lời Bác” toàn quốc năm 2019 do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức, một trong những nội dung tổng kết đợt hoạt động “Tuổi trẻ Việt Nam – Nhớ lời Di chúc theo chân Bác”.

Nguyen Phu Trong tang hoa cho thanh nien tre.png

Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư T.Ư Đảng: Trương Thị Mai, Trưởng Ban Dân vận T.Ư; Võ Văn Thưởng, Trưởng Ban Tuyên giáo T.Ư; đồng chí Nguyễn Văn Nên, Bí thư T.Ư Đảng, Chánh Văn phòng T.Ư; đại diện lãnh đạo Ban Tổ chức T.Ư, Ban Tuyên giáo T.Ư, Văn phòng Tổng Bí thư, Văn phòng Chủ tịch nước,…

Nói chuyện thân mật với các đại biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng hoan nghênh Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã có sáng kiến tổ chức đợt hoạt động “Tuổi trẻ Việt Nam – Nhớ lời Di chúc theo chân Bác” trên toàn quốc và Chương trình “Gặp gỡ đảng viên trẻ tiêu biểu học tập và làm theo lời Bác” năm 2019. Đây là hoạt động rất thiết thực và có ý nghĩa sâu sắc trong dịp toàn Đảng, toàn dân ta kỷ niệm 50 năm thực hiện Di chúc của Người.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chúc mừng, biểu dương những thành tích mà các đảng viên trẻ tiêu biểu và hầu hết là cán bộ đoàn các cấp đã đạt được; gửi lời thăm hỏi ân cần, lời chúc tốt đẹp nhất tới toàn thể đoàn viên, thanh niên trong cả nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong rằng, thời gian tới đoàn viên, thanh niên có nhiều hoạt động ý nghĩa hơn nữa để đi theo chân Bác như chương trình hoạt động của Trung ương Đoàn đã đề ra; tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang của Đảng, của Đoàn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, lịch sử của Đoàn gắn liền với hoạt động của Đảng ta. Tuổi trẻ nước ta đóng góp vai trò hết sức quan trọng trong quá trình thành lập và hoạt động của Đảng. Trong dịp này có 11 triệu đoàn viên thanh niên tham gia đợt hoạt động Nhớ lời Di chúc theo chân Bác. Muốn nhớ lời Di chúc theo chân Bác, trước hết phải ghi nhớ, phải hiểu, phải ngấm vào máu, vào tim điều Bác dặn là gì, phải trăn trở, suy nghĩ, day dứt để học và làm theo. Toàn Đảng, toàn dân ta cũng phải thực hiện như thế. Các đồng chí hãy truyền đạt tinh thần đó đến với tất cả đoàn viên, thanh niên và đảng viên trẻ trong cả nước, phải học tập, thấm nhuần và thực hiện thật tốt lời Bác dạy. Đã là đoàn viên, thanh niên phải đi đầu xung kích, “Đâu cần thanh niên có/Đâu khó có thanh niên. Hơn nữa là đảng viên trẻ càng phải tiên phong, gương mẫu, tức là đi đầu, làm gương, nêu gương cho mọi người làm theo, đúng vai trò, vị trí của đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, con cháu của Bác Hồ kính yêu. Đoàn viên, thanh niên là đội hậu bị của Đảng, rất vinh dự, nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề. Không được hài lòng với kết quả đã đạt được. Để tiên phong, gương mẫu trên từng lĩnh vực công tác, cần nhiều yếu tố, các phong trào, điều lệ đoàn, phương hướng công tác…, đặc biệt là phải có đức, có tài. Đức đi đôi với tài, nhưng đức phải là gốc, đức phải trước tiên. Muốn làm tốt vai trò tiên phong, gương mẫu phải vừa có đức vừa có tài. Nhắc lại các câu thơ của đại thi hào Nguyễn Du “Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài/Có tài mà cậy chi tài/Chữ tài liền với chữ tai một vần”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phân tích rõ mối quan hệ giữa đức và tài. Đức và tài đi song song với nhau. Không có tài không làm được việc gì; có tài mà không có đức chỉ phá hoại cách mạng. Đức là gốc, có đức mới có thể làm được những việc nhân nghĩa. Đối với các đảng viên trẻ, còn nhiều cơ hội cống hiến, nhiệm vụ, trách nhiệm còn nặng nề, cho nên càng phải rèn đức, luyện tài. Đức không chỉ là việc ăn ở, đối xử với nhau mà còn là lòng trung thành với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết; làm việc gì cũng phải nghĩ đến đất nước, đến nhân dân trước. Đoàn viên, thanh niên là nguồn bổ sung phát triển cho Đảng; đảng viên trẻ có trách nhiệm lớn lắm, là nguồn hậu bị tin cậy, lớp kế tục của Đảng. Mong các đồng chí tiên phong, gương mẫu, phát huy tinh thần nơi nào khó có thanh niên và phải có phương pháp, cách làm phù hợp, hiệu quả.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, các tổ chức đảng, đoàn thanh niên có trách nhiệm đào tạo bồi dưỡng, chăm lo cho thế hệ trẻ như Bác Hồ đã căn dặn trong Di chúc. Đồng thời, mỗi đoàn viên, thanh niên phải tự mình rèn luyện, học tập và làm theo lời Bác trong từng việc làm. Đối với những đảng viên trẻ, còn nhiều thời gian để học tập, công tác, phấn đấu và cống hiến cho đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tin tưởng đợt kỷ niệm 50 năm thực hiện Di chúc của Bác Hồ với những hoạt động thiết thực, cụ thể, hiệu quả là bài học quý để các đồng chí đoàn viên, thanh niên, đảng viên trẻ hiểu rõ hơn, sâu sắc hơn cuộc đời, sự nghiệp cách mạng và tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, nguyện tiếp tục sống, chiến đấu, lao động, học tập theo tấm gương Bác Hồ vĩ đại. Hy vọng trong số gần 400 đảng viên trẻ có mặt tại Trụ sở Trung ương Đảng hôm nay sẽ có những người vào Ban Chấp hành Trung ương, đồng chí nhấn mạnh, nhưng không phải vào cho oai, vào để kiếm chác mà là để tiếp tục đóng góp sức mình cho đất nước, góp phần xây dựng Đảng ta ngày càng trong sạch, vững mạnh hơn,…

Tại buổi gặp, đồng chí Lê Quốc Phong, Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng, Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam và các đảng viên trẻ đã báo cáo với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước những cách làm hay, đóng góp của tuổi trẻ trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; kết quả đợt hoạt động “Tuổi trẻ Việt Nam – Nhớ lời Di chúc theo chân Bác” và Chương trình “Gặp gỡ đảng viên trẻ tiêu biểu học tập và làm theo lời Bác” toàn quốc năm 2019 .

  • Trang 2 báo Nhân Dân ngày 31/8/2019:

Hơn 400 gian hàng tham gia Hội chợ OCOP phía bắc

Tối 30/8, tại Cung Quy hoạch Hội chợ và Triển lãm tỉnh Quảng Ninh, khai mạc Hội chợ OCOP khu vực phía bắc – Quảng Ninh 2019, kéo dài đến ngày 3/9.

Hội chợ có quy mô 417 gian hàng, riêng Quảng Ninh có 120 gian hàng của 39 tỉnh, thành phố trong cả nước, với hơn 300 sản phẩm nông sản đặc trưng vùng miền. Ngoài ra, còn có 25 gian hàng từ các nước Thái-lan, Hàn Quốc, I-ran với hơn 50 mặt hàng, sản phẩm và 170 gian hàng các sản phẩm làng nghề, thủ công mỹ nghệ khác.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 30/8/2019:

Đà Nẵng nhận Giải thưởng Thành phố thông minh

Ngày 29-8, Sở Thông tin và Truyền thông TP Đà Nẵng cho biết, trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh thành phố thông minh ASOCIO 2019 diễn ra tại thủ đô Bangkok (Thái-lan), TP Đà Nẵng đã vinh dự được nhận giải thưởng ASOCIO Smart city 2019.

Giải thưởng là thành tích ghi nhận những cố gắng liên tục và có định hướng rõ ràng của TP Đà Nẵng trong việc xây dựng thành phố thông minh; bắt đầu từ những kiến trúc chung năm 2014 cho tới những dự án thí điểm, đề án và những giải pháp được bắt đầu triển khai liên tục trong các năm 2018, 2019 trở lại đây.

Đây là cơ hội cho Đà Nẵng tiếp cận với các đối tác thành phố thông minh trong khu vực để làm giàu thêm kinh nghiệm và những ý tưởng, giải pháp xây dựng thành phố thông minh phù hợp với tình hình kinh tế, xã hội của địa phương.

Giải thưởng ASOCIO Smart city do hội đồng đánh giá của Tổ chức Công nghiệp Điện toán châu Á – châu Đại Dương (ASOCIO) tổ chức. Năm 2019, Giải thưởng được trao cho sáu hạng mục: thành phố du lịch, thành phố văn hóa, thành phố nông nghiệp, thành phố cổ, thành phố di sản và thành phố thông minh tổng thể. Với năm tiêu chí cơ bản: Chỉ số hạnh phúc, hạ tầng thông minh, dịch vụ công trực tuyến, tăng trưởng kinh tế, giáo dục và nghiên cứu phát triển.

Cùng với Đà Nẵng, tám thành phố từ 24 nền kinh tế thành viên của Tổ chức ASOCIO được trao chứng nhận giải thưởng ASOCIO Smart city vào chiều 28-8.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 27/8/2019:

31 doanh nghiệp xuất khẩu tôm được lợi khi Mỹ áp thuế 0% với tôm Việt Nam

Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công thương) cho biết Bộ Thương mại Hòa Kỳ (DOC) vừa ban hành kết luận cuối cùng đợt rà soát hành chính thuế chsong bán phá giá lần thứ 13 (POR13) cho giai đoạn rà soát từ ngày 1/2/2017 đến 31/1/2019 đối với tôm nước ấm đông lạnh của Việt Nam. Theo đó, mức thuế cuối cùng dành cho hai bị đơn bắt buộc là Công ty cổ phần thực phẩm Sao Ta (Fimex VN) và Công ty cổ phần Nha Trang Seafoods trong đợt rà soát này đều ở mức 0%. Mức thuế suất riêng rẽ áp dụng cho các công ty còn lại không được chọn mẫu mà thỏa mãn điều kiện được hưởng thuế suất riêng rẽ (29 công ty) cũng ở mức 0%. Đây là ín hiệu tích cực đối vưới các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu tôm Việt Nam, đặc biệt khi tất cả các doanh nghiệp nhận thuế suất riêng rẽ cũng nhận được mức thuế suất 0%.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 24/8/2019:

Công bố Sách vàng Sáng tạo Việt Nam năm 2019

Sáng 23-8, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp tổ chức Lễ công bố “Sách vàng Sáng tạo Việt Nam” năm 2019, gồm 74 công trình, giải pháp sáng tạo khoa học, công nghệ tiêu biểu. Đồng chí Nguyễn Thị Kim Ngân, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội dự và phát biểu ý kiến tại buổi lễ.

Cùng dự Lễ công bố có các đồng chí: Phạm Thế Duyệt, Nguyên Ủy viên Thường vụ, Thường trực Bộ Chính trị, Nguyên Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam; Trần Thanh Mẫn, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam; Chu Ngọc Anh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ; Hầu A Lềnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch – Tổng Thư ký UBTƯ MTTQ Việt Nam, Trưởng Ban Chỉ đạo Sách vàng Sáng tạo Việt Nam; GS.TSKH Đặng Vũ Minh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng tuyển chọn Sách vàng Sáng tạo Việt Nam; lãnh đạo, đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành, đoàn thể ở Trung ương và địa phương; cùng các tác giả, nhóm tác giả có công trình được công bố trong “Sách vàng Sáng tạo Việt Nam” năm 2019.

Sach vang viet nam

Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đánh giá cao việc tuyển chọn, biên tập và công bố Sách vàng Sáng tạo Việt Nam năm 2019 gồm 74 công trình, giải pháp sáng tạo khoa học, công nghệ tiêu biểu. Đây là sự kiện rất có ý nghĩa nhân dịp cả nước đang thiết thực kỷ niệm 50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, 74 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9.

Theo Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, bốn năm qua, kể từ sau lễ công bố lần thứ nhất năm 2016, công tác tuyển chọn và công bố Sách vàng Sáng tạo Việt Nam ngày càng được triển khai một cách bài bản, khoa học, chặt chẽ, bảo đảm tính công khai, minh bạch, khách quan và thu hút được sự tham gia tích cực của các cơ quan, bộ, ngành, đoàn thể ở Trung ương và các địa phương trong cả nước.

Các công trình được ghi nhận và vinh danh trong Sách vàng Sáng tạo Việt Nam thuộc nhiều lĩnh vực được Đảng, Nhà nước tập trung ưu tiên phát triển như: cơ khí tự động hóa, nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học, công nghệ thông tin, y tế, giáo dục, tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng mới, thích ứng biến đổi khí hậu, quốc phòng, an ninh… Tác giả của các công trình này là những tập thể, cá nhân trên mọi miền Tổ quốc; có người là giáo sư, tiến sĩ, có người là chủ doanh nghiệp, có người là những công nhân, nông dân và cả những sinh viên, học sinh. Qua đó cho thấy khả năng sáng tạo, nghiên cứu khoa học luôn có ở mọi lứa tuổi, mọi tầng lớp trong xã hội.

Chủ tịch Quốc hội khẳng định, trong những năm qua, các bộ, ban, ngành, đoàn thể và các địa phương đã công nhận và trao nhiều giải thưởng trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, thu hút được đông đảo các nhà khoa học và các tầng lớp nhân dân quan tâm, hưởng ứng. Đã có nhiều công trình khoa học công nghệ được trao giải, từng bước được áp dụng vào thực tiễn, mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Từ thực tiễn sinh động của nhân dân trong hoạt động lao động sản xuất, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, cần tiếp tục tổ chức các cuộc thi sáng tạo khoa học và công nghệ trên phạm vi cả nước, ở từng bộ, ban, ngành và địa phương nhằm khuyến khích, động viên các tầng lớp nhân dân trong nước, người Việt Nam ở nước ngoài hưởng ứng phong trào thi đua lao động sáng tạo, say mê tìm tòi, nghiên cứu để ngày càng có nhiều công trình, giải pháp sáng tạo khoa học và công nghệ, góp phần nâng cao chỉ số đổi mới sáng tạo của quốc gia, đóng góp cho sự phát triển của đất nước.

Đối với việc công bố Sách vàng Sáng tạo Việt Nam hằng năm, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, cần tiếp tục đổi mới trong công tác tuyển chọn và công bố, để từ đó lựa chọn được những công trình, giải pháp khoa học, công nghệ thực sự có chất lượng tiêu biểu, hữu ích trong xã hội, góp phần thúc đẩy phát triển thị trường khoa học công nghệ, đưa sản phẩm khoa học công nghệ đi vào cuộc sống.

Tại lễ công bố, đồng chí Trần Thanh Mẫn, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam đã chúc mừng và chia vui với các tác giả, nhóm tác giả của 74 công trình được tuyển chọn, giới thiệu trong Sách vàng Sáng tạo Việt Nam năm 2019.

Đồng chí Trần Thanh Mẫn cho biết, từ 141 công trình do các ban, bộ, ngành, các tổ chức thành viên, các tỉnh, thành phố giới thiệu, với tinh thần làm việc khách quan, khoa học Hội đồng tuyển chọn đã tuyển chọn được 74 công trình, giải pháp tiêu biểu để vinh danh trong Sách vàng Sáng tạo Việt Nam năm 2019. Đây là những công trình tiêu biểu ở nhiều lĩnh vực, phạm vi, đã được kiểm nghiệm qua thực tế.

Trong đó, nhiều sáng kiến có giá trị hỗ trợ cộng đồng nâng cao chất lượng cuộc sống, phát triển kinh tế, bảo đảm môi trường, chăm sóc sức khỏe, y tế, giáo dục, nông nghiệp, quốc phòng, các giải pháp ứng dụng công nghệ trong sản xuất, chế biến, tiết kiệm năng lượng, nâng cao chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh và giá trị kinh tế của sản phẩm, hàng hóa.

Tại buổi lễ, các đồng chí lãnh đạo cũng đã trao chứng nhận của Ban Tổ chức và phần thưởng tặng các tác giả, nhóm tác giả có công trình, giải pháp sáng tạo được lựa chọn công bố trên Sách vàng Sáng tạo Việt Nam năm 2019.

Kế thừa và phát huy những kết quả đạt được từ ba lần công bố trước đây, Lễ công bố Sách Vàng Sáng tạo Việt Nam năm 2019 được tổ chức nhằm tiếp tục cổ vũ, tôn vinh các tổ chức, cá nhân tiêu biểu, có đóng góp hiệu quả trong hoạt động khoa học, công nghệ của nước nhà.

  • Trang 3 báo Nhân Dân ngày 24/8/2019

Bố trí công an chính quy về xã

Ngày 23/8, Công an tỉnh An Giang công bố quyết định điều động lực lượng công an chính quy đảm nhiệm các chức danh công an xã trên địa bàn tỉnh. Theo báo cáo, đến nay, Công an tỉnh bố trí công an chính quy tại tất cả 119 xã với tổng số 427 cán bộ, công an viên. Cụ thể, bố trí theo hai mô hình, ở các xã trọng điểm phức tạp về an ninh trật tự bố trí năm công an, các xã còn lại bố trí ba công an. Nguồn công an chính quy được lựa chọn trong số cán bộ, chiến sĩ công an tại các đơn vị nghiệp vụ qua sắp xếp tô chức bộ máy các đơn vị cấp phòng và từ các đội nghiệp vụ công an cấp huyện. Công an tỉnh đã tiến hành khảo sát thực tế và xây dựng Đề án đầu tư xây dựng trụ sở công an xã, thị trấn trên địa bàn dự kiến tổng mức đầu tư 596 tỷ đồng.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 24/8/2019:

Khen thưởng các đơn vị thực hiện thành công 15 ca ghép tạng

Ngày 23-8, Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã đến chúc mừng và trao Bằng khen cho năm đơn vị thuộc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức có thành tích xuất sắc đột xuất trong việc thực hiện thành công 15 ca ghép tạng (từ 12 đến 18-8).

Năm đơn vị nhận Bằng khen của Bộ trưởng Y tế gồm: Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và các đơn vị trực thuộc: Trung tâm gây mê và hồi sức ngoại khoa, Trung tâm ghép tạng, Ngân hàng mô, Khoa phẫu thuật tim mạch và lồng ngực.

Người đứng đầu ngành y tế đánh giá cao những nỗ lực của tập thể bệnh viện, nhất là những đơn vị được khen thưởng lần này có rất nhiền cố gắng, chỉ trong vòng một tuần đã thực hiện thành công 15 ca ghép tạng. Hiện nay, một số bệnh viện, việc thực hiện ghép tạng đã thành thường quy, nhưng Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức là nơi tiên phong, dẫn đầu về cả số lượng bệnh nhân được ghép và số ca ghép khó, kỹ thuật cao.

Đặc biệt, góp phần thực hiện thành công các ghép tạng lần này là sự kết nối nối giữa Trung tâm điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người và các bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Bạch Mai, Chợ Rẫy… trong việc tổ chức lấy, điều phối tạng để ghép kịp thời cho người bệnh phù hợp. Mặt khác, nhận thức của người dân về hiến tạng, ý thức chia sẻ cộng đồng và sự đồng thuận cao của những gia đình có người thân chết não, đồng ý hiến tạng cứu người đã được nâng cao.

Nhân dịp này, Bộ trưởng Y tế cũng đề nghị các y bác sĩ, chuyên gia Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức nghiên cứu triển khai ghép tuỵ, một trong những kỹ thuật khó nhất hiện nay trong ghép tạng.

GS, TS Trần Bình Giang, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đánh giá: Chưa bao giờ hoạt động ghép tạng tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức lại sôi động đến vậy. Lần đầu tiên, bệnh viện đã thực hiện lấy và ghép cùng lúc sáu tạng cho năm bệnh nhân, gồm: hai phổi, một tim, một gan, hai thận. Như vậy là có sáu bàn mổ ghép tạng cùng lúc (một lấy, năm ghép).

Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã tới thăm các bệnh nhân vừa được các bác sĩ thực hiện thành công ghép phổi. Bộ trưởng chúc mừng người bệnh đang có những tiến triển tích cực về sức khoẻ sau hơn 10 ngày ghép; đồng thời động viên bệnh nhân yên tâm với trình độ chăm sóc, điều trị của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức trong thời gian nằm viện.

  • Trang 2 báo Nhân Dân ngày 22/8/2019:

Bình Dương gặp gỡ các doanh nghiệp

Ngày 21/8, UBND tỉnh Bình Dương gặp gỡ các doanh nghiệp (DN) Đài Loan (Trung QUốc) đầu tư tại tỉnh nhằm lắn nghe ý kiến và tháo gỡ những vướng mắc cho DN. Hiện, Đài Loan đứng đầu trong 64 quốc gia và vùng alxnh thổ đầu tư tại tỉnh Bình Dương với 843 dự án, tổng vốn đăng ký 5,53 tỷ USD. Các sở, ngành trong tỉnh đã trả lời, giải quyết những kiến nghị và vướng mắc của DN về thuế, nguồn lao động, thủ tục xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu, BHXH lao động nước ngoài… Lãnh đạo tỉnh cũng cam kết sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; phát triển các loại hình dịch vụ chất lượng cao đáp ứng yêu cầu sản xuất, kinh doanh của DN, tạo điều kiện cho DN yên tâm đầu tư.

  • Trang 3 báo Nhân Dân ngày 21/8/2019:

Khen thưởng các ngư dân cứu 22 người Phi-li-pin gặp nạn trên biển

Sáng 20-8, tại Tiền Giang, UBND tỉnh Tiền Giang tổ chức khen thưởng chín ngư dân trên tàu cá TG90983TS tham gia cứu 22 ngư dân tàu cá nước ngoài gặp nạn trên biển.

Vào lúc 2 giờ 30 phút, sáng 10-6, tàu cá TG90983TS do ông Nguyễn Thanh Tâm làm thuyền trưởng cùng tám thuyền viên đang neo đậu tại tọa độ 11o32’N, 116o45’E, khu vực Cỏ Rong thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam thì phát hiện hai ngư dân người Philippines chèo thuyền thúng đến và đề nghị giúp đỡ.

Sau khi cứu nạn và theo hướng dẫn của hai ngư dân này, thuyền trưởng tàu cá TG90983TS cho tàu di chuyển về phía Đông khoảng 5 hải lý. Khoảng 3 giờ 30 phút cùng ngày, những người trên tàu tiếp tục cứu được thêm 20 ngư dân Philippines đang nổi trên biển. Như vậy, thuyền trưởng và thuyền viên trên tàu TG90983TS đã cứu được tất cả 22 ngư dân Philippines bị nạn trên biển.

Hành động dũng cảm cứu người bị nạn trên biển của thuyền trưởng và các thuyền viên tàu TG90983TS thể hiện nghĩa cử cao đẹp, tinh thần tương thân, tương ái, đề cao sinh mạng con người, sẵn sàng dang tay cứu giúp người gặp nạn, thể hiện truyền thống nhân nghĩa của dân tộc Việt Nam.

Tại buổi lễ, UBND tỉnh Tiền Giang trao bằng khen cho chín ngư dân cùng số tiền trưởng 1.490.000 đồng/người. Ngoài ra, Viettel Tiền Giang cũng tặng chủ tàu cá là ông Ngô Văn Thẻng một thiết bị giám sát hành trình tàu cá (STRACKING) trị giá 27.790.000 đồng.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 20/8/2019:

Thực hiện thành công 15 ca ghép tạng trong một tuần

Hơn 300 cán bộ y tế làm việc xuyên đêm để thực hiện 10 ca ghép tạng từ ba người chết não hiến tạng và năm ca ghép từ người cho sống. Đây là kỷ lục lần đầu tiên được ghi nhận tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức – cơ sở y tế đầu ngành về lấy và ghép đa tạng trong chưa đầy một tuần.

Chỉ chưa đầy một tuần (từ 12-8 tới 18-8), có 15 ca ghép tạng được thực hiện thành công tại Bệnh viện Hữu nghị (BVHN) Việt Đức. GS, TS Trần Bình Giang, Giám đốc BVHN Việt Đức cho biết, bệnh viện đã lập kỳ tích khi thực hiện tới 10 ca mổ ghép tạng từ người cho chết não gồm ghép một phổi, hai tim, ba gan, bốn thận với nguồn hiến đa tạng từ hai ca người chết não hiến tạng tại BVHN Việt Đức và một ca tại BV Chợ Rẫy. Bên cạnh đó, bệnh viện cũng thực hiện năm ca ghép tạng theo chương trình từ người cho sống, gồm ghép một gan, bốn thận.

Với sự hỗ trợ và phối hợp rất nhịp nhàng của Trung tâm Điều phối Ghép tạng Quốc gia, Bệnh viện Chợ Rẫy, Vietnam Airlines, và sự cố gắng vượt bậc của đội ngũ thầy thuốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, các ca ghép đều cho kết quả thuận lợi.

“Đây là một tuần làm việc căng thẳng, xuyên đêm với hơn 300 cán bộ y tế chúng tôi. Các y, bác sĩ nằm ngủ la liệt ở bất cứ chỗ nào quanh phòng mổ để trực chiến cho ba ca ghép đa tạng. Có ca mổ ghép từ chiều hôm trước đến 6 giờ sáng hôm sau mới xong”, GS, TS Trần Bình Giang cho biết.

Một điều đặc biệt nữa trong lần triển khai quy trình ghép đa tạng, là BV Việt Đức đã thực hiện lấy và ghép cùng lúc sáu tạng cho năm bệnh nhân, gồm hai phổi, một tim, một gan, hai thận (cho hai bệnh nhân). Như vậy, sáu bàn mổ ghép tạng cùng lúc. GS, TS Nguyễn Tiến Quyết, nguyên Giám đốc BVHN Việt Đức đánh giá “hiếm các bệnh viện nào trên thế giới làm như thế. Điều này đòi hỏi công tác tổ chức phải hết sức tốt, đông đảo đội ngũ chuyên gia kỹ thuật cao trên nhiều lĩnh vực, và sự phối hợp rất đồng bộ của các chuyên khoa  một điều rất khó thực hiện ở đa số các trung tâm ghép tạng trên thế giới. Cho đến hôm nay, tất cả năm bệnh nhân ghép tạng đề có diễn biến thuận lợi”.

Đặc biệt lần này, các bác sĩ BVHN Việt Đức đã có hành trình dài 15 giờ đồng hồ để thực hiện ca ghép phổi thứ hai được thực hiện bởi đội ngũ chuyên gia hàng đầu của Việt Nam. Người nhận phổi là bệnh nhân NVK 38 tuổi, mắc bệnh giãn toàn bộ phế quản giai đoạn cuối – có chỉ định ghép phổi tuyệt đối. Bệnh khởi phát từ khi bệnh nhân còn nhỏ, 10 năm nay diễn biến nặng, gần đây liên tục nằm viện với máy thở và ô-xy hỗ trợ. Đặc biệt, sức khỏe bệnh nhân sau ca ghép phổi tiến triển tốt so với ca đầu tiên được thực hiện tám tháng trước, ngày 12-12-2018.

Cũng trong tuần, tại Bệnh viện Chợ Rẫy, một người chết não hiến tạng nhưng bệnh viện chỉ tìm được bệnh nhân phù hợp để ghép thận. Ngay sau khi nhận được thông tin, các bác sĩ đã phối hợp nhịp nhàng để vận chuyển quả tim và một lá gan kịp thời gian cho hai bệnh nhân tại Hà Nội có chỉ số phù hợp. GS Giang cho biết, đây là lần thứ ba, dòng chảy hiến tạng đã từ Nam ra Bắc vào đúng thời điểm có hai ca hiến tạng tại BV Việt Đức khiến các bác sĩ chạy đua với thời gian để không bỏ phí nguồn tạng hiến.

“Trong số 11 ca điều phối ghép tạng xuyên Việt, chúng tôi rất tự hào chưa một lần nào bỏ phí nguồn tạng hiến và các ca ghép đều thành công”, GS, TS Trịnh Hồng Sơn, Phó Giám đốc BVHN Việt Đức cho hay.

BS Ninh Văn Khải, Phó Giám đốc Trung tâm Ghép tạng, BVHN Việt Đức cho biết, ca điều phối gan từ Bệnh viện Chợ Rẫy đặc biệt ấn tượng. Bệnh nhân được nhận gan 32 tuổi sinh ra trong gia đình bị viêm gan B. Bố mẹ và anh em của bệnh nhân đều mắc bệnh viêm gan B, không ai hiến được gan cho bệnh nhân. Cách đây bốn tuần, bệnh nhân nhập viện BV Việt Đức và được đưa vào hồ sơ chờ ghép. Bệnh nhân xơ gan, ứ mật, mất bù và bắt đầu lú lẫn, các bác sĩ tiên lượng khó qua nếu không được ghép gan. Trong thời gian chờ đợi, bệnh nhân được chuyển sang Bệnh viện Bạch Mai để điều trị.

Tuần qua, BV Việt Đức cũng ghi nhận ca đầu tiên hiến gan từ người còn sống là con trai cho bố đã bị xơ gan ứ mật, da vàng và đang phải lọc máu. Chia sẻ về ca này, BS Khải cho hay, là ca ghép chủ động nên các bác sĩ đã có một tuần đánh giá người hiến, người nhận, hội chẩn đa chuyên khoa và lên lịch ghép vào thứ 2, ngày 12-8. Người hiến là con trai trong gia đình có bốn người con và chỉ duy nhất có cậu con trai (34 tuổi) này hợp về chỉ số miễn dịch, giải phẫu. Các bác sĩ đã trải qua gần 10 giờ đồng hồ ghép gan với việc lấy một phần lá gan của con trai ghép cho người bố. Ngay sau đó, toàn bộ ê kíp bác sĩ không một giây chần chừ lao vào ca mổ thứ hai, ghép gan từ gan người hiến chết não được chuyển từ Bệnh viện Chợ Rẫy ra.

Trong 10 năm qua, đã có 57 bệnh nhân chết não hiến tạng tại BVHN Việt Đức. Trong đó, các bác sĩ đã tiến hành ghép 25 tim, hai phổi, 54 gan và 99 thận, mang lại sự hồi sinh kỳ diệu cho nhiều mảnh đời.

  • Trang 2 báo Nhân Dân ngày 18/8/2019:

Đường sắt mở dịch vụ vận chuyển hàng “từ nhà đến nhà”

Ngày 17-8, Công ty cổ phần Vận tải đường sắt Hà Nội thuộc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho biết, công ty đã chính thức khai thác dịch vụ vận chuyển hàng hóa theo phương thức “từ nhà đến nhà” trên toàn mạng lưới đường sắt Việt Nam nhằm đa dạng hóa dịch vụ, đáp ứng yêu cầu của khách hàng.

Với dịch vụ này, công ty nhận vận chuyển linh hoạt nhiều loại hàng hóa, từ gói hàng nhỏ nhất đến những lô hàng lớn đến tận nơi khách hàng yêu cầu với thời gian vận chuyển nhanh, an toàn.

Ngoài ra, đơn vị còn có hình thức vận chuyển thu hộ tiền hàng, thu của người mua, gửi trả cho người bán hàng với mức phí bằng 1% số tiền thu hộ.

  • Trang 2 báo Nhân Dân ngày 17/8/2019:

Phát triển sâm Việt Nam công nghệ cao

Ngày 16-8, tại TP Đà Lạt, UBND tỉnh Lâm Đồng, Hiệp hội Nhân sâm Hàn Quốc và công ty CP Sâm Việt VGC, tổ chức hội thảo quốc tế về “Phát triển sâm Việt Nam công nghệ cao lần thứ nhất tại Lâm Đồng”.

Thứ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Quốc Doanh, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng; các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý trong nước và quốc tế tham dự hội thảo.

Tại hội thảo, các đại biểu đã thảo luận, đánh giá, làm rõ các kết quả nghiên cứu trồng thử nghiệm sâm Việt Nam; quy trình, kỹ thuật canh tác công nghệ cao và định hướng phát triển, nhân rộng mô hình đến các doanh nghiệp và người dân để hình thành vùng sản xuất sâm Việt Nam công nghệ cao tại Lâm Đồng, phù hợp quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 và chương trình phát triển sản phẩm quốc gia đến năm 2020, đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Phát biểu ý kiến tại hội thảo, Tiến sĩ Phạm S, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng cho rằng, Lâm Đồng có điều kiện tự nhiên, khí hậu và thổ nhưỡng thuận lợi để phát triển nhiều cây dược liệu quý, như lan gấm, thông đỏ, atisô, đảng sâm, lan thạch học tím và sâm Việt Nam. Những năm qua, sâm Việt Nam là một trong những cây trồng được quan tâm tại địa phương và được nhiều cơ quan, đơn vị nghiên cứu nhân giống bằng in vitro; phân tích, xác định hàm lượng saponin… Nhiều công trình nghiên cứu đã được công bố nước ngoài, khẳng định đây là cây sâm quý của Việt Nam và trên thế giới.

Qua quá trình khảo sát thực trạng trồng sâm Việt Nam và 5 năm thử nghiệm, nhiều chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế cho rằng, trồng sâm Việt Nam bằng hạt trên đất bằng với mái che nhân tạo và công nghệ mới tại độ cao 1.400 m tại Lâm Đồng cho kết quả rất khả thi; năng suất, chất lượng cao; hàm lượng saponin vượt trội so tiêu chí Dược điển Việt Nam.

Theo tài liệu, sâm Việt Nam được phát hiện đầu tiên vào năm 1973, phân bố chủ yếu dưới tán rừng tự nhiên tại vùng núi Ngọc Linh, thuộc tỉnh Kon Tum và Quảng Nam, thường được gọi là sâm Ngọc Linh. Sâm Việt Nam có giá trị kinh tế rất cao, đã được Thủ tướng Chính phủ đưa vào danh mục sản phẩm quốc gia từ năm 2017. Đây là một trong những sản phẩm được tập trung các nguồn lực để nghiên cứu, phát triển hình thành vùng cây dược liệu quý hiếm tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 31/8/2019:

213 học sinh, sinh viên ưu tú nhận học bổng Vallet

Chiều 30-8, tại Nhà hát Duyệt Thị Đường (Đại nội Huế), Tổ chức Khoa học và Giáo dục “Gặp gỡ Việt Nam” phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo Thừa Thiên – Huế và Đại học Huế tổ chức trao 213 suất học bổng Vallet cho học sinh, sinh viên có thành tích học tập xuất sắc tại Thừa Thiên – Huế.

Những học sinh, sinh viên được nhận học bổng Vallet là các em đã đạt giải cao trong các kỳ thi Olympic quốc tế, kỳ thi quốc gia, thủ khoa các trường đại học và học sinh xuất sắc của các trường THPT ở các huyện, thị, thành phố trong tỉnh.

Năm nay, thông qua xét chọn của các trường THPT, đại học trên địa bàn toàn tỉnh, học bổng Vallel đã trao 213 suất học bổng cho các học sinh, sinh viên xuất sắc (gồm 148 học sinh khối THPT và 65 sinh viên Đại học Huế), tổng trị giá hơn 2,7 tỷ đồng. Trong đó, học bổng dành cho các em học sinh trị giá 10,5 triệu đồng/suất và sinh viên là 18 triệu đồng/suất. Đây là phần thưởng cho các em đã chăm chỉ, miệt mài học tập, rèn luyện, vượt qua những khó khăn trong cuộc sống để vươn lên và đạt được những kết quả xuất sắc trong năm học vừa qua.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên – Huế Nguyễn Dung mong các học sinh, sinh viên phát huy những thành tích đã đạt được, tiếp tục không ngừng phấn đấu, rèn luyện và hoàn thiện bản thân mình, góp phần tích cực vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội của địa phương, đặc biệt là hoạt động bảo vệ môi trường, tích cực tham gia các hoạt động “Ngày Chủ nhật xanh”… Đó là cách để các em học sinh, sinh viên bày tỏ lòng hiếu nghĩa đối với cha mẹ, thầy cô; đồng thời là sự thể hiện tình cảm của mình đối với quê hương, đất nước, là sự trân trọng và tỏ lòng biết ơn đối với GS Trần Thanh Vân và GS Odon Vallet khi nhận được học bổng đầy ý nghĩa này.

Thay mặt lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên – Huế, ông Nguyễn Dung bày tỏ sự cám ơn, đồng thời trao tặng Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh cho Giáo sư Trần Thanh Vân, Giáo sư Trần Kim Ngọc, Giáo sư Odon Vallet là những người đã có nhiều đóng góp trong các hoạt động từ thiện, nhân đạo cũng như sự nghiệp giáo dục cho tỉnh Thừa Thiên – Huế.

Học bổng Vallet là học bổng có quy mô lớn, hoạt động liên tục tại Việt Nam từ năm 2001, do GS Odon Vallet tài trợ thông qua Quỹ học bổng “Gặp gỡ Việt Nam”, do GS Trần Thanh Vân làm Chủ tịch. Từ năm 2001 đến nay, học bổng này đã trao hơn 36 nghìn suất với giá trị lên trên 300 tỷ đồng dành cho sinh viên, học sinh Việt Nam tài năng và trẻ em các làng S.O.S, dân tộc thiểu số vượt khó học tập. Riêng năm 2019 này, có 2.250 sinh viên, học sinh xuất sắc trong cả nước được nhận học bổng này.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 30/8/2019:

Trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú lần thứ chín

Chiều 29-8, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT và DL) tổ chức Lễ trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân (NSND), Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT) lần thứ chín năm 2019. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự và trao danh hiệu tặng 84 NSND. Ðến dự, có các đồng chí: Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư T.Ư Ðảng, Trưởng Ban Tuyên giáo T.Ư; các đồng chí Ủy viên T.Ư Ðảng: Ðặng Thị Ngọc Thịnh, Phó Chủ tịch nước; Nguyễn Ngọc Thiện, Bộ trưởng VHTT và DL, Chủ tịch Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT; Nguyễn Thế Kỷ, Tổng Giám đốc Ðài Tiếng nói Việt Nam; Nguyễn Văn Thành, Thượng tướng, Thứ trưởng Công an; cùng đại diện các bộ, ban, ngành ở Trung ương và Hà Nội.

Phát biểu ý kiến tại buổi lễ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chúc mừng các NSND, NSƯT được phong tặng đợt này và khẳng định: Danh hiệu NSND, NSƯT là phần thưởng cao quý nhất mà Nhà nước dành tặng những đại diện tiêu biểu của đội ngũ văn nghệ sĩ trong cả nước. Ðây là những nghệ sĩ đã luôn nỗ lực rèn luyện, trưởng thành và không ngừng sáng tạo trong sự nghiệp nghệ thuật, được đồng nghiệp và nhân dân tin yêu; có tài năng nghệ thuật xuất sắc, tinh thần cống hiến và tâm huyết với nghề nghiệp. Trong nhiều năm qua, các văn nghệ sĩ bỏ ra nhiều trí tuệ, mồ hôi và cả xương máu để xây dựng các giá trị tinh thần của Việt Nam, từ đó góp phần vào thắng lợi của cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do, thống nhất đất nước, sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Ðảng, Nhà nước và nhân dân trân trọng, ghi nhận và đánh giá cao tinh thần lao động sáng tạo của các thế hệ văn nghệ sĩ – những người đã góp phần củng cố, chấn hưng và làm vinh quang nền nghệ thuật nước nhà thời gian qua.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao sự chuyên nghiệp, nghiêm túc, minh bạch trong việc lựa chọn, xét duyệt danh hiệu NSND, NSƯT lần này, trong đó đáng ghi nhận một số nội dung: Ðộ tuổi nghệ sĩ đa dạng, từ 30 đến 92 tuổi, chứng tỏ tài năng nghệ thuật, sự đóng góp, cống hiến của các nghệ sĩ ở các lứa tuổi khác nhau và có tính kế thừa qua các thế hệ. Cùng với các nghệ sĩ khác, các nghệ sĩ được trao danh hiệu ngày hôm nay sẽ là những cánh chim đầu đàn gìn giữ, phát triển, lan tỏa giá trị văn hóa, nghệ thuật đến đồng bào ta ở trong nước, ngoài nước và bạn bè quốc tế.

Trước yêu cầu và bối cảnh giai đoạn phát triển mới, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, trong đó Bộ VHTT và DL có vai trò đặc biệt quan trọng, tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp hành T.Ư Ðảng khóa XI về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”, Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về “Tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới” và “Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2020”. Bộ VHTT và DL tiếp tục rà soát các quy định pháp luật có liên quan về xét tặng đối với hai danh hiệu nêu trên, sớm nghiên cứu, đề xuất, trình sửa đổi, bổ sung Nghị định số 89/2014/NÐ-CP của Chính phủ theo hướng phù hợp thực tiễn; điều kiện, quy trình xét duyệt bảo đảm minh bạch, công bằng, nhanh chóng và thuận lợi cho các nghệ sĩ, chế độ chính sách và ưu đãi cho các nghệ sĩ được tốt hơn. Thủ tướng đề nghị các nghệ sĩ, đặc biệt các nghệ sĩ trẻ tích cực học tập, rèn luyện nâng cao trí tuệ, bản lĩnh, kế thừa và phát huy truyền thống vinh quang của Tổ quốc.

Ðợt xét và trao tặng danh hiệu lần này có 84 NSND và 307 NSƯT; là các nghệ sĩ của chín dân tộc: Kinh, Thái, Mường, Tày, Nùng, Mông, Ê Ðê, Gia Rai, Khmer; thuộc nhiều lứa tuổi, có tính kế thừa trong từng chuyên ngành. Nam nghệ sĩ cao tuổi nhất là NSND Ðường Tuấn Ba (92 tuổi), nguyên là nhà quay phim Hãng phim Giải phóng (nay là Công ty cổ phần Phim Giải phóng); nữ nghệ sĩ cao tuổi nhất là NSND Phó Thị Ðức (Kim Ðức – 88 tuổi), nguyên diễn viên hát, Ðài Tiếng nói Việt Nam. Có 13 cố nghệ sĩ được truy tặng danh hiệu NSND, NSƯT.

  • Trang 3 báo Nhân Dân ngày 27/8/2019:

Trả lại khách đi máy bay tài sản thất lạc gần một tỷ đồng

Ngày 26-8, hãng hàng không Vietnam Airlines (VNA) cho biết, chị Phùng Thị Ngọc, nhân viên Công ty TNHH một thành viên Dịch vụ mặt đất sân bay Việt Nam (VIAGS – công ty thành viên của VNA), đã phát hiện và trả lại cho hai hành khách số tài sản để quên trên máy bay trị giá tương đương gần một tỷ đồng.

Theo đó, hai hành khách này ngồi ghế 31K, 31H (quốc tịch Việt Nam và Singapore) trên chuyến bay mang số hiệu SQ186 của hãng hàng không Singapore Airlines từ Singapore đến TP Hồ Chí Minh.

Trong khi làm nhiệm vụ phục vụ vệ sinh sau chuyến bay SQ186 tại sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, chị Phùng Thị Ngọc đã phát hiện hai túi đeo nhỏ tại vị trí ghế ngồi 31K và 31H. Bên trong túi có hơn 50 nghìn đôla Singapore, gần hai triệu đồng, hai điện thoại đắt tiền và một số giấy tờ tùy thân. Tổng giá trị tài sản để quên tương đương gần một tỷ đồng.

Ngay sau khi phát hiện, chị Phùng Thị Ngọc đã báo ngay cho đại diện hãng, các đơn vị có trách nhiệm liên quan để bàn giao, kịp thời xác định hành khách và trao trả lại tài sản thất lạc.

Sau sự việc này, đại diện hãng hàng không Singapore Airlines đã cảm ơn, khen ngợi hành động đẹp và biểu dương tính trung thực của chị Phùng Thị Ngọc nói riêng, cũng như nhân viên VIAGS nói chung.

Chị Phùng Thị Ngọc là nhân viên thuộc Đội dịch vụ trên tàu, VIAGS chi nhánh Tân Sơn Nhất. Theo thống kê từ đầu năm đến nay, chị Phùng Thị Ngọc đã 12 lần phát hiện và trả lại tài sản để quên trên máy bay cho hành khách, gồm: tiền, giấy tờ tùy thân, nhiều đồ đạc có giá trị cao như CMND, hộ chiếu, mỹ phẩm, đồ trang sức, điện thoại…

Thêm một lần nữa, dịch vụ của VIAGS lại được các hãng hàng không trong, ngoài nước và hành khách tin tưởng, đánh giá cao vì những hành động không chỉ chuyên nghiệp mà còn giàu nhân văn như tìm và trả lại lại tài sản thất lạc cho hành khách.

Cụ thể, trong tháng 7 vừa qua, VIAGS đã tìm thấy chủ nhân của gần 1.300 tài sản và 1,7 tỷ đồng tiền mặt để quên trên máy bay. Bảy tháng năm nay, nhân viên VIAGS đã phát hiện và trả lại gần 8.000 tài sản cùng 8,4 tỷ đồng tiền mặt cho các hành khách bị thất lạc.

Hành động “nhặt được của rơi, trả lại người mất” của các nhân viên VIAGS đã thể hiện đức tính trung thực, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, chuyên nghiệp của những người làm công tác phục vụ mặt đất, tàu bay, góp phần nâng cao uy tín của hàng không Việt Nam nói riêng và làm đẹp thêm hình ảnh đất nước Việt Nam trong mắt du khách, đặc biệt là bạn bè quốc tế.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 26/8/2019:

Việt Nam vô địch Giải đá cầu thế giới tại Pháp

Kết thúc Giải vô địch Đá cầu thế giới lần thứ 10 tại thành phố Eaubonne, ngoại ô thủ đô Paris của Pháp, diễn ra từ ngày 21-8 đến 24-8, đội tuyển đá cầu Việt Nam đã thi đấu xuất sắc giành được năm Huy chương vàng (trong tổng số bảy nội dung thi đấu của giải) và hai Huy chương bạc, giữ vững ngôi nhất toàn đoàn như mục tiêu đã đề ra.

Vị trí thứ hai thuộc về đoàn đá cầu Trung Quốc với hai huy chương vàng, ba huy chương bạc va một huy chương đồng. Xếp thứ ba là đoàn Hồng Công (Trung Quốc) giành được hai huy chương bạc.

Trong ngày thi đấu cuối cùng (24-8) có hai nội dung thi đấu gồm: đồng đội nam và đồng đội nữ. Các vận động viên đá cầu Việt Nam đã thi đấu xuất sắc ở vòng loại dễ dàng lọt vào hai trận chung kết. Đồng đội nam Việt Nam gặp đội Hồng Công và đồng đội nữ gặp đội Trung Quốc.

Diễn ra vào ngày nghỉ cuối tuần nên các cổ động viên Việt Nam đến nhà thi đấu cổ vũ cho đội tuyển đá cầu Việt Nam rất đông, áp đảo các đội khác. Đại sứ Việt Nam tại Pháp Nguyễn Thiệp cũng có mặt động viên các vận động viên nỗ lực thi đấu hết mình để mang lại vinh quang về cho Tổ quốc.

Trên thực tế, sau khi đội Hồng Công loại đội Trung Quốc ở bán kết đội Việt Nam đã giành ngôi nhất toàn đoàn nên các vận động viên Viêt Nam thi đấu với tinh thần thoải mái.

Ở trận chung kết đồng đội nữ, các vận động viên Trịnh Thị Nga, Nguyễn Thị Đào, Hoàng Thị Minh Thuận đã thi đấu rất vất vả, bám đuổi điểm số với đội Trung Quốc và cuối cùng đã giành chiến thắng với tỷ số các sét đấu lần lượt là 22-20, 14-21, 21-17, mang về chức vô địch cho đội Việt Nam.

Một giờ sau đó, đồng đội nam Việt Nam gồm các vận động viên Lạc Chí Đức, Du Quế Lộc, Trần Ngọc Hải gặp đồng đội nam Hồng Công ở trận chung kết. Không ngoài dự đoán của giới chuyên môn, các vận động viên Việt Nam đã thi đấu lấn lướt, dễ dàng đánh bại đội Hồng Công với các tỷ số chênh lệch 21-13 và 21-15 để mang lại tấm huy chương vàng thứ năm cho đội Việt Nam.

Không giấu được niềm vui, ông Mai Xuân Tùng, Trưởng bộ môn đá cầu, Tổng cục TDTT, cho biết: “Lúc này tôi cảm thấy rất vui mừng khi đồng đội nam và đồng đội nữ Việt Nam đã giành hai huy chương vàng cuối cùng của giải. Trước giải, đội tuyển Việt Nam đã tập trung một tháng tại Trung tâm huấn luyện thể thao Quốc gia Cần Thơ và trong một tháng ngắn ngủi đó ban huấn luyện và các vận động viên quyết tâm tập luyện, ghép cặp đấu hiệu quả. So với năm 2017 chúng tôi đã hoàn thành chỉ tiêu đoạt năm huy chương vàng và hai huy chương bạc”.

Ngày 23-8, các vận động viên đá cầu của Việt Nam tiếp tục thể hiện được đẳng cấp vượt trội so với các đối thủ để có mặt trong hai trận chung kết gặp đội tuyển đá cầu Trung Quốc.

Tuy nhiên, trong một ngày thi đấu có phần kém may mắn, các vận động viên của Việt Nam đã không giành được chiến thắng. Ở trận chung kết nội dung đôi nữ, cặp vận động viên Nguyễn Thị Đào và Nguyễn Thị Bích Trâm của Việt Nam đã để thua cặp đôi nữ của tuyển đá cầu Trung Quốc với tỷ số chung cuộc 2-1 với tỷ số các sét đấu lần lượt là 17-21, 21-18 và 16-21.

Còn tại trận chung kết đôi nam, vận động viên Lạc Trí Đức và Dư Quế Lộc của tuyển đá cầu Việt Nam đối đầu cặp đôi của tuyển Trung Quốc. Trận đấu diễn ra rất căng thẳng, hai bên giành giật từng điểm số và cuối cùng các vận động viên của chúng ta đã để thua, ngôi vô địch về tay đội tuyển Trung Quốc đầy tiếc nuối với các tỷ số sát nút là 21-17, 20-22, 20-22.

Giải vô địch đá cầu thế giới lần thứ 10 tại Pháp quy tụ sự tham gia của 15 đội tuyển đá cầu của các nước, thành viên của Liên đoàn đá cầu quốc tế (ISF), gồm: nước chủ nhà Pháp, Việt Nam, Đức, Hungary, Áo, Hồng Công (Trung Quốc), Đài Bắc Trung Hoa, Ma Cao (Trung Quốc), đội tuyển đá cầu Trung Quốc, Canada… và đội tuyển của Liên đoàn đá cầu quốc tế, tranh tài ở bảy nội dung thi đấu.

  • Trang 2 báo Nhân Dân ngày 24/8/2019

Hà Nội cấp thẻ đi xe buýt miễn phí

 Liên Sở Giao thông vận tải và Sở Lao động Thương binh và Xã hội Hà Nội vừa có văn bản hướng dẫn về việc phát hành, quản lý và sử dụng miễn phí phương tiện vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn trên địa bàn TP Hà Nội.

Theo đó, thẻ miễn phí được sử dụng trên các phương tiện vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn có trợ giá do thành phố quản lý, được cấp cho người có công với cách mạng, người khuyết tật, người cao tuổi (từ 60 tuổi trở lên), người thuộc hộ nghèo. Trẻ em dưới sáu tuổi được sử dụng miễn phí không cần cấp thẻ. Về thời hạn, đối với người có công, người khuyết tật, người cao tuổi, thẻ có giá trị sử dụng 5 năm kể từ ngày được cấp; với nhân khẩu thuộc hộ nghèo, thẻ có giá trị sử dụng trong vòng một năm.

So với quy định cũ, quy định này mở rộng đối tượng được miễn phí tới các đối tượng là người cao tuổi, nhân khẩu thuộc hộ nghèo. Theo thống kê, trên địa bàn Thủ đô hiện có khoảng 700 nghìn người cao tuổi và 64 nghìn nhân khẩu thuộc hộ nghèo.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 24/8/2019

Quản lý và điều trị gần 2.000 người bệnh Hemophilia

Ngày 23/8, tại Hà Nội, Viện Huyết học – Truyền máu T.Ư tổ chức kỷ niệm 20 năm thành lập Trung tâm Hemophilia. Sau 20 năm thành lập, từ chỗ chỉ quản lý 56 người bệnh, đến nay Trung tâm Hemophilia quản lý và điều trị được gần 2.000 người bệnh, là ngôi nhà thứ hai, trỏ thành điểm tựa cho người bị các rối loạn chảy máu cũng như gia đình họ. Ngời bệnh hemophilia được cung cấp các dịch vụ chăm sóc toàn diện, có cơ hội học tập, làm việc và đóng góp cho xã hội. Những nỗ lực của Việt Nam trong 20 năm qua được Liên đoàn Hemophilia thế giới và nhiều tổ chức quốc tế đánh giá cao.

Hemophilia là một trong số các rối loạn chảy máu di truyền hay gặp nhất do thiếu hụt yếu tố VIII hoặc yếu tố IX. Tại Việt Nam, ước tính có khoảng hơn 30 nghìn người mang gien hemophilia, khoảng 6.200 người mắc các bệnh rối loạn chảy máu, nhưng với chỉ có chưa tới 60% số người bệnh được chẩn đoán và điều trị.

Trao học bổng Lương Định Của

Ngày 23-8, Hội Khuyến học tỉnh Sóc Trăng phối hợp Công ty Xổ số kiến thiết Sóc Trăng và Công ty Xổ số kiến thiết An Giang, tổ chức lễ trao học bổng Lương Định Của cho 416 học sinh, sinh viên khó khăn ở các trường THPT và Cao đẳng trong tỉnh Sóc Trăng.

Cụ thể, có 310 suất học bổng khuyến học, trị giá mỗi suất 1,5 triệu đồng; 56 suất học bổng khuyến tài, trị giá mỗi suất 3 triệu đồng và 50 suất học bổng đối lưu của Công ty Xổ số kiến thiết An Giang tài trợ trị giá 2 triệu đồng/suất. Tổng số tiền trao đợt này là 733 triệu đồng.

Nhà giáo Nhân dân Lâm És – Chủ tịch Hội khuyến học tỉnh Sóc Trăng cho biết, từ năm 2004 đến nay, đồng hành và phát triển cùng quỹ học bổng Lương Định Của tỉnh Sóc Trăng, Công ty Xổ số Kiến thiết Sóc Trăng, đơn vị tài trợ chính đã tích cực đóng góp, ủng hộ quỹ hơn 10 năm qua, với tổng số tiền gần 20 tỷ đồng.

Đặc biệt năm học 2019-2020, Công ty ủng hộ, tài trợ quỹ học bổng tăng lên 3 tỷ đồng/năm để mở rộng thêm chương trình trao học bổng như: Học bổng “Tiếp bước cho em đến trường”, có trị giá mỗi suất là 5 triệu đồng đối với cấp THPT và 15 triệu đồng dành cho tân sinh viên đậu đại học với số điểm cao nhất.

Em Trần Thành Tài, học sinh lớp 12A1, trường THPT Đoàn Văn Tố, huyện Cù Lao Dung, tỉnh Sóc Trăng cho biết: “Em rất tự hào và xúc động khi nhận được suất học bổng Lương Định Của đợt này. Những bạn nhận học bổng đều giống em là con nông dân nghèo, ở vùng sâu, vùng xa, hoàn cảnh kinh tế gia đình khó khăn, điều kiện học tập còn nhiều thiếu thốn. Vì vậy, học bổng này giúp chúng em khắc phục khó khăn trong học tập. Chúng em xin hứa sẽ sử dụng số tiền đúng mục đích và có trách nhiệm, cố gắng phấn đấu học thật tốt và trở thành người hữu ích cho xã hội”.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 22/8/2019:

Trao tặng bằng khen cho đoàn làm phim “Về nhà đi con”

Ngày 21-8, tại trụ sở Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện đã trao bằng khen cho đoàn làm phim “Về nhà đi con”.

Có mặt tại buổi trao thưởng có Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện, đại diện của các Vụ Gia đình, Cục Điện ảnh, Vụ Thi đua và khen thưởng, cùng các thành viên của Trung tâm sản xuất phim truyền hình Việt Nam (Đài Truyền hình Việt Nam) và đoàn làm phim “Về nhà đi con”. Đạo diễn Danh Dũng, các biên kịch Thu Thủy, Khánh Hà, Thu Trang, Thủy Tiên, các diễn viên Hoàng Dũng, Trung Anh, Ngân Quỳnh, Thu Quỳnh, Bảo Thanh, Bảo Hân, Quốc Trường, Thúy Hà, Giám đốc hình ảnh Trần Anh Phương, họa sĩ thiết kế Đặng Trọng Quân…

Tại buổi lễ, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện đã lắng nghe những chia sẻ của các thành viên trong đoàn làm phim, và trò chuyện về các vấn đề chung quanh bộ phim. Bộ trưởng cũng thay mặt Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tặng quà cho em bé đóng vai cu Bon nhân dịp Tết Trung thu cổ truyền sắp đến.

Đây là lần đầu tiên một bộ phim truyền hình được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao thưởng ngay khi vừa kết thúc thời gian lên sóng vỏn vẹn một tuần.

Được biết, đoàn làm phim được khen thưởng do bộ phim không chỉ có ý nghĩa về mặt nghệ thuật mà còn truyền tải được tính giáo dục trong gia đình, một trong những nội dung Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch mong muốn tuyên truyền.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 18/8/2019

Triển lãm mỹ thuật khu vực 4, Bắc Miền Trung

Tại Trung tâm Văn hóa tỉnh Nghệ An vừa khai mạc Triển lãm Mỹ thuật khu vực 4, bắc miền trung lần thứ 24, năm 2019. Triển lãm giới thiệu 154 tác phẩm hội họa, đồ họa, điêu khắc, mỹ thuật ứng dụng của 147 tác giả là hội viên và cộng tác viên của các Hội Văn học Nghệ thuật các tỉnh bắc miền trung; được sáng tác từ tháng 7-2018 đến 7-2019.

Trien lam nghe thuat bac mien trung.png

Nội dung các tác phẩm phản ánh chân thực, sinh động cuộc sống, văn hóa địa phương với đủ các chất liệu: Sơn dầu, sơn mài, lụa, acrylic, khắc gỗ… Ban tổ chức đã trao thưởng sáu tác giả tiêu biểu, trong đó có một Giải A cho tác phẩm “Cứu” – in độc bản của Lê Thị Thanh (Thanh Hóa); một Giải B, một Giải C và ba Giải khuyến khích.

Ngoài ra, Ban tổ chức cũng trao thưởng 21 tác giả có tranh giới thiệu tham dự Giải thưởng Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam. Triển lãm diễn ra đến hết ngày 24-8.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 17/8/2019:

Hoàn thành tu sửa cổng nam Thành nhà Hồ

Ngày 16-8, Trung tâm bảo tồn Di sản Thành nhà Hồ tổ chức Hội nghị báo cáo kết quả thực hiện dự án tu sửa cấp thiết mái vòm và bảo tồn cổng thành phía nam Di sản Thành nhà Hồ.

Thành nhà Hồ là kiệt tác thiên tài sáng tạo, đã được UNESCO công nhận di sản văn hóa thế giới, trong đó cổng thành phía nam nổi bật về giá trị nguyên gốc, độc đáo, tiêu biểu của tòa thành đá. Với kỹ thuật xây khô đá khối, ghép đá theo hình múi bưởi tạo vòm cuốn, cổng phía nam Thành nhà Hồ trường tồn cùng di sản.

Trải qua 622 năm, bề mặt đá cổng phía nam bị rêu, tảo, địa y tiết a-xít ăn mòn. Viên đá vỡ có trọng lượng khoảng 270 kg tụt xuống phía dưới vòm cuốn cổng thành khoảng 7 cm, tạo nguy hiểm cho khách tham quan. Được Đại sứ quán Hoa Kỳ tài trợ tài chính, tư vấn, hướng dẫn của các chuyên gia trong nước và quốc tế, dự án tu sửa cấp thiết mái vòm và bảo tồn cổng phía nam Thành nhà Hồ được thực hiện cuối năm 2018 đến giữa năm 2019. Kết quả viên đá vỡ, tụt xuống vòm cổng thành được cố định về vị trí cũ, gia cố vững chắc. Toàn bộ cổng nam được làm sạch, loại bỏ các tác nhân gây hại như rêu, tảo, địa y, muối; hoàn trả giá trị cổ kính của đá xây cổng thành với màu sắc, vân đá phong phú, làm nổi trội, minh chứng hiển nhiên những giá trị độc đáo của Thành nhà Hồ.

Các chuyên gia cho rằng, với kết quả, kinh nghiệm tu sửa cổng nam Thành nhà Hồ cần được áp dụng cho việc trùng tu, bảo tồn các cổng phía bắc, phía đông, phía tây Di sản Thành nhà Hồ. Trung tâm bảo tồn Di sản Thành nhà Hồ đề nghị cơ quan chức năng tiếp tục tạo nguồn kinh phí thực hiện bảo tồn các cổng thành còn lại; làm mái che-vọng lâu, trám, vá các mạch hở nhằm chống thấm triệt để từ trên mái cổng nam Thành nhà Hồ.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 7/8/2019

Khởi tố thêm năm bị can trong vụ án xảy ra tại Tổng công ty Viễn thông Mobifone

Ông Lê Tấn Hùng, nguyên Tổng Giám đốc Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn vừa bị khởi tố thêm tội danh Tham ô tài sản.

Ngày 24-8, Bộ Công an cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C01) đang tiến hành mở rộng điều tra vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” xảy ra tại Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn – TNHH Một thành viên. Qua quá trình điều tra C01 đã ra Quyết định bổ sung Quyết định khởi tố vụ án hình sự “Tham ô tài sản”, xảy ra tại Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn – TNHH Một thành viên; ra Quyết định bổ sung Quyết định khởi tố bị can về hành vi “Tham ô tài sản”, đối với: Lê Tấn Hùng, SN 1963; nguyên Tổng Giám đốc; trú tại TP Hồ Chí Minh; Nguyễn Thị Thúy, SN 1966; nguyên Kế toán trưởng; trú tại TP Hồ Chí Minh. Các bị can Lê Tấn Hùng và Nguyễn Thị Thúy đã bị bắt tạm giam vào ngày 6 và 7-8-2019.

Đồng thời, C01 ra quyết định khởi tố bị can, áp dụng biện pháp ngăn chặn và Lệnh khám xét chỗ ở, nơi làm việc về hành vi “Tham ô tài sản”, đối với: Trần Văn Trường, SN 1976; Giám đốc Công ty CP Du lịch Thanh niên xung phong; trú tại TP Hồ Chí Minh; Đỗ Sĩ Hoài Thanh, SN 1977; Kế toán trưởng Công ty CP Du lịch Thanh niên xung phong; trú tại TP Hồ Chí Minh; Đoàn Quang Hồi, SN 1972; Giám đốc Công ty TNHH TMDV Lữ hành Hòa Bình Quốc tế; trú tại TP Hồ Chí Minh; Nguyễn Thị Nguyên, SN 1968; Kế toán trưởng Công ty TNHH TMDV Lữ hành Hòa Bình Quốc tế; trú tại TP Hồ Chí Minh. Các bị can này bị áp dụng biện pháp ngăn chặn bắt bị can để tạm giam. Một bị can khác là Nguyễn Thị Tuyết Mai, SN 1980; Trưởng phòng Nhân sự – Hành chính; trú tại Hồ Chí Minh cũng bị khởi tố tội danh nêu trên và áp dụng biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú.

Sau khi Viện kiểm sát nhân dân tối cao phê chuẩn, ngày 24-8, C01 đã thi hành các quyết định tố tụng nêu trên theo đúng quy định của pháp luật.

Vẫn còn gần 11.500 công-ten-nơ phế liệu tồn cảng

 Ngày 26-8, Cục Hàng hải Việt Nam (HHVN) cho biết, theo báo cáo của cơ quan hải quan, đến thời điểm này, số container (khai báo trên e-manifest) là phế liệu hiện còn lưu giữ tại cảng biển ở mức gần 11.500 container; trong đó, có hơn 4.200 container lưu giữ tại cảng dưới 30 ngày, hơn 7.240 container tồn đọng hơn 90 ngày.

“So với cuối năm 2018, tổng số container tồn đọng tại cảng biển Việt Nam đã giảm gần 9.500 container. Riêng trong tháng 7 vừa qua, số container tồn đã giảm tới hơn 2.200 container so tháng trước”, đại diện Cục HHVN nhận định.

Thực hiện chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về giải pháp cấp bách tăng cường công tác quản lý đối với hoạt động nhập khẩu và sử dụng phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất, Cục HHVN đang yêu cầu các doanh nghiệp (DN) cảng biển kiên quyết không cho hàng hóa dỡ xuống cảng biển Việt Nam khi chủ tàu, chủ hàng không xuất trình được giấy chứng nhận đủ điều kiện về bảo vệ môi trường, hạn ngạch nhập khẩu và chưa thực hiện ký quỹ bảo đảm phế liệu nhập khẩu theo quy định.

Cục HHVN cũng yêu cầu các DN cảng biển đốc thúc hãng tàu biển báo cáo thông tin về các chủ hàng của lô hàng phế liệu bị tồn tại cảng; thống kê, phân loại hàng hóa container đang tồn đọng, làm rõ nguyên nhân để có biện pháp xử lý. Đồng thời, đề xuất chủ trương miễn giảm giá dịch vụ lưu container, lưu bãi cho DN chủ hàng nhập khẩu.

Nhằm giải phóng lượng container phế liệu tồn đọng tại cảng biển, Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ đề xuất thành lập Hội đồng xử lý hàng hóa tồn đọng theo hai phương án.

Phương án 1, Hội đồng sẽ quyết định bán đấu giá lô hàng là phế liệu đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường. Đối với lô hàng là chất thải nguy hại, phế liệu không đạt quy chuẩn về môi trường, cơ quan hải quan yêu cầu hãng tàu có trách nhiệm thực hiện vận chuyển ra khỏi lãnh thổ Việt Nam trong vòng 30 ngày kể từ khi nhận được thông báo. Nếu quá thời hạn, hãng tàu chưa thực hiện vận chuyển lô hàng ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, Hội đồng sẽ quyết định xử lý bằng hình thức tiêu hủy.

Phương án 2, Hội đồng quyết định bán đấu giá toàn bộ các lô hàng tồn đọng (gồm lô hàng là chất thải, chất thải nguy hại, phế liệu không đạt quy chuẩn về môi trường và lô hàng là phế liệu đạt chuẩn). DN trúng đấu giá có trách nhiệm tiêu hủy với các lô hàng là chất thải, phế liệu không đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 25/8/2019:

Cấm bay 12 tháng nữ hành khách gây rối ở sân bay Tân Sơn Nhất

Ngày 24-8, Cục trưởng Hàng không Việt Nam (HKVN) Đinh Việt Thắng đã ra Quyết định 1929/QĐ-CHK về việc cấm vận chuyển trong thời hạn 12 tháng (một năm) bằng đường hàng không đối với hành khách Lê Thị Hiền, nữ đại uý công an có hành vi gây rối tại sân bay Tân Sơn Nhất.

Cụ thể, bà Lê Thị Hiền (SN 1983, trú tại quận Cầu Giấy, Hà Nội) bị cấm vận chuyển 12 tháng, tính từ ngày 27-8-2019 đến hết ngày 26-8-2020 và phải chịu sự kiểm tra trực quan bắt buộc 12 tháng tiếp theo tính từ ngày 27-8-2020 đến hết ngày 26-8-2021.

Ông Đinh Việt Thắng cho biết: Bà Lê Thị Hiền bị cấm vận chuyển có thời hạn bằng đường hàng không và kiểm tra trực quan bắt buộc theo quy định tại các điểm a và e, khoản 1, Điều 18 Nghị định số 92/2015/NĐ-CP ngày 13-10-2015 của Chính phủ và khoản 3, Điều 60 Thông tư số 13/2019/TT-BGTVT ngày 29-3-2019 của Bộ trưởng Giao thông vận tải.

Bà Lê Thị Hiền là hành khách đi chuyến bay VN248 SGN-HAN ngày 11-8-2019, đã có hành vi vi phạm trật tự công cộng, kỷ luật, gây rối tại cảng hàng không, sân bay (không hợp tác, to tiếng chửi bới, có lời lẽ thô tục xúc phạm, lăng mạ nhân viên thủ tục hàng không; hành hung,dùng tay nắm tóc và dùng chân đạp vào người nhân viên kiểm soát an ninh hàng không đang làm nhiệm vụ), bị xử phạt vi phạm hành chính theo Quyết định số 0022055/QĐ-XPHC ngày 17-8-2019 của Trưởng đồn Công an Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất.

Cục trưởng HKVN yêu cầu các hãng hàng không của Việt Nam và nước ngoài khai thác tại Việt Nam trên các chuyến bay nội địa và quốc tế xuất phát từ Việt Nam không được vận chuyển bà Lê Thị Hiền theo thời hạn nêu tại Điều 1.

Tổng công ty Cảng HKVN (ACV) chỉ đạo các Cảng hàng không, sân bay kiểm tra, đối chiếu chặt chẽ giấy tờ về nhân thân của hành khách sử dụng đi tàu bay để phát hiện, ngăn chặn kịp thời bà Lê Thị Hiền và kiểm tra trực quan bắt buộc theo thời hạn nêu tại Điều 1.

Cục HKVN cũng yêu cầu Cảng vụ hàng không miền bắc, miền trung, miền nam thông báo bằng văn bản đến Công an, Hải quan cửa khẩu hàng không và các hãng hàng không nước ngoài thuộc địa bàn quản lý để biết và thực hiện; kiểm tra, giám sát việc triển khai thực hiện.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 25/8/2019

Khởi tố thêm tội danh đối với ông Lê Tấn Hùng

Ông Lê Tấn Hùng, nguyên Tổng Giám đốc Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn vừa bị khởi tố thêm tội danh Tham ô tài sản.

Ngày 24-8, Bộ Công an cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C01) đang tiến hành mở rộng điều tra vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” xảy ra tại Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn – TNHH Một thành viên. Qua quá trình điều tra C01 đã ra Quyết định bổ sung Quyết định khởi tố vụ án hình sự “Tham ô tài sản”, xảy ra tại Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn – TNHH Một thành viên; ra Quyết định bổ sung Quyết định khởi tố bị can về hành vi “Tham ô tài sản”, đối với: Lê Tấn Hùng, SN 1963; nguyên Tổng Giám đốc; trú tại TP Hồ Chí Minh; Nguyễn Thị Thúy, SN 1966; nguyên Kế toán trưởng; trú tại TP Hồ Chí Minh. Các bị can Lê Tấn Hùng và Nguyễn Thị Thúy đã bị bắt tạm giam vào ngày 6 và 7-8-2019.

Đồng thời, C01 ra quyết định khởi tố bị can, áp dụng biện pháp ngăn chặn và Lệnh khám xét chỗ ở, nơi làm việc về hành vi “Tham ô tài sản”, đối với: Trần Văn Trường, SN 1976; Giám đốc Công ty CP Du lịch Thanh niên xung phong; trú tại TP Hồ Chí Minh; Đỗ Sĩ Hoài Thanh, SN 1977; Kế toán trưởng Công ty CP Du lịch Thanh niên xung phong; trú tại TP Hồ Chí Minh; Đoàn Quang Hồi, SN 1972; Giám đốc Công ty TNHH TMDV Lữ hành Hòa Bình Quốc tế; trú tại TP Hồ Chí Minh; Nguyễn Thị Nguyên, SN 1968; Kế toán trưởng Công ty TNHH TMDV Lữ hành Hòa Bình Quốc tế; trú tại TP Hồ Chí Minh. Các bị can này bị áp dụng biện pháp ngăn chặn bắt bị can để tạm giam. Một bị can khác là Nguyễn Thị Tuyết Mai, SN 1980; Trưởng phòng Nhân sự – Hành chính; trú tại Hồ Chí Minh cũng bị khởi tố tội danh nêu trên và áp dụng biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú.

Sau khi Viện kiểm sát nhân dân tối cao phê chuẩn, ngày 24-8, C01 đã thi hành các quyết định tố tụng nêu trên theo đúng quy định của pháp luật.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 24/8/2019:

Thông cáo báo chí kỳ họp 38 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương

Vừa qua, tại Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp kỳ 38. Đồng chí Trần Cẩm Tú, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương chủ trì kỳ họp.

Tại kỳ họp này, Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Trung ương đã xem xét, kết luận một số nội dung sau:

  1. Kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa

– Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Ban cán sự đảng UBND tỉnh Khánh Hòa đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ và Quy chế làm việc; thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, giám sát, để xảy ra nhiều vi phạm, khuyết điểm nghiêm trọng trong công tác quản lý, sử dụng đất và thực hiện các dự án đầu tư xây dựng, vi phạm các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về giao đất, cho thuê đất, giao rừng, cho thuê rừng, đấu thầu, đầu tư, quy hoạch kiến trúc, xây dựng, tài chính, thuế…, gây hậu quả rất nghiêm trọng, làm thất thoát rất lớn tài sản và ngân sách nhà nước.

– Đồng chí Lê Thanh Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy chịu trách nhiệm chính về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Tỉnh ủy; đồng chí Lê Đức Vinh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Bí thư Ban cán sự đảng, Chủ tịch UBND tỉnh và đồng chí Nguyễn Chiến Thắng, nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy, nguyên Bí thư Ban cán sự đảng, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh cùng chịu trách nhiệm về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và chịu trách nhiệm chính về những vi phạm, khuyết điểm của Ban cán sự đảng UBND tỉnh; đồng chí Trần Sơn Hải, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, nguyên Phó Bí thư Ban cán sự đảng, nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh và đồng chí Đào Công Thiên, Tỉnh ủy viên, Ủy viên ban cán sự đảng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cùng chịu trách nhiệm về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, của Ban cán sự đảng UBND tỉnh và trách nhiệm cá nhân trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được phân công.

Vi phạm của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ban cán sự đảng UBND tỉnh Khánh Hòa và các đồng chí nêu trên đã ảnh hưởng xấu đến uy tín của cấp ủy, chính quyền địa phương, gây bức xúc trong xã hội, đến mức phải xem xét, thi hành kỷ luật.

  1. Xem xét, thi hành kỷ luật Ban Thường vụ Đảng ủy Công an tỉnh Đồng Nai và một số cá nhân về các vi phạm đã được kết luận tại kỳ họp 37 của UBKT Trung ương

Xét nội dung, tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm; căn cứ quy định của Đảng về xử lý kỷ luật đảng viên, UBKT Trung ương quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức cách chức Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Công an tỉnh nhiệm kỳ 2015 – 2020 đối với đồng chí Đại tá Lý Quang Dũng, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, nguyên Phó Giám đốc Công an tỉnh; thi hành kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo các đồng chí: Thiếu tướng Nguyễn Văn Khánh, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Giám đốc Công an tỉnh; Đại tá Trần Thị Ngọc Thuận, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Công an tỉnh; Đại tá Ngô Minh Đức, nguyên Phó Bí thư Đảng ủy, nguyên Phó Giám đốc Công an tỉnh; Đại tá Nguyễn Văn Kim, Tỉnh ủy viên, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Giám đốc Công an tỉnh và Đại tá Nguyễn Xuân Kim, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, nguyên Phó Giám đốc Công an tỉnh Đồng Nai.

UBKT Trung ương đề nghị Ban Bí thư xem xét, thi hành kỷ luật đối với đồng chí Đại tá Huỳnh Tiến Mạnh, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công an tỉnh và đồng chí Hồ Văn Năm, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Nội chính Tỉnh ủy Đồng Nai; đề nghị Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Nai thi hành kỷ luật Ban Thường vụ Đảng ủy Công an tỉnh Đồng Nai các nhiệm kỳ 2010 – 2015, 2015 – 2020.

  1. Cũng tại kỳ họp này, UBKT Trung ương đã xem xét kết quả kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng; kiểm tra tài chính đảng đối với một số tổ chức đảng và giải quyết tố cáo, khiếu nại kỷ luật đảng đối với một số trường hợp.

ỦY BAN KIỂM TRA TRUNG ƯƠNG

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 23/8/2019

Kỷ luật cảnh cáo hai cán bộ

Thủ tướng Chính phủ vừa có các quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo đối với hai cán bộ sai phạm.

Theo đó, tại Quyết định 1051/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo đối với ông Phạm Văn Thủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La, do đã có những vi phạm, khuyết điểm nghiêm trọng trong công tác. Tại Quyết định 1052/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo đối với ông Phạm Viết Muôn, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ do đã có vi phạm, khuyết điểm nghiêm trọng trong thời gian giữ chức vụ Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ.

Trước đó, theo kết luận của Ủy ban Kiểm tra T.Ư, ông Phạm Văn Thủy, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo thi THPT chịu trách nhiệm chính về những vi phạm trong công tác tổ chức kỳ thi THPT quốc gia năm 2018 tại tỉnh Sơn La, gây hậu quả rất nghiêm trọng, ảnh hưởng xấu đến uy tín của cấp ủy, chính quyền địa phương và ngành giáo dục, gây bức xúc trong xã hội, để nhiều cán bộ, đảng viên liên quan bị xử lý hình sự. Tại Quyết định số 1192-QĐ/UBKTTW ngày 7-6-2019, Ủy ban Kiểm tra T.Ư đã thi hành kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo đối với ông Phạm Văn Thủy.

Cũng theo kết luận của Ủy ban Kiểm tra T.Ư, ông Phạm Viết Muôn, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ có vi phạm, khuyết điểm trong việc tham mưu cho lãnh đạo Chính phủ về chủ trương thực hiện cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại một số doanh nghiệp thuộc Bộ Giao thông vận tải. Tại Quyết định số 1214-QĐ/UBKTTW ngày 11-7-2019, Ủy ban Kiểm tra T.Ư đã thi hành kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo đối với ông Phạm Viết Muôn.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 22/8/2019

Tạm giam hai cán bộ tỉnh Trà Vinh

 Ngày 21-8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Trà Vinh đã khởi tố bị can, và bắt tạm giam bốn tháng; đồng thời, khám xét nơi ở, nơi làm việc của ông Diệp Văn Thạnh (49 tuổi, ngụ TP Trà Vinh), nguyên Chủ tịch UBND TP Trà Vinh và ông Trần Trường Sơn (43 tuổi, ngụ xã Hòa Thuận, huyện Châu Thành), Phó Chủ tịch UBND TP Trà Vinh, để điều tra về hành vi “Vi phạm quy định về quản lý tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” xảy ra tại UBND TP Trà Vinh trong giai đoạn 2011-2016.

Trước đó, Ủy ban Kiểm tra T.Ư kết luận, một số cán bộ tại TP Trà Vinh đã thiếu trách nhiệm quản lý nhà nước về đất đai, để cho “cò” nhà đất và cán bộ công chức lợi dụng sơ hở trong thực hiện chính sách, sự khó khăn của các gia đình chính sách để “mua bán chính sách” nhằm thu lợi bất chính, gây thất thu lớn cho ngân sách nhà nước. Vi phạm của các ông Diệp Văn Thạnh và Trần Trường Sơn là rất nghiêm trọng.

Tháng 10-2018, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Trà Vinh ra quyết định cắt mọi chức vụ trong đảng và chính quyền khi ông Diệp Văn Thạnh đang đương nhiệm chức vụ Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Trà Vinh và điều động về làm chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh Trà Vinh; và cũng ra quyết định kỷ luật cảnh cáo đối với ông Trần Trường Sơn, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP Trà Vinh.

Liên quan vụ án vi phạm quy định về quản lý tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí hơn trăm tỷ đồng này, trước đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Trà Vinh đã ra quyết định khởi tố bị can, thi hành lệnh bắt tạm giam chín bị can (trong đó, năm bị can nguyên là lãnh đạo và cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường TP Trà Vinh, bốn bị can là môi giới mua, bán nhà đất).

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 18/8/2019:

Tạm giam hai cán bộ địa chính huyện Tuy Đức

Ngày 17-8, Chủ tịch UBND huyện Tuy Đức Nguyễn Văn Hiệp cho biết, cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đác Nông đã công bố quyết định khởi tố bị can, thực hiện lệnh bắt tạm giam đối với hai cán bộ địa chính trên địa bàn huyện.

Các đối tượng bị bắt gồm: Nguyễn Xuân Tiến, cán bộ địa chính xã Đác Búk So và Phạm Hoàng Quảng, cán bộ địa chính xã Đác R’tih, nguyên cán bộ địa chính xã Đác Búk So. Cũng theo ông Hiệp, các đối tượng này bị bắt là để điều tra liên quan đến các sai phạm trong việc huyện Tuy Đức cấp 17 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trái quy định trên đất quốc phòng thuộc đất sân bay Bù Boong tại xã Đác Búk So cho một số lãnh đạo xã Đác Búk So, lãnh đạo huyện Tuy Đức và người nhà cán bộ xã và huyện này.

Liên quan đến vụ việc, trước đó, cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đác Nông đã khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Thành Trí, Chủ tịch UBND xã Quảng Tâm, nguyên Phó Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường, kiêm Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Tuy Đức; Nguyễn Thành An, cán bộ Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Tuy Đức để điều tra về hành vi vi phạm các quy định trong quản lý đất đai. Khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam đối với Lang Văn Khang, chuyên viên Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện Tuy Đức, Nguyên Chủ tịch UBND xã Đác Búk So, nguyên Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện Tuy Đức để điều tra về hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 17/8/2019

Truy tố đối tượng chống người thi hành công vụ

Ngày 16-8, Viện KSND TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đác Lắc cho biết, vừa ban hành cáo trạng truy tố bị can Vũ Minh Hoàn 34 tuổi, trú tại tổ dân phố 4, phường Tân An, TP Buôn Ma Thuột về tội “Chống người thi hành công vụ”.

Theo cáo trạng, khoảng 16 giờ ngày 25-10-2018, Hoàn và Đặng Thế Phát, 33 tuổi cùng một số người bạn đi nhậu trên đường Hà Huy Tập, phường Tân Lợi, TP Buôn Ma Thuột. Đến khoảng 19 giờ 45 phút, cả nhóm ra về. Lúc này, Phát điều khiển mô-tô BKS 47M1-050.05 chở Hoàn, khi cả hai đến trước số nhà số 208 Hà Huy Tập, phường Tân Lợi thì bị Thiếu úy Nguyễn Đức Cường, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Đác Lắc và Trung sĩ Sầm Văn Tiến, cán bộ Phòng Cảnh sát cơ động, Công an tỉnh Đác Lắc đang thực hiện nhiệm vụ tuần tra ra hiệu lệnh dừng phương tiện để kiểm tra. Thấy Phát và Hoàn có biểu hiện đã uống rượu, bia, Thiếu úy Cường yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn nhưng Phát không chấp hành. Lúc này, Hoàn lấy trong túi áo ra một con dao dài khoảng 20 cm đâm vào người Thiếu úy Cường. Rất may, Thiếu úy Cường tránh được, nhát dao đâm trúng vào vai áo. Ngay sau đó, Hoàn bị Thiếu úy Cường cùng một số người dân đi đường khống chế, tước dao và đưa về trụ sở Công an TP Buôn Ma Thuột làm việc.

Trong quá trình điều tra, Hoàn đã bỏ đi khỏi địa phương. Đến ngày 15-5-2019, Cơ quan điều tra Công an TP Buôn Ma Thuột ra quyết định truy nã đối với Hoàn. Đến ngày 16-6-2019, Hoàn đến Công an TP Buôn Ma Thuột đầu thú và khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình.

Tháng Tám 28, 2019

Thép Mới người lao động khổ sai nghiệp báo

Filed under: Chuyện một người cháu ngoại — phamquynh @ 1:25 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 1 tháng 9 năm 2019.

Chuyện một người cháu ngoại – Phụ Lục

THÉP MỚI NGƯỜI LAO ĐỘNG KHỔ SAI NGHIỆP BÁO

Phạm Tôn

Anh Thép Mới như sinh ra là để làm báo. Anh viết rất nhanh, đúng như lời anh thường nói là tao vừa lia xong bài này… Nhưng cái công việc anh làm sau đó để câu văn được như ý anh và say mê lòng người là cả một quá trình khổ sai. Viết đi viết lại, xóa chỗ này, thay chỗ khác bằng một cách diễn dạt trong sáng hơn, hấp dẫn hơn.

Xoc Toi Thoi Dung Dang bao giai phong

Anh rất kỹ lưỡng về chữ nghĩa. Lần anh viết tường thuật việc đón các chiến sĩ Côn Đảo Thep Moi chan dungtrở về sau khi đảo tù Côn Đảo được giải phóng năm 1975, có câu “Lê Quang Vịnh mỉm cười mắc cỡ”. Anh em ngoài Hà Nội không rành tiếng miền Nam cho là đánh máy nhầm sửa lại thành mắc mớ. Anh giận quá, gửi thư phê bình và yêu cầu xin lỗi Lê Quang Vịnh.

Khi làm việc, viết bài là anh quên hết mọi chuyện đời, kể cả ăn uống. Có thế anh mới sống và viết được trong những năm tình cảm riêng tan nát, bệnh tật nặng nề. Một lần anh hỏi tôi có thích làm việc không tôi đáp ngay là có và anh cười vui tao cũng thế, tao cứ vào việc là say mê quên hết mọi chuyện lôi thôi rắc rối, ăn gì cũng được, uống gì cũng được, miễn là để tao sống mà làm việc.

Ngày 20/1/1976 báo Giải Phóng bắt đầu đăng ở trang 2 loạt bài Nhờ thời dựng Đảng / Xốc tới ngày 3/2 / Từ ngày 3/2 xốc tới. Lời tòa soạn viết: Kỷ niệm lần thứ 45 ngày thành lập Đảng Lao động Việt Nam, báo Nhân Dân, cơ quan Trung ương của Đảng Lao động Việt Nam, cuối tháng 1 đầu tháng 2 năm 1975 đã đăng trong nhiều kỳ báo, bài viết của đồng chí Thép Mới nhan đề Xốc tới ngày 3/2 nói về quá trình đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân, Việt Nam ta vì độc lập tự do, thời kỳ trước năm 1930, về sự hình thành và vai trò của Bác Hồ trong việc xây dựng Đảng.

Nhân dịp kỷ niệm ngày 3/2 năm nay, báo Giải Phóng đăng lại bài viết này mong góp phần giúp bạn đọc tìm hiểu về ngày lịch sử trọng đại 3/2, ngày mở đầu  cho kỷ nguyên độc lập, thống nhất và xã hội chủ nghĩa ở nước Việt Nam ta.

Biết được việc này, ngay ngày hôm sau anh Thép Mới gửi bức thư sau đây:

Sài Gòn ngày 21/1/1976

Kính gửi ban biên tập báo Giải PhóngThu thep moi gui bao Giai Phong de dinh chinh.png

Báo Giải Phóng mấy số gần đây có đăng lại loạt bài Xốc tới mùng 3/2 của Thép Mới đã đăng trên báo Nhân Dân.

Loạt bài đó trong quá trình đăng và sau khi đăng báo đã được các đồng chí lãnh đạo và cách mạng lão thành cũng như nhiều bạn đọc sốt sắng góp ý kiến. Tác giả cũng như ban biên tập chúng tôi đã tiếp thu những ý kiến đó trên báo. Căn cứ vào những ý kiến đó, tác giả đã sửa lại hoàn chỉnh.

Tiếc rằng báo Giải Phóng không nghiên cứu kỹ lưỡng và không hỏi ý kiến chúng tôi để việc giới thiệu Đảng ta trên báo ở vùng mới giải phóng được tốt hơn.

Chúng tôi đề nghị các đồng chí đăng lại loạt bài này theo bản đã sửa lại để giới thiệu Đảng ta được chu đáo hơn và để chúng tôi được tỏ lòng tôn trọng ý kiến các đồng chí lãnh đạo và các bạn đọc của chúng tôi đã góp ý kiến.

Mong các đồng chí vui lòng giúp chúng tôi.

     T/M Ban biên tập báo Nhân Dân

    Phó Tổng biên tập

       Thép Mới (ký)

Nhận thư, báo Giải Phóng đã gửi anh thông báo sẽ đăng như sau: Theo yêu cầu của tác giả muốn bổ sung một số tư liệu mới cho nên chúng tôi xin tạm đình việc đăng bài Xốc tới ngày 3/2.

                                                                                                                        Giải Phóng

Sau đó, báo Giải Phóng đăng Xốc tới ngày 3/2 theo đúng bản thảo đã sửa do cơ quan Thường trực báo Nhân Dân chuyển sang. Tất nhiên người chuẩn bị các bản thảo này là tôi.

9/8/2019.

P.T.

Tháng Tám 27, 2019

Ngay trước ngày quốc khánh đầu tiên, Hồ Chủ tịch đã tiếp hai con gái học giả Phạm Quỳnh

Filed under: Ý kiến,Tìm hiểu Phạm Quỳnh — phamquynh @ 3:47 chiều

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 1 tháng 9 năm 2019.

NGAY TRƯỚC NGÀY QUỐC KHÁNH ĐẦU TIÊN,

HỒ CHỦ TỊCH ĐÃ TIẾP HAI CON GÁI HỌC GIẢ PHẠM QUỲNH

Dã Thảo

Trong  những ngày Cách Mạng Tháng Tám đang diễn ra sôi nổi khắp nước ta, mặc dù bận trăm công nghìn việc “quốc gia đại sự”, vậy mà ngay trước ngày Quốc khánh đầu tiên của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, Hồ Chủ tịch vẫn dành thời gian vốn rất ít ỏi để tiếp hai bà con gái lớn của Phạm Quỳnh xin gặp Người sau khi biết tin cha bị bắt tại Huế.

Trong tư liệu VỀ MỐI THÂN TÌNH GIỮA NGUYỄN ÁI QUỐC – HỒ CHÍ MINH VỚI Ho Chu tich.pngTHƯỢNG CHI – PHẠM QUỲNH (viết ngày 8/12/2008, tại Hà Nội) mà nhà văn Sơn Tùng đã có nhã ý ký thác cho nhạc sĩ Phạm Tuyên, có viết:

“Ngày 28/8/1945, Hồ Chủ tịch đến làm việc tại Bắc Bộ phủ, 12 phố Ngô Quyền. Một phái đoàn Trung ương – ông Nguyễn Lương Bằng, ông Trần Huy Liệu, ông Cù Huy Cận đã vào Huế dự lễ vua Bảo Đại thoái vị. Hôm phái đoàn lên đường rồi, Hồ Chủ tịch mới về Hà Nội, như chợt nhớ, Người nói với ông Võ Nguyên Giáp, Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng – Tổng chỉ huy quân đội – Bộ trưởng Bộ Nội vụ; ông Hoàng Hữu Nam (Phan Bôi) – Thứ trưởng Bộ Nội vụ; ông Lê Giản- Tổng giám đốc Nha Công an Việt Nam, Vũ Đình Huỳnh: “Chú Bằng (Nguyễn Lương Bằng), chú Liệu (Trần Huy Liệu), chú Cận (Cù Huy Cận) vô Huế rồi mình mới về thì đã trễ, giờ chú Nam (Hoàng Hữu Nam) hoặc xem có ai thay được chú Nam vô Huế gặp Cụ Phạm Quỳnh, trao thư tôi mời Cụ…” (Chúng tôi nhấn mạnh – DT).

Hai hôm sau, ông Hoàng Hữu Nam đến báo cáo với Hồ Chủ tịch: “Ông Phạm Quỳnh đã bị bắt (Chúng tôi nhấn mạnh – DT), hai người con gái của ông ở Hà Nội, gặp tôi thổ lộ việc này”. Hồ Chủ tịch để điếu thuốc đang hút dở xuống gạt tàn, nói lửng: “Bất tất nhiên”! (Theo Hán Việt từ điển của Đào Duy Anh (Nhà xuất bản Khoa học Xã hội Hà Nội 1992) thì Bất tất nhiên có nghĩa là: “Không nhất định phải như thế, có thể ra cách khác được.) (Chúng tôi nhấn mạnh – DT). Người hỏi ông Hoàng Hữu Nam:

– Hai chị ấy tên là gì?Hoang Huu Nam Phan Boi.png

Ông Hoàng Hữu Nam trình bày:

– Dạ…Phạm Thị Giá và Phạm Thị Thức, thưa Bác.

– Chú mời hai chị em cô ấy gặp tôi, chú Tư (Vũ Đình Huỳnh) sẽ sắp xếp ngày giờ gặp…

Ông Hoàng Hữu Nam tươi cười kể lại với Bác là chị Giá, chị Thức bày tỏ xin được gặp Cụ Hồ, nhưng chưa dám hứa chắc vào lúc nào…

Sau buổi làm việc này, ông Vũ Đình Huỳnh trao đổi với ông Hoàng Hữu Nam, Hồ Chủ tịch sẽ tiếp “thân nhân Cụ Phạm” vào cuối buổi sáng ngày 31/8/1945 tại phòng khách Bắc Bộ phủ.

Ngày 31/8/1945, buổi sáng Hồ Chủ tịch rà xét lần cuối bản thảo Tuyên ngôn Độc lập.

Ông Nguyễn Hữu Đang, Trưởng ban tổ chức ngày lễ Tuyên ngôn Độc lập 2/9/1945 và bốn người nữa đến báo cáo với Hồ Chủ tịch về công việc chuẩn bị cho ngày lễ…

Đến 10 giờ 30 phút, ông Hoàng Hữu Nam báo với ông Vũ Đình Huỳnh: “Đã mời thân Vu Dinh Huynh va Ho Chi Minh.pngnhân Cụ Phạm đến, đang ở phòng khách…”. Cụ Vũ Đình Huỳnh khi kể lại với tôi sự việc này, cụ nói trầm trầm như tâm sự: “Tôi nghe danh ông Phạm Quỳnh từ một bỉnh bút, chủ nhiệm, chủ bút báo Nam Phong và Tổng thư ký Hội Khai Trí Tiến Đức. Có đôi lần nhìn thấy ông khăn xếp áo the, kính trắng đi từ trụ sở Nam Phong phố Hàng Da, qua Hàng Bông đến trụ sở Khai Trí Tiến Đức, phố Hàng Trống, bên hồ Hoàn Kiếm. Tôi có biết chị Phạm Thị Giá, vợ giáo sư Tôn Thất Bình dạy Pháp văn ở trường Thăng Long cùng với cụ Phó bảng Bùi Kỷ, dạy Hán văn; các giáo sư Hoàng Minh Giám dạy Pháp văn, giáo sư Đặng Thai Mai dạy Pháp văn, giáo sư Võ Nguyên Giáp dạy văn, sử, địa, giáo sư Vũ Đình Hòe dạy văn, giáo sư Nguyễn Xiển dạy toán, lý… Còn chị Phạm Thị Thức là vợ bác sĩ Đặng Vũ Hỷ, cùng quê Nam Định với tôi, lại còn thân thuộc nữa. Cho nên, cái phút giây tháp tùng Hồ Chủ tịch đến gặp chị Giá, chị Thức tôi bùi ngùi thấy hai chị rụt rè, sợ sệt, chỉ một thoáng, hai chị xúc động mạnh trước cử chỉ Hồ Chủ tịch cầm tay hai chị thân tình, an ủi và mời ngồi vào ghế đối diện với Người. Người nói:Bac bo phu.png

– “Tôi ở chiến khu Việt Bắc mới về Hà Nội, nghe tin chẳng lành về Cụ nhà ở Huế…”. Hồ Chủ tịch ngừng giây lát, nói tiếp: “Trong lúc cuộc khởi nghĩa bùng nổ khó tránh được sự lầm lẫn. Rất tiếc khi ấy tôi đang trên đường về Hà Nội (ngày 22/8/1945, Hồ Chủ tịch rời Tân Trào, Tuyên Quang). Chị Phạm Thị Giá trình bày sự việc cha bị bắt trong lúc đang làm việc tại nhà…Chị Phạm Thị Thức hai tay nâng phong thư lên Bác, Người nhận và chuyển sang tay cho tôi, dặn: “Chú chuyển sang Bộ Nội vụ”. Bác thân mật hỏi han hai chị em về tình hình gia đình ở trong Huế, ở Hà Nội…. Và “Những việc hai cháu vừa đề đạt, hai cháu sẽ trực tiếp gặp ông Hoàng Hữu Nam, Bộ Nội vụ nhá…”.

Đồng chí Bảy (Luật sư Phan Mỹ) Đổng lý văn phòng vào thỉnh thị Chủ tịch… Người đưa tay cầm chặt bàn tay chị Giá, chị Thức: – “Hai chị em về nhá, tôi có việc khẩn…”

Việc hai người con gái đầu của Phạm Quỳnh xin và được Hồ Chủ tịch tiếp từ 11 giờ sáng ngày 31/8/1945 đã được chính người chị là cụ Phạm Thị Giá sau này thuật lại tỉ mỉ như sau trong bài của nhà báo Phạm Tôn Phạm Quỳnh, Người nặng lòng với nước, đăng trên nguyệt san Công giáo và Dân tộc, cơ quan của Ủy ban Đoàn kết Công giáo thành phố Hồ Chí Minh, số 140, tháng 8/2006, từ trang 99 đến trang 116, và bài Người nặng lòng với nước, đăng trên tạp chí Xưa và Nay, cơ quan của Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, số 267, tháng 9/2006, từ trang 15 đến trang 20.

Khi nghe tin Phạm Quỳnh bị bắt, các bà Phạm Thị Giá, Phạm Thị Thức là hai con gái lớn Pham Thi Gia.pngcủa ông, đến văn phòng Bộ Nội vụ tìm gặp người quen là ông Hoàng Hữu Nam, tức Phan Bôi,bấy giờ là Thứ trưởng Bộ Nội vụ và Chánh văn phòng Phủ Chủ tịch, xin cho vào Huế đón mẹ và các em ra Hà Nội. Ông Nam khuyên không nên vào trong lúc này, vì nhân dân đang nổi dậy, vào có khi lại bị bắt giữ lôi thôi, không có lợi. Muốn đón cụ bà và gia đình ra thì để ông “” vào trong ấy. (Sau đó, gia đình đã được đưa ra Hà Nội an toàn.)[i] Còn nếu muốn gửi thuốc men cho cụ ông thì cứ gói lại và đề ở ngoài là gửi cho “Thầy tôi”, tự ông sẽ cho chuyển đến tận tay. Hai chị em cũng được ông Nam giải thích rõ là: “Vì nay bọn Pháp đang tìm cụ để lợi dụng, nên chúng tôi giữ cụ lại nơi yên ổn thôi.” Hai chị em còn ngỏ ý xin được gặp cụ Hồ. Ông Nam nhận lời sẽ bố trí một hôm nào đó cho được gặp “ít phút thôi, trình bày ngắn gọn, kẻo Cụ ít thời giờ lắm.” Thái độ thân ái chân tình của ông Nam khiến hai bà cảm động và yên lòng, tin tưởng ở cách mạng.

Sau đó ít ngày, có giấy của Bộ Nội vụ báo Cụ Hồ nhận tiếp hai chị em vào 11 giờ ngày thứ sáu 31/8/1945, tại Bắc Bộ Phủ. Hai bà được đưa đến chờ ở một phòng rộng, lòng hồi hộp, lo lắng và sợ hãi nữa. Một lát sau thì Cụ ra, mặc áo kaki, đi dép lốp, đi đứng nhanh nhẹn; có ông Vũ Đình Huỳnh là thư ký riêng theo sau. Hai chị em đứng lên chào Cụ, Cụ bắt tay và mời ngồi. Cụ hỏi thăm thì hai chị em trình bày việc cha bị bắt và trình lên Cụ một phong thư kể rõ sự việc. Cụ Hồ nói: “Trong lúc khởi nghĩa, cũng không sao tránh được sự nhầm lẫn. Rất tiếc khi ấy tôi còn đang ở trên Việt Bắc.” (Chiều 26/8/1945, Hồ Chủ tịch mới về đến Hà Nội, nhà số 48 phố Hàng Ngang).[ii] Cụ còn hỏi thăm gia đình được bao nhiêu anh chị em. Rồi cầm phong thư đưa cho ông Vũ Đình Huỳnh và nói: “Tôi sẽ chuyển qua Bộ Nội vụ.” Lúc đó, có người báo có đoàn đến xin gặp Cụ. Hai chị em đứng lên chào Cụ thì Cụ lại bắt tay một lần nữa rồi mới đi… Chuyện xảy ra đã lâu, mà đến năm 1988, đã 75 tuổi, cụ Phạm Thị Giá còn nhớ rõ từng chi tiết như vậy. Lòng nhân ái của cán bộ cách mạng và chính Cụ Hồ đã khiến hai chị em ngày ấy cảm động, quý mến vô cùng. Sau này lại càng khiến hai bà không sao hiểu nổi những sự việc đau lòng xảy ra sau đó.”

Điều này chứng tỏ đã là sự thật thì trước sau gì cũng được xác nhận từ các góc nhìn của những nhân chứng rất khác nhau. Thời đầu Cách mạng thật trong sáng. Chính quyền và nhân dân thật gần gũi. Người đứng đầu chính quyền Cách mạng lúc ấy dẫu bận trăm công nghìn việc, vẫn sẵn sàng, chân tình tiếp và lắng nghe tiếng nói của người dân, dù họ “thuộc diện có vấn đề”, không hề né tránh, để những bức xúc của người dân rơi vào “sự im lặng đáng sợ” như sau này.

Bức thư mà hai bà đưa cho Hồ Chủ tịch là do Phạm Khuê, con trai Phạm Quỳnh, hồi ấy còn là sinh viên trường Y Hà Nội, chấp bút viết theo ý của cả ba chị em, sau khi nghe tin cha bị bắt ở Huế. Sau này ông trở thành bác sĩ, đại úy Quân đội Nhân dân Việt Nam, Đảng viên Đảng Cộng Sản Việt Nam, giảng viên trường đại học Y Hà Nội, rồi Viện trưởng Viện Lão Khoa Việt Nam, Hội trưởng đầu tiên của Hội Người Cao Tuổi Việt Nam, được phong Nhà giáo Nhân dân, là đại biểu Quốc hội khóa X ứng cử tại quê cha Hải Dương với số phiếu cao nhất. Bấy giờ, nhạc sĩ Phạm Tuyên mới 15 tuổi, sống với mẹ và gia đình ở Huế, sau mới ra Hà Nội ở với chị cả Phạm Thị Giá.

————————————

[i] Những người trong gia đình Phạm Quỳnh từ Huế ra Hà Nội đến ở nhà số 5 phố Hàng Da hồi đó gồm có: vợ Phạm Quỳnh, con cả Phạm Giao và bà vợ hai cùng ba người con là Quý (5 tuổi), Kim (3 tuổi), Loan (2 tuổi), Phạm Bích, Phạm Khuê, Phạm Tuyên (15 tuổi), Phạm Thị Hoàn, Phạm Thị Giễm, Phạm Thị Lệ, Phạm Tuân (9 tuổi), Phạm Thị Viên (7 tuổi). Ngay sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, giao thông còn khó khăn, tình hình xã hội chưa ổn định mà đưa được một số người đông như thế (trong đó có năm trẻ em dưới mười tuổi) vượt nửa đất nước ra đến Hà Nội an toàn, mạnh khỏe, đồ đạc mang theo nguyên vẹn, chính là nhờ sự giúp đỡ của chính quyền cách mạng non trẻ, do chính ông Hoàng Hữu Nam (Phan Bôi) đã thực hiện lời hứa “tư” vào trong ấy giải quyết.

[ii] Vũ Kỳ: Nhớ mùa thu năm ấy,báo Nhân Dân, ngày 2/9/2000

D.T.

Sự cộng tác có hiệu quả – Thời Dựng Đảng (P2)

Filed under: Chuyện một người cháu ngoại — phamquynh @ 3:37 chiều

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 1 tháng 9 năm 2019.

Chuyện một người cháu ngoại

SỰ CỘNG TÁC CÓ HIỆU QUẢ

Phạm Tôn

  1. Thời Dựng Đảng

(Tiếp theo)

Cả ngày hôm nay, thứ tư 26/3/1975, toàn cơ quan báo Nhân Dân và gia đình mình cứ sôi lên vì các tin vui đến từ Huế. Buổi trưa có tin Huế giải phóng. Tối đến Đài Tiếng nói Việt Nam chính thức loan tin đã giải phóng thành phố Huế và toàn tỉnh Thừa Thiên.

Suốt mấy hôm nay, mình vừa nghiên cứu thu thập tiếp những tư liệu về Đảng từ sau ngày thành lập phục vụ phần Từ ngày 3-2 xốc tới, vừa góp phần chuẩn bị cho anh Thép Mới đi B. Cả anh và mình đều tránh nói đến chuyện vì sao mình không được đi cùng anh. Cả hai anh em đều đã biết quá rõ đến mức không cần nói gì. Nhưng tình cờ mình bắt được trong buồng anh một mảnh giấy, không rõ chữ ai viết. Trên mảnh giấy ghi rõ: “I-Mũi vào Tây Nguyên và TW Cục: Thép Mới – Một thanh niên: chọn người viết được, chưa nên cho Tôn Thành đi ngay (chữ ngay này bị xóa). II – Mũi đi Quảng Trị, Huế…” Như vậy là hầu như ai cũng nghĩ đến chuyện đi của mình và đều thấy là chưa nên cho đi. Điều đau xót chính là ở chỗ đó. Trước tình hình mới phức tạp mình cần nhận thức rõ hoàn cảnh của mình để có thể luôn luôn xác định được đúng vị trí chiến đấu, sao cho trong bất kể tình huống nào cũng vẫn đóng góp được đến mức cao nhất cho nhân dân, cho Tổ quốc.

Cô bạn chắc đang ở Huế. Không hiểu cô có thấu nỗi lòng mình. Và Thùy, chú em lái xe tăng yêu quí của mình, hiện nay em ở đâu? Chắc là đang vui nổ trời với chiến thắng mới. Chú viết thư mong gặp mình bên bờ sông Hương quê nội. Bao giờ mình mới được đến bờ sông Hương, bao giờ mới đến lúc nên để Tôn Thành đi…?

Mới đọc báo Pháp Paris – Match nhặt được một câu trong bài của Jean Noli ngẫu nhiên hợp với tâm trạng mình lúc này: Trong những lúc thế này, hãy im miệng và làm việc đi

Thep Moi va Ton Thanh chan dung

Hôm qua, ngày 29/3 kỷ niệm hai năm tên lính Mỹ cuối cùng rút khỏi nước ta là một ngày căng thẳng đối với mình. Trưa hôm trước, cả ban văn hóa Văn Nghệ liên hoan tiễn anh Thép Mới  đi B. Ăn nem rán với bún và rau sống, uống rượu mơ, ăn mứt sấu. Mình ăn uống rất nhiệt tình, dạ dày lại đang đau, về đến nhà là đi tháo, nằm bẹp một chỗ.

Sáng hôm sau mình đến cơ quan sớm mong giúp anh Thép Mới được chút gì trước khi anh đi. Anh bỗng hỏi: Trong người mày thấy thế nào? Em mạnh khỏe bình thường thôi… Mày chuẩn bị đi với tao. Đến bây giờ mà thằng L. (người được cử đi với anh) chưa thấy lên, chậm hẹn hai ngày rồi… Đến phút cuối cùng, tao sẽ bảo là lấy mày đi thay thế… Sẵn sằng chứ?… Em bao giờ cũng sẵn sàng. Lần trước đi cũng thế, 10 giờ đêm quyết định là em ngủ lại cơ quan, sáng có mặt ngay. Cần mang gì đi anh nhỉ… Một bộ quần áo thường thôi, các thứ khác đã có cả rồi. Mấy giờ đi ạ? Sáu giờ chiều nay. Bây giờ mày đi mua một số hộp và túi ni lông để chuẩn bị…

Một lát sau, gặp anh Mạnh Hồng em rể anh Thép Mới là trưởng phòng hành chính. Anh cũng nói là L. chưa lên, còn bảo mình nên xin anh Thép Mới cho đi cùng. Mình kể là anh đã bảo chuẩn bị rồi và chỉ yêu cầu nên đi sớm. Chờ đợi thật là khổ. Có khi lại hỏng cả. Anh Mạnh Hồng tán thành, lên ngay buồng anh Thép Mới. Lúc mình gặp lại thì anh đang nói chuyện với anh Vũ Hải, một người Huế. Anh Mạnh Hồng vội ra nói nhỏ với mình: Cơ quan đã cho cậu T. vay tiền, chắc nó sẽ đi thay L…

Tôi bỗng thấy mệt và đói nữa. Từ hôm qua, có ăn gì đâu…

Về đến nhà, nhìn quần áo, đồ dùng cá nhân, cả sách tiếng Nhật và quyển từ điển tiếng Pháp bỏ túi… đã xếp gọn gàng trong túi nhỏ, càng buồn thấm thía.

Di chuc Ho Chi Minh

Chiều, mưa nặng hạt, mình đi lấy cho anh Thép Mới ba mươi tập Di chúc Bác Hồ để anh làm quà tặng miền Nam trong chuyến đi. Lúc mang lên căn buồng nhỏ của anh, nơi chứa đựng biết bao kỷ niệm đầm ấm giữa hai anh em những tháng ngày vui buồn có nhau mình bỗng gặp mấy vị tai to mặt lớn. Nào là Nguyễn Thành Lê, phó tổng biên tập, Thanh Dương nguyên tổng biên tập báo Tiền Phong thủ trưởng của Rosa tội nghiệp năm nào nay là ủy viên ban biên tập báo Nhân Dân và Trần Kiên, trưởng ban Miền Nam của báo. Họ chính là những người tham gia quyết định gạt bỏ mình. Mình đưa anh Thép Mới tập Di Chúc Bác Hồ rồi xuống ngay cầu thang… Đứng lại đấy mà làm gì. Chính anh cũng đang bị bao vây…

Nguyen Thanh Le Thanh Duong Tran Kien

Về lại ban văn hóa, ngồi đọc báo mà lòng đau xót. Hôm trước anh Mạnh Hồng kể là đêm Thep Moi chan dung 227/3 anh Thép Mới cùng anh và họa sĩ Việt Hải trực đêm ấy thức đến 3 giờ sáng nói chuyện. Anh Thép Mới kể là ban đầu anh đề nghị mình đi cùng anh, bị bác. Anh lại đề nghị Vũ Hạnh, một người trong đội báo, lại bị bác. Anh đề nghị Nguyễn Tuất, tức Mai Phong, cũng một đội viên đội báo, lại bị bác nốt. Mình biết, vào miền Nam mới giải phóng anh muốn đi cùng những thanh niên của Hà Nội giải phóng năm xưa, nhưng đều bị bác. Những người bác muốn anh chọn những người đảm bảo về chính trị để giúp việc. Anh bèn nói thế thì tôi chọn Thanh Đảo, người phụ trách hành chính nhưng là đảng viên. Mọi người ngạc nhiên:Manh Hong.jpg Anh ta có phải nhà báo đâu, viết lách gì được. Bấy giờ, anh chọn cậu L. bí thư thanh niên, đảng viên, lại là phóng viên. Lý do chọn L. là như vậy. Anh Mạnh Hồng kể, sau đó anh còn nói rất nhiều về mình, khen sự nhạy bén về chính trị, năng lực làm việc, và mấy lần nhắc là: Không có nó làm sao tôi viết được cái “Xốc tới”. Anh Mạnh Hồng còn nói là anh Thép Mới đã rơm rớm nước mắt khi nói về mình, anh buồn vi không làm được gì hơn để giúp mình. Anh Mạnh Hồng còn kể nhiều chuyện khác về tình cảm của anh Thép Mới với mình.

Pham Duy PhungSau đó, Phạm Duy Phùng đội trưởng đội báo năm xưa gọi mình ra sân dưới gốc đa nói là chính cậu ta đã gặp anh Thép Mới xin cho mình đi B cùng anh. Ông ấy mê mày lắm, nhưng đành chịu, vì quyết định còn nhiều người khác nữa. Mình nói: Tao vẫn sống trong vòng vây thành kiến nặng nề mày ạ. Điều trớ trêu là tới đây, chính họ sẽ phải ôm hôn những thằng mới tàn sát chiến sĩ đồng bào ta xong. Còn với những người yêu nước chân chính, một lòng với dân với nước thì lại nghi kỵ ra sức hành hạ…

Thế là hai năm, hai tháng 29 ngày chân tình cởi mở vui buồn có nhau cùng dốc sức phục vụ dân nước đã qua rồi. Thành quả lao động cả cơ quan, cả nước đều biết. Những kỷ niệm đẹp đẽ, ấm lòng còn mãi sẽ thành ngọn đuốc soi sáng trái tim mình trên bước đường đi tới, vượt qua mọi thử thách, khó khăn đem trọn cuộc đời trong sạch hiến dâng cho dân cho nước. Từ giờ, chỉ có làm việc và học tập rèn luyện để làm việc ngày một hiệu quả hơn. Một lần nữa cần nhắc lại: Ngậm miệng lại mà làm việc đi.

Đài Tiếng nói Việt Nam vừa đưa tin giải phóng Đà Nẵng trong tiếng reo vui bài hát mới của cậu Phạm Tuyên ca ngợi Đà Nẵng giải phóng. Trước tình hình mới, chắc cậu cũng nặng một bầu tâm sự như mình.

*

*        *

Từ 8:00 ngày thứ hai 7/4/1975 mình được bổ sung về Ban Miền Nam tăng cường lực lượng cho ban này, hiện chiếm gần hết mặt báo hằng ngày. Chinh YenThời sự miền Nam là vấn đề nóng hổi nhất tập trung sự chú ý của mọi người dân. Chiến thắng ở chiến trường làm thay đổi toàn bộ đời sống hậu phương, từ những hoạt động kinh tế, cho đến những ngóc ngách sâu kín nhất trong tâm tư người dân. Mình có điều kiện gắn chặt với vận mệnh đất nước. Có thể nói đó là cái may lớn cho mình trong lúc này.

Ban Miền Nam nay rất đông người, có nhiều rađiô và máy ghi âm. Cửa kính đóng kín, chỉ bên trong mới mở được. Nhưng ngoài cửa kính khi nào cũng có người lấp ló, ai cũng mong tin mới từ chiến trường. Khi chúng tôi hoa tay ra ý là chưa có gì mới thì họ lắc đầu rồi mới đi. Có tin mới chúng tôi hé mở cửa nói ngay, rồi còn quay vào làm việc. Rõ là quan trọng. Tối nào cũng vậy, gần như cả ban có mặt, không phải chỉ có người trực hôm ấy mới đến. Không ai muốn biết tin sau cả. Thật là vui. Cả anh Chính Yên cũng tăng cường. Anh quen viết văn nghệ, chữ nghĩa kỹ càng, phải làm tin, khổ như đánh vật. Nhưng cũng cứ làm.

Mấy hôm nay, mẹ hay nhắc đến cô bạn nhỏ. Mẹ bảo xem báo nhiều mà chưa thấy có bài của nó. Mẹ nói như thế chắc lại có ý gì về cô ấy với mình đây. Các bà mẹ khi nào cũng thế, chưa chi đã quí người thân của con mình… Trưa 25/4 nhận được thư cô từ Đà Nẵng. Đây là thư đầu cô viết cho mình

Anh Thành thân mến,

Nhân có người về Hà Nội, tôi gửi anh vài lời thăm sức khỏe. Đi xa như vậy cũng chưa lâu. Nhưng nhiều biến chuyển dữ dội đến với tôi, làm cho tôi cứ nghĩ là thời gian qua nhiều, nhiều lắm rồi. (…) nghe tin thành phố Huế giải phóng, tôi lập tức nghĩ đến anh vì tôi nghĩ anh yêu Huế lắm phải không? Hiện giờ không hiểu anh có được về Huế? Khi trở ra, nhất định tôi sẽ vào Huế. Có thể gặp anh ở Huế không? Anh viết thư cho tôi nhé. (…) Vội vài lời thăm anh… Tôi hầu như không có quê hương, nhưng anh có tin được rằng hiện giờ tôi nhớ Hà Nội vô cùng. Tại sao ở đấy cái gì cũng thân quen đối với tôi? Nhớ Hà Nội, nhớ bạn bè, trong đó có cả anh nữa, Anh có tin như vậy không?”

Cảm ơn cô bạn về những lời lẽ chân tình. Đúng là mình không được về Huế và điều mình có thể bây giờ là làm việc nhiều như cô mong. Lá thư này làm mình nhớ lại những điều Hà Khánh Linh nói hôm chủ nhật vừa qua.

Ha Khanh Linh 2Cô bạn đã có những buổi trò chuyện với Linh. Linh bảo là nên lấy chồng chậm nhất là vào tuổi 26, chớ để đến 27 như Linh, già quá. Cô bảo: Thế chị tìm cho em đi! Biết làm sao mà tìm được người em ưng ý, phải tự tìm lấy chứ! Chị bằng lòng em lấy ai là em bằng lòng lấy người đó. Linh kể là hiện có ba người đang rất yêu cô bạn mà không anh nào dám nghĩ là mình sẽ được cô yêu cả. Trong khi đó, nhắc đến anh cứ mỗi nhắc mỗi khen, cái gì về anh cô đều khen hết, mà nhắc anh hoài. Chẳng lẽ em mà không biết một đứa con gái đang yêu nó như thế nào à! Nhưng em không vun vào mà em cũng không phản đối. Mình hỏi lý do thì Linh đáp ngay chẳng vì lý do gì hết. Chê không xinh à? Không, cái đó không quan trọng. Cô ấy có đôi mắt đẹp chứ! Đây là anh chê đó thôiEm gái anh đẹp, em dâu anh đẹp mà lại…

Bấy giờ, mình cười và nghĩ bụng các cô thật là rắc rối. Mình với cô ấy bao giờ cũng là bạn tốt của nhau. Mình tin như vậy. Chúng mình bao giờ cũng thành thật với nhau, có ích cho nhau. Thật lòng, mình thương cô ấy lắm.

*

*     *

Sáng 30/4, chính mình và cô Thanh Trà ban quốc tế mới bổ sung về đã nghe và cùng ghi lại thông báo đầu hàng vô điều kiện của tướng Dương Văn Minh mới nhậm chức tổng thống được hai ngày. Về ban, chúng mình mò rađiô Thanh Tra.jpgvà phát hiện ra đài phát thanh Sài Gòn phát liên tục suốt ngày xen kẽ các bản tin với các ca khúc cách mạng. Từ đó hai chúng tôi bám sát đài này, coi đó là nguồn tìm kiếm tin miền Nam chủ yếu. Chúng tôi tự hào vui mừng báo cho cả ban và tòa soạn biết tin nóng hổi này. Đêm ấy, cả ban đều tự nguyện trực, vì cả bốn trang báo Nhân Dân ngày 1/5 đều dành cho ban đưa tin giải phóng Sài Gòn, mặc dầu hôm đó là ngày Quốc Tế Lao Động.

Mình vừa làm xong cái tin về Đài phát thanh Sài Gòn giải phóng thì ở bờ hồ Hoàn Kiếm bắt đầu bắn pháo hoa. Bắn những nửa giờ, hơn hẳn mọi khi. Các công nhân Cuba đang xây dựng khách sạn Thắng Lợi vừa chạy xe tải to vừa đập tay mạnh vào cửa xe tạo tiếng động lớn rộn ràng. Tối ấy, tôi còn theo thông Hoang Tung chan dungbáo của đài phát thanh mà làm cái tin đài Truyền hình Sài Gòn giải phóng phát sóng buổi đầu tiên vào tối 1/5.

Báo Nhân Dân liên tục nhận được điện thoại, chủ yếu là của các báo bạn Quân đội nhân dân, Hà Nội… Các bạn hỏi đã đưa tin giải phóng miền Nam chưa, chúng tôi nói đang chờ ban quân sự Thông tấn xã Việt Nam, thì các bạn gặng lại, chúng tôi không hỏi Thông tấn xã, chúng tôi hỏi ngày mai, 1/5 báo các anh có đưa tin giải phóng miền Nam không. Sau tôi nghe các bạn ở phòng thư ký kể lại nhiều người hỏi quá, thông tấn xã lại vẫn bảo chờ, ông Tổng biên tập Hoàng Tùng bực mình nói to thế các anh đúng hay hàng triệu người dân đang hoan hô ở bờ hồ, vừa hô khẩu hiệu vừa hát bài Như có Bác trong ngày đại thắng đúng… Về sau, mới biết là do chuyện ở các đảo Trường Sa còn đang giải quyết.

Đêm ấy nhà in báo Nhân Dân in một mạch đến 18 giờ ngày 1/5 mới được có một triệu rưởi số báo, lẽ ra muốn in đến hai triệu.

Nhân dân Hà Nội mấy hôm nay vui hơn Tết. Pháo đốt rất nhiều. Khắp thành phố rợp màu cờ đỏ sao vàng. Người người hớn hở, niềm vui vừa bộc lộ vừa ẩn kín sâu xa. Một cuộc đổi đời cho biết bao kiếp người đánh dấu từ ngày hôm qua, 30/4 Miền Nam hoàn toàn giải phóng. Biết bao gia đình lại hòa hợp sum vầy. Biết bao con người được giải phóng khỏi những thành kiến hẹp hòi để thả sức tung cánh bay cao. Sự chuyển mình của cả một dân tộc. Sáng nay, 2/5 bà già ở nhà ngoài gặp mình bỗng nói: Ngày trước, tôi có hai ông bác đi du học Pháp. Bao giờ cũng cứ phải nhận là người Trung Quốc, sợ nhận là người Việt Nam bị họ khinh…

Bây giờ, ai cũng thèm được làm người Việt Nam. Mấy hôm nay, cố vấn an ninh của tổng thống Mỹ Kitxinhgiơ tức điên lên, lồng lộn, lúng túng ấp úng trước các nhà báo. Vị tiến sĩ lỗi lạc ấy của nền ngoại giao Mỹ đã hóa thành một kẻ ngớ ngẩn, ngu ngốc khi trả lời câu hỏi đơn giản: tại sao Mỹ thua.

Không có cách nào gửi thư chia vui cùng cô bạn. Chỉ còn biết làm việc làm việc thật nhiều, đúng như mong ước của cô.

Đêm nay, lại trực. Cái bệnh dạ dày và các cơn đau hành mình suốt tuần qua, mấy hôm nay hầu như biến mất, không cảm thấy gì khó chịu trong mình. Niềm vui lớn quá đã có tác dụng thật kỳ diệu…

*

*       *

Ba giờ sáng thứ năm 15/5/1975, mình và em Nhàn đã dậy chuẩn bị tham gia cuộc mít tinh Le Duanlớn chào mừng thắng lợi vĩ đại của dân tộc tổ phu-hieu-co-do.pngchức tại sân vận động Hàng Đẫy. Bí thư thứ nhất Đảng Lao động Việt Nam Lê Duẩn đọc bài diễn văn về những sự kiện lớn mới xảy ra và những vấn đề vĩ đại nhất của Tổ quốc ngày nay và ngày mai… Vậy mà đó lại cũng là những lời thấm thía nhất đối với từng con người Việt Nam, gần gũi nhất với từng con người… Ai cũng nghĩ: Những ngày lớn đã bắt đầu. Cuộc đời mới cũng đã bắt đầu. Đường lên hạnh phúc rộng thênh thênh đã mở. Làm gì đây, để đóng góp vào sự nghiệp chung của dân tộc, xứng đáng được làm một người Việt Nam thời đại này…

Buổi tối, một lần nữa pháo hoa lại rực rỡ nở khắp bầu trời Hà Nội. Lần trước, cô bạn chưa ra. Lần này, lại vội về Thanh Hóa thăm bà dì và cô em. Chưa lần nào chúng mình được cùng xem pháo hoa. Nhưng mình đã thấy pháo hoa sáng rực lên trong ánh mắt, nụ cười của cô trong lần gặp lại sáng thứ tư ngày 14/5. Hôm trước, mới về cô đã lại nhà, nhưng mình đi làm. Xem ra, chúng mình đã hiểu nhau khá nhiều. Nhất là những lúc không nói gì, chỉ nhìn nhau.

*

*     *

Ngày 17/6/1975, nhận thư anh Thép Mới gửi từ Sài Gòn ngày 11/6. Anh viết: Từ khi tôi đi, tôi nhớ bạn nhiều và chắc bạn cũng nhớ những ngày cùng làm việc. Tôi cũng tiếc là giá mà lúc này có bạn giúp tôi, chắc công việc của tôi cũng chạy hơn.

Thu thep moi gui Ton That thanh.png

(…) Công việc cụ thể của cậu đến tháng 5 tôi có biết. Giờ anh em phân công gì? Thôi, việc gì cũng cứ làm. Hăng hái, cần mẫn, sáng tạo, biết xử sự trong mọi trường hợp (…)  Thôi, sẽ còn gặp nhau và sẽ còn nhiều ngày làm việc vui nữa.

Mình hiểu lòng anh cũng tin là anh hiểu mình. Chỉ tiếc là những gì lớn lao, vĩ đại, sâu sắc nhất sẽ chẳng bao giờ diễn lại cho mình chứng kiến và tham gia đâu! Mình đã mất nhiều rồi, mình đang mất và sẽ còn mất nhiều nữa… Vì một lẽ giản đơn là ý thức xã hội bao giờ cũng biến chuyển chậm hơn tồn tại xã hội. Còn lâu mới thay đổi được cái  kiểu suy nghĩ hẹp hòi đã làm hại cách mạng nước ta trong nhiều năm nay. Những biến chuyển sôi động mau chóng của miền Nam sẽ có tác động rất lớn: Phải mau chóng thay đổi cách nghĩ, nếu không sẽ lại loại đến 9/10 lực lượng nhân dân yêu nước ra khỏi hàng ngũ cách mạng, làm hại Tổ quốc đến mức không sao lường hết được.Tran Van Tra

Mình còn nhớ rõ những lời nói sáng ngời chính nghĩa thắm tình dân tộc được nhân dân Nam Bắc hoan hô nhiệt liệt hồi lâu như thế nào khi Thượng tướng Trần Văn Trà nói với đồng bào hôm ra mắt Ủy ban quân quản Sài Gòn – Gia Định tại Sài Gòn và lời đồng chí Lê Duẩn nói trong lễ mừng chiến thắng tại Hà Nội.

Trí tuệ của các nhà cách mạng và sức mạnh của nhân dân to lớn mạnh mẽ cuối cùng nhất định sẽ thắng lợi, xây dựng nước ta thành một nước giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, mỗi người lao động lương thiện, trung thực đều có quyền được hưởng hạnh phúc đầy đủ.

Vì hạnh phúc lớn lao đó của cả dân tộc, mình nguyện hiến dâng cả cuộc đời. Cũng vì thế, quyết không cho phép ai làm phí phạm cuộc đời mình, kể cả thời gian và sức khỏe.

Đúng như cụ Phan Đăng Tài, em ruột Tổng bí thư Phan Đăng Lưu, thân phụ nhạc sĩ Hồng Đăng tài hoa đã tiên doán từ lâu: Từ sáng thứ hai 23/6 mình lại trở về phòng tư liệu, ngập mình trong sách vở, báo chí. Cụ Tài đã về hưu, người thay cụ là anh Đào Năng An, một nhà cách mạng lão thành, to lớn vững vàng như một đô vật với vẻ mặt hiền hòa, giọng nói trầm ấm. Vừa đúng lúc mình bắt đầu củng cố tiếng Pháp, cố sức học tiếng Nhật, tăng cường đọc các sách lịch sử, triết học… Tóm lại là bắt đầu một sự chuẩn bị dài hơi, cơ bản có kế hoạch hẳn hoi.

Phong Tu Lieu bao nhan dan

Sau khi giải phóng Sài Gòn, hai miền Nam Bắc thông thương, thì người ở phòng tư liệu nhận được nhiều thư nhất, hầu như hằng ngày đều nhận thư từ miền Nam gửi ra là trưởng phòng Đào Năng An. Tôi nghe nói anh từng là người lãnh đạo nhiều nơi ở Miền Nam. Cho đến ngày tập kết ra Bắc, do có chuyện gì đó cần xác minh thêm, nên trong lúc chờ đợi, anh được về báo Nhân Dân. Hồi tôi đi bán báo, anh làm ở ban nông nghiệp. Nay thì về phụ trách phòng tư liệu. Rõ ràng là tuy chưa xác minh rõ kết luận dứt khoát, nhưng không ai phủ nhận tài đức của anh. Chị Bình Đình có con trai đi B đã lâu. Một hôm nhận được thư. Ngoài phong bì ghi rõ tên chị, chị cũng nhận ra đúng nét chữ con trai viết. Nhưng khi mở ra thì chị ôm mặt khóc. Thư do bạn đồng đội con chị báo tin không may, hẹn sẽ mang kỷ vật của bạn đến tận nhà. Hồi ấy bộ đội nhập ngũ, trước khi đi B, đơn vị đều bảo mỗi người viết sẵn địa chỉ, tên người nhận trên vài phong bì, phòng khi cần báo tin. Chỉ có chị Trần Hòa là vui mỗi khi nhận thư chồng là anh Hoàng Tuấn Nhã, đặc phái viên của báo tại Sài Gòn. Anh Phương Tần thì nhận được thư Sài Gòn gửi ra là xin đi ngay. Anh đang phụ trách giới thiệu Sài Gòn trên báo, định là sẽ đăng bốn sáng chủ nhật. Nhưng đến kỳ II, phải ngừng, vì… Sài Gòn đã giải phóng, chẳng ai quan tâm Sài Gòn xưa thế nào nữa. Thư anh nhận của người bạn chiến đấu năm xưa cho biết anh đi, chị vợ ở nhà để tránh khỏi bị quấy nhiễu vì xinh đẹp, chị xin cắt tóc vào chùa tá túc sống như một nữ tu. Sau này, anh tìm ra, đưa chị về nhà cơ quan phân cho ở đường Võ Thị Sáu.

Trưa 10/9, phòng tư liệu liên hoan tiễn mình đi Sài Gòn. Trời mưa nhẹ. Có rượu, lạc rang, mực nướng, bánh su kem. Chị Sáu nhà ăn còn phân cho một quả mít ngon cây nhà lá vườn cơ quan, tiễn chú Thành đi xa. Thân mật, vui vẻ. Chị Hoa Lý có nhã ý dẫn con trai là Huỳnh Dũng Nhân đang tập chụp ảnh đến chụp mấy kiểu. Cho nên mới có bức ảnh gần như đầy đủ toàn ban thế này.

Tối thứ năm, cả nhà quây quần bên rađiô nghe Đài Giải Phóng đọc Những ngôi sao xa xôi, truyện ngắn đầu tay của cô bạn.

Suốt đêm trằn trọc. Mình cũng phải viết một cái gì về những ngày cả nước đánh Mỹ chứ… Lại nhớ Quảng Bình khổ mà vui.

*

*       *

Qua thư anh Thép Mới và dư luận trong cơ quan, biết là sắp tới mình sẽ được vào Sài Gòn. Đúng tinh thần trong mảnh giấy chưa nên cho Tôn Thành đi ngay. Bây giờ sóng yên biển lặng rồi, có thể cho Tôn Thành đi. Mình nghĩ ngay đến chuyện phải lên Yên Bái một chuyến, cố đưa mẹ là người lớn tuổi nhất nhà và cháu Hoàng Hải là người nhỏ nhất, mới bảy tuổi, thằng bé cũng nhanh nhẹn, đỡ đần được những việc vặt trong chuyến đi. Mẹ thì cái gì cũng muốn mang lên cho bà và cô, cứ xách hai túi lên đặt xuống lại bảo được. Mình thử cầm lên xem, nghĩ là rồi thì tất cả sẽ lại đè lên vai mình thôi. Cháu Hải lo mang cái đèn bão Trung Quốc to, quà quí nhất của ba bà cháu.

Chiều 19/7 cùng mẹ và cháu Hải lên tàu đi Phú Thọ. Đúng nửa đêm thì ăn miến gà Phú Thọ rồi ra ngay bến xe chờ cho đến sáng mua vé ô tô, khoảng 10 giờ ngày 20/7 thì đến bến xe Thác Bà giữa rừng long não thơm phức. Nghỉ một lát rồi mình đeo ba lô, hai tay xách hai túi du lịch, còn cháu Hải tay xách cái đèn bão, tay dắt bà ngoại rất có trách nhiệm. Hai bà cháu đi chậm thành ra mình cũng được nghỉ để đợi cùng đi kẻo lạc. Đây có lẽ là lần cuối mẹ lên thăm bà. Lần đầu mẹ thăm bà là năm 1960, có em Nhàn đi cùng do bà nhờ ông lái xe Đạo con nuôi làm công trường về đón tận cửa nhà. Lần này, mẹ đã 62, dân thành phố có đi bộ xa bao giờ, lại đi đường núi, những dốc là dốc. Đến nhà bà, mẹ thở không ra hơi, vẫn cố đon đả hỏi thăm sức khỏe bà. Bà đã ngoài 80, bắt đầu lẫn… Mẹ con bà cháu cố lên đây chỉ để đem chút niềm vui đến cho tuổi già sống bên con gái luống tuổi không chồng không con.

Sáng 21/7, trời nắng gắt, mình đi hơn chục cây số cố tìm nhà bà chị Vũ Văn Chỉ. Chỉ vẫn ở trong Nam, làm kế toán trong đơn vị bộ đội. Đã có ba con gái Hiền, Hòa, Hương tên toàn bắt đầu bằng chữ H chữ đầu tên mẹ Chu Thị Thanh Hảo vẫn làm ở xí nghiệp chế biến thức ăn gia súc Sơn Tây. Cuối năm 1974, Chỉ có ra Bắc mua máy tính, được về nhà dịp vợ sinh cô út. Địa chỉ không có chỉ có địa chỉ cô em Kiều Thị Vân, đành viết thư nhờ cô chuyển giúp. Cô này có lần viết thư về tòa soạn báo Nhân Dân nhân đọc thư mình gửi cho anh theo địa chỉ gia đình. Cô là sinh viên y năm thứ ba đúng tuổi ham viết thư.

Đang chờ thư Thùy, không hiểu sao chú em im hơi lặng tiếng lâu thế. Kỳ này phải viết thư ngay cho cô Tường vợ chú ta mới được. Còn Hoàng Sâm nữa. Lần cuối cùng gặp, chú ta gầy đến phát sợ, mắt như lòi ra ngoài mặt đen, mà lại đang lái một cái xe tải thật cao to mui vải. Sâm chỉ kịp chạy lên, anh em nắm tay nhau nhìn mặt nhau một cái là phải đi ngay kẻo đồng đội vẫn nổ máy xe chờ dưới đường.

Còn cô bạn nhỏ, cô nghĩ gì mình không biết. Mình chỉ muốn tài năng của cô được phát huy, có đóng góp cho đời. Không bao giờ mình muốn và có thể chịu đựng được khi để bất cứ ai bị hại vì mình. Mình chỉ thấy lòng thanh thản khi tin chắc là đang đem lại hạnh phúc cho người khác… Như những ngày này, biết là đang làm cho bà, cô, mẹ và cả cu Hải vui.

Cả ngày 23 tham gia dỡ một cái nhà công nhân công trường chuyển đi bán lại. Dạo này, hàng loạt nhà bán như vậy với giá rẻ như cho: 15 đồng, 20, 30 đồng một căn nhà hẳn hoi. Người mua nói là mua làm củi đun, nhưng thật ra còn nhiều cột, kèo dùng được. Cái nhà cô Bình mua, mình và ba anh Tình, Trụ, An và hai con anh Tình dỡ suốt một ngày mới hết. Cùng làm việc bọn mình trò chuyện rất vui. Qua Trụ và An mình biết những thanh niên đã tham gia đội quân diệt Mỹ nay về xây dựng quê hương, đã có vai trò tích cực trong xây dựng cuộc sống mới.

Cả ngày 24, giỗ ông thân sinh cô Bình, mời khách ăn uống suốt hai buổi, gần đủ mặt các loại người ở cái đất Vĩnh Kiên này từ dân sơn tràng mặt khô mũi lõ đến chị nông dân chân lấm tay bùn. Câu chuyện lộn xộn, úp mở, bóng gió, xem ra chẳng ăn nhập gì vào nhau cứ kéo dài suốt cho đến tối của khách đến ăn càng làm nổi rõ tính phức tạp của đất tứ chiếng quần cư này. Không nhân vật nào mờ nhạt, thiếu cá tính. Đến cả bà cụ Cương, hồi đền bù để xây đập bà  làm các cán bộ lúng túng khi nói là nhà tôi trồng toàn những chuối, dứa ăn chết người hay sao mà các ông không bồi thường, chỉ mít, vải mới trả tiền. Bây giờ bà đã già lắm rồi, từ đầu đến cuối bữa chẳng nói một câu nào, ăn uống nhỏ nhẻ, chậm rãi, lặng lẽ đưa cặp mắt sáng quắc lần lượt nhìn kỹ mặt từng người một.

Máu ham tiểu thuyết lại một phen bị kích động, mình chỉ mong có ngày viết được cái gì đó theo kiểu Sôlôkhốp.

Suốt sáng hôm nay đi mua được có 10 ký lương thực theo giấy chuyển lương thực mang từ Hà Nội lên gồm 3 ký gạo mùa, 3 ký gạo chiêm và 4 ký ngô xay. Vừa đủ đám giỗ đông người. Cô muốn làm giỗ rõ to cho xóm làng biết nhà có con cháu hiếu thảo. Cửa hàng lương thực thì toàn thấy người Kinh mua bán. Cửa hàng ăn uống lại toàn là Mán (nay gọi là Dao), già trẻ nam nữ kéo nhau vào ăn bánh cuốn, phở gà, bánh cắt, bánh xốp uống nước chanh. Cửa hàng bách hóa chẳng thiếu thứ gì, Hà Nội có gì ở đây cũng có. Đông khách nhất là chỗ bán thuốc lá, cũng như Hà Nội.

29/7 về đến nhà, nóng quá, gần như cả nhà đều ốm. Ba ký gà sống thiến kho gừng mang về vừa đúng lúc…

6/8 nhận được thư Kiều Thị Vân, vội viết thư trả lời. Cô thật thà viết chắc anh không lạ vì sao em họ Kiều. Một hoàn cảnh hơi khác thường. Nhưng rõ ràng là cô rất mến và quí trọng anh Chỉ. Những trí thức xã hội chủ nghĩa xuất thân từ nông dân thứ thiệt.

Tối hôm qua, hoa quỳnh nhà mình lại nở, lần thứ tư trong năm nay, chỉ có ba bông. Hai chú công nhân cảng Bùi Lê Nghiên và Nguyễn Tiến Trung đến chơi, thành khách thưởng hoa đêm nay. Mãi gần 12 giờ đêm mới về.

Cứ mỗi lần ngắm hoa quỳnh nở mình lại suy nghĩ nhiều về một cuộc đời trong sạch, Hoa Quynhkhiêm tốn, lặng lẽ cống hiến toàn bộ cho hạnh phúc nhân dân của ông ngoại. Không ai ngờ được là ở nách một chiếc lá xấu xí, vàng úa vì nắng, có chỗ đã nhăn nheo thậm chí cháy khô ấy lại có thể nở ra một bông hoa lớn đến thế, đẹp và thơm đến thế… Như  một nghệ sĩ vắt kiệt cả cuộc đời mình làm ra tác phẩm trong sáng, đẹp đẽ, mềm mại duyên dáng đến thế này. Mà chỉ đến sáng là hoa tàn, rũ xuống thê thảm. Ông ngoại mất năm mới 52 tuổi, đúng lúc trở lại với sự nghiệp văn chương đang độ tài hoa nở rộ nhất.

(Còn tiếp)

Thành phố Hồ Chí Minh 14/7/2019

P.T.

 

Tháng Tám 17, 2019

Trên quê hương yêu dấu (kỳ 2 tháng 8 năm 2019)

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 4:50 chiều

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 2 tháng 8 năm 2019.

TRÊN QUÊ HƯƠNG YÊU DẤU

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 10/8/2019:

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tiếp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào

Chiều 9-8, tại Trụ sở T.Ư Ðảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tiếp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Bun-nhăng Vo-la-chít đang có chuyến thăm Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Bun-nhăng Vo-la-chít bày tỏ vui mừng gặp lại nhau; chân thành chúc mừng về những kết quả quan trọng, cả về đối nội và đối ngoại, sau hơn ba năm triển khai thực hiện Nghị quyết Ðại hội của mỗi Ðảng; bày tỏ tin tưởng vững chắc rằng, dưới sự lãnh đạo của Ðảng Cộng sản Việt Nam và Ðảng Nhân dân Cách mạng Lào, công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ở Việt Nam và Lào sẽ tiếp tục giành được nhiều thành tựu mới, to lớn hơn nữa, thực hiện thắng lợi các mục tiêu do Ðại hội của mỗi Ðảng đề ra, chuẩn bị và tổ chức thành công Ðại hội Ðảng bộ các cấp, tiến tới Ðại hội toàn quốc của mỗi Ðảng.

Nguyen Phu Trong va Chu tich Lao.png

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Bun-nhăng Vo-la-chít bày tỏ vui mừng về mối quan hệ đoàn kết đặc biệt Việt Nam – Lào ngày càng phát triển đi vào chiều sâu, thiết thực và hiệu quả trên tất cả các lĩnh vực, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân mỗi nước, góp phần vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới; đánh giá cao về sự ủng hộ, giúp đỡ to lớn, kịp thời và có hiệu quả mà hai Ðảng, hai Nhà nước đã dành cho nhau từ trước đến nay. Hai bên khẳng định sẽ phối hợp chặt chẽ thực hiện có hiệu quả các thỏa thuận giữa lãnh đạo cấp cao hai Ðảng, hai nước; giữ gìn và vun đắp cho mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam – Lào phát triển lên tầm cao mới và truyền tiếp cho các thế hệ mai sau về mối quan hệ đoàn kết đặc biệt này.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Bun-nhăng Vo-la-chít đã thông báo cho nhau về tình hình mỗi Ðảng, mỗi nước hiện nay, nhất là về công tác xây dựng Ðảng và chuẩn bị Ðại hội Ðảng bộ các cấp tiến tới Ðại hội toàn quốc của mỗi Ðảng; chia sẻ về tình hình thế giới và khu vực nổi lên gần đây; trao đổi một số biện pháp thúc đẩy quan hệ đoàn kết đặc biệt Việt Nam – Lào trong thời gian tới.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp mặt các chức sắc tôn giáo tiêu biểu

Ngày 9-8, tại TP Ðà Nẵng, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì cuộc gặp mặt 126 vị chức sắc, chức việc tôn giáo tiêu biểu đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cùng dự, có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Trương Hòa Bình, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; Trương Thị Mai, Bí thư T.Ư Ðảng, Trưởng Ban Dân vận T.Ư; đồng chí Trần Thanh Mẫn, Bí thư T.Ư Ðảng, Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam; lãnh đạo các bộ, ngành, TP Ðà Nẵng và đại diện 43 tổ chức tôn giáo.

Nguyen Xuan Phuc gap chuc sac ton giao

Phát biểu ý kiến tại buổi gặp mặt, thay mặt lãnh đạo Ðảng, Nhà nước, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ghi nhận và biểu dương những đóng góp to lớn của các tổ chức tôn giáo, chức sắc, chức việc và đồng bào có đạo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cuộc gặp mặt trang trọng hôm nay là minh chứng sinh động, khẳng định sự quan tâm của Ðảng, Nhà nước đối với tôn giáo và những chính sách tôn trọng tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Nhà nước ta. Trong lịch sử đấu tranh giữ nước của dân tộc, chức sắc, chức việc các tôn giáo và đồng bào có đạo luôn đồng sức đồng lòng, vượt qua gian khổ, đóng góp vật chất, tinh thần, thậm chí hy sinh cả xương máu để bảo vệ đất nước, bảo vệ nền độc lập của dân tộc. Trong thời kỳ xây dựng và phát triển đất nước hiện nay, các chức sắc, chức việc, tín đồ tôn giáo đã và đang chung tay cùng các tầng lớp nhân dân tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, xóa đói, giảm nghèo, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội (KT – XH), góp phần quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, với nhiều tấm gương điển hình là chức sắc, chức việc, tín đồ các tôn giáo.

Thủ tướng đề nghị các chức sắc, chức việc, lãnh đạo các tổ chức tôn giáo tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ và chính quyền các cấp, gương mẫu, trách nhiệm, tận tụy, hướng dẫn, động viên chức sắc, chức việc, tín đồ tôn giáo thực hiện đúng phương châm, đường hướng hành đạo, gắn bó đồng hành với dân tộc. Phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp và nguồn lực của tôn giáo cho quá trình phát triển đất nước; mỗi chức sắc, chức việc, lãnh đạo các tổ chức tôn giáo là một tấm gương để quần chúng tín đồ noi theo, xây dựng mối quan hệ đạo – đời hòa hợp,… Các bộ, ngành T.Ư cần tập trung xây dựng và hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật về tôn giáo, phát huy vai trò tích cực của các tôn giáo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Thủ tướng khẳng định, có thể nói không một quốc gia đa tôn giáo nào trên thế giới mà các tôn giáo, tín đồ tôn giáo lại sống bình đẳng như ở Việt Nam -­ một đất nước không có xung đột sắc tộc, xung đột tôn giáo. Các tôn giáo ở Việt Nam cùng đoàn kết, hợp tác dưới sự lãnh đạo của Ðảng và quản lý của Nhà nước. Những kết quả tích cực trong khối đại đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo những năm qua đã tiếp thêm nguồn lực để cả nước phấn đấu hoàn thành những mục tiêu phát triển KT – XH mà Ðảng, Nhà nước đã đề ra.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 7/8/2019:

Hội nghị trực tuyến tổng kết năm học 2018-2019, triển khai nhiệm vụ năm học 2019-2020

Tại Hội nghị trực tuyến Tổng kết năm học 2018-2019 và triển khai nhiệm vụ năm học 2019-2020, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đề ra một trong những nhiệm vụ quan trọng của ngành Giáo dục năm học 2019-2020 là phải tạo ra sự đổi mới căn bản trong việc giáo dục đạo đức lối sống, kỹ năng sống trong học sinh, sinh viên.

Nguyen Xuan Phuc du hoi nghi truc tuyen

Ngày 6-8, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) tổ chức Hội nghị trực tuyến Tổng kết năm học 2018-2019 và triển khai nhiệm vụ năm học 2019-2020 tại 63 điểm cầu của 63 tỉnh, thành phố. Đây là sự kiện thường niên quan trọng của ngành Giáo dục, nhằm đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của năm học trước và đề ra phương hướng, nhiệm vụ triển khai cho năm học tiếp theo. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc điều hành Hội nghị.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ cho biết, năm học vừa qua ngành Giáo dục đã đạt được những kết quả tích cực: Đã trình và được Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học và Luật Giáo dục (sửa đổi); ban hành Chương trình tổng thể chương trình GDPT mới và chương trình các môn học theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh. Bộ GD-ĐT cũng tích cực chuẩn bị các điều kiện để triển khai đổi mới chương trình, sách giáo khoa Giáo dục phổ thông.

Ngành GD-ĐT tiếp tục chú trọng hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập, giải quyết những “nút thắt” trong hoạt động đổi mới giáo dục, tạo hành lang pháp lý để các địa phương, các cơ sở GD-ĐT thực hiện. Toàn ngành tiếp tục đẩy mạnh triển khai hiệu quả kế hoạch thực hiện Chương trình hành động của Chính phủ, Nghị quyết số 29-NQ/T.Ư của Trung ương về đổi mới căn bản, toàn diện GD-ĐT. Chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục các cấp được nâng lên và chuẩn hóa.

Chất lượng giáo dục mầm non có nhiều chuyển biến tích cực; chăm sóc, giáo dục trẻ được quan tâm. Giáo dục đại trà và giáo dục mũi nhọn ở bậc học phổ thông được nâng cao. Việc đổi mới phương pháp và hình thức dạy học, đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực, tiếp cận chương trình giáo dục phổ thông mới được triển khai hiệu quả. Công tác giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh có bước chuyển biến.

Chất lượng Giáo dục đại học (GDĐH) ngày càng được nâng cao. Đã có sáu cơ sở GDĐH và 128 chương trình đào tạo được các tổ chức kiểm định giáo dục quốc tế công nhận đạt tiêu chuẩn kiểm định chất lượng. Việt Nam lần đầu tiên có hai đại học được vào danh sách 1.000 đại học hàng đầu thế giới là ĐH Quốc gia Hà Nội và ĐH Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh; bảy ĐH được vào danh sách các ĐH hàng đầu châu Á. Một số trường ĐH đã triển khai đào tạo hiệu quả nguồn nhân lực theo các chương trình tiên tiến được chuyển giao từ các nước phát triển; đẩy mạnh việc triển khai thực hiện hỗ trợ khởi nghiệp đối với sinh viên.

Hợp tác quốc tế trong Giáo dục được đẩy mạnh với nhiều thỏa thuận, bản ghi nhớ đã được ký kết. Nhiều cơ sở GDĐT đã chủ động tích cực hội nhập quốc tế thông qua các chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài và các chương trình trao đổi sinh viên, giảng viên và hợp tác nghiên cứu. Cả nước hiện có gần 550 chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài giữa 85 cơ sở giáo dục đại học Việt Nam và 258 cơ sở giáo dục nước ngoài thuộc 34 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục; công tác thanh tra giáo dục; ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành và trong dạy học… được triển khai tích cực, hiệu quả. Cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học đang từng bước được nâng lên. Năm học vừa qua các địa phương đã đầu tư xây dựng bổ sung 14.308 phòng học; xây mới 38.165 công trình nước sạch và 60.000 nhà vệ sinh.

Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành GD-ĐT còn một số khó khăn, hạn chế trong thực hiện nhiệm vụ như: Công tác sắp xếp mạng lưới trường, lớp học ở một số địa phương còn bất cập; Tình trạng thiếu giáo viên vẫn chưa có giải pháp khắc phục triệt để, đặc biệt là giáo viên mầm non; Công tác giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống cho học sinh, sinh viên chưa đáp ứng được yêu cầu, còn một bộ phận học sinh, sinh viên vi phạm pháp luật, đạo đức, lối sống.

“Năm học 2019-2020, ngành giáo dục xác định tiếp tục thực hiện theo lộ trình chín nhóm nhiệm vụ chủ yếu và 5 nhóm giải pháp cơ bản đã đề ra, quyết tâm khắc phục và tạo sự chuyển biến căn bản các vấn đề về GD-ĐT mà xã hội quan tâm, dư luận bức xúc”, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho biết. Trong đó các nhóm nhiệm vụ, giải pháp này, Bộ GD-ĐT tập trung thực hiện 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm là: (1) Quy hoạch mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông; rà soát sắp xếp các trường Sư phạm, các cơ sở giáo dục đại học; (2) Giải quyết vấn đề thừa thiếu giáo viên, chuẩn bị đội ngũ giáo viên thực hiện chương trình GDPT mới; (3) Đổi mới mạnh mẽ cơ chế quản lý các trường mầm non, phổ thông, đổi mới tự chủ đại học; (4) Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng nhu cầu, tăng năng suất lao động và hội nhập quốc tế; (5) Đẩy mạnh giáo dục đạo đức lối sống, kỹ năng sống cho học sinh, sinh viên.

Phát biểu kết luận Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thay mặt Chính phủ biểu dương những nỗ lực của toàn ngành giáo dục. “Mặc dù có nhiều thách thức, khó khăn, nhưng điều đáng mừng là ngành giáo dục đào tạo đã đạt nhiều kết quả tích cực trong năm qua, nhất là việc tổ chức Kỳ thi THPT quốc gia nề nếp hơn, khách quan, chất lượng hơn, tạo được niềm tin cho toàn xã hội”.

Về các điểm nhấn, thành công của ngành giáo dục, Thủ tướng nêu rõ, ngành Giáo dục đã tạo ra hành lang pháp lý tốt; tỷ lệ phổ cập giáo dục trẻ 5 tuổi đạt 99,98% được thế giới đánh giá cao; chất lượng giáo dục đại trà và mũi nhọn đều tăng.

Thủ tướng nhấn mạnh vai trò to lớn của ngành giáo dục trong sự phát triển của mỗi con người, mỗi gia đình, mỗi quốc gia và yêu cầu ngành giáo dục và các địa phương quan tâm đầu tư thích đáng cho lĩnh vực này, khắc phục tình trạng thiếu trường lớp, thiếu giáo viên ở nhiều nơi hiện nay.

Trong các yêu cầu đề ra cho ngành giáo dục, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đặc biệt nhấn mạnh đến công tác giáo dục đạo đức, kỹ năng sống cho học sinh sinh viên. “Việc giáo dục đạo đức lối sống là nhiệm vụ quan trọng, ngành giáo dục phải tạo ra sự đổi mới căn bản ngay trong năm học này”. Thủ tướng cho rằng, Giáo dục đạo đức cho học sinh, sinh viên là trách nhiệm của toàn xã hội mà nhà trường đóng vai trò trung tâm. Bộ GD-ĐT cần rà soát lại chương trình giáo dục đạo đức lối sống trong các trường sư phạm, cơ sở GD-ĐT, bảo đảm thiết thực, khả thi, cụ thể, hiệu quả, bảo đảm số giờ và các nội dung về đạo đức để lồng ghép trong các môn văn hóa khác. Giáo dục đạo đức lối sống không chỉ trong trường mà đặc biệt thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo để học sinh, sinh viên được tiếp xúc với truyền thống văn hóa. Bên cạnh đó, thầy cô gương mẫu là tấm gương đạo đức quý báu nhất để học sinh noi theo. Các tổ chức quần chúng có trách nhiệm cùng nhà trường và gia đình để giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên…

THANH XUÂN – ẢNH: TRẦN HẢI

  • Trang 2 báo Nhân Dân ngày 15/8/2019:

Chấp thuận cho Bamboo tăng số máy bay lên 30 chiếc

Ngày 14/8, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng ký quyết định chấp thuận cho Hãng hàng không Bamboo Airways tăng quy mô đội bay lên 30 chiếc đến năm 2023, bao gồm cái loại tàu bay thân hẹp và thân rộng, đồng thời, vốn góp tăng lên 1.300 tỷ đồng (vốn chủ sở hữu đã góp đủ 100%). Thủ tướng giao Bộ Giao thông vận tải thảm định và cấp phép kinh doanh vận chuyển hàng không đúng quy định, việc cấp phép phù hợp quy hoạch phát triển hàng không đã được Thủ tướng phê duyệt. Trong tháng 8, Bamboo Airways sẽ đón chuyến bay thứ 10 nghìn và dự kiến nhận bàn giao những chiếc máy bay thân rộng vào quý IV-2020.

  • Trang 2 báo Nhân Dân ngày 15/8/2019:

Nhân viên hàng không trả lại 310 triệu đồng khách bỏ quên

Khoảng 17 giờ 50 phút ngày 13/8, trong ca trực, chị Lý Thị Thu Hương, nhân viên Phòng vé sân bay Tân Sơn Nhất (thuộc hãng Vietnam Airlines – VNA) phát hiện một túi nhựa mầu đen để trên mặt quầy. Sau khi hỏi hành khách không ai nhận, chị đã báo cáo cán bộ phụ trách và đại diễn hãng, đồng thời kiểm tra lại vé xuất gần nhất, nhớ lại các giao dịch và xách định hành khách tên N.X.S mua vé giờ chót trên chuyến bay VN272 từ TP Hồ Chí Minh đi Hà Nội là chủ nhân túi nhựa nêu trên. Sau khi kiểm tra phát hiện trong túi nhựa có 10 nghìn USD và khoảng 80 triệu đồng (Tổng trị giá 310 triệu đồng), đại diện hãng đã liên hệ mời hành khách N.X.S trở lại nhận tài sản.

  • Trang 2 báo Nhân Dân ngày 1/8/2019

Thả hơn 14 tấn cá ra sông Vàm Nao

Ngày 10/8, tại sông Vàm Nao (huyện Châu Phú, An Giang), Tổng cục Thủy sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn), Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh An Giang, UBND huyện Châu Phú, Trung ương Phật giáo Hòa Hảo cùng các nhà hảo tâm đã thả hơn 14 tấn cá thịt các loại, 193 nghìn con cá giống bản địa xuống sông để duy trì, phát triển cá tự nhiên trong điều kiện cá sông đang cạn kiệt. Đây là số cá do 165 tổ chức và 280 cá nhân, cá tín đồ tôn giáo trong tỉnh đóng góp với tổng kinh phí gần 1 tỷ đồng.

  • Trang 2 báo Nhân Dân ngày 11/8/2019:

Giúp đỡ hành khách chuyển dạ sinh con trên tàu an toàn

Ngày 10-8, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho biết, trên chuyến tàu SE12 hành trình TP Hồ Chí Minh – Hà Nội, một nữ hành khách đã chuyển dạ, sinh con “mẹ tròn con vuông” với sự hỗ trợ tận tình của một hành khách là y sĩ sản khoa và nhân viên tổ tàu.

Trưởng tàu SE12 Lê Hoàng Minh cho biết, khoảng 12 giờ 10 phút, ngày 9-8, tàu SE12 đang chạy khu gian Đồng Chuối – Tân Ấp thì nhận được tin báo toa xe số 6 có một hành khách có dấu hiệu trở dạ, sinh con. Hành khách tên Bùi Thị Thủy, có vé đi từ Sóng Thần đến Nam Định.

Lập tức, trưởng tàu Lê Hoàng Minh đến ngay toa số 6 để nắm tình hình, đồng thời yêu cầu nhân viên chuẩn bị các vật dụng cần thiết, sẵn sàng hỗ trợ hành khách sinh con.

Theo hành khách Bùi Thị Thủy, chị đang mang thai khoảng hơn tám tháng và trên đường về quê để sinh con. Chị Thủy đi một mình và khi có dấu hiệu trở dạ, chị đề nghị được xuống ga Hương Phố (Hương Khê, Hà Tĩnh) để đi bệnh viện sinh con, tuy nhiên, tàu chưa đến ga, chị đã có những dấu hiệu sinh sớm.

Ngay sau khi nắm tình hình, lập tức trưởng tàu Lê Hoàng Minh cho phát thanh trên tàu, nhờ sự hỗ trợ của hành khách có chuyên môn về y tế, đồng thời đề nghị nhân viên vệ sinh viên trên tàu, sẵn sàng làm nhiệm vụ “bà đỡ” nếu trường hợp không có hành khách nào đến hỗ trợ.

Rất may, trên tàu có một nữ hành khách là y sĩ sản khoa, có vé toa số 5 đã đến. Cùng với sự giúp đỡ của y sĩ, các nhân viên tổ tàu đã trực tiếp hỗ trợ chị Thủy “vượt cạn” thành công. Chị Thủy đã sinh một bé trai khỏe mạnh “mẹ tròn con vuông” trong niềm hạnh phúc và vui sướng của cả hành khách, nhân viên trên tàu.

Theo trưởng tàu Lê Hoàng Minh, các nhân viên trên tàu đều được tập huấn, đào tạo về sơ cứu trong trường hợp hành khách sinh con. Tuy nhiên, đây là lần đầu tổ tàu SE12 gặp trường hợp sinh con trên tàu, lại là sinh con so, dễ nguy hiểm nên tổ tàu rất lo lắng. May mắn, được sự hỗ trợ của hành khách có chuyên môn, bà mẹ lại sinh nhanh nên cả mẹ và con đều khỏe mạnh, an toàn.

Ngay sau đó, trưởng tàu đã điện báo ga Hương Phố, khi tàu dừng tại ga, nhân viên nhà ga đã phối hợp nhân viên trên tàu đưa mẹ con chị Thủy đến bệnh viện chăm sóc. Tổ tàu cũng điện cho chồng chị Thủy để báo người nhà tới bệnh viện chăm sóc mẹ con sản phụ.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 11/8/2019:

Tám học sinh đoạt giải tại Ô-lim-pích quốc tế Thiên văn học và Vật lý thiên văn

Ngày 10/8, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, đội tuyển Hà Nội đại diện Việt Nam dự thi Ô-lim-pích quốc tế Thiên văn học và Vật lý thiên văn năm 2019 có tám thí sinh (Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam) và đều đoạt giải, gồm: Huy chương vàng thuộc về thí sinh Nguyễn Mạnh Quân. Ba Huy chương bạc thuộc về các thí sinh:  Trần Quang Vinh, Trịnh Nhật Huy, Phi Dũng; ba Huy chương đồng thuộc về các thí sinh: Nguyễn Lê Đức Hoàng, Nguyễn Hoàng Nam, Trần Khánh Nguyên; Giải khuyến khích thuộc về thí sinh Nguyễn Gia Khánh. Trong đó em Nguyễn Mạnh Quân vinh dự được ban tổ chức trao giải thí sinh đạt điểm cao nhất toàn cuộc thi.

Ô-lim-pích quốc tế Thiên văn học và Vật lý thiên văn năm 2019 được tổ chức tại Hung-ga-ri từ ngày 2 đến 10/8. Tham dự kỳ thi có 254 thí sinh đến từ 46 quốc gia. Kỳ thi được tổ chức hằng năm dành cho học sinh trung học.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 10/8/2019:

Thành lập trung tâm ghép tạng đầu tiên ở miền Trung

Ngày 9/8, Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia và Bệnh viện T.Ư Huê phối hợp tổ chức lễ công bố quyết định thành lập Trung tâm ghép tạng tại Bệnh viện T.Ư Huế; đồng thời, phát động phong trào hiến tặng mô, tạng với thông điệp “Trao tặng yêu thương – nối dài sự sống”. Phẫu thuật ghép tạng tại Bệnh viện T.Ư Huế được triển khai từ năm 2001, đến nay bệnh viện đã thực hiện được gần 800 ca ghép thận, bốn ca ghép tim và một ca ghép tim phổi. Mới đây, bệnh viện  thực hiện thành công bảy ca ghép giác mạc.

Việc thành lập trung tâm ghép tạng nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa trong việc ghép tạng tại kkhu vực miền trung và hướng tới mục tiêu trong tương lai trung tâm sẽ là nòng cốt củ Văn phòng Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia tại khu vực miền Trung – Tây Nguyên

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 5/8/2019:

Cùng lúc thay khớp háng hai bên cho người bệnh 92 tuổi

Ngày 5/8, các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tiến hành ca phẫu thuật cùng một lúc thay khớp háng hai bên cho cụ ông đã 92 tuổi, bị gãy xương đùi cả hai bên do tai nạn sinh hoạt. Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên các bác sĩ phẫu thuật cho người hiếm gặp, kể cả hai bên khớp háng. Ca phẫu thuật kéo dài trong một giờ. Sau phẫu thuật, người bệnh tiếp tục được theo dõi và điều trị tại Khoa Phẫu thuật chi trên và Y học thể thao.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 2/8/2019:

Đưa vào hoạt động Trung tâm Mô phỏng và dự báo kinh tế – xã hội TP Hồ Chí Minh

Trung tâm Mô phỏng và dự báo kinh tế – xã hội TP Hồ Chí Minh. Đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh dự.

Trung tâm Mô phỏng và dự báo kinh tế – xã hội thành phố thực hiện chức năng, như: Tổ chức điều tra, khảo sát và thu thập thông tin nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu đáp ứng yêu cầu xây dựng mô hình phân tích, dự báo và mô phỏng; nghiên cứu, hệ thống hóa cơ sở lý luận, khoa học và thực nghiệm phục vụ xây dựng mô hình phân tích, dự báo và mô phỏng; xây dựng và từng bước hệ thống hóa các mô hình định lượng phục vụ phân tích, dự báo và mô phỏng đối với vấn đề có liên quan đến các chỉ tiêu kinh tế – xã hội chủ yếu, cùng với một số vấn đề trong nước và quốc tế mà thành phố quan tâm.

Phát biểu ý kiến tại buổi lễ, đồng chí Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh, việc đưa vào hoạt động Trung tâm tiếp tục khẳng định nỗ lực của thành phố trong thực hiện Đề án “Xây dựng thành phố trở thành đô thị thông minh, giai đoạn 2017 – 2020, tầm nhìn 2025”. Để thành phố phát triển, phải có dự báo và đưa ra được các mô hình mô phỏng về kinh tế – xã hội, do đó, nhiệm vụ của Trung tâm rất quan trọng. Đồng chí yêu cầu, Trung tâm phải đưa ra các phân tích, dự báo và mô phỏng các vấn đề mà thành phố đang quan tâm, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo thành phố, cùng các cơ quan liên quan một cách có hiệu quả.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 15/8/2019:

Công bố Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Lễ vía bà Linh Sơn Thánh Mẫu – núi Bà Đen”

Sáng 14-8 (nhằm 14-7 âm lịch), UBND tỉnh Tây Ninh tổ chức công bố Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Lễ vía bà Linh Sơn Thánh Mẫu – núi Bà Đen”. Đồng chí Trương Mỹ Hoa, nguyên Bí thư T.Ư Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam dự lễ.

Cùng dự có các đồng chí Ủy viên T.Ư Đảng: Phạm Viết Thanh, Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh; Trần Lưu Quang, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP Hồ Chí Minh.Theo đó, từ quyết định số 3325/QĐ-BVHTTDL của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, “Lễ vía bà Linh Sơn Thánh Mẫu – núi Bà Đen” chính thức trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. “Lễ vía bà Linh Sơn Thánh Mẫu – núi Bà Đen” là một trong những biểu tượng thờ mẫu điển hình ở Nam Bộ. Nghi thức lễ hội có sự kết hợp hài hòa giữa nghi thức Phật giáo và dân gian với chương trình nghi lễ đặc sắc; được xem là lễ hội dân gian lớn ở Tây Ninh nói riêng và khu vực Đông Nam Bộ nói chung.

Như vậy, sau “Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ”trên địa bàn Tây Ninh, “Lễ kỳ Yên Đình Gia Lộc”, “Múa trống Chhay-dăm”, “Nghề làm bánh tráng phơi sương Trảng Bàng” thì “Lễ vía bà Linh Sơn Thánh Mẫu – núi Bà Đen” là di sản văn hóa tiếp theo của tỉnh Tây Ninh được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Dịp này, UBND tỉnh Tây Ninh cũng trao tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước “Nghệ nhân ưu tú” cho bảy nghệ nhân dân gian tại địa phương; đồng thời khánh thành công trình mở rộng mặt bằng sân chùa Bà nhằm tạo cảnh quan phục vụ du khách. Công trình do Công ty CP Mặt trời Tây Ninh và Công ty CP Cáp treo Tây Ninh tài trợ.

Khu Du lịch quốc gia núi Bà Đen có diện tích gần 3.000 ha, trong đó có hơn 1.100 ha rừng đặc dụng được bảo vệ nghiêm ngặt theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ; gắn với các di tích lịch sử và thắng cảnh được bảo vệ, bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị văn hóa lịch sử, cảnh quan thiên nhiên; phát triển đa dạng các loại hình du lịch trên cơ sở khai thác hợp lý thế mạnh về du lịch văn hóa – tâm linh kết hợp với du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng…

Theo Gia Định thành thông chí, tên gốc của núi Bà Đen là Bà Dinh. Những bậc kỳ lão địa phương thì cho rằng tên gốc là núi Một. Đến khoảng nửa thế kỷ XVIII mới xuất hiện tên gọi núi Bà Đênh, sau gọi trại dần thành núi Bà Đen. Cũng có người gọi là núi Điện Bà. Núi Bà Đen cao 986 m, là ngọn núi cao nhất miền nam Việt Nam, được mệnh danh là “Đệ nhất thiên sơn”.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 14/8/2019:

Phong tặng, truy tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú

Ngày 12-8, Chủ tịch nước đã ký các Quyết định số 1358/QĐ-CTN, 1359/QĐ-CTN chính thức truy tặng cho 13 nghệ sĩ và phong tặng cho 378 nghệ sĩ các danh hiệu NSND, NSƯT.

Tại Quyết định số 1358/QĐ-CTN, xét đề nghị của Thủ tướng Chính phủ tại Tờ trình số 898/TTr-TTg ngày 25-7-2019, Chủ tịch nước Quyết định truy tặng danh hiệu NSND cho năm cá nhân và truy tặng danh hiệu NSƯT cho tám cá nhân đã có nhiều cống hiến xuất sắc trong sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hóa của dân tộc.

Năm cá nhân được truy tặng danh hiệu NSND gồm các nghệ sĩ đã quá cố như: NSƯT Trần Quang Hùng; NSƯT Nguyễn Đăng Toàn; NSƯT Bùi Cường; NSƯT Đoàn Anh Tuấn; NSƯT Trần Ngọc Châu (Giang Châu).

Tám cá nhân được truy tặng danh hiệu NSƯT gồm các nghệ sĩ quá cố: Trần Minh Toàn, Vũ Thị Huế (Hương Huế), Nguyễn Đình Thọ (Nguyễn Thọ, Lê Kim Nguyên), Nguyễn Mạnh Tràng, Trần Công Pho, Vũ Văn Học, Nguyễn Quý Bôn (Thanh Quý), Huỳnh Hữu Hoà.

Trong danh sách phong tặng danh hiệu NSND lần này có các nghệ sĩ quen thuộc như diễn viên Minh Đức, Kim Xuân, Trần Hạnh, Việt Anh…, các nghệ sĩ chèo Đoàn Thanh Bình, Thanh Ngoan…, các nghệ sĩ cải lương Minh Vương, Thanh Tuấn, đạo diễn Minh Ngọc… Những tên tuổi quen thuộc với khán giả màn ảnh nhỏ như diễn viên Công Lý, đạo diễn – diễn viên Trọng Trinh, hay đạo diễn Danh Dũng của phim “Về nhà đi con” cũng có tên trong danh sách lần này.

Tại Quyết định số 1359/QĐ-CTN, Chủ tịch nước đã phong tặng danh hiệu NSND cho 79 cá nhân, phong tặng danh hiệu NSƯT cho 299 cá nhân đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hóa của dân tộc.

Lễ trao tặng các danh hiệu NSND, NSƯT dự kiến sẽ được tổ chức vào dịp 2-9.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 13/8/2019:

Ra mắt Ngân hàng dữ liệu ngành dược

Với kho dữ liệu chứa thông tin của hơn 10.000 đầu thuốc đang lưu hành, gần 41.000 cơ sở sản xuất, phân phối và dược sĩ đã được cấp chứng chỉ hành nghề, Ngân hàng dữ liệu ngành dược cung cấp cho người dùng một nền tảng tra cứu toàn diện, thuận tiện mọi lúc mọi nơi thông qua website hoặc trên ứng dụng di động.

Chiều 12-8, tại Hà Nội, Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế ra mắt Ngân hàng dữ liệu ngành dược – Drugbank.vn. Ngân hàng này được xây dựng với mục đích tạo ra một hệ cơ sở dữ liệu hỗ trợ quản lý ngành một cách nhanh chóng, thuận tiện và giúp ích cho sự phát triển của doanh nghiệp và nâng cao nhận thức về y tế – sức khỏe và thói quen sử dụng thuốc của nhân dân.

Phát biểu tại buổi lễ ra mắt, TS Trương Quốc Cường, Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh: Drugbank.vn ra đời sẽ mang lại nhiều tiện ích cho người sử dụng từ cơ quan quản lý, các y bác sĩ, doanh nghiệp dược và cộng đồng.

Các cơ quan quản lý dễ dàng theo dõi được lịch sử thay đổi của thuốc và hoạt động của doanh nghiệp theo thời gian, nhanh chóng tương tác hai chiều để cập nhật thông tin, giúp kiểm soát chất lượng thuốc, tình trạng phân phối và lưu hành thuốc, hỗ trợ quản lý giá thuốc một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất.

Đối với y, bác sĩ, sẽ truy cập hệ thống cơ sở dữ liệu đầy đủ nhất về tất cả các thuốc đang lưu hành tại Việt Nam từ kênh chính thống, cập nhật thông tin mới nhất về thuốc và hỗ trợ bác sĩ trong các chỉ định điều trị.

Đặc biệt, người dân sẽ được truy cập hệ thống cơ sở dữ liệu đầy đủ nhất về tất cả các thuốc đang lưu hành tại Việt Nam, được hỗ trợ kiến thức sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả, kinh tế; tra cứu thông tin chính xác về nguồn gốc của thuốc, giá thuốc, hệ thống nhà thuốc đạt chuẩn GPP.

Dự án này được thực hiện bằng nguồn kinh phí xã hội hóa, với sự hợp tác chặt chẽ của Công ty GMP Marketing. Sau ba năm với rất nhiều hạng mục công việc được triển khai, hệ thống chính thức ra mắt đánh dấu một mốc mới trong công tác quản lý thuốc nói riêng và quản lý ngành dược nói chung.

Thực hiện Dự án Ngân hàng dữ liệu ngành dược, Cục Quản lý Dược đã tạo dấu ấn tiên phong trong việc số hóa dữ liệu thuốc và dữ liệu liên quan không chỉ tại Việt Nam mà còn trên thế giới. Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế đã trở thành một số ít những cơ quan quản lý cấp quốc gia xây dựng hệ thống dữ liệu về thuốc và cung cấp công cụ tra cứu cho cộng đồng.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 13/8/2019:

Cứu cháu bé sơ sinh bằng cách làm lạnh toàn thân

Ngày 12-8, Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh tiếp nhận thai phụ Lã Thị Y. (sinh năm 1986), thường trú phường Đại Yên (TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh) trong tình trạng ngừng thở, ngừng tim, tím tái toàn thân, đang mang thai khoảng 35 tuần. Nhận định đây là trường hợp cấp cứu sản khoa nguy hiểm, kíp trực lập tức khởi động quy trình báo động đỏ của bệnh viện. Thai phụ được chuyển thẳng lên phòng mổ, các bác sĩ vừa hồi sức tích cực, vừa phẫu thuật để mổ cấp cứu lấy thai.

Sau hai phút, kíp mổ đã lấy ra một bé gái nặng 2,6 kg nhưng trong tình trạng có biểu hiện tổn thương não do thiếu ô-xi kéo dài, toàn thân tím, không phản xạ, không khóc… Các bác sĩ tiến hành cấp cứu và nhanh chóng chuyển bé về Khoa sơ sinh để tiếp tục cứu chữa. Tại đây, cháu bé được áp dụng kỹ thuật làm mát toàn thân chủ động để giảm chuyển hóa não giúp não tổn thương phục hồi.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 13/8/2019:

Chúc mừng nhân Đại lễ Rây Eidil Adha của cộng đồng Hồi giáo

Nhân Đại lễ Rây Eidil Adha năm 2019 của cộng đồng Hồi giáo, ngày 12/8, đồng chí Trần Thanh Mẫn, Bí thư T.Ư Đảng, Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam đã gửi twh chúc mừng đến các vị chức sắc, chức việc, đồng bào Hồi giáo Việt Nam.

Bức thư có đoạn: Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam ghi nhận và đánh giá cao trong thời gian qua đồng bào Hồi giáo đã tham gia có hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động do Mặt trận các cấp phát động; luôn nhiệt tình hưởng ứng cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới đô thị văn minh”; tổ chức các hoạt động đền ơn, đáp nghĩa nhân đạo, từ thiện, phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, mở rộng đối ngoại nhân dân… góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng vững mạnh.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 13/8/2019:

Cuộc thi âm nhạc quốc tế vi-ô-lông và hòa tấu thính phòng Việt Nam

Cuộc thi âm nhạc quốc tế vi-ô-lông và hòa tấu thính phòng Việt Nam 2019 vừa bế mạc sau một tuần tranh tài. Dù lần đầu được tổ chức tại Việt Nam nhưng cuộc thi đã thu hút tới 63 thí sinh đến từ 19 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó, một phần ba số thí sinh là người Việt Nam.

Các thí sinh đã thể hiện những tiết mục mang tính chuyên nghiệp cao, tạo ấn tượng mạnh mẽ tới khán giả. Kết quả, các nghệ sĩ Việt Nam đoạt nhiều giải thưởng, như: Hoàng Hồ Khánh Vân đoạt Giải ba ở bảng vi-ô-lông; nhóm Amici Quartet đoạt Giải nhì ở bảng hòa tấu thính phòng dành cho đàn dây và pi-a-nô và Giải “Nhóm hòa tấu thính phòng Việt Nam xuất sắc nhất’’; nhóm L’Espoir Trio đoạt Giải “Nhóm hòa tấu triển vọng nhất’’; nhóm Duo Duochtt đoạt Giải “Nhóm hòa tấu Việt Nam trẻ tuổi nhất”; các Giải “Nghệ sĩ vi-ô-lông Việt Nam xuất sắc nhất’’ trao cho Nguyễn Thiện Minh, “Nghệ sĩ vi-ô-lông trẻ triển vọng nhất’” trao cho Phạm Đình Minh, “Thí sinh vi-ô-lông Việt Nam xuất sắc nhất’’ trao cho Hoàng Hồ Khánh Vân …

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 11/8/2019:

Khởi động mùa diễn kịch Lưu Quang Vũ

Tối 10-8, vở kịch Tin ở hoa hồng được các nghệ sĩ Nhà hát Tuổi trẻ biểu diễn phục vụ khán giả Thủ đô. Ðây là vở mở màn cho Mùa diễn kịch Lưu Quang Vũ năm 2019 của Nhà hát, nhằm mang đến không gian nghệ thuật ấn tượng, đánh thức xúc cảm của người xem để cùng tưởng nhớ về một “tượng đài” của nền kịch nghệ Việt Nam.

Mua dien kich luu quang vu

Theo đó, trong tháng 8, cùng với Tin ở hoa hồng, Nhà hát sẽ gửi đến công chúng các vở diễn đặc sắc của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ: Hoa cúc xanh trên đầm lầy (tối 18-8), Ai là thủ phạm (tối 24-8), với sự tham gia diễn xuất của nhiều nghệ sĩ được công chúng yêu mến như: NSƯT Minh Hằng, NSƯT Ðức Khuê, Vân Dung, Thu Quỳnh, Bảo Thanh, Thanh Sơn, Bá Anh…

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 10/8/2019:

Cứu người bệnh bị lóc động mạch chủ cấp, nhiều biến chứng nguy kịch

Trải qua ca phẫu thuật cân não dài 8 giờ đồng hồ, một bệnh nhân bị lóc tách động mạch chủ cấp type A được cứu sống kỳ diệu dù gia đình đã từng xin bệnh nhân về nhà vì hết hy vọng cứu chữa.

Ngày 5-8, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tiếp nhận bệnh nhân HVV, 61 tuổi, quê ở Hưng Yên bị lóc tách động mạch chủ cấp type A cấp do tăng huyết áp không phát hiện dẫn đến đột quỵ.

Trước đó, bệnh nhân V được hồi tỉnh ở tuyến dưới và nhanh chóng được chuyển lên bệnh viện tuyến Trung ương, nhưng do tình trạng của bệnh nhân quá nặng nên gia đình đã xin cho bệnh nhân về nhà lo hậu sự. Tuy nhiên, với hy vọng “còn nước còn tát”, sau đó gia đình đã nhanh chóng chuyển bệnh nhân V đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

TS, BS Vũ Ngọc Tú, Khoa Phẫu thuật Tim mạch và lồng ngực, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, bệnh nhân V vào viện trong tình trạng ý thức mê, tỉnh, biết nhưng kích thích nhiều, huyết áp thấp, phổi kém, suy thận độ III.

“Chụp phim cho thấy bệnh nhân bị phù phổi nặng, tắc động mạch nuôi não bên phải, lóc toàn bộ hệ thống động mạch chủ từ ngực đến bụng. Bệnh nhân phải phải đặt máy thở, dùng thuốc trợ tim, mổ cấp cứu khẩn cấp, thay thế toàn bộ cuống tim và các động mạch nuôi não”, BS Tú cho hay.

Các bác sĩ đã trải qua ca phẫu thuật kéo dài 8 giờ đồng hồ với kỹ thuật tuần hoàn ngoài cơ thể, hạ nhiệt độ sâu, tưới máu riêng cho các cơ quan. Đây là những kỹ thuật khó có nguy cơ rối loạn biến chứng nặng sau mổ.

Hiện tại sau mổ, nhịp tim, huyết áp của bệnh nhân được cải thiện, phổi rất tốt.

PGS, TS Nguyễn Hữu Ước, Trưởng Khoa Phẫu thuật Tim mạch lồng ngực, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, lóc tách động mạch chủ cấp type A cấp tính là biến chứng tim mạch rất nặng, đe dọa tính mạng người bệnh, nên đòi hỏi phải được chẩn đoán và phẫu thuật cấp cứu kịp thời ngay tại chỗ.

Theo thống kê trên thế giới nếu không được can thiệp thì bệnh nhân lóc động mạch chủ type A cấp tính sẽ tử vong 25% trong ngày đầu tiên, 50% sau ba 3 ngày, 80% sau hai tuần và 90% trong tháng đầu sau khởi bệnh.

Bệnh lý lóc động mạch chủ cấp tính thường xảy ra khi thời tiết đang ấm trở lạnh. Các yếu tố nguy cơ chính thường gặp gây lóc tách thành động mạch chủ là: Xơ vữa động mạch (gặp ở người có tuổi), rối loạn bẩm sinh tổ chức cấu tạo nên thành mạch (ví dụ bệnh Marfan) và tăng huyết áp. Khi cộng gộp hai yếu tố thành mạch yếu và tăng huyết áp sẽ làm bùng phát lóc tách bất cứ lúc nào nếu không được điều trị.

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức là cơ sở y tế lớn ở miền bắc, đã thực hiện phẫu thuật cấp cứu thường quy điều trị lóc động mạch chủ type A cho hàng trăm bệnh nhân, với tỷ lệ khỏi bệnh cao hơn 80%, tương đương với nhiều nước phát triển trên thế giới. Tuy nhiên, vì bệnh quá nặng và phức tạp, nên mỗi trường hợp lóc động mạch chủ type A vẫn luôn được coi là một thách thức lớn

Lấy 39 mảnh đạn súng hơi tự chế găm trên mặt người bệnh

Các bác sĩ Bệnh viện T.Ư Quân đội 108 vừa tiếp nhận và thực hiện ca phẫu thuật lấy bỏ dị vật rải rác trên mặt cho người bệnh N.V.T. (30 tuổi, ở Hà Tĩnh). Trong hai giờ thực hiện ca phẫu thuật, các bác sĩ lấy tổng cộng 39 mảnh đạn hoa cải trong tổng số 50 mảnh găm trên mặt người bệnh. Những mảnh còn lại do nằm sâu trong ổ mắt và thần kinh mạch máu quan trọng không thể tiếp cận lấy ra được hoặc lấy ra sẽ làm ảnh hưởng chức năng. Đến nay, sức khỏe người bệnh ổn định dần, hồi phục, tỉnh táo, vết thương khô sạch.

Các bác sĩ cho biết, trong trường hợp bị đạn hoa cải bắ, nếu số lượng ít, không gây ảnh hưởng chức năng và thẩm mỹ thì cân nhắc kỹ trước khi phẫu thuật. Nên chọn cơ sở  y tế uy tín để thực hiện, vì đây là phẫu thuật không đơn giản do không thể rạch quá nhiều đường mổ trên mặt để lấy mà phải hạn chế đường rạch, bảo đảm cả thẩm mỹ cho khuôn mặt. Mặt khác hạn chế nguy cơ phạm phải thần kinh hoặc mạch máu ở những vị trí quan trọng.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 9/8/2019:

Việt Nam lọt tốp 5 đội mạnh nhất tại Cuộc thi Toán học trẻ quốc tế

Tối 8/8, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, được sự cho phép của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở đã cử một đoàn gồm 15 học sinh (Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam), đại diện cho học sinh cả nước tham dự cuộc thi Toán học trẻ quốc tế năm 2019. Kết quả, Việt Nam đoạt bốn Huy chương vàng, năm Huy chương bạc và một Giải Khuyến Khích (phần thi cá nhân); hai cúp vô địch, một Giải nhất và hia Giải nhì (phần thi đồng đội). Kết quả này đưa Việt Nam lọt tốp năm đội mạnh nhất thế giới. Cuộc thi Toán học trẻ quốc tế năm 2019 diễn ra từ ngày 1 đến 6/8, tại thành phố Đu-ban, Nam Phi. Cuộc thi dành cho học sinh ở lứa tuổi dưới 14 và từ 14 đến 17 tuổi, được tổ chức luân phiên hằng năm tại hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 5/8/2019:

Phát hiện hợp chất quý có trong gạo

Công ty TNHH sản xuất và thương mại Đại Nam vừa công bố phát hiện hai hợp chất quý là Momilactone A và Momilactone B có trong sản phẩm gạo hữu cơ sản xuất theo công nghệ Ong Biển tại Quảng Trị. Đây là hai hợp chất được ứng dụng trong việc dự phòng và điều trị các bệnh lý về rối loạn chuyển hóa như các bệnh tiểu đường, béo phì và gút…

PGS, TS Trần Đăng Xuân, Trưởng phòng thí nghiệm Sinh lý thực vật và Hóa sinh ( Đại học Hiroshima, Nhật Bản) cho biết, ông cùng các nhà khoa học Nhật Bản đã xét nghiệm các chỉ tiêu và khẳng định, gạo hữu cơ sản xuất theo công nghệ Ong Biển tại Quảng Trị đạt cả 545 chỉ tiêu về chất lượng.

Theo kết quả nghiên cứu bước đầu, so sánh với các sản phẩm lúa gạo ở Nhật Bản, thành phần hợp chất Momilactone A được tìm thấy cao gấp 100 lần và Momilactone B gấp 50 lần

Nghiên cứu này sẽ giúp nâng tầm giá trị thương hiệu gạo Việt Nam, đồng thời là nguồn nguyên liệu quý mở ra những giải pháp mới cho ngành y trong việc phòng và điều trị một số căn bệnh phổ biến hiện nay.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 4/8/2019

Trưng bày chuyên đề tín ngưỡng thờ mẫu ở Huế

Bảo tàng Văn hóa Huế (Thừa Thiên – Huế ) vừa khai mạc phòng trưng bày chuyên đề “Tín ngưỡng thờ Mẫu ở Huế”.

Tin nguong tho mau.png

Tín ngưỡng thờ Mẫu là tri thức dân gian, ngôn ngữ truyền khẩu, nghệ thuật tạo hình, trang trí, âm nhạc, ứng xử, giao tiếp với công chúng. Ðó là những sáng tạo văn hóa của cộng đồng, không ngừng được tiếp nối và bảo vệ, giữ gìn cho đến ngày nay. Tín ngưỡng thờ Mẫu là một trong những tín ngưỡng dân gian bản địa, có lịch sử lâu đời, biến chuyển thích ứng với sự thay đổi của xã hội. Không gian trưng bày các tư liệu hình ảnh, hiện vật, trang phục, nhạc cụ; những tiếng nói, trải nghiệm của người trong cuộc… nhằm khái quát về tín ngưỡng thờ Mẫu ở Huế dưới góc nhìn văn hóa; giới thiệu các loại hình diễn xướng trong nghi lễ như nghề hát văn, hầu đồng độc đáo cũng được thể hiện dưới góc nhìn văn hóa. Trưng bày giúp người xem hiểu rõ hơn những nét đẹp, những giá trị truyền thống trong đời sống tâm linh đa dạng, đặc sắc của cư dân cố đô, góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị tốt đẹp của tín ngưỡng thờ Mẫu trong cuộc sống đời thường. Trưng bày kéo dài đến hết ngày 2-11.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 3/8/2019:

Bảo tàng Hồ Chí Minh tiếp nhận hai kỷ vật Bác Hồ tặng thủ lĩnh họ Vương

Ngày 2-8, tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 74 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9, Bảo tàng Hồ Chí Minh tổ chức Lễ tiếp nhận hai hiện vật từ gia đình ông Vương Quỳnh Xuân – cháu nội cụ Vương Chí Sình (tức Vương Chí Thành, nguyên Đại biểu Quốc hội các khóa I, II) trao tặng.

Đến dự, có đồng chí Nguyễn Ngọc Thiện, Ủy viên T.Ư Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; cùng đại diện gia đình họ Vương ở huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang. Theo thông tin từ gia đình họ Vương, đây là hai kỷ vật do Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng ông Vương Chí Sình, gồm: thanh gươm bằng hợp kim thép do đích thân Bác Hồ chỉ thị Xưởng quân khí Bộ Quốc phòng làm và chiếc áo trấn thủ do Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tỉnh Hải Dương tặng Bác năm 1950. Đây là những hiện vật có giá trị, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với ông Vương Chí Sình, một thủ lĩnh của bà con dân tộc Mông ở Hà Giang đã được giác ngộ và đi theo phục vụ sự nghiệp cách mạng. Những hiện vật này có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác nghiệp vụ của Bảo tàng Hồ Chí Minh.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 2/8/2019:

Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch đồng bào Chăm lần thứ năm

Sáng 1/8, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT và DL) tổ chức Họp báo thường kỳ quý II năm 2019 và giới thiệu Ngày hội VHTT và DL đồng bào Chăm lần thứ năm, tại Phú Yên. Ngày hội diễn ra từ ngày 13 đến 16/8, với sự tham gia của gần hai nghìn nghệ nhân, nghệ sĩ, diễn viên, vận động viên quần chúng… đến từ 11 tỉnh, thành phố khu vực Nam Bộ, Nam Trung Bộ. Đây là những địa phương có đông đồng bào Chăm sinh sống và lưu giữ nhiều giá trị văn hóa – lịch sử của đồng bào Chăm. Với chủ đề Bảo tồn văn hóa dân tộc Chăm gắn với phát triển du lịch, ngày hội nhằm tôn vinh, quảng bá giá trị văn hóa đồng bào Chăm đồng thời gắn công tác bảo tồn phát triển văn hóa đồng bào Chăm với phát triển du lịch, tạo điểm nhấn về sức hút du lịch khu vực Nam Bộ và Nam Trung Bộ.

Lễ khai mạc Ngày hội gắn với trao bằng Di tích quốc gia đặc biệt “Di tích kiến trúc nghệ thuật Tháp Nhạn” (Tuy Hòa, Phú Yên)… Phần hội diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật truyền thống, thể dục, thể thao quần chúng và các hoạt động về du lịch…

  • Trang 3 báo Nhân Dân ngày 12/8/2019

Đưa hơn 500 công-ten-nơ phế liệu ra khỏi lãnh thổ Việt Nam

Ngày 11/8, Cục Hàng hải Việt Nam cho biết, theo thống kê mới nhất của cơ quan hải quan, tính đến hết tháng 6 vừa qua, có hơn 500 công-ten-nơ phế liệu không đủ điều kiện nhập khảu đã được hãng tàu vận chuyên ra khỏi lãnh thổ Việt Nam. Tuy nhiên, tại các cảng biển Việt Nam, vẫn còn lưu giữ gần 12.300 công-ten-nơ phế liệu; trong đó, có 7.450 công-ten-nơ tồn đọng hơn 90 ngày, hơn 4.800 công-ten-nơ tồn dưới 30 ngày. Cục Hàng Hải Việt Nam đã có văn bản yêu cầu kiên quyết không cho hàng hóa dỡ xuống cảng biển khi chủ tàu, chủ hàng không xuất trình được giấy chứng nhận đủ điều kiện về bảo vệ môi trường, hạn ngạch nhập khẩu và chưa thực hiện ký quỹ bảo đảm phế liệu nhập khẩu theo quy định.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 10/8/2019:

Đề nghị truy tố bị cáo Trương Duy Nhất

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa hoàn thành kết luận điều tra và chuyển kết luận sang Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đề nghị truy tố bị can Trương Duy Nhất (55 tuổi, nguyên là nhà báo, trú tại Ðà Nẵng) về tội “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Theo điều tra, năm 2003, UBND thành phố Ðà Nẵng có chủ trương tạo điều kiện bán nhà, đất công sản cho các đơn vị sự nghiệp công lập đóng trên địa bàn thành phố làm trụ sở. Thời điểm này, Trương Duy Nhất đang là trưởng văn phòng đại diện của báo Ðại đoàn kết. Trương Duy Nhất đã ký một số văn bản gửi UBND thành phố Ðà Nẵng đề nghị được mua nhà theo diện công sản, không tính hệ số sinh lợi để làm trụ sở văn phòng. Sau đó, UBND thành phố Ðà Nẵng có quyết định bán nhà, đất công sản số 82 Trần Quốc Toản (quận Hải Châu) cho báo Ðại đoàn kết làm văn phòng đại diện. Sau khi nhận được quyết định, Trương Duy Nhất đã cho Phan Văn Anh Vũ (Vũ “Nhôm”, Giám đốc Công ty Xây dựng 79) thay báo Ðại đoàn kết nộp tiền vào ngân sách nhà nước. Tiếp đó, năm 2004, Trương Duy Nhất đã ký hợp đồng chuyển nhượng nhà đất nêu trên cho công ty của Phan Văn Anh Vũ bằng giá mua của Nhà nước. Cơ quan điều tra xác định, hành vi này của Trương Duy Nhất gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước hơn 13 tỷ đồng.

Trong vụ án này, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an nhận định, một số cá nhân nguyên là lãnh đạo báo Ðại đoàn kết thời điểm đó có dấu hiệu phạm tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, tuy nhiên, căn cứ một số điều khoản của Bộ luật Hình sự, hành vi những người này đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự. Ðối với lãnh đạo UBND và các sở, ban, ngành của TP Ðà Nẵng và một số cá nhân, tổ chức khác có liên quan đến việc tham mưu thu hồi và bán nhà, đất số 82 Trần Quốc Toản, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã tách ra để xử lý trong vụ án khác.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 9/8/2019:

Đề nghị truy tố hai đối tượng lừa Vũ “Nhôm” làm hộ chiếu quốc tịch Mỹ

Cơ quan Cảnh sát điều tra vừa hoàn tất kết luận điều tra, chuyển hồ sơ sang Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, đề nghị truy tố các bị can: Hoàng Hữu Châu (56 tuổi, quốc tịch Trung Quốc, ngụ quận Tân Bình, TP Hồ Chí Minh); Thanh Minh Hùng (56 tuổi, ngụ quận 3, TP Hồ Chí Minh) về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Ðây là hai đối tượng được xác định liên quan việc nhận tiền giúp Phan Văn Anh Vũ (Vũ “Nhôm”, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Bắc Nam 79) làm hộ chiếu quốc tịch Mỹ nhưng không thành.

Theo điều tra, năm 2000, thông qua mối quan hệ xã hội, Vũ quen với Hoàng Hữu Châu. Sau đó, biết được Thanh Minh Hùng khoe với Châu có thể làm được hộ chiếu quốc tịch Mỹ cho nên Vũ đồng ý nhờ hai người này làm cho gia đình mình. Giữa tháng 5-2017, Châu hai lần đến gặp Vũ và nhận số tiền 700 nghìn USD và hẹn đến tháng 8-2017 sẽ đưa hộ chiếu và lấy nốt số tiền còn lại. Tuy nhiên, sau đó, Châu không đưa hộ chiếu đúng hẹn và đưa ra nhiều lý do để trì hoãn. Ðầu tháng 12-2017, Châu nói với Vũ đã có hộ chiếu cho Vũ và gia đình, đang để ở Ðại sứ quán Mỹ tại Xin-ga-po, yêu cầu Vũ sang đó để nhận. Ngày 21-12-2017, Vũ sử dụng hộ chiếu mang tên Lê Văn Sáu, xuất cảnh từ Việt Nam sang Cam-pu-chia rồi một ngày sau đó nhập cảnh vào Xin-ga-po để gặp Châu. Khi gặp, Châu đưa ra lý do hộ chiếu có hiệu lực từ ngày 1-1-2018 và đang ở bên Mỹ, yêu cầu Vũ phải sang Mỹ bằng đường biển để nhận nhưng Vũ không đồng ý. Ðến ngày 27-12-2017, Vũ bị cơ quan chức năng Xin-ga-po bắt giữ, sau đó bị trục xuất về Việt Nam. Vũ đã đề nghị cơ quan điều tra làm rõ, xử lý hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của Hoàng Hữu Châu theo quy định pháp luật.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 7/8/2019:

Ủy ban Kiểm tra Quân ủy T.Ư đề nghị kỷ luật một số đảng viên và quân nhân

Sáng 6-8, tại Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Quân ủy T.Ư nhiệm kỳ 2015-2020 tổ chức kỳ họp thứ 13. Đại tướng Lương Cường, Bí thư T.Ư Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Quân ủy T.Ư, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam, Chủ nhiệm UBKT Quân ủy T.Ư chủ trì.

Tại kỳ họp, UBKT Quân ủy T.Ư xem xét, đề nghị thi hành kỷ luật theo thẩm quyền đối với 10 đảng viên, quân nhân vi phạm kỷ luật đảng, kỷ luật quân đội và pháp luật của Nhà nước. Với tinh thần trách nhiệm cao, các thành viên UBKT Quân ủy T.Ư đã thảo luận, phân tích làm rõ, kết luận những vi phạm và bỏ phiếu đề nghị thi hành kỷ luật về Đảng và kỷ luật quân đội, gồm: khai trừ năm đảng viên; tước danh hiệu quân nhân, giáng cấp bậc quân hàm, cách tất cả các chức vụ đối với 10 quân nhân.

Phát biểu ý kiến tại kỳ họp, đồng chí Lương Cường đánh giá cao công tác chuẩn bị của Thường trực UBKT Quân ủy T.Ư, đã chủ động kiểm tra, giám sát, kịp thời đề xuất xử lý các trường hợp cán bộ, sĩ quan vi phạm kỷ luật, bảo đảm xử lý đúng người, đúng tội, không có vùng cấm; rõ đến đâu xử lý đến đấy. Đồng chí đề nghị thời gian tới, UBKT Quân ủy T.Ư tiếp tục chỉ đạo UBKT các cấp tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật. Đồng thời, chủ động nắm tình hình, phát hiện, kiểm tra đảng viên và tổ chức đảng cấp dưới khi có dấu hiệu vi phạm; giải quyết kịp thời, xử lý dứt điểm đơn, thư tố cáo, khiếu nại, góp phần giữ vững và nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng; tăng cường sự đoàn kết thống nhất, hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị. Thực hiện nghiêm kế hoạch kiểm tra, giám sát, mà trọng tâm là kiểm tra, giám sát việc thực hiện Nghị quyết T.Ư 4 (khóa XII), Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị, Chỉ thị 87 của Thường vụ Quân ủy T.Ư về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 6/8/2019:

Phạt tù chung thân thủ kho Cục Thi hành án dân sự TP Hà Nội

Ngày 5-8, TAND thành phố Hà Nội mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án “rút ruột” tang vật trị giá hơn 16 tỷ đồng xảy ra tại Kho vật chứng của Cục Thi hành án dân sự TP Hà Nội.

Tòa đã tuyên phạt bốn bị cáo: Trịnh Trọng Trung (SN 1976, nguyên Phó Chánh Văn phòng, kiêm thủ kho vật chứng Cục Thi hành án dân sự TP Hà Nội) án tù chung thân; Đinh Đức Hiền (SN 1988, trú tại Kiêu Kỵ, huyện Gia Lâm, Hà Nội) 5 năm tù; Lê Công Thắng (SN 1983) 5 năm 6 tháng tù và Vũ Thái (SN 1980), đều là bảo vệ kho hàng Sở Tài chính TP Hà Nội, 2 năm tù về cùng tội “tham ô tài sản” theo quy định tại Điều 353, Khoản 2, Điểm c, Bộ luật Hình sự năm 2015. Ngoài án phạt tù, tòa còn tuyên buộc bị cáo Trịnh Trọng Trung nộp lại hơn 16 tỷ đồng đã chiếm đoạt.

Trịnh Trọng Trung là thủ kho vật chứng Cục Thi hành án dân sự TP Hà Nội từ năm 2007. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao, từ ngày 12-9-2013 đến tháng 1-2018, Trung đã có hành vi chiếm đoạt tài sản là vật chứng trong nhiều vụ án, gồm: 1.132 chai rượu Ballantine và Chivas các loại; 1.000 chai bia nhãn hiệu Heineken nhập ngoại (có tổng giá trị hơn 313 triệu đồng) là vật chứng của một vụ án “kinh doanh trái phép” để sử dụng cho cá nhân và cho các bảo vệ, bạn bè sử dụng. Tiếp đó, Trung lấy 1.198 bao thuốc lá và 14.570 điếu xì-gà (trị giá hơn 400 triệu đồng) là vật chứng của một vụ án “buôn bán hàng cấm” để sử dụng cho cá nhân, bạn bè và cho Vũ Thái, Lê Công Thắng cùng một số bảo vệ làm việc tại kho hàng Sở Tài chính TP Hà Nội sử dụng.

Từ cuối năm 2015 đến tháng 11-2016, lợi dụng sơ hở trong công tác quản lý của lãnh đạo Cục Thi hành án dân sự TP Hà Nội, Trung cất giấu vật chứng của vụ án nêu trên tại kho hàng của Sở Tài chính TP Hà Nội, không thuộc sự quản lý của Cục Thi hành án dân sự TP Hà Nội, nhằm tránh sự phát hiện của lãnh đạo Cục khi đến kiểm tra và thuận lợi cho việc chiếm đoạt. Trung đã lấy đi số lượng lớn vật chứng, gồm: Ống kính máy ảnh và máy ảnh hiệu Canon và Nikon, IC điện tử, bảng mạch điện tử, máy quay phim, chân máy quay, máy tính xách tay, màn hình điện thoại di động, đồ trang sức để bán với tổng giá trị hơn 15,8 tỷ đồng. Trong quá trình chiếm đoạt số vật chứng nêu trên, Trung có bàn bạc và cho các bị can Lê Công Thắng, Vũ Thái, Đinh Đức Hiền vào kho vật chứng chọn, đóng hộp mang ra ngoài bán.

Tháng Tám 12, 2019

Thời Dựng Đảng

Filed under: Chuyện một người cháu ngoại — phamquynh @ 10:20 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 2 tháng 8 năm 2019.

Chuyện một người cháu ngoại

SỰ CỘNG TÁC CÓ HIỆU QUẢ

Phạm Tôn

  1. Thời Dựng Đảng

Nhan đề phần 2 này to tát quá. Thật không xứng nằm trong cái blog cá nhân nhỏ nhoi Tong The Gia.pngcủa chúng tôi.

Năm 1985, anh Tống Thế Gia là bí thư chi bộ Đảng cơ quan Thường trực báo Nhân Dân tại thành phố Hồ Chí Minh đưa cho tôi một gói giấy báo, trên có hai dòng chữ anh Thép Mới viết Gửi Tôn Thất Thành (nhờ Tống Thế Gia chuyển giúp). Mở ra thì thấy đó là cuốn Thời Dựng Đảng của anh Thép Mới, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh cho in năm 1984. Ngay đầu trang có chữ anh Thép Mới Thân tặng Tôn Thất Thành. Cảm ơn sự cộng tác có hiệu quả cách đây vừa đúng 10 năm. 3/2/1985. Thép Mới (ký). Sách in 5.180 cuốn. 153 trang.

Tôi xin kể lại thời gian tôi giúp việc anh Thép Mới viết nên tác phẩm ấy đầu năm 1975.

*

*       *

Thoi Dung Dang.png

Cuối cùng thì cái năm 1975 mình hằng mong đợi và e ngại cũng đã đến. Cả ngày hôm qua và hôm nay đều đọc những bài viết về điện ảnh, môn nghệ thuật mình say mê. Mở chiếc rađiô chạy pin Hà Khánh Linh cho mượn nghe nhạc và tiếng Nhật, tiếng Pháp của đài Tiếng nói Việt Nam. Vẫn chưa viết gì cả. Càng nhận thấy rõ là ở nhà thì không thể nào viết được. Ngay lúc này, cái loa truyền thanh sau lưng cứ hết nói lại nhạc. cách chỗ mình ngồi một mét, bà cô em bố và cô Trang em dâu đang nói chuyện sôi nổi. Hai cháu bé trai Hải Hà con em Nhàn đùa chơi cách một bức tường mà vẫn nghe rõ tiếng hò hét cãi nhau. Còn dưới đường phố thì tiếng ô tô, xe đạp, một anh chàng huýt sáo vu vơ, tiếng dép loẹt quẹt, tiếng guốc cong cóc, vài người nói chuyện bô bô… Thật không sao tập trung tư tưởng được. Phải thay đổi chỗ làm việc thôi. Đến cơ quan hay ra thư viện, ít nhất cũng cầm chắc mỗi ngày có được mấy giờ làm việc mình yêu thích. Không thể buông trôi như năm ngoái. Bây giờ phải viết ra giấy tất cả những gì đã nghĩ, để làm việc một cách cụ thể, có số lượng hẳn hoi.

Tối 4/1, cô bạn nhỏ lại chơi trước khi đi B vào ngày 15. Nhớ ai thì lại nhà người ấy thôi, không đi nhiều nhà làm gì. Nhà có khách, tôi đưa cô ra vườn hoa Canh Nông sau nhà như mọi khi vẫn đưa các bạn trai thân mỗi khi cần tâm sự. Những mối lo, những việc định làm trong những ngày tới, còn kể cả hoàn cảnh nhà mình hiện nay đông người quá, nhà lại chật, chỉ học nhiều mà rất ít viết. Cô không ngạc nhiên chỉ tỏ ra thông cảm những nỗi đắng cay chua chát mình từng phải chịu. Cũng tỏ ra buồn về những việc đã xảy ra cho giới văn nghệ, cảm thấy chẳng muốn viết gì cả. Về chuyện Babel, khi mình hỏi đọc có khó chịu lắm không thì cô ngạc nhiên hỏi lại ngay: Tại sao lại có thể khó chịu được nhỉ?… Tôi nghe mà mừng trong lòng.

Mười giờ tối, chia tay, chúng tôi hẹn nhau hôm sau là chủ nhật sẽ xuống thăm Hà Khánh Linh.

Đúng hẹn 7:30 sáng hôm sau, mưa rơi mau hạt, tôi đến nhà thì đã thấy cô ăn mặc chỉnh Ha Khanh Linh 2tề đang đợi. Cô mặc cái áo lu dông xanh ngoài áo len đỏ. Song, có lẽ do thấy tôi chỉ mặc có cái áo vệ sinh xám thôi, nên cô vào thay áo, mặc lại cái áo len dệt xanh như tối hôm qua, rồi mặc ngoài thêm cái áo thanh niên xung phong màu rêu. Ôi những cô gái, bao giờ cũng vẫn là những cô gái…

Trời tạnh mưa là chúng tôi đến ngay nhà Linh. Linh mừng lắm vì không ngờ là cả tôi cũng xuống. Suốt sáng trời mát dịu gần như ngày Tết. Ba chúng tôi nói chuyện thân mật, thật thà như ba anh em trong một gia đình. Những chuyện thiết thân với cuộc sống và sáng tác của từng người mà có lẽ không bao giờ có thể nói được ở một nơi nào khác. Linh gọi cô bạn là em và xưng chị rất tự nhiên, thoải mái. Nhiều lúc cô bạn ngồi cạnh, áp má vào vai Linh, không nói gì… Xem ra hai cô còn muốn nói với nhau nhiều, mà có lẽ cũng đã nói với nhau nhiều trong những lần cô đến thăm Linh trước hôm đến nhà mình.

Tôi cảm thấy lòng thư thái, vui vui. Bọn trẻ chúng mình hiện nay càng cần gần gũi nhau, hỗ trợ nhau, động viên nhau làm việc, củng cố lòng tin vào tương lai đất nước và bản thân. Tôi biết là buổi sáng hôm nay cô bạn nhỏ sẽ chẳng bao giờ quên.

Về nhà được một lúc thi trời mưa cho đến tận tối vẫn chưa ngớt. Lại đau răng, lấy tay tự rứt ra một nửa cái răng hàm cho đỡ vướng. Ngồi trên giường viết thư cho Tường là vợ Thùy và Hường cô con nuôi cô Bình tôi mới biết mặt hôm lên Yên Bái với mẹ. Hai cô đều mới vào đời, một là thợ dệt, một là diễn viên chèo của tỉnh. Tự nhiên, càng ngày mình càng có thêm nhiều người thân. Họ mến và tin mình đến mức mình ngạc nhiên vì tự thấy mình có làm được gì cho họ đâu… Xem ra, mình cũng là con người hạnh phúc hiếm có trên đời đấy chứ nhỉ.

Hôm sau trời rét. Sáng đi làm và chiều về nhà đều bị mưa. Cả hai lần ấy đều đưa và đón bà cô vào bệnh viện mắt chăm sóc mẹ. Trông cô gầy guộc khô héo xơ xác đứng chờ trên hè phố lạnh mà thương. Một bà già không chồng không con ở bên như cô thì còn hy vọng gì. Cô ở Huế với chồng và con gái. Đúng hôm đi chợ xa, khi về thì đất nước chia đôi, không về nhà được nữa. Một thân một mình ở lại miền Bắc, mua đầu chợ bán cuối chợ đắp đổi sống lay lắt qua ngày. Tình cờ gặp một cán bộ góa vợ có con nhỏ nhờ trông con. Trả tiền, bà không nhận vì tự coi mình không phải người ở. Ông đành xin cho mở tại nhà cửa hàng nhỏ bán sách để bà có đồng vào đồng ra. Lại tình cờ gặp một cán bộ tòa án là em họ mê sách, mới biết đường mà ra gặp mẹ tôi rồi sống với gia đình tôi từ đó. Bà chỉ chờ ngày đất nước thống nhất. Đã 18 năm qua rồi. Cô vẫn chung sống dưới mái nhà ấm cúng nhưng thiếu thốn của gia đình tôi, chia nhau những bữa ăn đạm bạc. Chỉ cần có nước trà loại xoàng uống trong cốc lớn, thỉnh thoảng lại được tôi mua cho bao Trường Sơn bao bạc để phì phèo hút như mấy bà già Huế xưa là bà vui rồi. Nằm là ngủ ngay. Nhưng nghe tiếng soong nồi va chạm, biết là mẹ tôi đã dậy, cô bật dậy vội vàng ra ngay bếp. Em không thể dậy sau chị dâu. Dù em chồng lớn tuổi hơn chị dâu.

Về đến cơ quan thì anh Thép Mới gọi giật tôi lại. Anh bảo vừa được giao viết bài kỷ niệm ngày thành lập Đảng năm 1975. Đã gặp được một vài nhà cách mạng lão thành nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, nên viết như thế nào, anh bảo tôi tìm cho anh tư liệu về thời dựng Đảng, tức các năm 1929-1930 để anh hình dung được không khí xã hội thời ấy. Tôi hỏi tìm ở đâu, anh bảo mày cứ ra bib (nói tắt của tiếng Pháp bibliothèque) Tôi xin giấy giới thiệu cơ quan đưa anh ký rồi buổi chiều ra ngay Thư viện Trung ương, xin cấp thẻ nghiên cứu đặc biệt, xin cả thẻ đọc sách tiếng Pháp. Kỳ vào thư viện này càng cần học nhiều tiếng Pháp hơn vì hầu hết tài liệu mình cần đều bằng tiếng Pháp. Vì vậy tối nào trước khi ngủ cũng học tiếng Pháp. Lại lâm râm đau dạ dày.

The Thu Vien va Nghien Cuu.jpg

Thứ ba ngày 7/3 vừa nghe tin ta thắng lớn ở Phước Long, thu hồi tỉnh lỵ sau 25 ngày chiến đấu, bảy ngày vây hãm và 24 giờ pháo kích xung kích. Nghe nói có cả một tiểu đoàn xe tăng. Không biết vì sao lâu nay mình cứ nghĩ là Đào Văn Thùy có mặt trong trận mở màn này. Suốt ngày rét và mưa lâm râm mình vẫn đi thư viện, lục tìm các báo Đông Pháp, Thực Nghiệp Dân báo, Phụ nữ Tân Văn, Ngọ báo…tìm hiểu những năm tháng dân tộc ta quằn quại dưới gót giày đế quốc Pháp trước ngày có Đảng. Suốt mấy hôm nay, mình ngày hai buổi đến thư viện lục các tạp chí, báo cũ, kể cả những cuốn rất lạ như Niên lịch thông thư mỗi năm ra một quyển, ghi rõ từng ngày xấu tốt ra sao nên làm gì, đi hướng nào mới tốt. Đọc báo hằng ngày thì đọc kỹ các tin vắn, đọc cả các quảng cáo, cố gắng hiểu cho được xã hội nước ta những năm 1928 đến 1931. Ngoài ra phải tra cứu cả bộ từ điển Larousse lớn chất đầy một tủ có đến mấy chục tập lớn to dầy. Mỗi tập là một chữ. Xem cả sách kỷ yếu của sở mật thám Pháp, hồ sơ nhà tù Hỏa Lò Hà Nội. Tối tối lại đến kể cho anh Thép Mới nghe, cùng anh phân tích ý nghĩa các tài liệu thu thập được, nghe anh góp ý phương hướng tìm tòi mới.

Bấy giờ cơ quan dành cho anh một cái buồng bé xíu độ 9 mét vuông trên tầng hai khu hành chính, hoàn toàn yên tĩnh. Ăn, ngủ cũng tại buồng ấy luôn.

Trong khi ấy, anh vẫn bị cô vợ bé nhỏ truy lùng. Cả cơ quan giúp anh trốn để làm việc. Có tối chị ta đến cơ quan, vừa dựng xe đạp ở cổng đã có người báo cho anh biết để sẵn sàng trốn. Lái xe Trịnh Văn Bân được đặc phái làm phi vụ quen thuộc này. Anh Thép Mới kéo tôi lên xe, Bân lái ngay ra cổng, mở đèn pha sáng rực chiếu vào mắt chị ta, thế là vọt về nhà anh Nguyễn Tự ở Trần Hưng Đạo. Nghe báo yên, chúng tôi mới về làm việc tiếp.

Anh nói cho tôi biết ý đồ sáng tác Một giai cấp tiến bước soi hồn nước. Rồi theo chỗ tư liệu mình cung cấp và gợi ý, anh quyết định đưa thêm vào mấy nhân vật mà chắc chắn sẽ làm nhiều người ngạc nhiên, do đó càng làm nổi bật vai trò của những người lập Đảng và cái lớn cao của sự kiện Đảng ra đời. Nào là Phan Bội Châu, Bùi Quang Chiêu, chị em cô giáo Giang và anh em Nguyễn Thái Học. Bao giờ mình nói anh cũng chăm chú nghe, thỉnh thoảng gợi ý một câu rồi lại nói: Thế là mày làm cho tao thấy được cái chiều dầy của sự kiện rồi. Ba cái cha nghiên cứu lịch sử Đảng chỉ làm ra những cái khô khan đơn điệu, không làm ai xúc động. Phải biết ý nghĩa của các sự kiện mới làm bật lên được bản chất sự kiện. Phải biết tìm tòi, có con mắt của nhà báo mới được. Một sự kiện lớn lao đến như thế mà làm như chuyện bình thường… Anh có vẻ hài lòng về việc mình làm. Thật không ngờ. Mình thì đang lo sợ bị ngợp trong tài liệu, lo để sót mất cái chủ yếu…

De Tang sach THoi Dung dang cua Thep Moi

Có hôm làm việc xong, về thì cổng cơ quan đã khóa: 23:30. Một lần có người bạn anh cũng cùng ngồi nghe mình nói, lúc về, anh ta bảo: Ông có một trí nhớ thật tuyệt. Nói liền gần bốn giờ đồng hồ, lại rất nhiều chi tiết, số liệu. Tôi thèm quá… Trong khi đó, mình lại đang khổ vì cảm thấy bất lực, không sao nhớ nổi những cái cần nhớ. Đầu nhức, người như phát sốt, có đêm mất ngủ. Những sự kiện khiến mình xúc động sâu xa. Cả một lớp người trẻ trước sự đàn áp tàn bạo của kẻ thù, trong một xã hội rối ren. Ngô Gia Tự, Nguyễn Đức Cảnh sẽ là những hình ảnh sáng ngời, nổi bật nhất.

Trong những ngày này, mình cố gắng phát hiện cho ra cái sáng tạo kiểu Thép Mới trong cách viết báo, viết văn. Đó là công việc chính của mình, vì có lẽ chỉ có mình mới biết được thực chất việc sáng tạo này mà thôi. Lịch sử đã trao cho mình sứ mệnh mà Eckermann đã làm khi giúp việc cho thi hào Gớt.

Sau mấy ngày đi thư viện lục tìm tư liệu, tối thứ năm 16/1 mình đến nhà cụ Nguyễn Văn Hoan (số 5 đường Dã Tượng) nhà lãnh đạo Đảng từng bị cầm tù hoạt động từ những năm 1928-1929. Một cụ già nhỏ nhắn trắng trẻo, nói năng nhỏ nhẹ. Ngay gần cửa vào phòng khách nhỏ treo bức ảnh đen trắng một khuôn mặt trai trẻ cổ bị đóng đai sắt vào cột gỗ. Nhìn kỹ cặp mắt sáng của người thanh niên dễ nhận ra đấy là chân dung cụ Hoan thời trẻ. Cụ nhớ rất rõ, kể cả những chi tiết nhỏ như hôm đó người ấy mặc áo gì, thời tiết thế nào. Mà toàn là những chuyện từ những năm 1928-1929. Cụ giúp cho anh Thép Mới những tư liệu rất quí, dựng lên được chân dung những người xưa như thật. Mình cố gắng nghe ghi lại những chi tiết đó, tăng thêm độ tin cậy cho những chuyện kể cách mạng thuở ban đầu.

Những việc nghiên cứu sách báo ở thư viện và gặp gỡ nhân chứng như thế này mình học tập được rất nhiều điều. Tối, lại đến anh Thép Mới cùng làm việc cho đến khuya. Kể lại cho anh nghe những gì mới tìm được trong ngày, chỉnh lý tư liệu đã thu thập, đọc lại những phần anh đã viết và kiến nghị sửa chữa. Một sáng, sau khi nghe báo cáo, anh nói: Xem ra đây phải là một tác phẩm lớn… Một lần khác anh lại nói: Một cuốn sách hẳn hoi, ít nhất cũng ba trăm trang… Bài anh viết mở đầu Xốc tới 3/2 và từ ngày 3/2 xốc tới mình nhận xét là hoa mỹ quá, không hợp, anh đã bỏ đi viết lại bài khác giản dị, chân chất hơn, thậm chí mộc. Theo anh, đó chính là cái giọng điệu chung cần có cho một tác phẩm như thế này…

Tối 17/1, Đỗ Đình Hưng công nhân bốc xếp đến chơi, cứ tha thiết khuyên mình nên chú ý hơn đến chuyện vợ con. Chú nói nên chọn người tốt, nhất là người nào họ yêu anh thầm kín, thế mới tốt anh ạ. Tôi biết chú rút kinh nghiệm bản thân từ việc lấy cô băng chuyền Tuệ. Ngắm Đỗ Đình Hưng, tôi lại nhớ tốp ca nam Đội Bóng ngày nào. Hồi ấy tôi còn phụ trách văn hóa quần chúng ở Cảng Hà Nội. Một buổi biểu diễn ở sân trước khu văn phòng, khi chương trình đang tiếp diễn thì Hưng gặp tôi, mặt đỏ hồng nói anh cho đội bóng chúng em hát một bài đi. Tôi hỏi chuẩn bị kỹ chưa. Hưng nói hôm nào trước và sau khi tập đá bóng tụi em đều hát nên thuộc lắm, biểu diễn cũng rất điệu nghệ. Thế là sau khi Trần Thị Phúc giới thiệu tốp ca nam Đội bóng Cảng sẽ diễn một tiết mục đặc biệt thì mười một chàng trai mạnh khỏe chạy ra hát hùng hồn bài Không cho chúng nó thoát, kết thúc bằng động tác đồng loạt giơ cao tay phải chỉ lên trời rồi lễ độ cúi chào người xem giữa tiếng hoan hô vang dậy. Trong đội, cao nhất mà cũng to nhất là hai anh em con chủ Quán bia Mụ Béo nổi tiếng gần Nhà Thủy Tạ. Sau này về ban văn hóa văn nghệ báo Nhân Dân, một hôm tôi lên phòng thư ký đưa bài của ban, tò mò ra xem anh em đang lên ma két số báo hôm sau, chợt thấy trên bàn có ảnh hai anh em nhà đó, cả Chính và Nhân.Xem tin, thì ra đó là ảnh minh hoạ về chuyện tai nạn giao thông không liên quan đến hai anh em mà là một vụ khác. Tôi nghĩ các em đã bị xử phạt, cũng chẳng cần bêu riếu làm gì, tội nghiệp hai ca sĩ trong Đội Bóng năm xưa, bèn thủ ngay hai cái ảnh. Đúng là tôi với Cảng dẫu lìa xa vẫn vương tơ lòng.

Nhớ thời dựng Đảng – Xốc tới ngày 3/2 cho đến cuối tháng 1/1975 vẫ thu hút người đọc. Thep Moi chan dung 2.pngDư luận trong cơ quan – vốn toàn là kiêu binh- xôn xao. Không ai dửng dưng trước việc làm có tầm vóc rộng lớn mà cả cơ quan đều biết chỉ có hai người làm ra tức là chưa đến 1% số người trong cơ quan, mỗi ngày chiếm gần nửa trang báo. Anh Thép Mới vui lắm kể là có người gặp anh nói: Viết thế này thì ông Thép Mới phải ngồi trên cả một núi sách báo. Khối lượng tư liệu đa dạng đã khiến nhiều người khâm phục. Còn anh Thép Mới thì nói là nhân dịp viết này, tao với mày mới hiểu ra nhiều điều, tìm ra cái lô gích của lịch sử. 29, 30 đã như thế này thì đến năm 45 nó thua là phải lắm rồi.

Anh bàn với mình cách viết từng bài, hỏi kỹ các sự kiện, chăm chú nghe mình báo cáo và gợi ý căn cứ vào những nghiên cứu riêng của mình, viết rồi đọc cho mình nghe, thậm chí viết xong, đưa bút bắt mình đọc và sửa. Tóm lại có vẻ là một kíp làm việc rất ăn ý. Anh hào hứng làm việc, vẻ hài lòng… Mỗi lần mình gõ cửa căn phòng nhỏ trên gác hai, anh vội mở ra, vui vẻ hỏi: Có gì mới không mày. Rồi hoặc anh đọc bài mới viết, hoặc nói về phản ứng của người đọc, hay trình bày dự định viết trong phần tới. Nhiều khi mình vừa phải chuẩn bị tư liệu cho phần tới, vừa trả lời ngay những điều anh hỏi để viết luôn vào bài. Căng thẳng mà vui vẻ. Một hôm anh nói: Được làm việc là một hạnh phúc lớn phải không mày? Làm việc thật là thú. Chính ở anh, mình thấy hội đủ hai đức tính nổi bật nhất của Lép Tônxtôi: Hăng say làm việc và chân thành mộc mạc. Có hôm mình đọc thư bạn đọc gửi đến, một số nhà cách mạng lão thành hỏi ông Thép Mới bao nhiêu tuổi mà nhớ được thời dựng Đảng… Anh nghe rồi cười thế mà tao không nghĩ ra. Từ đó đổi thành Thời dựng Đảng như tên sách in năm 1984.

Một chiều làm việc xong, anh bảo đi theo anh. Hai anh em tản bộ ven bờ Hồ Gươm, rẽ vào phố Tràng Tiền. Đến cửa hàng BODEGA tiệm ăn Tây nổi tiếng Hà Nội, anh hỏi mày có hay đến đây không? Phố Tràng Tiền thì em hay đến lắm. Đầu tiên là vào nhà sách ngoại văn xem có sách gì mới không, sau đó đi suốt phố đến nhà sách to nhất Hà Nội là tìm ngay vào khu bán sách cũ gặp ông Thuật chủ tiệm BOOKSTORE đường hàng Khay ngày xưa nay vào làm nhân viên mua bán sách cũ ở đây. Cửa hàng ăn này em biết đã lâu nhưng chỉ đi qua, chưa khi nào vào. Anh gọi món điểm tâm. Mỗi người một đĩa giăm bông hấp rưới nước sốt và một bánh mì. Uống si rô lựu đỏ. Ăn xong thả bộ đi về phía phố Huế. Anh bảo hôm nay Đào Hồng Cẩm cho hai vé xem vở mới của nó. Còn dặn xem xong phải góp ý đấy. Đến trước rạp Đại Nam sáng đèn thấy còn sớm, anh hỏi mày thích ăn ngô nướng không. Rồi hai anh em sang hè đường đối diện, anh ngồi xổm nói với bà cụ bán ngô bà cho con chọn mấy bắp ngô nhé. Rồi chúng tôi chăm chú xem bà già khéo léo nướng hai bắp ngô nếp rõ là ngon. Mùa rét, mặc áo bông mà ăn ngô nướng thật là thú. Chuông reo mấy đợt, đèn tắt hai anh em mới vào rạp. Vừa xem anh vừa xuýt xoa: Nó viết được quá, đề tài cách mạng mà viết được như thế này là giỏi quá rồi.

Đến chiều thứ bảy 11/2/1975, đợt I công việc của anh Thép Mới và mình tạm kết thúc. Bài Tết 1930 anh viết đăng số báo Tết đã xong. Hai anh em ngồi uống nước chè đường anh pha, cùng rút kinh nghiệm. Ông Trường Chinh đã gặp anh, góp cho một số ý kiến, cho thêm tư liệu, khuyến khích viết tiếp. Ông còn nói đùa đang lúc người ta xì xào tôi ngả theo Tàu, anh lại viết tôi gảy đàn Tàu trong buổi ca nhạc từ thiện giúp đồng bào bị bão năm Thìn. Sáng hôm trước, anh Hoàng Tùng cũng nói là nên làm tiếp, kéo dài vài tháng. Cụ Nguyễn Văn Hoan thì muốn cứ viết cho đến 1945. Bạn đọc hoan nghênh. Anh Thép Mới sẵn sàng lao vào làm việc quên mình, chuyên tâm sáng tạo… Chính trong thời gian đời tư gặp nhiều đau khổ, rắc rối, cứ làm việc là anh quên hết, cất lên tiếng ca ngợi cách mạng, ca ngợi con người Việt Nam. Anh giàu trí tuệ, nhưng cái lớn nhất ở anh là tấm lòng, tấm lòng hoàn toàn hiếng dâng cho Tổ quốc, nhân dân.

Anh khuyến khích mình rất nhiều, khen là đã đóng góp tích cực vào các bài anh viết, coi như là đã khẳng định được vai trò bằng chính những việc đã làm, những năm tháng đã sống. Được làm việc với anh mình thấy thật hạnh phúc, do đó càng thấy thêm nhiều trách nhiệm, muốn nâng cao trình độ mọi mặt hơn nữa để có thể làm việc được nhiều hơn, cống hiến nhiều hơn. Dù là vô danh. Người ngoài không ai biết. Gần như mình không muốn nghĩ đến điều Đỗ Đình Hưng nhắc, không muốn nghĩ đến hạnh phúc riêng, hạnh phúc lứa đôi. Mặc dù nhiều người nhắc tha thiết. Chẳng gì còn 20 ngày nữa là mình đã bắt đầu tuổi 35 rồi. May là người nhà không ai nhắc chuyện ấy, có lẽ vì quá biết tính mình. Mình nhiều bạn gái, nhưng chẳng có ai là người yêu. Cô thì cùng ham triết học, văn học, cô lại cùng ham toán học… Tất nhiên trừ Rosa, cô thanh niên xung phong thương binh nặng, mối tình đầu trong sáng bị vùi dập tàn bạo  năm 1972.

Còn mấy ngày nữa là Tết rồi, một ý nghĩ như vậy có ảm đạm quá chăng trước thềm xuân? Thật bụng, mình thây khó tìm được người hiểu mình để làm bạn đời. Thà cứ sống một mình suốt đời, vui cái vui chung của thiên hạ lại hơn. Mình chỉ sợ không được sống, làm việc và học tập như mình mong muốn.

Tết năm nay, không thể lên Yên Bái thăm bà và cô được, mình chẳng thiết gì Tết. Mình chưa hề bao giờ vui sướng khi kiếm được cái gì cho bản thân. Khi đi xem pháo hoa, cũng chỉ chú ý ngắm nhìn khuôn mặt rạng rỡ vui sướng của những người đi xem mà ít nhìn lên ngắm chính những bông pháo hoa đang rực rỡ trên nền trời. Như anh Đào Anh Kha từng nhận xét: có cách nhìn rất khác. Có lẽ số khổ là ở đó. Luôn nhìn khác người thường.

*

*     *

Từ ngày 3/3 có lệnh bắt đầu làm việc thông tầm ở khu vực hành chính các cơ quan trung ương từ 8:00 đến 16:30.

Được nghỉ sớm, trong túi lại có sẵn mấy cái vé xem phim ở cơ quan, cho nên dù mưa nhỏ, tôi vẫn đến nhà cô bạn. Linh cảm là không gặp vì cô đã đi mà vẫn cứ đến. Quả nhiên chỉ gặp cô Huệ sống cùng phòng và con cô là cháu Hạnh Nguyên đang ốm. Cô bạn đã đi B từ cuối tháng 2 ngày 27, 28 gì đó. Vội quá, không kịp báo ai cả, chỉ kịp về Thanh Hóa hai hôm, để lại cái xe đạp cho chú em con bà dì dùng. Từ ngày mẹ mất, cô bạn vẫn sống với bà dì, coi như mẹ, đúng là sểnh mẹ bú dì. Tất nhiên cũng gặp cô em dạy học trong đó. Nói chuyện một lát rồi mình trông con cho Huệ rửa soong nồi bát đĩa còn bày cả ra sàn.

Được ngồi một mình, tôi ngắm bốn con cá đất nung quây quanh cái khánh hai mặt có chữ Phúc. Hôm mồng một Tết mình và cô bạn cùng ngắm, cô rung cái vòng nêu cho chúng va vào nhau kêu lanh canh, nay chỉ còn ba con, một con đã vỡ. Mình đung đưa cái khánh, tiếng lanh canh ngày nào lại ngân lên, nhưng rời rạc, tẻ nhạt sao đó. Chắc là trước khi đi cô bạn cũng chẳng vui gì. Mình không tin là bận đến nỗi không thể nói một lời từ biệt. Có lẽ cô ngại trong phút từ biệt sẽ không thể nói được lời muốn nói. Thà không gặp mà hơn…

Cả ngày hôm nay, 5/3 xem lại xong dòng cuối cùng bản đánh máy Chú thích và phụ lục làm cho tập Thời dựng Đảng của anh Thép Mới, mình mới thấy là đã dỡ được gánh nặng suốt hai tháng nay. Từ ngày giúp anh viết loạt bài này mình đã huy động toàn bộ trí óc, lòng dạ và sức lực để hoàn thành cho thật tốt công việc trọng đại anh đã tin cậy giao cho. Cố gắng tránh hết mọi sơ suất, bằng mọi cách góp phần nâng cao chất lượng tác phẩm, kể cả phần chính văn lẫn phần chú thích và phụ lục. Chính qua quá trình làm việc miệt mài này bản thân đã học tập được rất nhiều, trở thành người cộng tác đắc lực của anh, phần nào học được tầm nhìn tầm nghĩ cách viết của anh.

Chỉ có điều đáng ngại là: Mắt kém đi rõ rệt. Ngay viết nhật ký cũng nhìn không rõ chữ mình viết nữa.

Nhưng mình vẫn sẵn sàng nhận nhiệm vụ mới.

(Còn nữa)

Ngày 7/8/2019

P.T.

 

Lưu Công Nhân ở Thác Bà

Filed under: Chuyện một người cháu ngoại — phamquynh @ 10:12 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 2 tháng 8 năm 2019.

Chuyện một người cháu ngoại – Phụ lục

LƯU CÔNG NHÂN Ở THÁC BÀ

Phạm Tôn

Cô Vũ Thị Bình tôi rõ là không ưa gì anh Lưu Công Nhân. Cô là giáo viên trường tiểu học mở ở hợp tác xã Minh Bảo. Cô kể một hôm anh ta đến nhà, cúi khom người mới không chạm quang cửa, mặc áo quần bảo hộ lao động bạc phếch. Thấy vách nhà treo nhiều ảnh, anh ta nhìn rồi ngạc nhiên thốt lên Phạm Tuyên đây này. Cô tôi tự hào, anh tôi đó anh gọi mẹ tôi là dì ruột. Anh ta hỏi thế thằng Tuyên nó có hay lên thăm cụ nhà không. Cô tôi thấy hỗn hào quá, mà cũng chẳng biết trả lời làm sao, càng giận…

Tôi hay lên Thác Bà, cũng thường lê la các nhà quanh vùng hỏi chuyện biết được cái gì hay cái ấy. Thường đến các nhà giáo viên, vì họ có học lại gần dân biết nhiều chuyện. Hôm đến nhà một giáo viên cấp hai ở xã thì gặp anh Lưu Công Nhân. Cùng nhau ra bờ sông Chảy, chỗ dưới đập Thác Bà. Nhà bà tôi trước ở khu vực nay là lòng hồ, chỗ gần đầu con đập. Nay ngập trong nước rồi, chỉ còn thấy ngọn cây mít cao ló lên. Anh giới thiệu anh giáo viên miền núi này là người Việt Nam bỏ tiền túi ra mua tranh của tôi. Tôi chỉ tính tiền toan và sơn dầu, lấy có 50 đồng mà đến nay mới trả có một phần 10, không biết bao giờ mới xong đây. Anh giáo viên cười; anh tính lương giáo viên thì thấp tôi lại có ba con… Anh Nhân cắt ngay lời, anh chỉ kể khổ vì có ba con, sao anh không nói cho ông ấy biết khi cùng vợ tạo ra ba đứa con ấy anh đã sướng đến như thế nào…

Tháng 7/1973, tôi lại lên Thác Bà, đưa mẹ tôi lên dự ngày giỗ ông sinh ra cô Bình. Trong khi xếp hàng mua vé ô tô lên Thác Bà, tình cờ gặp anh Lưu Công Nhân, một tay xách cái túi du lịch xanh hỏng khóa rút, miệng cứ há toác ra, một tay xách cái túi lưới, lòng thòng mấy giây vạn niên thanh và mấy nhành phong lan. Anh bảo tôi ra ngồi với mẹ, để anh xếp hàng cho. Anh hẹn lần này gặp nhau phải nói với nhau nhiều chuyện, còn phải đưa ông đến thăm xưởng họa của tôi, ở với tôi hẳn một ngày để tôi mời ông xem tranh, đọc sách. Rồi cùng lên xe, nhưng ngồi khác ghế khá xa, xe lại đông khách nên chẳng nói với nhau câu nào. Đến Thác Bà chưa tới bến có rừng cây long não thơm phưng phức, anh xin xuống trước cho tiện bến đò sang ngang, còn hẹn sẽ đến nhà mời đến nhà chơi.

Mình lên Thác Bà ở đã ngót một tuần mà vẫn chưa thấy anh đến. Nhà anh khá xa nơi mình ở. Hỏi thì người anh em họ với anh ở gần nhà lại nói là anh thường đi vắng, có khi cả tuần, nên cũng chẳng nghĩ đến chuyện tìm đến nhà anh. Cho đến tận hôm 18/7, hai mẹ con chuẩn bị ra về thì anh mới tạt qua nhà vào chơi. Anh dẫn thằng bé con ông anh sang bệnh xá để khám cái tai, đã một tuần nay không rõ vì sao nó đâm ra điếc đặc. Bố nó mải làm cỏ cho lúa quá quên cả cái tai điếc của ông con. Trò chuyện một lát, mình cùng anh sang sông đưa thằng bé vào viện, rồi vào phòng kỹ thuật công trường thủy điện Thác Bà tìm một bạn của anh là Lý Trọng, kỹ sư 35 tuổi để anh này dẫn ra đập thủy điện. Nói chuyện vớ vẩn một lát, anh Nhân hỏi mình: Thế nào, đi xem công trường hay không nào… Tôi thì chẳng thú gì lắm… Ông Trọng lại càng chán quá rồi…

Mình buộc lòng phải nói thật: Tất nhiên là lên đây là muốn đi xem rồi. Song đi mà anh thì không thích, anh đây lại chán quá rồi thì có lẽ cũng chẳng nên đi làm gì…

Anh Nhân cười xòa. Thôi, thế thì đi. Ông này đi với tôi thì chẳng bao giờ là không vui đâu. Ta đi thôi!

Thế là cửa phòng kỹ thuật đóng lại, khóa hẳn hoi và ba chúng mình thả bộ đi thăm công trường dưới trời nắng gắt. Vừa đi vừa trò chuyện rất vui. Đến bên đập, cạnh thác nước trắng xóa chảy từ trên cao ào ào đổ xuống, anh Nhân chỉ mảng tường bê tông lớn phía bên kia thác nước nói: Nếu như tôi mà là một họa sĩ hiện thực xã hội chủ nghĩa thì tôi sẽ vẽ ở đây một bức tranh lớn. Còn những dãy núi kia và trời xanh biếc thế này thì cứ để nguyên mà làm nền… Đẹp phải biết nhá… Tiếc là tôi lại không phải là họa sĩ hiện thực xã hội chủ nghĩa… Và anh cười thoải mái, có chút ngạo mạn.

Đi qua hết những dãy cầu thang dài, luồn qua những mảng tưởng hư hại trần sụp đổ do bom Mỹ, anh nói với anh Lý Trọng: Thật tôi không ngờ là các ông khôi phục lại nhanh chóng đến như thế này. Thấy các ông làm, tôi càng thêm tin tưởng, tôi học được một bài học tin tưởng… Anh Lý Trọng cười: Thì chính tôi cũng vẫn nhớ cái khẩu hiệu ông ghi ở trên xà nhà CAN ĐẢM, HY VỌNG. Anh Nhân nói lảng ngay sang chuyện khác.

Thăm đập xong, hai chúng mình về nhà bà tôi ăn cơm do mẹ nấu. Đúng 12:30 trời vẫn nắng gắt, cùng về nhà anh. Đường đất đỏ. Trên đường đi anh luôn mồm ca ngợi phong cảnh ở đây là đẹp, nếu không đẹp đến thế này thì tôi vào đây sống làm gì. Chỗ nào cũng là tranh. Gần đến con suối, anh chỉ vào một xóm nhỏ. Đây, mình sinh hoạt chi bộ Đảng ở đây đây. Nhưng mấy năm rồi mình có đi họp lần nào đâu…

Luu Cong Nhan 2.jpg

Tôi nhắc chuyện anh Nguyễn Hữu Chỉnh ở ban quốc tế báo Nhân Dân kể là đi Pháp anh có đến nhà Picasso, không vào được, vì Picasso không có liên hệ gì với địa phương cả. Xem ra thì Đảng Pháp níu Picasso, chứ không phải là Picasso níu Đảng. Anh Nhân cười: Mình thì khác Picasso. Mình không níu Đảng mà Đảng cũng chẳng níu mình. Mình sống ở đây như một người nước ngoài vậy…

Đến nhà, anh đưa ngay tôi xuống nhà ngang chào bà chị dâu đã ngoài 60 cho nó phải phép, rồi cởi ngay bộ quần áo bảo hộ lao động ra, mặc quần soóc, cởi trần đi guốc mộc ra giếng tắm. Xong anh đưa tôi lên nhà đọc sách của anh. Một lát anh bưng thau nước và đem cho mình một cái khăn để rửa mặt, tay rồi đi về phía xưởng vẽ. Nhà toàn cột gỗ xoan không ngâm trắng nhẵn, có đôi chỗ nứt. Lưng nhà thưng nứa đan liếp kín, quay về phía xưởng vẽ. Cửa vào trông ra vườn, lệch sang một bên. Một đầu nhà nối với nửa mặt nhà có cửa sổ dài suốt, song cửa bằng gỗ, cao hơn một mét. Phía đầu nhà đối diện có một cửa sổ con, nhưng không mở, ngoài có chắn liếp nứa. Mái lợp lá gồi. Xung quanh nhà là hàng hiên. Nhà thoáng và thanh nhã. Xung quanh nhà cỏ mọc um tùm xen lẫn mấy cây chuối, dâm bụt, mẫu đơn… Đến đấy mình mới thấy là đã phạm một sai lầm rất lớn: quên mang giấy bút là hai thứ thông thường khi nào cũng mang theo. Nhà này lại có rất nhiều thứ cần ghi lại. Đành vào nhà tìm được một lọ còn chút mực tím cặn, bèn lấy cái que con, chấm mực ấy ghi vào mảnh báo cũ những dòng sau. Ở ngay quang cửa ra vào có hàng chữ nho viết ngay vào gỗ một câu thơ Đường: NHẤT PHIẾN BĂNG TÂM TẠI NGỌC HỒ (tạm dịch: một tấm lòng trong sáng như băng trong bình ngọc). Hai băng giấy nhỏ dán dọc cánh cửa phải, cũng hai câu thơ chữ nho; mặt trong cửa trái lại hai băng khác cũng viết hai câu thơ chữ nho, đều là thơ Đỗ Phủ. Khép hai cánh cửa lại, mặt trong có bốn chữ lớn viết bằng bút chì đỏ CHÍ NHÂN TÂM CHÍNH.

Vào đến trong nhà, nhìn lên quang cửa lại thấy Dans l’art, ce qui gagne perdra (Sartre) (tạm dịch: trong nghệ thuật, ai được sẽ mất) dưới có chữ ký của anh Nhân, nhưng lại có dấu xóa bằng vôi hoặc phấn trắng, trên chỗ xóa thấy ghi bằng chỉ đỏ Lưu Công Nhân3-1971. Nhà có hai gian, phần xà gian thứ nhất viết bốn chữ đen CAN ĐẢM HY VỌNG 1971, phần kia viết CẦN KIỆM LIÊM CHÍNH.

Mình đang ngắm nghía và lúi húi ghi thì anh đến gần, đưa cho cuốn III bộ Chuyện làng nho rồi bảo ra giếng tắm, nghỉ ngơi sau đó mới lên xem tranh vì xem tranh thì phải thoải mái mới được. Tắm xong, anh mang cà phê đến nhà đọc sách pha bằng cái bình pha cà phê phun của Hung ga ri. Anh mời uống cà phê, hút thuốc, nói chuyện một lát. Biết là mình đọc cả bộ Chuyện làng nho rồi, anh lại về xưởng, đem cho một tập thơ Đường. Anh nói: Ở đây mà đọc thơ Đường nó có một cái thú vị riêng ông ạ… Anh về lại xưởng. Mình nằm trên giường con đọc tập thơ, cảm thấy đúng như lời anh nói. Đầu tập thơ có một trang trống. Anh Nhân viết mấy dòng chữ to, có lẽ bằng que nhúng vào mực xanh: Tôi có rất nhiều bạn. Đó là các thi sĩ đời Đường (14/4/72).

Tranh luu cong nhan.png

Căn nhà nhỏ cũng mang một tâm sự ấy… Kề ngay cửa vào là một giá áo mũ tự làm, chân là đầu cây gỗ, trên cắm cành cây, một quả bầu khô chụp lên đầu cành cây, cuống quả bầu cong lại làm chỗ treo mũ. Cái giường cá nhân kiểu thường thấy ở tập thể cơ quan kê ngay cạnh đó. Còn gian bên cạnh thì góc nhà kê một tấm ván chéo làm bàn kề ngay song cửa. Ghế là một cái đõ ong to làm bằng gốc cây đục rỗng, trên để một miếng cói đan tròn nhiều màu. Mặt bàn nhỏ, chỉ đặt một cái đáy  vại nhỏ vỡ dùng đựng bút, chìa khóa… Phía góc kia là một ghế đệm có chỗ dựa cao êm tự làm. Đối diện lại một ghế vải gấp được, để cạnh khúc gỗ thấp dùng làm chỗ gác chân khi ngồi ghế gấp. Giữa hai ghế là một bàn nhỏ thấp làm bằng một thớt gỗ tròn. Cạnh bàn là một tảng đá to trên đặt một mai rùa nhỏ, một vỏ ốc. Giáp vách nứa là một chĩnh sành đầy đất trồng cành đại to lơ thơ vài ba chiếc lá. Miệng chĩnh có chiếc lá khô, một tượng nhỏ tiều phu loại thường đặt ở non bộ. Phần vách nứa gian này chỉ treo tấm gỗ to bằng hai bàn tay có vân rất đẹp, làm thành hình chiếc lá. Phần kia phía có giường lại treo một chiếc lá thật có dính tổ ong nhỏ. Cuối giường lại là một cành cây dựng đứng treo một cái lồng con không có chim. Như để tăng thêm không khí cổ kính cho căn nhà, anh đặt một giá nến có cây nến trắng thắp dở ở cạnh bàn nước và hòn đá… Thanh ngang giữa các song cửa gỗ chi chít những chữ. Đọc thì thấy toàn là tên các danh hoạ bắt đầu bằng Tô Ngọc Vân và kết thúc bằng Van Gogh. Có cả Picasso lẫn Micheal Ange, Matisse và Raphael… Có lẽ đó là những người anh tôn làm thầy. Tiếp sau tên Van Gogh là ba chữ màu đen: LUXE-CALME – VOLUPTÉ (Tạm dịch: xa hoa – tĩnh lặng – thú vị) và bốn chữ đỏ: Độc Lập Tự Do

Mình nằm đọc thơ Đường và tự nhiên muốn đọc Vương Duy. Những bài thơ về những người ở ẩn thời xưa. Anh Nhân đến, mang lá chè tươi cho vào ấm đun trên bếp dầu hỏa bằng  đồng, vừa uống trà vừa nói với nhau vài câu về thơ Đường, rồi mời mình lên xem tranh.

Xưởng họa ở cách nhà đọc sách khoảng 15-20 mét, xây gạch lợp ngói do tỉnh ủy Yên Bái xây cho. Dáng nhà cũng xinh. Nhà có một buồng nhỏ đặt bàn viết, sách vở, một cái đi văng nhỏ, thấp. Anh kéo cái ghế con trên đặt tấm thổ cẩm, mời mình ngồi gần mé cửa ra vào và giới thiệu: Đây là chỗ tiếp khách… Tôi lấy mấy bức tranh mới vẽ ông xem. Anh chỉ một bức treo trên tường: Còn đây là vợ. Vợ anh là dược sĩ. Những lần đi nước ngoài chị tìm mua cho anh sách về hội họa. Còn bao nhiêu tiền, chị mua toile (vải để vẽ tranh) và sơn dầu đến hết.

Các tranh anh cho xem đều là tranh trừu tượng. Ngay bức đầu, anh dựng cho mình xem rồi có vẻ hơi lúng túng, anh đứng gần chỗ mình ngắm xem tranh có bị bóng không, xem có dễ không, bàn tay trái cứ khoa khoa như vờn, như xoa một vật gì êm êm, miệng thì lẩm bẩm: Đấy đấy…thế thế biết nói với ông thế nào nhỉ… Tôi đặt tên bức tranh này là Bản Concerto con nhái như thế…thế… Quả thật  ở góc phải có một con nhái xanh, đầu đội một vành hào quang như các thánh vậy. Còn lại toàn là những đám màu vân vân, có chỗ vết sơn bóp ở ống ra còn nguyên vẹn, nổi dầy lên, và khá nhiều vạch ngang dọc, tựa như lấy que mà vạch vào tranh sơn đang ướt làm trơ vải ra. Rồi Bản giao hưởng mùa đông Thác Bà số I, bức tranh mà anh tấm tắc khen là cái này tôi vẽ đẹp lắm, đẹp lắm ông ạ. Giao hưởng hoa mua (tặng vợ) và một bức tranh nữa màu sắc hòa hợp, có chỗ đậm đà đằm thắm, có chỗ trong sáng lóng lánh như nước suối dưới nắng sớm… Rồi Tặng De Bussy cuồn cuộn những đường nét dày vò người xem.

Chín bức cả thảy… Thế là đủ một phòng tranh ở Paris rồi. Tôi mà bày ở đấy thì phải biết là đông người xem… Mấy bức này không làm khung là để mang về Hà Nội. Tôi đã đưa cho hội một catalô 45 tranh. Họ xem không nói gì hết, rồi đưa cho vay một ít tiền… Thật là buồn cười… Trên bàn, anh để rất nhiều sách, chủ yếu là về hội họa. Có Van Gogh, Renoir, Cézane và nhiều nhất là Picasso và các họa sĩ Ý, Hà Lan thuộc trường phái hội họa trừu tượng rồi nói: Tôi ở đây, chỉ làm có một việc là vẽ rồi đem so với các bức tranh này và thường là cảm thấy được lắm, chẳng kém gì, Việt Nam ta được lắm, không sợ thua ai cả.

Nói rồi anh để hai cuốn sách có hai tranh in hai bên và đặt một bức tranh nhỏ do anh vẽ ở giữa vừa ngắm vừa khen đẹp, đẹp lắm. Rồi anh kể có lần Picasso được mời đến xem bố trí phòng tranh Tây Ban Nha ở Le Louvre (Bảo tàng Pháp nổi tiếng thế giới). Khi về nói: Tranh của mình xếp cạnh tranh Vélasquez và (quên) xem được lắm. Çava mieux … (Thế là tốt). Tôi, tôi cũng luôn thấy như thế. Còn đây (anh mở một tập về Picasso ra), lật bài báo Nhân Dân viết về Picasso anh cắt dán vào đó. Picasso chết thì người ta viết như thế này: Nghệ sĩ vĩ đại, v.v… trong khi đó ở ta có thằng nào làm như Picasso, làm hơn Picasso thì lại vùi dập đi, lại phản đối ngay. Cụ Hồ mấy lần bảo học Picasso, ông Trường Chinh cũng mấy lần bảo học Picasso… Hóa ra chỉ là học có một điều là xin vào Đảng mà thôi! Nước mình không có người tài vì nước mình không cần người tài… Anh mở cửa sang buồng bên cạnh, rộng hơn. Đây mới là xưởng họa. Ba bức tranh đang vẽ dở, cái đặt trên sàn, cái để trên giá, cái trừu tượng, cái hiện thực (Cày ruộng, Cô dân quân viết tin chiến thắng, tranh dân gian) một cuộn vải và rất nhiều ống sơn, môt pa lét to bết những màu sơn…

Tạm xong với xưởng họa, hai anh em lại về Chu Nam Sơn (tức là cái nhà đọc sách của anh). Song lần này, không vào nhà mà ngồi uống chè tươi ngay ở vườn. Bàn nước đặt cạnh gốc chuối và cây dâm bụt gồm có một tảng đá to làm bàn và bốn hòn đá làm ghế. Anh cẩn thận ấn sâu một hòn đá xuống đất làm chỗ đặt cái phích nước. Cách độ bốn mét, sau bụi chuối và trước hàng rào vườn lại một tảng đá nữa. Anh bảo đó là nơi thường ngồi một mình ngắm mặt trời lặn… Anh có vẻ đặc biệt yêu thích mặt trời lặn. Trong nhà đọc sách trông qua hàng song rộng ngắm mặt trời lặn cũng rất tuyệt. Anh nói tựa như tâm sự với bản thân: Tôi vẽ mà biết là bây giờ chẳng dùng làm gì, sau này cũng chẳng dùng làm gì…

Mình nhớ đến hai chữ HY VỌNG to, đỏ viết trên tường xưởng vẽ, và mấy chữ trên xà nhà nên gợi ý là chắc anh phải có hy vọng gì vào một ngày mai chứ. Anh cười: Tất nhiên! Nhưng có lẽ phải lâu, lâu lắm… Phải có một sự thay đổi lớn… Ông đã vào phòng tôi, ông thấy, tôi có kế hoạch và làm việc rất cẩn thận… Mặc dù biết có làm cũng bằng vô ích, mình ở đây, mình chết ở đây, rồi chôn ở cái vườn này, chẳng ai cần, chẳng hại gì cho ai…Tranh tôi bán cho nhà nước được độc có một cái, được 1000đ; có cái bán cho một cậu lấy 50 đ mà cho trả dần, đến bây giờ cũng chưa xong. Thành ra tôi đã nghèo lại phải gửi tiết kiệm. Tôi chỉ dám vẽ tranh nhỏ, dùng ít sơn, sợ khi cần vẽ lại hết mất sơn. Đời sống cũng phải rất tiết kiệm, nếu không, không làm được gì cả. Tôi không nghiện một thứ gì. Chè, thuốc lá, rượu, khi cần kích thích tôi chỉ dám dùng một tí thôi. Trong cái đõ ong để bên bàn viết chéo, tôi vẫn có rượu đấy…

Trời đã ngả chiều, tôi xin phép ra về. Anh tiễn và nói: Hôm nay, tôi không làm được gì. Nhưng cậu thì đã xem được cái đập Thác Bà, thế là đạt rồi. Tôi đành nói thật lòng: Còn anh lại phải cái phiền là đưa tranh ra cho một kẻ chẳng biết gì về hội họa xem.

Anh Nhân nói ngay: Cái đó không hề gì… Tranh mình bọn ở Hội có xem cũng chẳng hiểu gì… Mình rất ít khi muốn cho ai xem tranh…

Bà chị dâu anh nhất định không cho tôi về, cố giữ lại ăn cơm với gia đình. Anh cũng bảo ở lại, cơm xong sẽ cùng anh về nhà, nhân thể ghé nhà anh Lý Trọng kỹ sư công trình thủy điện. Mình ở lại lên phòng tiếp khách. Rồi anh Nhân xuống bếp, thái chỉ bó rau cải xanh giúp bà chị dâu nấu bát canh với tôm khô kiểu nhà quê đặc những rau là rau. Còn một mình lại sang nhà đọc sách, xem một tập về Picasso. Anh ghi ở nhiều chỗ Mình bằng tuổi này đã làm được gì đâu!… Ở phòng khách cũng như ở xưởng vẽ anh viết trên một tờ giấy treo trên tường 1976: 45 tuổi, 1991: 60 tuổi.

Danh Thiep luu cong nhan

Ngày nay thì tôi thấy báo chí, đài truyền hình quen gọi tên anh kèm hai từ danh họa: Danh họa Lưu Công Nhân. Rồi mở nhiều phòng tranh trưng bày tranh anh. Độc đáo nhất là triển lãm mới mở gần đây do họa sĩ Lê Thiết Cương tuyển chọn trưng bày ngay giữa Hà Nội các tranh của anh với tên gọi giản dị là Nét.

Không biết những người xem tranh anh và có thể cả người tổ chức triển lãm phòng tranh tuyệt vời này nữa có biết những chuyện tôi vừa kể về một Lưu Công Nhân ở ẩn nơi miền núi xa xôi nằm gai nếm mật, nung nấu quyết tâm mở ra một hướng mới cho nghệ thuật hội họa Việt Nam.

Tháng 8/2019.

P.T.

Phạm Quỳnh năm 1945

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 12:25 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 2 tháng 8 năm 2019.

PHẠM QUỲNH NĂM 1945

Phạm Tôn

Đến hôm nay, thì ngay cả trong nước ta, nhiều người đã biết đến Bản phúc trình (tối mật) đề ngày 8/1/1945 của Khâm sứ Trung Kỳ Haelewyn gửi cho Toàn quyền Đông Pháp Jean Decoux và Tư lệnh Đại tướng Mordant. Nhất là sau khi giáo sư Nguyễn Phước Bửu Tập đã công bố bản dịch tiếng Việt trong Ngày Phạm Quỳnh tổ chức ở California, nước Mỹ tháng 5-1999. Bản dịch như sau:

            “Thêm một lần nữa, Thượng thư Nội vụ (Phạm Quỳnh) lại cực lực phiền trách chúng ta về việc trưng dụng lúa gạo để cung cấp cho Nhật.

            “Phạm Quỳnh lặp lại điệp khúc yêu cầu chúng ta hoàn trả Bắc Kỳ về cho Hoàng Triều như Pháp quốc đã hứa. Tôi đã lưu ý Hoàng đế Bảo Đại về thái độ bướng bỉnh vượt quá thẩm quyền ông ta đòi nới rộng quyền hạn của Viện Cơ Mật. Hiện tôi đang chờ đợi một phản ứng khác bùng nổ từ ông ta nếu như chúng ta không chịu nhận sự bổ nhiệm một Khâm sai Hoàng Triều trên cõi Bắc Kỳ. Chủ quyền bảo hộ của chúng ta lại một lần nữa bị xúc phạm. Phạm Quỳnh đòi hỏi chúng ta trong một thời hạn ngắn nhất, cụ thể nhất, phải hợp thức hoá việc phục hồi chủ quyền của Vương triều trên lãnh thổ Bắc Kỳ và Nam Kỳ. Phạm Quỳnh còn hăm he sẽ thúc đẩy các phong trào chống đối, nổi dậy nếu như chúng ta không đặt vấn đề thương thảo với Hoàng đế Bảo Đại trong những tháng trước mắt về một quy chế mới nhằm cải biến chế độ bảo hộ sang quốc gia liên hiệp như thể chế Commonwealth, mà trong đó những địa vị quan trọng phải nằm trong tay người bản xứ.

            “Những yêu sách của Phạm Quỳnh cứ là thiết lập một nền tự trị toàn diện cho Bắc Kỳ và Trung Kỳ, đồng thời chấm dứt chế độ thuộc địa Nam Kỳ, tiến tới việc hình thành một quốc gia Việt Nam.

            “Tôi xin lưu ý quý ngài về sự kiện này, bề ngoài Phạm Quỳnh tuy nhã nhặn, hoà hoãn, nhưng ông ta là một phần tử bất khả phân trong chủ trương giành độc lập cho Việt Nam và chúng ta đừng mong làm gì với lòng ái quốc chí thành, bất di bất dịch nơi ông ta, dù qua việc chúng ta đã dành cho ông một chức vị tối danh dự đã có.

            “Cho đến hiện thời, ông ta là một đối thủ thận trọng, chừng mực nhưng kiên quyết trước vấn đề bảo hộ của Pháp quốc, do đó Phạm Quỳnh sẽ có thể trở thành kẻ đối địch bất khả quy của chúng ta, nếu như một khi ông ta bị lôi cuốn bởi lời hứa hẹn của Nhật Bản cho một chủ thuyết Đại Đông Á.

            “Tôi xin chờ chỉ thị của quý ngài…”[1]

            Tưởng chẳng còn gì phải bình luận thêm về tấm lòng son của Phạm Quỳnh, một con người nặng lòng với nước.

            Qua nửa năm làm Thượng thư kiêm Ngự tiền văn phòng, chín năm làm Thượng thư Bộ Học và gần ba năm làm Thượng thư Bộ Lại, sau đảo chính Nhật 9/3/1945, Phạm Quỳnh thanh thản từ nhiệm, về sống ẩn dật tại biệt thự Hoa Đường bên bờ con sông nhỏ An Cựu. Tháng 6-1945, trả lời phỏng vấn của nhà báo Nguyễn Vạn An, ông đã bộc bạch: “Tôi đã lỡ lầm mà ra làm quan, vì trước khi dấn thân vào hoạn lộ tôi vẫn tưởng tôi sẽ làm được rất nhiều việc mà trước kia tôi chỉ phụng sự được trong mực đen, giấy trắng.”[2] Và trong bài viết Lão Hoa Đường, Thiếu Hoa Đường cũng vào những ngày ấy, ông tự trách mình: “khờ dại đem mình ra lăn lộn giữa phong trào hỗn độn, trong thời buổi nhá nhem, không biết cái thân “nho quèn” đương nổi sao được thời thế, và ở giữa cái xã hội xu thời mị chúng này, ai còn thiết đến kẻ văn nhân nho sĩ, chỉ biết đem một thái độ ôn hoà nho nhã mà đối với cái cuồng phong bác tạp, hỗn hào.”[3] Ông lặng lẽ chuẩn bị trở lại với hoạt động văn học, dịch và chú giải 51 bài thơ Đỗ Phủ, bắt đầu viết tập Kiến văn cảm tưởng: Hoa Đường tuỳ bút. Và tất nhiên là đọc, đọc rất nhiều sách báo…

            Thấy tình hình trong nước có nhiều biến động mà ông anh rể vẫn bình tĩnh vùi đầu vào văn chương như thế, ông Lê Văn Tốn (còn có tên là Xuân), em vợ Phạm Quỳnh, có gợi ý là: “Trong lúc này, anh nên lánh đi xa một thời gian, sang Lào chẳng hạn, vì nhà vua Lào có vẻ mến mộ anh lắm, để tránh những nguy hiểm có thể xảy ra”. Thì Phạm Quỳnh cười và nói rằng: “Chính lúc này mới càng cần ở trong nước, để còn có cơ giúp nước.” Và ông không đi đâu hết, cứ ở lại, đọc, dịch và viết. Ông đã viết non 50 trang giấy trong một cuốn vở học trò, được khoảng chục bài. Bài cuối cùng còn dang dở là Cô Kiều với tôi, một đề tài ông ấp ủ đã lâu. Trong bài có đoạn: “Năm 1924, lần đầu làm lễ kỉ niệm cụ Tiên Điền, trước hai ngàn người họp ở sân Hội Khai Trí, tôi trịnh trọng tuyên bố một câu: Truyện Kiều còn, tiếng ta còn, tiếng ta còn, nước ta còn, có điều chi nữa mà ngờ… Câu ấy người mình có người không hiểu, có người hiểu lầm.”

(…)

            Ông tự nhận “Đã lỡ lầm mà ra làm quan” vì tưởng “cái thân nho quèn” của mình có thể làm được những việc có ích cho dân cho nước mà trước đây chỉ thể hiện được trên giấy trắng mực đen. Ông “khởi động” bằng việc dịch thơ Đỗ Phủ, nhà thơ lớn Trung Quốc mà ông phục tài và yêu mến vì có phần cùng cảnh ngộ. Trong những ngày hè xứ Huế năm 1945 nóng như đổ lửa, ông cặm cụi dịch thô được 51 bài thơ tâm đắc thì ông gửi ngay vào Hà Tiên cho vợ chồng nhà thơ Đông Hồ Lâm Tấn Phác, bạn thân và người cộng tác cũ của Nam Phong. Sau đó “có đà rồi” ông bắt đầu đọc thật nhiều, nghĩ càng nhiều hơn để bắt tay vào viết những trang sách cuối đời mình. Bấy giờ, ông chuyên viết tạp văn, kiểu tạp văn của Lỗ Tấn. Thật sâu sắc, độc đáo nhưng lại rất ngắn gọn, súc tích, dễ đọc. Ông đặt tên cho bộ sách mới của mình là Hoa Đường tùy bút – Kiến văn, Cảm tưởng. Hoa Đường là tên làng quê ông xưa, những năm cuối này ông thường lấy làm bút danh. Trong bộ sách này, ông muốn dốc hết những gì mình từng thấy, từng nghe trong cuộc đời hơn ba mươi năm chìm nổi và cả những cảm tưởng khi mắt thấy, tai nghe hoặc đọc được, trình bày ra trang giấy để lại cho người đời sau có thêm kinh nghiệm sống. Trên bìa cuốn vở học trò, ông nắn nót ghi tên bộ sách mới, còn cẩn thận ghi thêm chữ số I La Mã; vì đây là cuốn đầu trong bộ sách mới, bộ sách cuối cùng mà ông quyết chắt lọc tinh túy trong cả cuộc đời mình để viết ra, không biết sẽ gồm bao nhiêu cuốn vở như thế này. Phạm Quỳnh còn giống Lỗ Tấn cả ở cách viết. Bản thảo đầu tiên thường cũng là bản thảo cuối cùng, chỉ thêm bớt mấy chữ hoặc chuyển vị trí vài dòng vài chữ mà thôi. Khi đưa đi in mới chép lại cho dễ đọc, khỏi làm khó thợ in. Thế thôi…

Rồi những ngày tháng 8-1945, cả xứ Huế mộng mơ cũng sôi sục lên trong phong trào cách mạng của quần chúng. Nhất là sau 19-8, cách mạng đã thắng lợi lại Hà Nội nghìn năm văn hiến, nơi chôn nhau cắt rốn của ông. Ông hồi hộp theo dõi tình hình qua máy thu thanh và qua những người trong nhà ra ngoài về kể lại những chuyện mắt thấy tai nghe, vừa mừng vừa lo. Mà mừng nhiều hơn. Vì theo ông, dù sao, dưới sự lãnh đạo của Mặt trận Việt Minh, nhân dân cũng đã làm được cái việc lớn mà ông mong ước suốt cả đời mình nhưng cứ loay hoay không biết phải làm bằng cách nào. Bởi ông bao giờ cũng cố gắng dung hoà các mâu thuẫn vốn không thể dung hoà, mong “giúp sức vào một sự tiến hoá khôn khéo, đưa đến một tổng hợp trọn vẹn”, tức là làm cái việc mà chính ông cũng tự biết là: “lẽ tất nhiên, tôi bị va chạm vào một sự hiểu lầm của người đời. Vì thế, cuộc mạo hiểm phiêu lưu của tôi đôi khi không khỏi có một tính cách thảm thương” như ông đã viết trong lá thư gửi một người bạn Pháp từ cuối năm 1933, tức chỉ một năm sau khi ông ra làm quan.[4] Ông mừng là nước nhà đã giành được độc lập, ông đã có “một tổ quốc để phụng thờ” như cả đời ông tâm niệm và phấn đấu cố góp sức cho ngày đó sớm đến.[5] Ông bảo các con và người nhà lục tìm vóc nhiễu màu vàng và đỏ có sẵn trong nhà, kể cả các màn thờ hay trướng đang treo, cũng hạ xuống, đem may cờ đỏ sao vàng tất. Cái to để treo, cái nhỏ để cầm mà tham gia các cuộc tuần hành thị uy của dân chúng đang sôi nổi khắp kinh thành, cả trên các đường phố lẫn các thuyền bè trên sông Hương và con sông An Cựu ngay trước mặt biệt thự Hoa Đường.

Nhưng không ngờ quyển vở bản thảo số I mới viết đến trang số 48 được chừng nửa bài văn tâm huyết nhất đời ông nhan đề Cô Kiều với tôi thì đến giờ nghỉ trưa, ông mở trang vở viết dở, đặt ngang cây bút Waterman lên trên như để chiều sẽ viết tiếp, rồi đi ăn cơm và ra ghế xích đu ngồi nghỉ một lát thì có người đến báo: “Ủy ban khởi nghĩa Thuận Hóa mời ông ra làm việc.” Bà vợ nhác thấy người đến “mời” đeo băng cờ đỏ sao vàng ở tay thì thét to lên rồi ngất đi. Nhưng ông vẫn thản nhiên mặc áo dài đen, đầu để trần, tin cậy lên xe hơi đến đón. Cô con gái cưng xin chờ cho một chút để cô lấy thuốc dạ dày cho ông đem theo thì ông cười và dịu dàng bảo con: “Không cần đâu, chiều thầy về”.

Và ông lên xe, đi đến nơi làm việc như được mời.

Hôm ấy là ngày 23/8/1945. Đúng lúc đang diễn ra cuộc mít tinh lớn ở sân vận động Huế do Ủy ban Khởi nghĩa Thừa Thiên – Huế tổ chức. Từ sáng sớm, ông đã bảo các con trai lớn (trong đó có Phạm Khuê, Phạm Tuyên) và những người làm trẻ đến tham gia, còn dặn họ “nhớ mang theo cờ đỏ sao vàng”.

Sáng 30/8/1945, Hoàng Hữu Nam thưa với bác: “Ông Phạm Quỳnh đã bị bắt”. Bác nói: “Bất tất nhiên.” (Tức: không nhất định phải như thế, có thể có cách khác). Đầu tháng 9/1945, sau khi biết tin Phạm Quỳnh bị sát hại tại Huế, bác lại nói: “Giết một học giả như vậy thì nhân dân ta được gì? Cách mạng được lợi ích gì” và “Tôi đã từng gặp, từng giao tiếp với Cụ Phạm ở Pháp! Đó không phải là người xấu!”. Năm 1946, trước ngày khai mạc hội nghị Việt – Pháp tại Fontainebleau (Pháp), Hồ Chủ tịch gặp mặt tất cả phái đoàn ta, trưởng đoàn là Phạm Văn Đồng. Bác nói với ông này trước mặt Vũ Đình Huỳnh và Đỗ Đình Thiện là: “Lúc này còn Cụ Phạm Quỳnh thì…”; ông Phạm Văn Đồng nói: “Bất tất nhiên, Bác đã nói rồi mà…”

Suốt cuộc đời mình, năm mươi ba tuổi ta, Phạm Quỳnh đã sống như một người Hà Nội chân chính, hậu duệ của những sĩ phu Bắc Hà xưa, lớp người “Phú quý bất năng dâm, bần tiện bất năng di, uy vũ bất năng khuất (Tạm dịch là: Giàu sang không thể làm rối lòng, nghèo khó không thể biến đổi tiết tháo, uy vũ không thể khuất phục)”.

P.T.

[1] Nguyễn Phước Bửu Tập: Chiến sĩ ái quốc Phạm Quỳnh, tạp chí Văn Hoá, Mỹ

[2] Nguyễn Vạn An: Khi danh vọng về chiều: tôi đã gặp Phạm Quỳnh ở biệt thự Hoa Đường, báo Tin Điển, ngày 23/3/1952

[3] Phạm Quỳnh: Tuyển tập và di cảo, nhà xuất bản An Tiêm, Paris 1992

[4] Phạm Thị Ngoạn: Tìm hiểu tạp chí Nam Phong (bản dịch của Phạm Trọng Nhân, NXB Ý Việt, Paris, 1993)

[5] Hoàng Đạo Thuý: Băng ghi âm lời nói với con trai Phạm Quỳnh (ngày 19-4-1991, tại Hà Nội)

—o0o—

PHỤ MẪU DÂN HAY LÀ CÔNG BỘC DÂN?

            Phạm Quỳnh

Lời dẫn của Phạm Tôn: Đây là nguyên văn một bài Phạm Quỳnh viết đăng trên tạp chí Nam Phong số 102 (tháng 1 và 2 năm 1926) từ trang 1 đến trang 4.

Nhận thấy bài văn còn có tính thời sự trong tình hình hiện nay, chúng tôi mạnh dạn đưa lên Blog PhamTon  để bạn đọc có thêm tài liệu tham khảo, dù đã quá xưa cũ, 90 năm rồi còn gì…

Nhân tiện, cũng để biết hai chữ công bộc  đã được dùng khá lâu ở nước ta để gọi những nhân viên, quan chức chính quyền nhà nước tận lòng phục vụ nhân dân.

—o0o—

Theo cái lý tưởng cũ của Á Đông thời quan là “dân chi phụ mẫu”, nghĩa là quan đối với dân có cái oai quyền, có cái trách nhiệm, có cái bụng thương yêu chăm chút, dạy bảo ân cần, như cha mẹ đối với con cái vậy. Lý tưởng ấy là một lý tưởng gốc của xã hội cổ nước Tàu và nước ta theo về cái “chế độ gia trưởng”. Đứng đầu một nhà là người cha; đứng đầu một nước là ông vua, tức là cha chung cả nước; vua ủy quyền cho bách quan để trông nom việc nước, cai trị muôn dân, bách quan thay quyền thế mệnh vua, ở trong phạm vi quyền chức mình, cũng được cái địa vị tôn trọng, cũng có cái trách nhiệm lớn lao như vua; địa vị tôn trọng là được muôn dân kính trọng như cha như mẹ, trách nhiệm lớn lao là phải mưu sự hạnh phúc cho dân, như cha mẹ đối với con vậy. Nhà là cái đoàn thể thiên nhiên của trời đất dựng ra; nước chẳng qua là một cái nhà lớn, phạm vi có to tát hơn mà thể cách cũng vẫn là một. Thế gọi là cái “chế độ gia trưởng”, nghĩa là lấy gia đình làm khuôn mẫu cho cả quốc gia, cả xã hội, và định cái chủ quyền trong nước cũng như cái chủ quyền một nhà.

Về đời phong tục còn thuần hậu, việc nước còn giản đơn, dân trí chửa mở mang, nhân tâm còn chất phác , thời cái lý tưởng ấy rất là hay lắm. Nước ta cũng như các nước khác ở cõi Á Đông này, lập quốc là do cái lý tưởng ấy, mà xã hội ta giữ được bền chặt cho đến giờ cũng là nhờ ở cái chế độ ấy. Cho nên các tiên dân ta đều lấy đó làm điều cốt yếu trong cái công phu giáo hóa cho đời. Đối với kẻ cầm quyền thời lấy những cái gương các minh quân lương tể đời xưa mà răn dạy, khiến cho kẻ làm vua thời mong cho được cái đức cao ông thánh nhân như vua Nghiêu vua Thuấn, kẻ làm quan cũng cầu cho được cái tư cách bậc hiền nhân như Y Doãn Chu công. Còn đối với dân thời đã được những bậc thánh hiền như thế cầm cương nẩy mực, chỉ lối đưa đường, chỉ dạy cho cái nghĩa vụ biết phục tòng người trên, như ngọn cỏ theo gió, không phải khó nhọc gì, vì phàm người trên chủ trương thi thố là chỉ có một cái mục đích lợi ích cho người dưới mà thôi.

Ở cái thời đại Đường Ngu, cái xã hội Hi Hoàng như thế, thời cái chế độ gia trưởng ấy thật là hoàn toàn thích hợp.

Nhưng mà đời mỗi ngày một đổi, người mỗi lúc một khác, cuộc sinh hoạt càng phiền phức, lòng đạo đức càng suy vi, cái chế độ ấy dần dần không thích hợp nữa. Người trên đã không phải là thánh hiền cả, mà người dưới vẫn cứ phải phục tòng hoài, người trên tất lợi dụng người dưới để thỏa cái lòng tư dục của mình, bởi đó mà cái chế độ gia trưởng ở Đông phương đã biến hẳn ra cái chính thể chuyên chế. Đối với chính thể này thời vua quan là thần thánh, mà kẻ bình dân là trâu ngựa, đất bùn. Một bên gồm hết cả các quyền lợi, một bên không có một cái quyền lợi nào, đến cái quyền làm người cũng không được trọn vẹn, vì sinh mệnh tài sản của dân là ở trong tay kẻ cầm quyền cả. Chính thể ấy thật là trái với cái lý tưởng như trên kia; sở dĩ còn duy trì được là vì hai cớ: một là học thuật luân lý cũ chưa đến nỗi tuyệt hẳn, cho nên vua quan dẫu có kẻ xằng, nhưng cũng có người hay, đời đời kế tiếp được cái tinh thân lập quốc của tiên dân; hai là dân trí không có lối mở mang, chửa thoát li khỏi cái chế độ gia trưởng, đã trụy lạc vào cái chính thể chuyên chế, đời đời triền miên trong vòng khuôn hắc ám, trừ có cái phong trào nào ở ngoài tràn ngập đến mà lôi cuốn đi, không thời vĩnh kiếp mơ màng ở trong đám tối mà không mong được trông thấy ánh sáng mặt trời.

Ngày nay cái phong trào ấy ở Tây phương đã truyền tới đây, càng ngày càng mạnh, lay chuyển cả nền móng cái xã hội cổ nước Nam này. Nhất diện thời dân trí đã rạng mở, người dân đã biết coi mình là giống người, có nghĩa vụ mà cũng có quyền lợi, chứ không phải giống trâu ngựa ở dưới quyền vua quan nữa. Nhất diện thời cái học thuật cổ, cái lý thuyết cũ làm phương châm cho kẻ mục dân (vua, quan, “kẻ chăn dân” – PT chú), ngày nay đã tuyệt hẳn, kẻ làm quan bây giờ hầu coi luân lý đạo đức xưa như mớ giấy lộn, đống tro tàn, không ai muốn ngó tới nữa.

Thời thế đã thay đổi, lòng người đã khác xưa như thế, mà cái chế độ quan trường vẫn cứ giữ như cũ thì thể sao được? Quan vẫn muốn tự coi mình, dân cũng hãy còn coi quan là bậc “phụ mẫu dân” thì thật là trái hẳn với cái xu hướng đời nay. Không những trái với cái xu hướng đời nay mà lại là một sự giả dối không thực nữa. Dối mình, dối người, dối kẻ ngu dân mà lợi dụng cái oai thừa thủa trước, cái quyền hão bây giờ, để làm một cái kế doanh lợi riêng cho mình, ấy cái tâm lý tầm thường ấy đã làm cho một phần trong quan trường nước ta đắc tội với quốc dân nhiều lắm.

Cái tình trạng quan trường bây giờ thế nào, phàm người trí thức trong nước ai cũng đã rõ cả, không cần phải tả ra đây làm gì. Chắc người hay cũng có, nhưng kể dở không phải là không nhiều, và những thói tham ô có lẽ lại thịnh hành hơn cả từ xưa đến giờ. Có kẻ độc miệng đã nói một câu: “Cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan”, lời tuy quá khắc, nhưng tưởng cũng có khi không sai vậy. Chính cụ Thân Trọng Huề năm xưa đã thuật lại câu ấy trong mấy bài “Chấn chỉnh quan trường” của cụ đăng trong báo này. Cụ là một bậc tai mắt trong quan trường,  mà trông thấy cái tệ của quan trường, cũng phải nóng lòng sốt ruột, lên tiếng hô hào, dùng những lời kích thiết để cảnh tỉnh bà con. Nhưng mà xem ra cũng là vô hiệu cả, cụ đã phải phàn nàn rằng cụ nói không khác gì như “người diễn thuyết ở giữa sa mạc” vậy. Là bởi quan trường ở nước ta ngày nay đã đến bậc không thể lấy sự đạo đức, sự nhân nghĩa mà chấn chỉnh được. Phải nhờ pháp luật của nhà nước, lời công luận của quốc dân, họa may mới chữa sửa nổi.

Về phần Chính phủ thì nay được quan Toàn quyền mới là tay lĩnh tụ một dân đảng lớn bên Đại Pháp, ba mươi năm nay ở Nghị viện vẫn giữ một cái chủ nghĩa bênh vực cho kẻ bình dân, kẻ lao động những phường tham quan ô lại, chắc không dung nào (là Alexandre Varenne, đảng viên Đảng Xã Hội Pháp, nghị sĩ, luật sư, nhà báo – PT chú). Mỗi lần có những thủ đoạn bác tước (bóc lột tàn tệ – PT chú), hay là những sự hành vi tệ lạm của bọn đó mà tố cáo tới tai ngài, chắc ngài sẽ hết sức trừng trị. Vậy ta có thể vững dạ trông mong ở cái bụng công minh của quan thủ hiến Chính phủ Bảo hộ, không sợ có kẻ tìm phương ủng tắc (che đậy sự thật – PT chú) vậy.

Nhưng cốt nhất là về phương diện quốc dân ta. Ông văn sĩ Marquet trong bài diễn thuyết về “Tiền đồ nước Nam” đã dịch trong bản chí một kỳ trước, có nói mấy câu như sau này, thật như vẽ được cái tâm lý của người dân ta đối với quan trường.

“… Quan trường nước Nam không ra gì, là dân An Nam cũng không ra gì: dân nào quan ấy, thật là đáng lắm… Tôi có biết nhiều ông quan làm việc đứng đắn và cũng muốn hết sức mưu sự lợi ích cho dân, chỉ vì dân gian lắm sự lôi thôi, nay tố tụng, mai kiện cáo, kiếm chuyện mà làm hại nhau, rồi cứ kìn kìn đem lễ đến cửa quan: thế là dân cũng xấu, chứ không phải một (như chỉ có – PT chú) quan xấu. – Nay muốn sửa đổi phải sửa đổi cả dân, vì dân không biết gì. Nếu cứ đổ tội cả cho mấy người đầu sở, thì chẳng hóa ra tiện quá dư? – vả lại các ông có muốn tôi nói thực một câu này không: mỗi người An Nam là một ông quang ngầm đó; ai cũng có cái hi vọng làm quan hết cả!”

Ấy cái thông tật của dân mình là đó. Dân xấu như thế thì trách chi quan chẳng ra gì. Nhưng mà quan trường đã không biết tự sửa, mà quốc dân vẫn cứ giữ mãi những cái thói mơ hồ như thế thì vận nước đến thế nào? Ngày nay những tư tưởng bình đẳng, tự do, cộng hòa, dân chủ, đã truyền bá sang nước ta. Những người có học thức, có tư tưởng, phải nhận lấy cái chức trách “tiên giác” (thức tỉnh trước – PT chú) mà đem những tư tưởng ấy giảng giải trong dân gian, khiến cho bỏ hết những cái thiên kiến hủ lậu từ trước đi, mà lập nhiễm lấy những điều hay lẽ phải thích hợp với thời thế bây giờ.

Một cái thiên kiến rất trái ngược với đời nay, và hiện còn phổ thông trong dân gian lắm, là cái thiên kiến coi quan là “dân chi phụ mẫu”, sợ quan như sợ cha mẹ, sợ thánh thần. Bởi dân sùng phụng mê tín quan như thế nên quan mới có kẻ tác ác tác hại được đến thế. Bởi dân sùng phụng mê tín quan như thế nên xã hội nước ta vốn là một xã hội rất bình đẳng, không có hạng quí tộc, không có hạng bình dân, nghiễm nhiên phân ra hai đẳng cấp: quan là kẻ có quyền, dân là kẻ không quyền, quan là kẻ ăn sung mặc sướng, xuống ngựa lên xe, dân là kẻ chân lấm tay bùn, dầu sương dãi nắng, quan là bọn “tư bản”, dân là bọn “lao động”! Bởi dân sùng phụng mê tín quan như thế, nên kẻ nào chưa được quan thì cầy cục cho kỳ được, kẻ nào đã được quan thì hết sức mà giữ lấy, cử quốc (cả nước – PT chú) đều xô đẩy nhau về một đường ấy, ngoại giả không còn có học vấn, không còn có tư tưởng, không còn có sự nghiệp, không còn có công danh gì nữa, bao nhiêu cái khôn cái khéo chỉ dùng để “ăn quẩn” lẫn nhau, diễn ra trong xã hội một cái bi kịch có thể gọi là cái bi kịch “gà què ăn quẩn cối xay!”

Ấy cái thiên kiến ấy là một thiên kiến phải mau mau mà trừ khử đi cho hết.

Quan ngày nay không phải là “dân chi phụ mẫu” nữa, chính là “dân chi công bộc” đó.

Công bộc! Công bộc! Công bộc là đầy tớ chung của cả nước. Xin ai chớ cho tên đó là đê tiện, chính là cái huy hiệu đẹp nhất ở đời này.

Quan Toàn Quyền Varenne trong bài diễn thuyết ở Hội đồng Chính phủ vừa rồi, đoạn viếng đức Khải Định có câu nói rằng: “Tôi thành tâm cảm động mà kính viếng vong linh đức Hoàng đế thủa sinh thời đã biết làm một người công bộc trung thành với nước nhà và một người bạn thân hết lòng với Bảo hộ.”

Phái hủ lậu, phái hương nguyện, nghe thấy gọi “Thiên tử” là “Công bộc” như thế, chắc rùng mình, sửng sốt, chép miệng, thở dài mà than rằng: “Đời này thật là đời luân thường đảo ngược thật!”

Không! Luân thường không đảo ngược gì cả, chỉ có tư tưởng người ta rộng ra hơn trước mà thôi. Tư tưởng người ta rộng ra hơn trước nên không mê tín những cái huy hiệu hão huyền nữa, biết rằng vua quan cũng là người như mọi người, cũng là con trong một nước cả, nếu có biết cúc cung tận tụy với nước, biết đem thân hi sinh cho nước, biết hết lòng thờ dân thờ nước, như người đầy tớ có nghĩa thờ ông chủ nhà có nhân, thời mới đáng tôn đáng trọng, chứ không phải chỉ đội một cái danh hiệu cũ, thừa sự mê hoặc của công chúng mà mong được ăn trên ngồi chốc người ta đâu.

Nhà văn nước Pháp đã nói rằng: Trong tiếng Pháp, không tiếng gì đẹp bằng tiếng Servir, nghĩa là “phụng sự”. Phụng sự là đem hết tài lực, hết tâm tư, mà thờ một cái chủ nghĩa, một cái lý tưởng cao, hoặc là thờ dân, hoặc là thờ nước, hoặc là thờ đạo, hoặc là thờ Trời, càng tận trung tận thành với cái tôn chỉ mình bao nhiêu, càng có công với đời bấy nhiêu. Duy đáng khinh đáng bỉ là những kẻ chỉ biết “thờ” cái lợi riêng của mình, phụng sự cái sự “Hà bao (hầu bao, túi đựng tiền – PT chú) chủ nghĩa” mà thôi.

Cho nên ở các nước văn minh người ra ngợi khen những kẻ có công với nước không tôn là “cha mẹ dân” bao giờ mà gọi là “công bộc nước” (serviteurs du pays). Ông quốc trưởng, ông quân chủ, chẳng qua là kẻ “đệ nhất công bộc” trong một nước mà thôi. Cái tiếng “công bộc” đó vẻ vang tốt đẹp biết dường nào!

Muốn làm một kẻ “Công bộc” cho xứng đáng, phải có sự nghiệp gì cho ích quốc lợi dân, không phải là dễ vậy. Chứ muốn bề ngoài giữ lấy cái hư danh “cha mẹ” dân mà bề trong làm “đầy tớ” riêng cho một ông “quan thầy” nào để mong che chở cho những sự hành vi bất chánh đáng của mình, thì thật là dễ lắm, mà cũng hèn lắm. Cho nên, ai ôi! làm “công bộc” mới khó,  chứ làm “tư bộc” vẫn dễ, làm “công bộc” mới danh giá, chứ làm “tư bộc” thật đê hèn!

Cái huy hiệu “công bộc” dã tốt đẹp như thế, cái địa vị công bộc đã vẻ vang như thế, các ngài trong quan trường ta không phải ngu gì mà không biết đem đổi cái tên “phụ mẫu” cũ rích kia lấy cái tên “công bộc” mới mẻ này. Các ngài làm như thế là tỏ ra người thức thời, một là cứu vớt được cái đoàn thể quan trường đương đắm đuối, hai là thuận được cái phong trào tự do bình đẳng đời nay và bớt được lòng oán giận của công chúng. Hồi Đại Cách mệnh nước Pháp, đảng quý tộc thấy lòng công phẫn của dân đã nổi lên, biết không sao địch nổi, bèn đồng lòng tự nguyện xin nhường lại cả các đặc quyền cho công dân; nhờ cái thái độ ôn hòa đó mà sau dân đảng với quý phái không đến nỗi xung đột nhau cho lắm. Gương mặt lịch sử đã rõ đấy, kẻ tri thức nên biết theo.

Còn về phần quốc dân ta thời nên nhận chân rằng nay đã đến cái thời kỳ “thay bậc đổi ngôi” đây, và từ giờ trở đi đối với quan trường không nên nệ theo cái tỉ lệ “phụ mẫu” nữa mà nên quyết theo cái tỉ lệ “công bộc”.

P.Q.

—o0o—

VĂN HÓA “CÔNG BỘC”

Hữu Thọ

(Bài đăng trên tạp chí Thời nay Xuân Giáp Ngọ 2014, trang 5 mục Góc nhin thời nay)

—o0o—

Ðầu năm thường nghĩ về văn hóa. Ðầu năm Ngọ này, mong muốn “Thần Mã” sải bước thiên lý cho nên thử bàn về “văn hóa công bộc”, “văn hóa đầy tớ” là văn hóa của cơ quan công quyền và văn hóa của cán bộ, công chức đang là một nội dung quan trọng về văn hóa hiện nay.

Ngày nay, chúng ta đều biết Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn xác định cán bộ, công chức là “công bộc”, là đầy tớ của dân. Nhưng có người hỏi “Bác Hồ xác định vị thế đó vào lúc nào?” thì trước đây trả lời câu hỏi này không dễ nhưng bây giờ có Toàn tập Hồ Chí Minh, lại có CD toàn tập thì có thể tìm thấy ngay.

Với các công cụ hỗ trợ, chúng ta có thể thấy rõ khái niệm đó được Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu lên lần đầu trong bức thư gửi Ủy ban các kỳ, tỉnh, huyện, làng… Bắc Bộ ngày 7-10-1945, nói rõ: “Chúng ta phải hiểu rằng, các cơ quan của Chính phủ từ toàn quốc cho đến các làng, đều là công bộc của dân, nghĩa là để gánh việc chung cho dân, chứ không phải để đè đầu dân như trong thời kỳ dưới quyền thống trị của Pháp, Nhật”. Nghĩa là chưa đầy hai tháng sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, cán bộ, đảng viên phần lớn đều có chức có quyền trong bộ máy công quyền, vị thế “công bộc” của cán bộ, viên chức đã được xác định. Bức thư đó gửi Ủy ban các cấp ở Bắc Bộ nhưng lại đăng công khai trên báo Cứu quốc nghĩa là được công bố trước toàn dân, toàn Ðảng và đội ngũ cán bộ, viên chức cả nước.

Không chỉ trong những ngày khởi đầu của chính quyền mới mà trong Di chúc dặn lại Người cũng nhắc nhở cán bộ, đảng viên, công chức phải là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân… Ðiều đó thấy rõ tư tưởng hết lòng vì nhân dân là tư tưởng xuyên suốt cuộc đời của Người, là nền tảng của đạo đức cách mạng, đạo đức công vụ của nước Việt Nam mới.

Không những ở nước ta mà nhiều nhà khoa học trên thế giới đều cho rằng Chủ tịch Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ của Ðảng và của dân tộc hết sức coi trọng việc giáo dục đạo đức cho cán bộ, đảng viên.

Ngay trong các bài giảng cho lớp thanh niên chuẩn bị thành lập Ðảng được tập hợp trong sách Ðường Kách mệnh thì bài đầu tiên là Tư cách người kách mệnh với 14 điều “tự mình”, năm điều “đối với người”, bốn điều “đối với công việc”. Những nội dung đó đều nhấn mạnh trách nhiệm với nhân dân, với đất nước, với đồng bào, đồng chí… nhưng theo tôi, khái niệm “công bộc”, “đầy tớ” của dân chưa được nhắc tới.

Ðiều đó có thể thấy rõ, vị thế “công bộc”, “đầy tớ” của dân chỉ xác định rõ khi chính quyền về tay nhân dân, là trách nhiệm đặc thù, cao cả, căn bản của những người cán bộ, đảng viên, công chức trong xã hội mới. Có nghĩa rằng không làm tròn trách nhiệm “công bộc” thì thực chất không xứng đáng là cán bộ, công chức của nhân dân.

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Ðảng khóa VIII về Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc có nhiều nội dung, trong đó có nội dung xây dựng văn hóa trong Ðảng, trong cơ quan nhà nước và các đoàn thể chính trị, nghĩa là văn hóa toàn bộ máy của hệ thống chính trị phải thấm nhuần “văn hóa công bộc”.

Như trong bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi các Ủy ban Bắc Bộ cũng là với toàn quốc có trách nhiệm của cơ quan công quyền và trách nhiệm của cán bộ, công chức.

Các cơ quan công quyền của nhân dân là nơi đề ra các chủ trương chính sách và điều hành chính sách thì vấn đề cơ bản phải là “việc gì có lợi cho dân ta phải hết sức làm, việc gì hại đến dân ta phải hết sức tránh” theo lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Mọi chủ trương cũng như thủ tục hành chính trong quá trình tiếp xúc với nhân dân đều lấy sự hài lòng của dân làm thước đo. Theo tôi nghĩ, đó là nội dung cơ bản văn hóa công bộc của các cơ quan trong hệ thống chính trị.

Với cán bộ, công chức, Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định là người đầy tớ của dân, không phải là nơi làm quan phát tài mà phải hết lòng vì nhân dân phục vụ, không tham ô lãng phí, phù hoa, xa xỉ, không được lên mặt “quan cách mạng”, hách dịch mà phải trọng dân, kính dân, thương dân, học dân, hỏi dân, nghe dân phê bình. Ngay từ thuở mới dựng nước, Bác Hồ đã nói tới sáu căn bệnh mà cán bộ, công chức cần đề phòng và đấu tranh khắc phục, nói gọn như sau: Tự cho phép mình làm trái pháp luật / Cậy thế cậy quyền coi thường dư luận, không nghĩ đến dân / Ăn tiêu xa xỉ / Tham ô, lãng phí / Tự tung tự tác, kéo bè kéo cánh, ban phát địa vị cho bà con họ hàng mặc dù họ không đủ năng lực và phẩm chất / Chia rẽ / Kiêu ngạo, vác mặt “quan cách mạng”, coi khinh dân gian, độc hành, độc đoán… Sau bức thư trong những ngày đầu cách mạng thành công, Người còn nói chuyện, viết nhiều bài báo để giáo dục đạo đức của cán bộ công chức và ba năm sau trong sách Sửa đổi lối làm việc, Người nói rõ thêm một số nội dung, nhưng tôi nghĩ những nội dung nêu trong bức thư của những ngày đầu thành lập chính quyền nhân dân là sâu sắc và dự báo rất sớm, rất chính xác. Tôi hiểu đó là nội dung văn hóa cơ quan công quyền, văn hóa cán bộ, công chức thể hiện “văn hóa công bộc, văn hóa đầy tớ” của bộ máy và cán bộ, công chức.

Khi nói về vị thế “công bộc”, “đầy tớ”, có đồng chí đã hỏi về vị thế lãnh đạo của Ðảng. Trong Di chúc, Người cũng yêu cầu Ðảng phải xứng đáng là người lãnh đạo và là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân.

Vì Ðảng ta sinh ra từ lòng dân tộc, Ðảng ta chỉ có một mục đích duy nhất là phục vụ Tổ quốc và nhân dân, hết lòng phục vụ nhân dân, “thật sự là công bộc của dân”, đi sát thực tế, tôn trọng, chân thành lắng nghe ý kiến của nhân dân, thấu hiểu ước vọng của nhân dân thì sẽ làm giàu trí tuệ của Ðảng để có quyết sách đúng đắn và được dân tin yêu mới có thể trở thành “người lãnh đạo” thật tin cậy của nhân dân.

H.T.

—o0o—

MỖI CÁN BỘ PHẢI LÀ “ĐẦY TỚ” CỦA DÂN

(Tin đăng trên báo Tuổi Trẻ ngày 17/5/2018, trang 15)

“Mỗi cán bộ đảng viên, mỗi người dân Việt Nam, dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào, môi trường làm việc nào thì mọi hành vi ứng xử phải có nghĩa, có  tình, giải quyết công việc phải xuất phát từ nền tảng tình yêu thương con người, làm điều thiện, tránh điều ác” – ông Trần Quốc Vượng

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 2 năm thực hiện chỉ thị 05 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh (ngày 16/5), ông Trần Quốc Vượng – ủy viên Bộ Chính trị, thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng – nhấn mạnh như vậy.

Đây là hội nghị trực tuyến kết nối với các tỉnh. Tại Hà Nội có sự tham dự của ông Nguyễn Xuân Phúc – ủy viên Bộ Chính trị, thủ tướng Chính phủ; ông Trần Quốc Vượng – ủy viên Bộ Chính Trị, thường trực ban Ban Bí thư; ông Võ Văn Thưởng – ủy viên Bộ Chính trị, bí thư Trung ương Đảng, trương Ban Tuyên giáo trung ương cùng nhiều vị lãnh đạo khác.

Sau khi nghe nhiều ý kiến tham luận, ông Trần Quốc Vượng cho rằng các ngành, các địa phương trên cả nước đã có nhiều cố gắng, sáng tạo, đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Ông Trần Quốc Vượng cũng thẳng thắn nhấn mạnh vẫn còn không ít cơ quan, đơn vị, địa phương lúng túng trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Một bộ phận cán bộ, đảng viên, trong đó có người đứng đầu chưa tự giác, chưa thường xuyên rèn luyện, học tập, chưa thực sự là tấm gương cho nhân dân noi theo.

Ông Trần Quốc Vượng đề nghị tiếp tục quán triệt sâu sác tầm quan trọng, ý nghĩa thiết thực, lâu dài của việc học tập và làm theo tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; phải kiên quyết đấu tranh với những quan điểm sai trái, hoạt động của các thế lực thù địch chống phá chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bôi xấu, hạ thấp uy tín lãnh tụ.

“Cần tập trung làm tốt, có hiệu quả hai nội dung: phát động phong trào thực hành tiết kiệm, chống lãng phí theo tư tưởng của Bác trong toàn hệ thống chính trị và nhân dân. Đây không chỉ là yêu cầu bức thiết của Đảng, Nhà nước trong bối cảnh kinh tế hiện nay, mà còn là mong mỏi thực sự từ mỗi gia đình. Thứ hai, tạo nên phong trào trong toàn xã hội về tình thương yêu đồng bào, đồng chí theo tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh. Mỗi cán bộ đảng viên, mỗi người dân Việt Nam, dù ở bất kỳ hoàn cảnh  nào, môi trường làm việc nào thì mọi hành vi ứng xử phải có nghĩa, có tình, giải quyết công việc phải xuất phát từ nền tảng tình yêu thương con người, làm điều thiện, tránh điều ác” – ông Trần Quốc Vượng nêu rõ.

Trước đó, phát biểu khai mạc, ông Võ Văn Thưởng cũng cho rằng vẫn còn “một bộ phận cán bộ, đảng viên, trong đó có người đứng đầu thậm chí có cả cán bộ, đảng viên nắm giữ chức vụ cao trong cơ quan Đảng, Nhà nước còn thiếu tự giác, chưa thường xuyên học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, thiếu tu dưỡng, rèn luyện, không gương mẫu trong công tác và trong sinh hoạt, vi phạm các quy định của Đảng và pháp luật, làm ảnh hưởng xấu đến niềm tin của nhân dân đối với Đảng”.

Ông Võ Văn Thưởng đề nghị “đảng viên, người đứng đầu cần thực hiện nghiêm túc quy định về những điều đảng viên không được làm; quy định về trách nhiệm nêu gương; quy định về công tác kiểm tra của tổ chức Đảng, giám sát của MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội và nhân dân đối với việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của người đứng đầu, cán bộ chủ chốt và cán bộ, đảng viên”

Đức Bình

——————————–

Địa chỉ liên lạc của chúng tôi:

Ban chỉ đạo:

  1. Nhạc sĩ Phạm Tuyên (N2 P305 Ngõ 40 Vạn Bảo, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại: 0913.043.580)
  2. Tiến sĩ Nguyễn Văn Khoan (02 Ngõ 219/18 Nguyễn Ngọc Vũ, Phường Trung Hòa, Quận Cầu Giấy, Hà Nội – Điện thoại: 090.4567.554
  3. Ông Phạm Tuân (14917 Village Gate Drive Spring, M.D. 20906 – USA.Email: tuanguyenph@verison.net)

 Tổ thư ký:

  1. Tôn Thất Thành (82 Lý Chính Thắng, Phường 8, Quận 3, TPHCM -Mobile: (+84) – 128 358 2998 -Email: phamton@gmail.com
  2. Phạm Hồng Tuyến: Thủ đô Hà Nội, Email: hongtuyenvtv@gmail.com

 

 

Tháng Tám 3, 2019

Trên quê hương yêu dấu (kỳ 1 tháng 8 năm 2019)

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 1:48 sáng

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 1 tháng 8 năm 2019.

TRÊN QUÊ HƯƠNG YÊU DẤU

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 27/7/2019:

Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng họp phiên thứ 16

Sáng 26-7, tại Hà Nội, Ban Chỉ đạo T.Ư về phòng, chống tham nhũng (Ban Chỉ đạo) họp phiên thứ 16, để kiểm điểm, đánh giá kết quả hoạt động sáu tháng đầu năm 2019 và đề ra nhiệm vụ trọng tâm, công tác những tháng cuối năm. Đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì phiên họp.

Phát biểu ý kiến gợi mở một số vấn đề cần thảo luận và kết luận phiên họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước biểu dương Cơ quan Thường trực đã trách nhiệm, chuẩn bị công phu, chu đáo, nghiêm túc các tài liệu phục vụ phiên họp.Nguyen Phu Trong chi dao hop chong tham nhung phien 16

Đồng chí nhấn mạnh: Cán bộ, đảng viên và nhân dân rất quan tâm và đánh giá cao kết quả phòng, chống tham nhũng (PCTN) thời gian qua. Đó là một trong những yếu tố tạo nên không khí hồ hởi, phấn khởi trong toàn xã hội, củng cố và tăng cường niền tin đối với Đảng và chế độ. Tuy nhiên, vẫn còn tâm lý lo ngại, liệu cuộc đấu tranh này có duy trì được như thế không và mong muốn cần làm mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, sáu tháng qua, công tác PCTN tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng có chiều sâu, cách làm bài bản hơn, đạt kết quả toàn diện, đồng bộ, rõ nét hơn. Một số hạn chế, yếu kém bước đầu được khắc phục; trên nóng, dưới cũng đã dần ấm lên. Việc ngăn chặn tham nhũng vặt, nhũng nhiễu, vòi vĩnh đã có chuyển biến; việc thu hồi tài sản tham nhũng đạt kết quả cao hơn; tình trạng án treo giảm hẳn. Phương pháp, cách làm ngày càng bài bản, nền nếp; làm rõ đến đâu xử lý đến đấy, thận trọng, làm đi làm lại nhiều lần, không để sót tội, nhưng cũng không gây oan cho ai.

Thời gian qua, Trung ương đã ban hành nhiều quy định và cho thấy có tác dụng rất rõ rệt. Mọi việc đều căn cứ vào pháp luật, các quy định của Đảng, không ai có thể lảng tránh; không làm cũng không được, buộc phải làm. Những vấn đề còn ý kiến khác nhau thì đưa ra bàn bạc tập thể, phát huy dân chủ, số ít phải phục tùng số đông. Chúng ta đã có luật và làm theo luật, nhưng khi cần thiết và đòi hỏi của thực tế thì sửa luật, đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc lên trên hết; đồng thời cũng phải chống tham nhũng ngay trong cơ quan PCTN,…

Sáu tháng qua, việc điều tra, xử lý các vụ việc, vụ án tiếp tục được đẩy mạnh với quyết tâm cao hơn, quyết liệt hơn; nhiều vụ án được mở rộng điều tra, chứng minh làm rõ bản chất chiếm đoạt, tham nhũng, khởi tố thêm nhiều bị can, trong đó có nhiều trường hợp là cán bộ cấp cao thuộc diện Trung ương quản lý, qua đó tiếp tục khẳng định quan điểm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ, bất kể người đó là ai”.

Các cơ quan chức năng, nhất là cơ quan tiến hành tố tụng trong Công an, Quân đội, Viện kiểm sát, Tòa án, Nội chính, cơ quan giám định, định giá tài sản,… đã nỗ lực, phối hợp nhịp nhàng, tập trung chỉ đạo khắc phục nhiều khó khăn, vướng mắc trong công tác giám định, định giá tài sản, cung cấp hồ sơ, tài liệu, đánh giá chứng cứ, xác định tội danh, thu hồi tài sản,… giúp việc xử lý các vụ án, vụ việc có nhiều chuyển biến tích cực, bảo đảm tiến độ theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo, có vụ vượt yêu cầu đề ra.

Đã kết thúc xác minh, giải quyết 24 vụ việc; mở rộng điều tra, khởi tố mới năm vụ án, phục hồi điều tra bốn vụ án, khởi tố thêm 26 bị can; kết thúc điều tra ba vụ án/19 bị can, ban hành cáo trạng truy tố sáu vụ án/27 bị can; xét xử sơ thẩm chín vụ án/21 bị cáo, xét xử phúc thẩm 10 vụ án/149 bị cáo.
Đặc biệt là đã xét xử kịp thời, nghiêm minh bốn vụ án nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm: (1) Vụ án “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại Vinashin; (2) Vụ án “Sử dụng mạng internet thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản, Tổ chức đánh bạc, đánh bạc… ” xảy ra tại Phú Thọ và một số địa phương; (3) Vụ án “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản, Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng, Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đông Á, TP Hồ Chí Minh (DAB); (4) Vụ án “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Đà Nẵng và một số tỉnh, thành phố; mở rộng điều tra, làm rõ hành vi đưa, nhận hối lộ trong vụ án xảy ra tại Tổng Công ty Viễn thông Mobifone, các vụ án liên quan đến Phan Văn Anh Vũ, Đinh Ngọc Hệ; khởi tố điều tra vụ án xảy ra tại dự án cải tạo và mở rộng sản xuất giai đoạn 2 – Công ty Gang thép Thái Nguyên,… Tạm giữ, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản, ngăn chặn giao dịch, chuyển nhượng tài sản liên quan các vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo với giá trị tài sản hơn 10.000 tỷ đồng.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, công tác phát hiện, xử lý tham nhũng ở các địa phương có nhiều tiến bộ, khắc phục dần tình trạng “trên nóng, dưới lạnh” trong PCTN; tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc, “tham nhũng vặt” được quan tâm chỉ đạo, tạo chuyển biến bước đầu trong nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên. Sáu tháng đầu năm, các địa phương đã khởi tố 176 vụ án/425 bị can về các tội tham nhũng, chức vụ (tăng 13,5% về vụ và 32,8% về số bị can so với cùng kỳ năm 2018). Thủ tướng Chính phủ đã ban hành và tổ chức Hội nghị toàn quốc triển khai Chỉ thị 10/CT-TTg, ngày 22-4-2019 về tăng cường xử lý, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc.

Công tác kiểm tra, thanh tra, kiểm toán tiếp tục được chỉ đạo đẩy mạnh, xử lý nghiêm minh, kịp thời các tổ chức đảng, đảng viên sai phạm, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong Đảng, củng cố thêm niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân. Từ đầu năm đến nay, cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp đã thi hành kỷ luật 123 tổ chức đảng và 7.923 đảng viên; trong đó có 256 đảng viên bị kỷ luật do có hành vi tham nhũng, cố ý làm trái (tăng 21 trường hợp so với cùng kỳ năm 2018). Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã kỷ luật đối với một tổ chức đảng, 13 đảng viên thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý, cả đương chức và đã nghỉ hưu. Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, hơn 70 cán bộ, đảng viên thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý, bị thi hành kỷ luật đảng và xử lý hình sự. Cơ quan thanh tra, kiểm toán kiến nghị thu hồi, xử lý 61.392 tỷ đồng và 142 ha đất; kiến nghị xử lý kỷ luật hành chính 692 tập thể và nhiều cá nhân; chuyển cơ quan điều tra xem xét xử lý 46 vụ, 73 đối tượng. Thanh tra Chính phủ tập trung thanh tra, ban hành kết luận thanh tra các dự án, vụ việc theo Kế hoạch của Ban Chỉ đạo.

Nhiều quy định của Đảng, pháp luật Nhà nước liên quan đến PCTN được xây dựng, ban hành, nhất là các quy định về chế độ kiểm tra, giám sát công tác cán bộ; về trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy trong việc tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân; về tăng cường xử lý, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc; về thi hành Luật PCTN, Luật Tố cáo… Chỉ đạo các cơ quan chức năng xây dựng, hoàn thiện các dự án: Luật Kiểm toán Nhà nước, Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức, Luật Giám định tư pháp, … theo Kế hoạch của Ban Chỉ đạo.

Vai trò của báo chí, Mặt trận Tổ quốc và nhân dân trong PCTN tiếp tục được phát huy mạnh mẽ hơn. Các cơ quan chức năng kịp thời cung cấp, công khai thông tin về kết quả kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, xử lý các vụ án, vụ việc về tham nhũng; các cơ quan truyền thông, báo chí có nhiều tin, bài phản ánh những vấn đề bức xúc, nổi cộm, nhân dân quan tâm; đấu tranh với những biểu hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, nhất là tình trạng “tham nhũng vặt”; góp phần quan trọng vào kết quả công tác PCTN.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, Thường trực Ban Chỉ đạo, các Thành viên, Cơ quan Thường trực của Ban Chỉ đạo hoạt động rất tích cực, trách nhiệm, nền nếp, hiệu quả; các cơ quan chức năng phối hợp nhịp nhàng, trách nhiệm cao, thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả cơ chế giao ban, hội ý đối với các đồng chí Thường trực Ban Chỉ đạo được phân công chỉ đạo vụ án, vụ việc. Các Thành viên Ban Chỉ đạo chủ động, tích cực kiểm tra, giám sát, đôn đốc công tác PCTN tại các địa bàn, lĩnh vực được phân công theo dõi, phụ trách. Cơ quan Thường trực của Ban Chỉ đạo quyết liệt hơn trong tham mưu chỉ đạo xử lý các vụ án, vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo; các cơ quan của Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc có nhiều nỗ lực, cố gắng, phối hợp nhịp nhàng hơn, bài bản hơn, thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Ban Chỉ đạo, Thường trực Ban Chỉ đạo.

Tuy nhiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng chỉ rõ, một số hạn chế, như khâu giám định còn yếu, công tác PCTN ở địa phương có chuyển biến nhưng chưa đều. Ban Chỉ đạo cần tăng cường chỉ đạo, khắc phục điểm yếu này, qua đó nắm và đánh giá cán bộ chính xác hơn.

Về nhiệm vụ trọng tâm những tháng cuối năm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, cần tiếp tục đẩy mạnh, kiên trì, thường xuyên, liên tục với quyết tâm cao hơn, mạnh mẽ hơn, đạt được nhiều kết quả hơn trong PCTN, góp phần chuẩn bị tốt cho đại hội đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội XIII của Đảng. Không có chuyện dừng lại và không thể dừng, phải quyết tâm cao hơn, đây là yêu cầu của Đảng, của nhân dân.

Thời gian tới có nhiều việc phải làm, nhất là chuẩn bị đại hội đảng bộ các cấp, cho nên cần chọn một số việc để làm và làm cho thật tốt; đồng thời phải chuyển quyết tâm, tinh thần ấy đến các cấp. Tăng cường công tác kiểm tra và đã kiểm tra phải tạo được chuyển biến; kiểm tra phải nỗ lực, phát hiện được yếu kém, vấn đề cần chấn chỉnh, phải quyết tâm và liêm chính, vô tư, khách quan; làm tập trung, quyết liệt, nhất là đối với các vụ việc đang làm cần có kế hoạch, thời gian hoàn thành cụ thể.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, nhân dịp chuẩn bị đại hội đảng bộ các cấp, trong quá trình kiểm tra, chỉ đạo cần phối hợp, tạo điều kiện cho các cấp ủy hoàn thành tốt các chương trình công tác, đặc biệt là công tác nhân sự. Tuyệt đối không để lọt vào cấp ủy khóa mới những cán bộ suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tham nhũng, chạy chức, chạy quyền, hoặc những người chờ đợi tình hình khác đi, làm chiếu lệ. Đồng chí đề nghị các cơ quan chức năng, như kiểm tra, thanh tra, tòa án, kiểm toán,…. vào cuộc đồng bộ và quyết liệt hơn. Lấy “xây” là cơ bản, “chống” phải quyết liệt và rất quan trọng. Đại hội Đảng là dịp để lựa chọn, sàng lọc, củng cố đội ngũ cán bộ. Không sợ thiếu cán bộ, bởi không thiếu cán bộ tâm huyết với Đảng, trách nhiệm với dân với đất nước. Không sợ mất uy tín; chỉ không làm, không xử lý cán bộ vi phạm mới tự đánh mất uy tín của mình.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng ý tập trung vào một số nhiệm vụ cụ thể sau đây: Chỉ đạo xử lý, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng “tham nhũng vặt”; tạo chuyển biến mạnh mẽ, đồng bộ hơn nữa trong công tác PCTN ở các bộ, ngành, địa phương, cơ sở; kiên quyết loại khỏi bộ máy của Đảng, Nhà nước nói chung, các cơ quan PCTN nói riêng những cán bộ hư hỏng, tham nhũng. Chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ xây dựng, hoàn thiện thể chế về quản lý kinh tế – xã hội và PCTN theo chương trình của Ban Chỉ đạo. Chỉ đạo khẩn trương hoàn thành kết luận thanh tra Dự án mở rộng Nhà máy Đạm Hà Bắc; thanh tra chuyên đề về quản lý, sử dụng quỹ bảo hiểm y tế, mua sắm thuốc chữa bệnh và trang thiết bị y tế; kiểm toán hoạt động xây dựng và quản lý, sử dụng vốn đầu tư Dự án Nhà máy nhiên liệu sinh học Ethanol Bình Phước và Dự án Nhà máy Đạm Ninh Bình. Tập trung chỉ đạo kết thúc điều tra 28 vụ án, ban hành cáo trạng truy tố 23 vụ án, xét xử sơ thẩm 25 vụ án, xét xử phúc thẩm bốn vụ án, kết thúc xác minh, giải quyết 28 vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo, nhất là hoàn thành xét xử sơ thẩm tám vụ án trọng điểm trong năm 2019 theo đúng kế hoạch của Ban Chỉ đạo.

Triển khai thực hiện có hiệu quả Kế hoạch kiểm tra, giám sát năm 2019 của Ban Chỉ đạo. Tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục về PCTN; phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên, báo chí và nhân dân trong đấu tranh PCTN; hoàn thành các Đề án theo Chương trình công tác của Ban Chỉ đạo; báo cáo nghiên cứu, đề xuất một số chủ trương, định hướng lớn về công tác PCTN để phục vụ xây dựng dự thảo Văn kiện Đại hội XIII của Đảng.

Tại Phiên họp, Ban Chỉ đạo thống nhất kết thúc theo dõi, chỉ đạo sáu vụ án, 10 vụ việc đã kết thúc việc giải quyết theo quy định của pháp luật; bổ sung vụ án vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí xảy ra tại Tổng công ty Nông nghiệp Sài Gòn (SAGRI) vào diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo; báo cáo kết quả kiểm tra chuyên đề công tác thu hồi tài sản thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế; cho ý kiến vào Đề án sửa đổi, bổ sung Quy định số 163-QĐ/TW ngày 1-2-2013 của Bộ Chính trị về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ làm việc, quan hệ công tác của Ban Chỉ đạo để hoàn thiện, trình Bộ Chính trị.

BẮC VĂN. ẢNH: ĐĂNG KHOA

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 26/7/2019:

Gặp mặt tuyên dương thương binh nặng tiêu biểu toàn quốc năm 2019

Hôm qua, 25-7, tại Thủ đô Hà Nội, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội phối hợp Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Báo Nhân Dân, Ðài Truyền hình Việt Nam, T.Ư Ðoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và UBND thành phố Hà Nội tổ chức Gặp mặt tuyên dương thương binh nặng tiêu biểu toàn quốc năm 2019.

Dự lễ gặp mặt có các đồng chí: Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc; nguyên Tổng Bí thư Nông Ðức Mạnh. Cùng dự, có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư T.Ư Ðảng: Trương Thị Mai, Trưởng Ban Dân vận T.Ư; Võ Văn Thưởng, Trưởng Ban Tuyên giáo T.Ư; các đồng chí Bí thư T.Ư Ðảng: Ðại tướng Lương Cường, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QÐND Việt Nam; Phan Ðình Trạc, Trưởng ban Nội chính T.Ư; Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận T.Ư, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; các đồng chí Ủy viên T.Ư Ðảng: Ðặng Thị Ngọc Thịnh, Phó Chủ tịch nước; Ðỗ Bá Tỵ, Phó Chủ tịch Quốc hội; Vũ Ðức Ðam, Phó Thủ tướng Chính phủ; Ðào Ngọc Dung, Bộ trưởng Lao động – Thương binh và Xã hội. Các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Ðảng, Nhà nước; lãnh đạo các bộ, ban, ngành, T.Ư và địa phương. Ðặc biệt, là sự có mặt của 500 đồng chí thương binh nặng tiêu biểu, mất sức lao động 81% trở lên, đại diện hơn 12 nghìn thương binh nặng nói riêng và hơn 9,2 triệu người có công trong cả nước.

Nguyen Xuan Phuc va Thuong Binh

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân gửi lẵng hoa chúc mừng.

Gặp mặt tuyên dương thương binh nặng tiêu biểu toàn quốc năm 2019 là sự kiện quan trọng của đất nước, nằm trong tổng thể các hoạt động sôi động đang diễn ra trên khắp cả nước kỷ niệm 72 năm Ngày Thương binh, Liệt sĩ, biểu thị trách nhiệm cao cả, nghĩa tình sâu nặng, sự quan tâm sâu sắc của Ðảng, Nhà nước, quân và dân cả nước đối với các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng.

Cuộc gặp gỡ đặc biệt

Ðã 72 năm kể từ lần đầu Ngày Thương binh, Liệt sĩ được tổ chức tại Chiến khu Việt Bắc theo sáng kiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ những ngày kháng chiến chống thực dân Pháp gian khổ, đi qua mấy chục năm kháng chiến chống đế quốc Mỹ, giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc cho đến hôm nay, khi đất nước bước vào kỷ nguyên hội nhập và phát triển, ngày 27-7 hằng năm vẫn luôn là ngày lễ kỷ niệm thiêng liêng của dân tộc, là dịp để các tầng lớp nhân dân bày tỏ lòng hiếu nghĩa và tri ân các anh hùng, thương binh, liệt sĩ, gia đình chính sách, người có công.

Báo cáo tại hội nghị, Bộ trưởng Lao động – Thương binh và Xã hội Ðào Ngọc Dung nhấn mạnh: Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến thương binh, liệt sĩ, những người đã cống hiến xương máu, hy sinh tính mạng của mình để bảo vệ độc lập, tự do cho Tổ quốc, hạnh phúc cho nhân dân. Trong bức thư viết ngày 17-7-1947 gửi Ban Thường trực của Ban Tổ chức “Ngày Thương binh toàn quốc”, Bác Hồ đã nhắc nhở chúng ta: “Thương binh là những người đã hy sinh gia đình, hy sinh xương máu để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ đồng bào. Vì lợi ích của Tổ quốc, của đồng bào, mà các đồng chí chịu ốm yếu, què quặt. Vì vậy Tổ quốc, đồng bào phải biết ơn, phải giúp đỡ những người con anh dũng ấy”. Cũng chính Người đã ký Sắc lệnh số 20/SL ban hành chế độ hưu bổng thương tật và tiền tuất tử sĩ. Năm 1947, từ Ðại Từ, Thái Nguyên, Người đã đề nghị các ban, ngành, đoàn thể T.Ư lấy ngày 27-7 hằng năm làm Ngày “Thương binh toàn quốc”, là dịp để đồng bào “tỏ lòng hiếu nghĩa bác ái và tỏ lòng yêu mến thương binh”.

Thực hiện huấn thị của Người, trong suốt 72 năm qua, Ðảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm đến công tác chăm sóc thương binh, bệnh binh, thân nhân gia đình liệt sĩ, người có công. Các hoạt động “đền ơn đáp nghĩa” ngày càng đi vào chiều sâu và xã hội hóa cao. Các phong trào xây dựng nhà tình nghĩa, tặng sổ tiết kiệm tình nghĩa, Quỹ đền ơn đáp nghĩa, phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, chăm sóc con liệt sĩ mồ côi, đi tìm hài cốt đồng đội, tu sửa, nâng cấp các nghĩa trang, đài tưởng niệm liệt sĩ… ngày càng thu hút sự tham gia của toàn xã hội.

Buổi gặp mặt này là dịp để nhắc nhở chúng ta phải làm tốt hơn nữa nhiệm vụ quan trọng này như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại Lễ kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh, Liệt sĩ: “Cần phải chăm lo tốt hơn nữa công tác thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng, coi đây vừa là đạo lý, vừa là bổn phận, trách nhiệm và tình yêu đồng chí, đồng bào của mỗi người Việt Nam chúng ta”.

Các đại biểu đều xúc động khi được tham dự một cuộc gặp mặt đặc biệt nhất từ trước đến nay dành cho những đồng chí thương binh nặng. Các đại biểu đều mất sức lao động 81% trở lên, trong đó có hơn 100 đại biểu tỷ lệ mất sức lao động hơn 90%. Tám đại biểu là thương binh nặng mất sức lao động 100%, 406 thương binh đang sống cùng gia đình và người thân, 94 thương binh hiện đang được chăm sóc tại các Trung tâm nuôi dưỡng, điều dưỡng người có công với cách mạng; 30 đại biểu là người dân tộc thiểu số, 44 đại biểu thương binh nặng là nữ, 35 đại biểu thương binh bị mất thị lực hoàn toàn, 68 đại biểu di chuyển bằng xe lăn, xe lắc; 29 người sử dụng chân giả. Phần đông các đại biểu ở độ tuổi từ 70 đến 80 tuổi.

Hiếm có cuộc gặp gỡ nào mà tất cả những nhân chứng được mời lên sân khấu giao lưu hay nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, người dù đôi mắt đã mù lòa, người mất đi cánh tay, bàn chân, nhiều người hoặc mất cả đôi chân, hoặc bị chấn thương cột sống phải ngồi xe đẩy… song tất cả các cô, bác đều được các chiến sĩ trẻ chu đáo, trân trọng nâng, đỡ, dìu từng bước đi với lòng biết ơn, yêu thương kính phục.

Hiếm có cuộc gặp gỡ nào hội tụ đông đảo những con người anh hùng mà giản dị; tột cùng của đau đớn mất mát thân thể mà cũng tột đỉnh lạc quan tinh thần trong một cuộc chiến đấu gian khổ để vượt lên khó khăn của thời bình như thế.

Phẩm chất tiêu biểu, là mẫu số gắn kết họ, dù đang sống cùng gia đình hay tại các cơ sở nuôi dưỡng, điều dưỡng, các cô, bác đều có chung một ý chí, một nghị lực phi thường vươn lên chiến thắng thương tật, khó khăn, ổn định sức khỏe, ổn định đời sống để chăm lo xây dựng gia đình, cuộc sống, tiếp tục cống hiến sức lực, trí tuệ, nêu những tấm gương sáng trong cuộc sống học tập, lao động và công tác. Rất nhiều đại biểu thương binh nặng đã không quản ngại khó khăn, vất vả bởi di chứng chiến tranh quá nặng, hoàn toàn mất tự lực trong sinh hoạt nhưng vẫn cố gắng có mặt tại Thủ đô Hà Nội, trái tim của cả nước, để cùng nhau ôn lại những chặng đường lịch sử của dân tộc.

Những câu chuyện lay động lòng người

Chiến tranh đã đi qua mấy chục năm, nhưng trong ký ức của những đại biểu thương binh nặng tham dự buổi gặp mặt đặc biệt này, tất cả mới chỉ như ngày hôm qua, bởi đó là những năm tháng hào hùng oanh liệt của đất nước, cũng là những năm tháng tuổi thanh xuân nhiệt huyết nhất họ cống hiến cho Tổ quốc. Câu chuyện của thương binh Lê Hữu Trạc (Quảng Bình) khiến các đại biểu không khỏi xúc động. Năm 1952, cha ông bị giặc Pháp giết hại. Mười năm sau đó, ông xung phong lên đường nhập ngũ. Cùng đồng đội chiến đấu bảo vệ đảo Cồn Cỏ năm 1968 – ông Trạc nhớ lại, khi ấy, khu Vĩnh Linh là tiền đồn của miền bắc xã hội chủ nghĩa, là hậu phương trực tiếp của tiền tuyến lớn miền nam, do vậy, giặc Mỹ đã sử dụng không quân, tàu chiến địch quyết tâm đánh phá ác liệt nhằm tiêu diệt đảo Cồn Cỏ, vọng gác tiền tiêu – con mắt của Vĩnh Linh. Dù chiến đấu trong điều kiện thiếu thốn, gian khổ nhưng ông và các đồng đội luôn cảm thấy trọng trách và tự hào khi được chiến đấu và hy sinh cho đảo. Ông nghẹn ngào khi nhớ về những ngày tháng Ðảng bộ, chính quyền và nhân dân Vĩnh Linh không tiếc công sức, xương máu tiếp tế cho bộ đội giữ đảo. Rất nhiều cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đã hy sinh trên biển trên đường đưa lương thực ra tiếp tế cho bộ đội.

“Trước sự hy sinh to lớn đó, chúng tôi nguyện chiến đấu đến cùng để bảo vệ đảo, giữ trọn niềm tin yêu của Ðảng và nhân dân”. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, trở về quê hương, ông Lê Hữu Trạc được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang thời kỳ chống Mỹ. Sau này, ông từng có thời gian là Chủ tịch Hội Người mù tỉnh Quảng Bình. Ðược về dự lễ gặp mặt, trong ông càng trỗi dậy niềm tự hào về Ðảng quang vinh, về dân tộc anh hùng. Càng tự hào bao nhiêu, càng nỗ lực phấn đấu hơn nữa, mãi mãi xứng danh Bộ đội Cụ Hồ. “Khi trở về đời thường, chúng tôi gương mẫu vận động gia đình chấp hành nghiêm chủ trương, chính sách của Ðảng, pháp luật của Nhà nước, để mỗi gia đình thương binh nặng mãi mãi là một bông hoa đẹp, các đối tượng chính sách, người có công toàn quốc là một vườn hoa đẹp, dân tộc ta là một rừng hoa đẹp, rừng hoa xã hội chủ nghĩa”- ông Trạc xúc động chia sẻ.

Cả hội trường lắng xuống khi được nghe người phụ nữ nhỏ nhắn nhưng chứa đựng sự gan dạ vô cùng có nhiều lần tham gia đánh công đồn, bắt sống nhiều tên giặc khét tiếng hung hãn. Bà là thương binh hạng 1/4 Trương Hồng Dân, từng là Trung đội trưởng nữ pháo binh huyện Giá Rai khi mới 19 tuổi. Bà Dân tham gia cách mạng khi mới 11 tuổi, khi ấy vì còn quá nhỏ, thời gian đầu, bà chỉ được giao nhiệm vụ làm liên lạc. Năm 14 tuổi, một lần khi mang tài liệu từ thành phố về đơn vị, bà bị địch bắt, tra tấn dã man nhưng bà không khai báo. Sau hai năm bị giam cầm, bà được trả tự do. Trở về nhà, bà làm đơn đi bộ đội. Kỷ niệm đáng nhớ nhất của bà là lần đánh đồn Mỹ Ðiền, bà cùng đồng đội tiêu diệt và bắt sống hàng chục tên địch. Riêng bà đã bắt sống tên đồn trưởng ác ôn khét tiếng. Cả hội trường vừa cảm phục vừa thích thú khi được nghe bà Dân kể câu chuyện mà theo bà, đó chỉ là câu chuyện nhỏ, thành tích nhỏ trong muôn vàn thành tích to lớn của các đồng đội ngồi đây ngày hôm nay. Bà Dân kể: “Ðó là lần đầu được đi đánh công đồn nên chưa có kinh nghiệm chiến đấu. Khi xông vào phòng tên đồn trưởng, thấy hắn nấp trong khe cửa, tôi liền túm tóc hắn lôi ra. Sau khi biết chuyện, đồng chí đại đội trưởng đã nhắc nhở nghiêm khắc bởi chưa ai đi bắt tù binh lại nắm đầu như thế bởi rất có thể, tên đồn trưởng sẽ chống lại giết tôi để bỏ chạy”.

Trong trận đánh ở xã Long Ðiền Tây, đơn vị bà Dân hy sinh rất nhiều. Riêng bà bị hơn 20 vết thương: mù một mắt, hư nửa mặt, vỡ sọ, bị thương cột sống, gãy xương đùi, cụt mấy ngón tay. Nằm lại trận địa từ 9 giờ đến 17 giờ, bà Dân tiếp tục bị trúng thêm nhiều vết đạn. Ðược đồng đội tìm thấy, cứu chữa, khi tỉnh lại, biết mình bị thương quá nặng, bà đòi chết để dành thuốc men, bông băng cho đồng đội khác nhưng mọi người đã cứu sống bà. Sáu năm sau Ngày Giải phóng miền nam, bà trải qua 20 cuộc phẫu thuật của các bệnh viện quân y từ TP Hồ Chí Minh đến Hà Nội. Trở về địa phương, bà lập gia đình với một thương binh. Cuộc hôn nhân muộn màng của ông bà đơm hoa kết trái, nhưng hai người con của bà đều bị di chứng chất độc da cam.

Hai vợ chồng bà đã vượt qua mọi khó khăn nuôi hai con bệnh tật hơn 20 năm trong căn gác rộng chưa đầy 30 m2 tại phường Cái Khế (TP Cần Thơ). Dù hoàn cảnh gia đình quá nhiều khó khăn nhưng khi tham gia công tác tại địa phương, làm chi hội trưởng chi hội phụ nữ phường, bà Dân lại tiếp tục giúp đỡ nhiều phụ nữ thoát nghèo. Dù di chứng chiến tranh vẫn hằng ngày hằng giờ hiện hữu trên gương mặt, trong cuộc sống ngày thường nhưng nụ cười vẫn luôn nở trên môi người phụ nữ nhỏ bé đầy can trường, khiến ai được gặp, được chứng kiến, được nghe bà Dân kể chuyện, đều cảm phục.

Bước ra khỏi cuộc chiến, những người thương binh với thương tật trong người, trái nắng trở trời các vết thương lại tái phát, hành hạ nhưng họ bằng nghị lực, trí tuệ và sức phấn đấu phi thường đã vươn lên không chỉ ổn định cuộc sống cá nhân, mà còn trở thành những tế bào mạnh mẽ, thúc đẩy cộng đồng, xã hội phát triển. Nhiều thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ là tấm gương điển hình, tiêu biểu cho ý chí vươn lên, tinh thần vượt khó, đã trở thành nhà quản lý, nhà khoa học giỏi, những doanh nhân thành đạt. Nhưng với các thương binh nặng thương tật hơn 80% thì sự nỗ lực vươn lên của họ còn vất vả, nhọc nhằn hơn nhiều.

Tại buổi gặp mặt, các đại biểu được giao lưu với thương binh hạng 1/4 Trần Hữu Du, sinh năm 1952 ở huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình. Ông Du kể, năm 1973, đơn vị của ông được nhận nhiệm vụ giữ chốt trên đường 1, địa phận huyện Phổ Châu, tỉnh Quảng Ngãi. Khi ấy, trên chốt, chỉ có bốn người nhưng đã dũng cảm chiến đấu với bốn chiếc xe tăng và một đại đội địch. Qua nhiều đợt tiến công, trung đội trưởng đã hy sinh, ông và một đồng đội nữa bị thương nhưng từ 10 giờ sáng đến chiều tối, ba người dũng cảm chiến đấu, giữ chốt an toàn đến ngày 15-1-1973.

Với thương tật 81%, ông Du trở về địa phương cùng vợ con vượt qua khó khăn, làm kinh tế gia đình: nuôi ong, trồng cây dược liệu (cây hòe) cây có giá trị kinh tế tại địa phương. Tại buổi gặp mặt, ông không quên gửi lời cảm ơn sâu sắc đến chính quyền địa phương, các cấp luôn quan tâm chăm lo cho các thương binh, bệnh binh, gia đình chính sách; cảm ơn người vợ hiền thảo của mình suốt mấy chục năm thay ông làm tròn vai trò lao động chính trong nhà, người chủ của gia đình, gánh vác, chăm sóc ông và nuôi dạy ba người con trưởng thành…

Những người lính về với đời thương, giản dị, hồn hậu như thế. Nhưng nghị lực sống, ý chí vươn lên của họ trong sự thương yêu của gia đình, người thân, toàn xã hội chính là bài học lớn về chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Thay mặt lãnh đạo Ðảng, Nhà nước, phát biểu ý kiến tại buổi gặp mặt, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc bày tỏ sự xúc động, trân trọng được gặp gỡ 500 đại biểu thương binh nặng trên cả nước. Ðồng thời, gửi lời thăm hỏi ân cần, tình cảm và lòng biết ơn sâu sắc nhất tới các đồng chí lão thành cách mạng, các Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, hàng trăm nghìn thương binh, bệnh binh và hàng triệu người có công trên khắp mọi miền đất nước.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao và nhiệt liệt biểu dương nghị lực, ý chí vươn lên của các thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ và người có công với cách mạng, mà 500 thương binh nặng có mặt hôm nay là những bông hoa tươi thắm trong vườn hoa của chủ nghĩa Anh hùng cách mạng Việt Nam, là những tấm gương sáng đáng khâm phục, lay động lòng người, động viên, khích lệ, truyền cảm hứng, lan tỏa tinh thần vượt khó vươn lên. (Toàn văn bài phát biểu đăng trên số báo hôm nay).

Tại buổi gặp mặt, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã trao món quà tặng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội và 500 phần quà, Bằng khen tặng các đại biểu về dự buổi gặp mặt.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 25/7/2019:

Việt Nam tăng hạng trong xếp hạng chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu

Ngày 24-7, tại New Delhi – Ấn Độ, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) đã công bố Báo cáo về xếp hạng chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2019. Việt Nam tiếp tục cải thiện vị trí, tăng 3 bậc lên lên vị trí 42 trên 129 quốc gia/nền kinh tế được xếp hạng so với năm 2018.

Thứ hạng này đã cải thiện 17 bậc so với xếp hạng năm 2016 và đưa Việt Nam vươn lên xếp thứ nhất trong nhóm 26 quốc gia thu nhập trung bình thấp, và vươn đứng thứ ba trong ASEAN sau Singapore và Malaysia.

Chỉ số đổi mới sáng tạo (ĐMST) toàn cầu (gọi tắt là GII) là một bộ công cụ đánh giá xếp hạng năng lực ĐMST của các quốc gia, được Tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) phối hợp với Viện INSEAD, Pháp và Đại học Cornell, Hoa Kỳ. Đây là một bộ công cụ đo lường hệ thống ĐMST ở mức quốc gia.

Năm 2019, việc tính toán chỉ số GII có thay đổi về phương pháp, cụ thể là thay đổi về chỉ số, nguồn dữ liệu và phương pháp tính toán chỉ số. GII năm 2019 với 21 nhóm chỉ số và 80 tiểu chỉ số vẫn được chia thành bảy trụ cột chính với năm trụ cột đầu vào là: Thể chế vĩ mô, Nguồn nhân lực và nghiên cứu, Cơ sở hạ tầng, Thị trường và Môi trường kinh doanh và hai trụ cột đầu ra là: Sản phẩm tri thức và công nghệ, Sản phẩm sáng tạo.

Theo báo cáo vừa được tổ chức WIPO công bố, Chỉ số GII năm 2019 của Việt Nam có sự tiến bộ ở cả nhóm chỉ số đầu vào (tăng hai bậc so với năm 2018) và đầu ra (tăng bốn bậc so với năm 2018), cũng như có điểm số cao trong cả bảy trụ cột, đều cao hơn mức trung bình.

Kết quả chỉ số GII năm 2019 là minh chứng quan trọng khẳng định hiệu quả chỉ đạo điều hành quyết liệt, toàn diện của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ và nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương trong việc xây dựng và triển khai các giải pháp đồng bộ, thiết thực nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, nâng cao năng lực ĐMST quốc gia.

Một số chỉ số có cải thiện đáng chú ý so với năm 2018 là: Trình độ phát triển của thị trường tăng ba bậc; Tín dụng tăng bốn bậc; Tăng năng suất lao động tăng ba bậc. Và đặc biệt là hai chỉ số liên quan đến đầu vào và đầu ra của Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã có những bước nhảy vọt, cụ thể là: chỉ số Tổng chi cho nghiên cứu và phát triển tăng năm bậc; và chỉ số Sản phẩm dựa trên tri thức và công nghệ tăng tám bậc. Những chỉ số này thể hiện sự chỉ đạo và những giải pháp của Chính phủ trong việc đảm bảo kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn của nền kinh tế, cùng các giải pháp tập trung vào thu hút các nguồn lực của xã hội cho khoa học và công nghệ, thúc đẩy doanh nghiệp chuyển giao, hấp thụ và phát triển công nghệ, góp phần tăng năng suất lao động và sưc cạnh tranh của doanh nghiệp. Qua đó, khẳng định sự chỉ đạo điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đang đi rất đúng hướng, tạo ra những kết quả rất thiết thực, cụ thể. Kết quả chỉ số GII năm 2019 cho thấy Việt Nam đã đạt được nhiều chỉ tiêu Chính phủ đặt ra đến năm 2021.

Để tiếp tục cải thiện thứ hạng trong chỉ số GII một cách bền vững, Việt Nam cần tiếp tục chú trọng cả các yếu tố đầu vào của đổi mới sáng tạo, trong đó, đặc biệt lưu ý cải thiện các nhóm chỉ số về hạ tầng công nghệ thông tin, ứng dụng công nghệ thông tin, cải thiện môi trường kinh doanh, chất lượng các quy định pháp luật, nâng cao chất lượng lực lượng lao động.

Kết quả chỉ số GII năm 2019 là minh chứng quan trọng cho kết quả chỉ đạo quyết liệt, toàn diện của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ và nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương trong việc xây dựng và triển khai các giải pháp đồng bộ, thiết thực nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo quốc gia.

Những kết quả rất khích lệ này cho thấy những đột phá trong chỉ đạo quyết liệt, toàn diện của Chính Phủ, Thủ tướng Chính phủ, tạo ra những kết quả rất cụ thể, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ thống đổi mới, thúc đẩy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tạo ra nhu cầu để doanh nghiệp đổi mới công nghệ nhanh hơn, mạnh hơn, góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động và sức cạnh tranh của nền kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 23/7/2019:

Phẫu thuật cùng lúc năm vị trí cho một bệnh nhân

Các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức vừa trải qua một ca phẫu thuật đặc biệt kết hợp mổ năm vị trí gãy xương cùng lúc, cứu người bệnh bị “gẫy nửa người” do tai nạn giao thông.

Vào lúc 22 giờ ngày 11-7, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tiếp nhận trường hợp bệnh nhân TTM, 41 tuổi, ở Hà Nội trong trường hợp đa chấn thương do tai nạn giao thông (ô-tô đâm vào xe đi ngược chiều).

Bệnh nhân bị đụng dập nhu mô thùy giữa phổi phải; gãy cung trước xương sườn 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 bên trái; gãy cung trước xương sườn 4, 5, 6, 7 bên phải; chấn thương gan trái độ II. Bệnh nhân bị chấn thương gãy xương chậu; vỡ – trật ổ cối phải, vỡ – trật ổ cối trái; gãy xương đùi hai tầng ba đoạn; gãy cẳng chân phải; gãy cẳng tay phải.

Ngay sau khi tiếp nhận bệnh nhân M, các bác sĩ đã tiến hành mổ cấp cứu xử lý gãy hở cổ chân bên phải, đứt bán phần gân bánh chè bên phải. Bệnh nhân được theo dõi và điều trị tại khoa Phẫu thuật Chi trên và Y học thể thao.

PGS, TS Nguyễn Mạnh Khánh, Trưởng khoa Phẫu thuật Chi trên và Y học thể thao, Phó viện trưởng Viện Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, sau 10 ngày hồi sức tích cực, tình trạng bệnh nhân TTM dần ổn định, tình trạng ngực, bụng ổn định, chức năng gan thận trở về gần bình thường, các xét nghiệm trở về bình thường, bệnh nhân tỉnh táo.

Để chuẩn bị cho ca mổ phức tạp, các điều kiện về phòng mổ, dự trù máu, dịch, thuốc an thần, thuốc giảm đau cho bệnh nhân đều được chuẩn bị sẵn sàng. 11 giờ ngày 22-7, các bác sĩ Khoa Phẫu thuật chấn thương chi trên và Y học thể thao, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tiến hành mổ cùng một lúc năm vị trí: gãy – trật ổ cối phải, gãy xương đùi hai tầng ba đoạn, gãy cẳng chân phải, gãy cẳng tay phải.

PGS Khánh cho biết, đây là một trong những ca phẫu thuật đặc biệt, kết hợp mổ năm vị trí gãy xương cùng một lúc. “Ca phẫu thuật này đòi hỏi phải có sự phối hợp nhịp nhàng của nhiều khoa, đòi hỏi tay nghề cao của phẫu thuật viên và ê kíp mổ. Khi gây mê hồi sức phải bảo đảm tính toán kỹ lưỡng vì khi mổ sẽ kích thích hoặc làm nặng thêm tình trạng ngực, bụng. Việc cùng một lúc mổ nhiều chỗ có nguy cơ nhiễm trùng cao hơn và mất máu cao hơn. Chúng tôi cũng phải chuẩn bị đầy đủ trang thiết bị cho ca phẫu thuật tại năm vị trí. Bên cạnh đó, ê kíp hồi sức cũng phải bảo đảm hồi sức tốt và sớm cho bệnh nhân, có đủ máu, dịch truyền và đạm cho người bệnh”, PGS Khánh nói.

Sau hai giờ phẫu thuật, ca mổ đã thành công. Ca phẫu thuật cùng một lúc năm vị trí giúp người bệnh không phải trải qua nhiều cuộc mổ, giảm bớt gánh nặng về kinh tế cũng như rút ngắn thời gian, giúp người bệnh sớm phục hồi chức năng, trở về với cuộc sống thường ngày.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 20/7/2019:

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc viếng Giáo sư Hoàng Tụy

Sáng 19-7, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đến viếng Giáo sư Hoàng Tụy, nhà toán học tiêu biểu, người đã phát minh ra phương pháp “lát cắt Tuỵ”, đánh dấu sự ra đời chuyên ngành Toán học mới, lý thuyết tối ưu toàn cục. Tang lễ Giáo sư Hoàng Tuỵ đã được tổ chức trọng thể tại Nhà tang lễ quốc gia, số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội.

Cùng dự tang lễ có các đồng chí: Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư T.Ư Ðảng, Trưởng Ban Tuyên giáo T.Ư; Vũ Ðức Ðam, Ủy viên T.Ư Ðảng, Phó Thủ tướng Chính phủ.

Nguyen Xuan Phuc vieng Hoang Tuy

Trong Sổ tang, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc viết: “Thương tiếc Giáo sư Hoàng Tụy, nhà toán học nổi tiếng của đất nước, người con của quê hương Quảng Nam không còn nữa! Cuộc đời và sự nghiệp của Giáo sư Hoàng Tụy đã để lại nhiều tác phẩm toán học nổi tiếng được thế giới công nhận, ở đời sống thường Giáo sư là người tận tụy với quê hương, với anh em, bạn bè và đồng chí…”.

Ðồng chí Võ Văn Thưởng viết: “Vô cùng thương tiếc Giáo sư Hoàng Tụy, nhà toán học, nhà giáo dục học tiêu biểu của Việt Nam, người thầy, người anh của nhiều thế hệ các nhà khoa học Việt Nam. Sự ra đi của Giáo sư là một mất mát lớn của gia đình, người thân và ngành toán học Việt Nam, Giáo sư là tấm gương sáng về nghị lực, tinh thần phấn đấu học tập không ngừng cho thế hệ trẻ noi theo…’’.

Trong lời vĩnh biệt Giáo sư Hoàng Tụy, Phó Thủ tướng Vũ Ðức Ðam viết: Giáo sư là “Tấm gương trí tuệ, khí chất, mãi sáng”.

  • Trang 3 báo Nhân Dân ngày 18/7/2019:

Hội thảo về chiến lược thu hút trọng dụng nhân tài

Sáng 17/7, tại Hà Nội, Bộ Nội vụ tổ chức hội thảo khoa học “Chiến lược thu hút, trọng dụng nhân tài trong khu vực công” và lễ công bố quyết định thành lập Ban Biên soạn, Tổ Biên tập đề án “Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng nhân tài”. Đồng chí Lê Vĩnh Tân, Ủy viên T.Ư Đảng, Bộ trưởng Nội vụ chủ trì.

Tại hội thảo, các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý đã cung cấp thêm những vấn đề về lý luận thực tiễn phục vụ đề án “Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dung nhân tài”, do Bộ Nội vụ chủ trì xây dựng. Trong đó, tập trung đi sâu phân tích thực trạng chính sách và việc thực hiện cơ chế, chính sách ở Việ tNam, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, quan điểm, phương hướng và giải pháp trong tình hình mới… Các ý kiến đề nghị, khi xây dựng đề án cần bảo đảm theo hướng nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành trong thực hiện Nghị quyết T.Ư 7 (khóa XII) về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 17/7/2019:

Mất mát lớn của nền toán học thế giới và Việt Nam

Ngày 14-7, Giáo sư (GS) Hoàng Tụy (trong ảnh) – nhà toán học xuất chúng của Việt Nam qua đời, hưởng thọ 92 tuổi. Sự ra đi của ông là mất mát lớn cho nền toán học thế giới và Việt Nam.

Ứng dụng toán học vào phát triển KT-XH

GS Hoàng Tụy sinh năm 1927, tại Điện Bàn, Quảng Nam, trong một gia đình có truyền thống yêu nước, khoa bảng. GS Hoàng Tụy nổi tiếng học giỏi từ khi còn nhỏ. Năm 1945, ông thi đỗ tú tài tại Huế, sau đó tham gia cách mạng. Ông dạy toán tại Trường trung học Lê Khiết ở vùng kháng chiến Liên khu 5 từ năm 1947 đến 1951. Tại đây, ông viết cuốn sách giáo khoa toán học đầu tiên cho Liên khu 5. Năm 1951, ông được Chính phủ kháng chiến cử đi học ở vùng giải phóng Việt Bắc và được Bộ Quốc gia Giáo dục cử đi dạy ở Trường Sư phạm Trung cấp. Kháng chiến thành công, ông được phân công dạy toán tại Trường đại học Khoa học, sau này là Trường đại học Tổng hợp Hà Nội. Đầu năm 1955, ông được Bộ Giáo dục điều về Hà Nội và giao phụ trách công tác chuẩn bị cải cách giáo dục phổ thông để thống nhất hệ phổ thông chín năm ở vùng tự do với hệ 12 năm ở vùng mới giải phóng thành hệ phổ thông 10 năm. Tiếp đó, ông được giao phụ trách tổ chức biên soạn chương trình và sách giáo khoa cho tất cả các môn học của hệ giáo dục phổ thông 10 năm. Thời gian gấp rút, trong sáu tháng phải có đủ chương trình và sách giáo khoa mới phục vụ khai giảng niên khóa 1955 – 1956, nhưng ông đã hoàn thành công việc đúng hạn. Năm 1957, ông là một trong chín cán bộ giảng dạy đại học Việt Nam đầu tiên được cử sang thực tập nâng cao trình độ tại Liên Xô và bảo vệ luận án tiến sĩ năm 1959 về lý thuyết hàm thực tại Đại học Lomonosov (Mát-xcơ-va). Ông là một trong hai tiến sĩ toán – lý đầu tiên của Việt Nam bảo vệ luận án tiến sĩ tại Liên Xô.

Từ năm 1961 đến 1968, ông là Chủ nhiệm Khoa Toán của Trường đại học Tổng hợp Hà Nội, và làm Trưởng ban Toán lý của Ủy ban Khoa học và kỹ thuật Nhà nước (tiền thân của Viện Toán học và Viện Vật lý sau này). Từ năm 1970 cho đến khi nghỉ hưu, ông làm việc ở Viện Toán học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam). Ông là Viện trưởng Viện Toán học Việt Nam từ năm 1980 đến 1989. Ông đã cùng GS Lê Văn Thiêm đặt nền móng xây dựng Viện Toán học, góp phần làm cho Việt Nam trở thành một địa chỉ được quốc tế biết đến như một trung tâm nghiên cứu mạnh về toán học nói chung và lý thuyết tối ưu nói riêng. Trong hơn 60 năm hoạt động nghiên cứu toán học, ông đã trực tiếp đào tạo và góp phần đào tạo nhiều thế hệ các nhà toán học Việt Nam, nhiều người trong số đó đã trở thành các chuyên gia đầu ngành về toán học và ứng dụng toán học.

GS Hoàng Tụy còn là một nhà khoa học vô cùng tâm huyết đối với sự phát triển của đất nước, nhất là sự nghiệp chấn hưng giáo dục và ứng dụng toán học phục vụ phát triển kinh tế – xã hội. Ông đã khởi xướng và thúc đẩy ứng dụng vận trù học vào sản xuất ở Việt Nam trong những năm 60 – 70 của thế kỷ trước, thúc đẩy ứng dụng toán học và lý thuyết hệ thống vào quản lý kinh tế trong những năm 80.

Ghi tên vào nền tri thức toán học nhân loại

GS Hoàng Tụy là nhà toán học nổi tiếng thế giới. Các công trình toán học của ông đã đặt nền móng cho sự phát triển tri thức toán học của thế giới về toán tối ưu, hàm thực. Với đóng góp đó, ông đã ghi tên “Tuy” vào nền tri thức toán học của nhân loại. Từ năm 1959 đến 2017, ông đã công bố hơn 170 công trình khoa học, phần lớn trên các tạp chí toán học uy tín hàng đầu thế giới và ba cuốn chuyên khảo về lĩnh vực tối ưu hóa. Các sách chuyên khảo của ông được các nhà xuất bản nổi tiếng thế giới phát hành và tái bản nhiều lần, được giới chuyên môn trên thế giới đánh giá rất cao, được các nhà khoa học quốc tế sử dụng và trích dẫn hàng trăm lần trong các công trình nghiên cứu. Trong đó, cuốn chuyên khảo ông viết chung với Giáo sư Reiner Host năm 1990 cho đến nay vẫn được giới chuyên môn coi là sách dẫn chiếu kinh điển về lĩnh vực tối ưu toàn cục tất định.

Những đóng góp khoa học lớn nhất của ông tập trung trong lĩnh vực tối ưu hóa, có thể chia hai mảng lớn: Cơ sở toán học của tối ưu hóa và các thuật toán tối ưu toàn cục. Lý thuyết tối ưu có nhiều ứng dụng trong rất nhiều lĩnh vực, như: sản xuất, kinh tế, quản lý, kỹ thuật… Đồng thời, liên quan chặt chẽ và góp phần thúc đẩy nhiều ngành toán học khác phát triển, như: giải tích phi tuyến, giải tích không trơn và đa trị, điều khiển toán học, giải tích biến phân, tính toán khoa học, lý thuyết trò chơi, tổ hợp. GS Hoàng Tụy đã để lại cho khoa học các công trình nghiên cứu đồ sộ. Đó là một loạt công trình trong giai đoạn 1970-1978, liên quan đến cơ sở toán học của tối ưu hóa (về giải tích lồi, định lý Hahn-Banach, các điều kiện cần của cực trị, về định lý điểm bất động, về hệ các bất đẳng thức, định lý minimax). Trong một công trình công bố năm 1972 tại Ba Lan (Convex inequalities and the Hahn-Banach theorem. Diss. Math. XCVII, 1972) ông đã chứng minh một định lý bất tương thích cho các bất đẳng thức lồi trừu tượng, về sau được các tác giả quốc tế gọi là Tuy Inconsistency Theorem và coi là một nguyên lý rất tổng quát của giải tích lồi, vì từ đó dễ dàng suy ra hầu hết các biến thể quan trọng khác của định lý Hahn-Banach. Bên cạnh đó, trong lĩnh vực thuật toán tối ưu toàn cục, bài báo ông công bố năm 1964 tại Liên Xô (Concave programming under linear constraints. Soviet Math. 5 (1964), 1437 – 1440) về tìm cực tiểu một hàm lõm f trên tập đa diện lồi D (gọi tắt là bài toán quy hoạch lõm) được giới chuyên môn về tối ưu hóa trên thế giới coi là công trình đánh dấu sự ra đời của lý thuyết tối ưu toàn cục tất định. Trong bài báo này, ông đã đề xuất một phương pháp cắt để giải bài toán quy hoạch lõm, sau đó được gọi là lát cắt Tụy (Tuy’s cut) và có một vai trò rất cơ bản trong lý thuyết tối ưu toàn cục. Tuy’s cut đã trở thành “cái tên” trong tri thức toán học của nhân loại. Đặc biệt, GS Hoàng Tụy có những công trình được coi là đặt nền móng cho hai hướng phát triển mới của tối ưu hóa toàn cục là lý thuyết tối ưu d.c. (giữa thập niên 80) và tối ưu đơn điệu (từ đầu năm 2000).

Những năm gần đây, mặc dù tuổi đã cao, GS Hoàng Tụy vẫn khởi xướng một số hướng nghiên cứu mới của tối ưu toàn cục, có ý nghĩa và triển vọng lý thuyết và ứng dụng, như: phương pháp phân rã để tiếp cận những bài toán cỡ lớn; vấn đề ổn định tính toán (robustness) trong các phương pháp giải tối ưu toàn cục; các thuật toán giải các bài toán quy hoạch toàn phương nửa xác định (SDP); tối ưu đơn điệu rời rạc. Riêng đối với chuyên khảo “Convex Analysis and Global Optimization” (Giải tích lồi và Tối ưu toàn cục) được tái bản năm 2016, ông đã bổ sung 166 trang mới. Điều đó chứng tỏ trí tuệ mẫn tiệp, sức lao động phi thường của ông.

Với nhiều thành tựu xuất sắc, GS Hoàng Tụy được trao các danh hiệu: Tiến sĩ danh dự của Đại học Linköping (Thụy Điển) năm 1997; Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 1 (năm 1996); Giải thưởng Constantin Caratheodory (năm 2011) do Đại hội quốc tế về toán Tối ưu toàn cục tặng.

Cuộc đời và sự nghiệp khoa học của GS Hoàng Tụy là tấm gương sáng về sự cống hiến và nỗ lực đóng góp cho nghiên cứu khoa học. Đó là tinh thần làm việc khoa học trung thực, kiên trì, sáng tạo, suốt đời tự học; phương pháp tư duy toán học đi từ các bài toán cụ thể để đến các kết quả toán học tổng quát, không tách rời lý thuyết toán học trừu tượng với các bài toán thực tiễn; tác phong sư phạm mẫu mực, phương pháp nghiên cứu tỉ mỉ, chính xác.

GS, TSKH Nguyễn Khoa Sơn

(Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 30/7/2019:

Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Kiên Giang

Sáng 29-7, tỉnh Kiên Giang tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Kiên Giang năm 2019, với chủ đề “Kiên Giang tiềm năng, cơ hội đầu tư và phát triển bền vững”. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc dự và phát biểu ý kiến. Cùng dự, có lãnh đạo các bộ, ngành trung ương, địa phương và đông đảo doanh nghiệp (DN) trong và ngoài nước.

Nguyen Xuan Phuc du dau tu kien giang

Tại hội nghị, UBND tỉnh Kiên Giang đã trao giấy chứng nhận đầu tư cho 18 DN với 20 dự án, tổng vốn hơn 43.350 tỷ đồng. Ngoài ra, 25 DN ký cam kết đầu tư vào 35 dự án tại địa phương, với tổng vốn hơn 150 nghìn tỷ đồng, trong đó nhiều dự án có vốn đầu tư lên đến hàng tỷ USD.

Phát biểu ý kiến tại hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc bày tỏ ấn tượng với 5 điểm. Thứ nhất, Kiên Giang đã chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng trong thẩm định, xem xét các thủ tục, quy trình, tài chính của nhà đầu tư. Thứ hai, các doanh nghiệp đầu tư vào nhiều lĩnh vực, từ giáo dục và đào tạo đến nông nghiệp chất lượng cao và du lịch, bất động sản, công nghiệp chế biến… Thứ ba, bên cạnh các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), nhiều nhà đầu tư trong nước, kể cả nhà đầu tư tại Kiên Giang tham gia. Thứ tư, không chỉ tập trung đầu tư ở Phú Quốc, nhiều nhà đầu tư đã coi Hà Tiên, Rạch Giá là nơi có nhiều tiềm năng. Thứ năm, có các nhà đầu tư lớn, “sếu đầu đàn” đầu tư vào Kiên Giang như: FLC, Minh Phú, Vietjet… và cũng có nhiều nhà đầu tư trẻ tuổi khác tham gia. Vùng đất Kiên Giang đang thay da đổi thịt hằng ngày, mang trong mình khát vọng trở thành tỉnh giàu mạnh toàn diện, đóng vai trò quan trọng trong tổng thể chiến lược kinh tế biển của cả nước.

Thủ tướng cho rằng, vùng đất Kiên Giang xưa là nơi “ghe thuyền xuôi ngược, bán buôn dập dìu”, nay không chỉ có đảo ngọc Phú Quốc mà rộng hơn, Kiên Giang hoàn toàn có thể trở thành hòn ngọc hấp dẫn du khách và nhà đầu tư trên toàn thế giới. Với những tiềm năng sẵn có, kinh tế của tỉnh có thể phát triển dựa vào ba trụ cột, gồm: nông nghiệp chất lượng cao thích ứng biến đổi khí hậu, thủy sản sạch gắn với ngành công nghiệp chế biến được định vị ở phân khúc cấp cao và du lịch sinh thái nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế. Trong đó, kinh tế biển sẽ giữ vai trò động lực tăng trưởng chính, cùng với kinh tế cửa khẩu và sự phát triển bứt phá của Phú Quốc. Thủ tướng đưa ra một tầm nhìn cho Kiên Giang trở thành một trong những tỉnh Tây Nam Bộ năng động, đổi mới và giàu có của cả nước dựa trên những lợi thế so sánh tự nhiên, nền kinh tế hướng biển; phát huy tốt nhất mọi tinh hoa của miền đất có nguồn tài nguyên nông nghiệp đặc sắc, một không gian trải nghiệm du lịch nhiệt đới độc đáo, đẳng cấp quốc tế, hướng tới phát triển du lịch bền vững và bao trùm.

Thủ tướng nhấn mạnh, Kiên Giang cần có chiến lược, bước đi để hội nhập sâu rộng vào các hiệp định tự do thương mại (FTA) mà Việt Nam là thành viên, phát huy các thế mạnh về nông, lâm, ngư nghiệp, du lịch… để phát triển bứt phá. Ðối với nhà đầu tư, Thủ tướng nhắc lại thông điệp: “Các nhà đầu tư phải lời nói đi đôi với việc làm, làm phải đến nơi đến chốn, làm nhanh, không nói cái không làm được. Chúng ta cần số ít những nhà đầu tư có tiềm lực, chứ không cần nhiều nhà đầu tư kém năng lực”. DN cần có chiến lược kinh doanh lâu dài, bền vững ở địa phương, đề cao ý thức bảo vệ môi trường, trách nhiệm xã hội và cộng đồng dân cư địa phương. Ðồng thời, không nên xem hội nghị xúc tiến đầu tư là cơ hội để quảng bá cho DN mà phải tiến hành triển khai công tác đầu tư và những điều đã cam kết ngay sau khi hội nghị kết thúc. Về phần Chính phủ, các bộ, ngành sẽ tiếp tục chỉ đạo thành công chính phủ điện tử, nền kinh tế số ở Việt Nam, tạo thuận lợi hơn nữa cho nhà đầu tư; phân cấp mạnh mẽ hơn nữa cho các địa phương trong cả nước, trong đó có tỉnh Kiên Giang… Chính phủ tiếp tục bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, ổn định đồng Việt Nam, tiếp tục mở cửa bầu trời, bảo đảm quyền lợi, quyền, quyền tài sản cho nhà đầu tư; cam kết đồng hành cùng các địa phương, cùng tháo các nút thắt mà các địa phương đang gặp phải, xem đó là trách nhiệm của Chính phủ, của các bộ, ngành…

★ Chiều cùng ngày, Thủ tướng và lãnh đạo các bộ, ngành trung ương đã có buổi làm việc với lãnh đạo chủ chốt của tỉnh Kiên Giang.

Tại buổi làm việc, lãnh đạo tỉnh Kiên Giang đã có 13 kiến nghị, đề xuất với chính phủ và các bộ, ngành. Sau khi lãnh đạo các bộ, ngành nêu ý kiến, phát biểu kết luận buổi làm việc, Thủ tướng cho rằng, ngoài những ưu điểm, tiến bộ, Kiên Giang còn có nhiều nguy cơ cần chú ý. Trong các giải pháp lãnh đạo phát triển cần chú ý đến tiềm năng, triển vọng có thể phát triển; quan tâm đến những mô hình phát triển mới, làm tốt công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch, giữ và phát triển rừng, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyển dịch lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp. Ðặc biệt, Kiên Giang cần làm tốt hơn nữa công tác an sinh xã hội, tích cực phấn đấu đến năm 2020 tự cân đối về ngân sách.

Với những kiến nghị của tỉnh Kiên Giang, Thủ tướng ủng hộ việc thành lập thành phố Phú Quốc, thành lập huyện đảo Thổ Châu; quy hoạch Phú Quốc thành đơn vị đặc biệt và một số kiến nghị khác. Theo đó, giao các bộ, ngành trung ương cùng với Kiên Giang xem xét về hành lang pháp lý và các bước chuẩn bị để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét và sớm trình Bộ Chính trị một số công việc.

★ Trước đó, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã dự lễ đón nhận và trao Huân chương Ðộc lập hạng nhất tặng nhân dân và cán bộ tỉnh Kiên Giang; dự lễ khởi động dự án Khu đô thị Phú Cường Hoàng Gia, do Công ty cổ phần Ðầu tư Phú Cường Kiên Giang làm chủ đầu tư tại TP Rạch Giá. Ðây là dự án lấn biển có quy mô 68,68 ha, tổng vốn đầu tư 8.000 tỷ đồng.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 19/7/2019:

Kỷ niệm 50 năm Ngày thành lập Bệnh viện K

Ngày 18-7, tại Hà Nội, Bệnh viện K (Bộ Y tế) tổ chức kỷ niệm 50 năm Ngày thành lập (17-7-1969 – 17-7-2019) và đón nhận Huân chương Độc lập hạng ba. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự và phát biểu ý kiến.

Cùng dự có nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng; lãnh đạo các bộ, ban, ngành và các tổ chức quốc tế tại Việt Nam. Các đồng chí: nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương; Trần Quốc Vượng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư gửi lẵng hoa chúc mừng.

Ky niem 50 nam benh vien k.png

Tiền thân của Bệnh viện K là Viện Curie Đông Dương, thành lập ngày 19 – 10-1923 tại Hà Nội. Ngày 17-7-1969, Bộ trưởng Y tế ra quyết định thành lập Bệnh viện K. Sau gần 100 năm hình thành và 50 năm xây dựng, phát triển, Bệnh viện K luôn giữ vai trò là cơ sở chuyên khoa đầu ngành của cả nước trong phòng, chống và điều trị ung thư. Bệnh viện cũng đã cùng các đơn vị y tế xây dựng mạng lưới phòng, chống ung thư quốc gia; phụ trách chỉ đạo tuyến cho tám bệnh viện chuyên ngành, 69 trung tâm, khoa, đơn vị ung bướu, đáp ứng được phần lớn nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân trên cả nước. Đáng chú ý, từ lúc chỉ có 68 cán bộ, nhân viên khi thành lập, đến nay Bệnh viện K đã có hơn 1.500 cán bộ và mỗi năm khám bệnh cho hơn 500 nghìn người dân. Bệnh viện hiện có nhiều trang thiết bị hiện đại, ngang tầm các nước trong khu vực và trên thế giới như: hệ thống máy chụp cắt lớp vi tính và cộng hưởng từ thế hệ mới; máy xạ trị gia tốc đa mức năng lượng; hệ thống phẫu thuật rô-bốt…

Phát biểu ý kiến tại buổi lễ, thay mặt Đảng, Nhà nước, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gửi lời chúc mừng về những kết quả mà các thế hệ thầy thuốc Bệnh viện K đã đạt được trong 50 năm xây dựng và phát triển. Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh: Tỷ lệ người mắc bệnh ung thư có xu hướng tăng nhanh trên thế giới cũng như ở Việt Nam đặt ra cho ngành y tế và các đơn vị chuyên khám, điều trị ung thư những yêu cầu, nhiệm vụ hết sức nặng nề. Là bệnh viện chuyên khoa đầu ngành của cả nước về phòng, chống ung thư, thời gian tới, Bệnh viện K cần tiếp tục phấn đấu sớm trở thành một trung tâm hàng đầu trong khu vực về ung bướu, là điểm đến tin cậy không chỉ đối với người bệnh mà còn với các đồng nghiệp và bạn bè quốc tế.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bệnh viện K thực hiện đồng bộ các biện pháp nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả khám, chữa bệnh với phương châm “lấy người bệnh làm trung tâm, lấy hiệu quả điều trị, lấy sự hài lòng của người bệnh là thước đo giá trị, là mục tiêu phấn đấu”. Phát huy hiệu quả các trung tâm phẫu thuật rô-bốt, pha chế thuốc tập trung; áp dụng các phương pháp điều trị hiện đại của thế giới… Tiếp tục đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, đào tạo, chỉ đạo tuyến, nhất là chuyển giao kỹ thuật cho các bệnh viện vệ tinh, bệnh viện tuyến dưới; chú trọng hợp tác quốc tế, trao đổi, học hỏi kinh nghiệm của các nước tiên tiến trong công tác đào tạo đội ngũ thầy thuốc và nghiên cứu điều trị ung thư… Cùng với việc nâng cao y đức, cần tiếp tục đẩy mạnh công tác đào tạo cả về quy mô, chất lượng chuyên môn để đội ngũ thầy thuốc nắm bắt những kỹ thuật, công nghệ mới của thế giới và ứng dụng trong phòng, chống ung thư tại Việt Nam. Mỗi thầy thuốc, nhân viên y tế của Bệnh viện K là chỗ dựa, động viên, an ủi, chia sẻ, đồng hành cùng người bệnh theo đúng tinh thần “Trao hy vọng – nhận niềm tin”. Bệnh viện K tiếp tục cùng ngành y tế đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về phòng bệnh, sàng lọc phát hiện sớm ung thư, để người dân hiểu rõ rằng “ung thư biết sớm trị lành”.

Về định hướng phát triển bệnh viện thời gian tới, Bệnh viện K cần chủ động, sáng tạo trong việc triển khai Đề án tự chủ sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; huy động các nguồn lực từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước trong việc phát triển cơ sở vật chất hiện đại, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Nghiên cứu phát triển mô hình chuỗi bệnh viện chuyên sâu, góp phần quan trọng giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh và gia đình, giảm tình trạng người dân ra nước ngoài chữa bệnh và thu hút người nước ngoài điều trị tại Việt Nam. Bảo đảm quyền lợi cho đối tượng có thẻ bảo hiểm y tế, đối tượng chính sách, nhất là người bệnh nghèo, thuộc diện khó khăn trong tiếp cận dịch vụ y tế có chất lượng với chi phí hợp lý; quan tâm thực hiện trách nhiệm xã hội, vận động các nguồn lực để hỗ trợ người bệnh, bệnh nhi ung thư có hoàn cảnh khó khăn, ở vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”…

Nhân dịp này, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề nghị Bộ Y tế, các bộ, ban, ngành trung ương, các địa phương, các tổ chức và cá nhân quan tâm tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa để Bệnh viện K hoàn thành sứ mệnh mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó, sớm thực hiện khát vọng của mình trở thành trung tâm hàng đầu của khu vực về ung bướu…

Trước khi dự lễ kỷ niệm, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã trực tiếp đến thăm và tặng quà người bệnh đang điều trị tại Bệnh viện K cơ sở Tân Triều.

  • Trang 2 báo Nhân Dân ngày 18/7/2019:

Đón tàu nước ngoài đầu tiên cập Cảng quốc tế Vĩnh Tân

Sáng 17-7, Cảng quốc tế Vĩnh Tân, huyện Tuy Phong (Bình Thuận) đã tổ chức đón tàu Spring Hummer (quốc tịch Belize), tàu quốc tế đầu tiên cập cảng, đánh dấu bước phát triển mới trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa bằng đường biển, không chỉ riêng tỉnh Bình Thuận mà còn cho các tỉnh khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Như vậy sau một tháng, từ khi Tổng cục Hải quan cấp Giấy chứng nhận địa điểm kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu tập trung, Cảng quốc tế Vĩnh Tân chính thức đón tàu quốc tế đầu tiên cập cảng. Tàu Spring Hummer, có trọng tải hơn 9.000 DWT, chở nhiều thiết bị máy móc siêu trường, siêu trọng phục vụ xây dựng nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 4 mở rộng.

Ông Hà Quốc Hùng, Tổng Giám đốc Công ty CP Cảng quốc tế Vĩnh Tân cho biết, từ khi được đưa vào khai thác cũng như chính thức khánh thành, Cảng quốc tế Vĩnh Tân đã đón nhận nhiều chuyến tàu vào làm hàng tại cảng nhưng hôm nay mới chính thức đón chuyến tàu quốc tế đầu tiên cập cảng. Việc tiếp nhận tàu Spring Hummer mở ra cơ hội giúp các tàu vận chuyển hàng dự án, hàng siêu trường, siêu trọng cho các dự án công nghiệp, năng lượng tại khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên có thể trực tiếp vào cảng làm hàng, không phải qua các cảng trung chuyển tại TP Hồ Chí Minh, Bà Rịa-Vũng Tàu hoặc Cam Ranh như trước đây; giảm đáng kể thời gian trung chuyển hàng hóa và chi phí logistics cho các dự án.

Cảng Quốc tế Vĩnh Tân là cảng nước sâu, thuộc nhóm cảng biển số 4 (nhóm cảng biển Nam Trung Bộ) do Công ty CP Cảng quốc tế Vĩnh Tân (đơn vị thành viên của Tập đoàn Thái Bình Dương) làm chủ đầu tư tại huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận. Đây là cảng biển đầu tiên do một doanh nghiệp tư nhân trong nước đầu tư và khai thác và cũng là cảng biển thương mại đầu tiên của tỉnh Bình Thuận.

Cảng được xây dựng trên diện tích hơn 140ha, với tổng vốn đầu tư khoảng 2.300 tỷ đồng, được thiết kế một bến tiếp nhận tàu có trọng tải đến 3.000DWT, hai bến tiếp nhận tàu đến 50.000DWT và một bến tiếp nhận tàu đến 70.000 DWT.

Cảng được đầu tư hạ tầng hiện đại, đồng bộ với hệ thống các bãi chứa hàng rời, bãi hàng tổng hợp, bãi hàng container, kho silo, có diện tích khoảng 110.000m2 và kho hàng quy mô hơn 5.000m2, công suất khai thác của Cảng quốc tế Vĩnh Tân lên tới tám triệu tấn/năm.

Cảng quốc tế Vĩnh Tân đi vào hoạt động sẽ là động lực góp phần phát triển và hình thành các cụm công nghiệp, các vùng kinh tế cho khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 16/7/2019:

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tiếp đoàn doanh nghiệp Xin-ga-po

Chiều 15-7, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tiếp đoàn doanh nghiệp (DN) Xin-ga-po do Liên đoàn DN Xin-ga-po (SBF) và Cơ quan Phát triển DN Xin-ga-po (ESG) tổ chức nhằm tìm hiểu cơ hội đẩy mạnh đầu tư, hợp tác làm ăn tại Việt Nam.

Phát biểu ý kiến tại buổi tiếp, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, tháng 4-2018, Thủ tướng Chính phủ đã chủ trì Diễn đàn DN Việt Nam – Xin-ga-po với quy mô 700 đại biểu và giá trị các văn bản hợp tác đầu tư thương mại được ký kết tại diễn đàn đạt khoảng 10 tỷ USD. Thủ tướng cảm ơn SBF, ESG đã phối hợp tổ chức thành công diễn đàn, góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế song phương đi vào thực chất, mở rộng về quy mô. Thủ tướng nêu rõ, đối diện với nhiều yếu tố bất ổn, rủi ro của kinh tế toàn cầu, quan hệ thương mại quốc tế, kinh tế Việt Nam vẫn phát triển ổn định, đời sống người dân ngày càng được cải thiện. Chính phủ Việt Nam đánh giá cao các hoạt động đầu tư kinh doanh của DN Xin-ga-po tại Việt Nam.

Nguyen Xuan Phuc tiep doan doanh nghiep Xin ga po

Chính phủ Việt Nam luôn nỗ lực giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và chính trị, xã hội; thể chế luật pháp ngày càng minh bạch, phù hợp thông lệ và cam kết quốc tế, tạo môi trường cho DN yên tâm hoạt động lâu dài, phát triển thuận lợi. Việt Nam tiếp tục chủ động đẩy mạnh hội nhập quốc tế với trọng tâm là hội nhập kinh tế, thúc đẩy mạnh mẽ việc hình thành những khuôn khổ hợp tác kinh tế, thương mại lớn như các hiệp định Thương mại tự do thế hệ mới (CPTPP, EVFTA…).

Ðiều đó có nghĩa nếu vào Việt Nam, các DN Xin-ga-po có thể vào được các thị trường rộng lớn. Chính phủ Việt Nam cam kết tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các DN Xin-ga-po làm ăn thành công tại Việt Nam, sẵn sàng lắng nghe ý kiến đóng góp và mong muốn các nhà đầu tư nước ngoài, trong đó có các DN Xin-ga-po, đầu tư làm ăn lâu dài tại Việt Nam.

Chủ tịch SBF Teo Si-ông Seng cho rằng, những năm gần đây, mặc dù thế giới có nhiều biến động về kinh tế nhưng Việt Nam vẫn giữ được mức tăng trưởng ổn định. Là Chủ tịch SBF, ông vinh dự được dẫn đầu đoàn 36 DN Xin-ga-po sang Việt Nam tìm kiếm cơ hội làm ăn. Cảm nhận được sự tăng trưởng kinh tế ấn tượng của Việt Nam, ông tin tưởng chắc chắn, phía Xin-ga-po sẽ tiếp tục đóng góp vào sự tăng trưởng này; làm gắn bó hơn mối quan hệ hợp tác giữa hai nước. Ông cũng cho biết vừa phối hợp Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) khai trương Hội đồng Kinh doanh Việt Nam – Xin-ga-po (VSBC).

Ðại diện lãnh đạo ESG bày tỏ cảm ơn sự giúp đỡ, hợp tác của Chính phủ, các bộ, ngành Việt Nam. Xin-ga-po mong muốn đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực phát triển đô thị thông minh; cách mạng công nghiệp 4.0; đổi mới sáng tạo.

Hoan nghênh ý kiến của phía Xin-ga-po, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ, hiện nay có rất nhiều cơ hội cho DN Xin-ga-po đầu tư vào Việt Nam. Hai nước có quan hệ đối tác chiến lược, trong đó quan hệ kinh tế phát triển hết sức chặt chẽ, kết nối hiệu quả, đem lại lợi ích cho hai nước. Ðơn cử, mô hình Khu công nghiệp Việt Nam – Xin-ga-po (VSIP) đang rất thành công ở nhiều địa phương Việt Nam và hai bên đang tiếp tục phát triển mô hình VSIP ra một số địa phương khác.

Thủ tướng khẳng định, trong bối cảnh quan hệ thương mại quốc tế và chuỗi giá trị khu vực đang được tái định hình, Việt Nam được coi là điểm đến đầu tư hấp dẫn, ổn định và an toàn; đề nghị DN Xin-ga-po tiếp tục mở rộng đầu tư tại Việt Nam trong một số lĩnh vực có thế mạnh như: phát triển hạ tầng, logistics, tài chính ngân hàng, công nghệ thông tin, điện tử, bán dẫn, giáo dục, y tế, dược phẩm, du lịch, công nghiệp hàng hải, hàng không vũ trụ, hợp tác phát triển các startup tham gia cổ phần hóa DN nhà nước; thúc đẩy liên kết với DN trong nước cũng như tham gia đối tác chiến lược tại các tập đoàn tư nhân.

Thủ tướng lưu ý DN Xin-ga-po cần chú trọng hơn phát triển các loại hình dịch vụ khi làm ăn ở Việt Nam. Việt Nam có chủ trương “mở cửa bầu trời” để kết nối các tua du lịch với Xin-ga-po, tăng cường thu hút khách du lịch. Việc đầu tư vào các sân bay ở Việt Nam cũng hết sức hấp dẫn khi thị trường hàng không ở Việt Nam đang tăng trưởng mạnh. Thủ tướng mong hai bên phối hợp tốt để phát triển mô hình đô thị thông minh. Việt Nam hoan nghênh và đánh giá cao kinh nghiệm đổi mới sáng tạo của Xin-ga-po, nhất là đề xuất của phía Xin-ga-po phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo hai nước.

Thủ tướng hoan nghênh và đề nghị Xin-ga-po hợp tác để quy hoạch phát triển TP Ðà Nẵng, thành phố có diện tích tương đương Xin-ga-po. Ðồng thời, mong muốn Xin-ga-po hợp tác phát triển các DN nhỏ và vừa cũng như các DN Xin-ga-po có thể tham gia sâu rộng hơn trong công tác cổ phần hóa các DN nhà nước của Việt Nam.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 16/7/2019:

Con trai sản phụ ung thư được ra viện về với gia đình

Ngày 15/7, sau gần hai tháng điều trị tại Bệnh viện Phụ trản T.Ư, bé Đỗ Bình An – con trai chị Nguyễn Thị Liên (28 tuổi, ở Hà Nam bị ung thư giai đoạn cuối) đã được xuất viện về với gia đình. Chị Liên cũng sẽ được xuât viện ít ngày để về nhà chăm sóc con trước khi vào đợt điều trị tiếp theo.

BS Lê Minh Trác, Giám đốc Trung tâm Chăm sóc và điều trị sơ sinh (Bệnh viện Phụ sản T.Ư) cho biết: cháu Bình An hiện đã tự thở được; không còn sử dụng thêm các thuốc điều trị, ngoại trừ vi-ta-min và vi chất. Bé tự bú được và tăng cân đều đặn, phản xạ sơ sinh bình thường, thị giác, thính giác, thần kinh chưa có biểu hiện bất thường, bệnh lý nào. Bé Bình An được xuất viện với thể trạng tốt, nặng 2,4 kg, tăng 0,9 kg so với khi vừa chào đời.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 31/7/2019:

Việt Nam đoạt hai HCV và hai HCB Ô-lim-pích Hóa học quốc tế năm 2019

Đội tuyển quốc gia Việt Nam gồm bốn thí sinh dự thi Olympic Hoá học quốc tế tại Cộng hoà Pháp xuất sắc giành bốn huy chương, trong đó có hai Huy chương vàng, hai Huy chương bạc. Đặc biệt, lần đầu tiên Việt Nam có thí sinh đạt điểm tuyệt đối trong phần thi thực hành Kỳ thi Olympic Hóa học quốc tế.

Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo thông tin chính thức kết quả Olympic Hoá học quốc tế năm 2019. Theo đó, Việt Nam giành được thành tích hai Huy chương vàng, thuộc về: Trần Bá Tân, học sinh lớp 12, Trường THPT chuyên Hà Nội- Amsterdam, thành phố Hà Nội và Nguyễn Văn Chí Nguyên, học sinh lớp 12, Trường THPT chuyên Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa.

Thành tích hai Huy chương bạc thuộc về: Nguyễn Đình Hoàng, học sinh lớp 12, Trường THPT chuyên Nguyễn Tất Thành, tỉnh Yên Bái và Phạm Thanh Lâm học sinh lớp 12, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, tỉnh Nam Định.

Olympic Hóa học quốc tế lần thứ 51 tổ chức tại Cộng hòa Pháp với sự tham dự của hơn 300 thí sinh đến từ 80 quốc gia và vùng lãnh thổ. Với thành tích hai Huy chương vàng và hai Huy chương bạc Đội tuyển Việt Nam đứng thứ 5, sau Trung Quốc, Hàn Quốc, Nga và Mỹ. Đặc biệt, đội tuyển Việt Nam có thí sinh lọt vào top cao của Kỳ thi là Trần Bá Tân đạt 95,47/100 điểm. Thành tích của Trần Bá Tân đạt điểm cao thứ tư của kỳ thi và được trao giải cho thí sinh xuất sắc nhất điểm thi thực hành với điểm tuyệt đối 40/40. Đây là lần đầu tiên thí sinh Việt Nam đạt điểm tuyệt đối phần thi thực hành trong kỳ thi Olympic Hóa học quốc tế. Nguyễn Văn Chí Nguyên đạt 90,71/100 điểm.

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ đón đoàn và chúc mừng thành tích của đoàn dự thi Olympic Hóa học quốc tế năm 2019 tại Sân bay quốc tế Nội Bài vào hồi 6 giờ 30 ngày 31-7.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 29/7/2019

Chung kết cuộc thi tiếng hát ASEAN + 3 năm 2019

Tối 28-7, tại Cung quy hoạch, triển lãm, hội chợ TP Hạ Long (Quảng Ninh), chính thức diễn ra đêm chung kết cuộc thi tiếng hát ASEAN+3 năm 2019. Đến dự, có đồng chí Trương Hòa Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; các đồng chí Ủy viên T.Ư Đảng: Nguyễn Thế Kỷ, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam; Lê Hoài Trung, Thứ trưởng Ngoại giao, Chủ tịch Ủy ban UNESCO Việt Nam.

Cuộc thi tiếng hát ASEAN+3 do Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) tổ chức diễn ra từ ngày 26 đến 28-7 với sự tham gia của 22 thí sinh các nước khu vực Đông – Nam Á (ASEAN) và các ca sĩ khách mời từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản.

Phát biểu ý kiến tại đêm chung kết cuộc thi, Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình đánh giá cao sáng kiến của VOV trong việc tổ chức một cuộc thi ca nhạc mang tầm khu vực, ghi nhận những đóng góp của tỉnh Quảng Ninh, các bộ, ngành, cơ quan, doanh nghiệp cho sự thành công của cuộc thi. Phó Thủ tướng nhấn mạnh: Văn hóa – xã hội là một trong ba trụ cột của cộng đồng ASEAN. Các nước ASEAN ngày càng chú trọng gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của khu vực thông qua việc thúc đẩy trao đổi văn hóa, giao lưu nhân dân, đề cao nguyên tắc thống nhất trong đa dạng, tăng cường sự hiểu biết và chia sẻ giữa người dân về văn hóa, lịch sử, tôn giáo và văn minh. Chính vì vậy, Việt Nam luôn mong muốn được tổ chức những cuộc thi âm nhạc, liên hoan nghệ thuật mang tầm khu vực và quốc tế. Cuộc thi tiếng hát ASEAN+3 thật sự đã mang đến một thông điệp mạnh mẽ về tình đoàn kết, khát vọng hòa bình, hợp tác và phát triển của các quốc gia ASEAN, xây dựng một thế giới hữu nghị, hòa bình, phát triển, tiến bộ.

Trải qua vòng thi bán kết, Ban tổ chức Cuộc thi Tiếng hát ASEAN + 3 đã chọn ra 10 gương mặt đạt số điểm cao nhất vào vòng chung kết. Kết thúc đêm chung kết, Giải nhất thuộc về thí sinh R. Bi-a-nít đến từ Ma-lai-xi-a; hai Giải nhì thuộc về thí sinh của Việt Nam và Phi-li-pin; hai Giải ba dành cho thí sinh của In-đô-nê-xi-a và thí sinh của Mi-an-ma. Ngoài ra, Ban tổ chức đã trao các giải phụ gồm Giải thí sinh có phong cách biểu diễn xuất sắc nhất; Giải thí sinh triển vọng; Giải thí sinh thân thiện; Giải thí sinh biểu diễn ấn tượng nhất; Giải thí sinh được khán giả bình chọn nhiều nhất.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 29/7/2019:

Festival văn hóa tơ lụa, thổ cẩm Việt Nam – thế giới lần thứ năm

Từ ngày 7 đến 9-8, tại Làng lụa Hội An (Quảng Nam) sẽ diễn ra Festival Văn hóa tơ lụa, thổ cẩm Việt Nam – thế giới lần thứ năm. Sự kiện nhằm tôn vinh văn hóa nghề ươm tơ dệt lụa truyền thống, kết nối giao lưu để mở đầu ra cho thị trường tơ lụa Việt Nam, từng bước đưa các đơn vị sản xuất tơ lụa đến với các tổ chức và thị trường quốc tế.

Festival dự kiến có tám quốc gia và đại diện năm thành phố cùng hàng chục đơn vị sản xuất, làng nghề tơ lụa, thổ cẩm Việt Nam tham dự như: Vạn Phúc, Nha Xá, Mã Châu, Mỹ Đức, Nam Cao, Tân Châu, Chăm Ninh Thuận cùng sự có mặt của gần 80 nghệ nhân…

Cuộc “hội ngộ” những cây đàn cổ quý hiếm tại Hà Nội

Từ ngày 3 đến 18-8, khán giả Hà Nội sẽ có dịp thưởng thức thanh âm của hàng loạt những cây đàn quý hiếm tại Cuộc thi âm nhạc quốc tế cho vi-ô-lông – hòa tấu thính phòng Việt Nam 2019 và Liên hoan âm nhạc Vietnam Connection. Các cây đàn quý hiếm có giá trị hàng trăm nghìn USD đến hàng triệu USD sẽ được các thí sinh và thành viên Ban giám khảo chuyển tới Thủ đô Hà Nội để biểu diễn tại hai sự kiện nêu trên. Người yêu nhạc Việt Nam có cơ hội thưởng thức âm thanh từ các cây đàn cổ của các nghệ sĩ như: Guarnerius, Stradivarius, Guadanini, Gagliano, Storioni, Collin – Mezin…

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 29/7/2019:

Việt Nam đoạt hai HCV mu-ay thế giới

Chiều 28-7, tại Giải vô địch mu-ay thế giới 2019 diễn ra ở Thái-lan, ở hạng cân 51 kg nữ chuyên nghiệp, võ sĩ Bùi Yến Ly của Việt Nam đã đoạt Huy chương vàng (HCV) khi thắng võ sĩ Ê-ca-tê-ri-na Gu-ri-na của Nga.

Trong trận đấu này, Bùi Yến Ly thi đấu xuất sắc và liên tục ghi điểm dẫn trước võ sĩ Ê.Gu-ri-na , để rồi kết thúc với tỷ số điểm 30-27. Đây là thành tích vượt bậc của Bùi Yến Ly bởi tại Giải vô địch mu-ay thế giới 2018 ở Mê-hi-cô, cô chỉ đoạt Huy chương bạc.

* Trước đó, đêm 27-7, nữ võ sĩ Huỳnh Hà Hữu Hiếu đã mang về tấm HCV đầu tiên của đoàn Việt Nam tại giải với chiến thắng trước nữ võ sĩ Rút-ma A-bu-ba-ca của Phi-li-pin trong trận chung kết hạng cân 45 kg nữ dưới 23 tuổi. Trận đấu diễn ra khá quyết liệt và hòa 19-19 sau hai hiệp đấu. Bước vào hiệp đấu thứ ba quyết định, Hữu Hiếu thi đấu tự tin và bình tĩnh hơn để đánh bại A-bu-ba-ca với tỷ số chung cuộc sít sao là 29-28. Kết thúc thi đấu tại giải, đoàn Việt Nam giành được hai HCV, bốn Huy chương đồng.

* Đêm 27-7, tại Giải cầu lông quốc tế Lagos Classic 2019 thuộc hệ thống Challenge của Liên đoàn Cầu lông thế giới diễn ra ở Ni-giê-ri-a, tay vợt hàng đầu Việt Nam Nguyễn Tiến Minh (hạng 60 thế giới) là hạt giống số 2 của giải đã giành ngôi vô địch đơn nam sau khi đánh bại tay vợt Mi-sa Din-bơ-men của I-xra-en (hạng 42 thế giới) và là hạt giống số 1. Gặp đối thủ có đẳng cấp cao hơn, nhưng Tiến Minh thi đấu bình tĩnh và đã có chiến thắng 21-18 ở ván đầu tiên. Ván thứ hai diễn ra đầy căng thẳng, Tiến Minh tiếp tục chơi thăng hoa và giành chiến thắng với tỷ số 25-23, qua đó thắng chung cuộc 2-0 để đăng quang. Với chiến thắng này, Tiến Minh tiếp tục củng cố suất tham dự Ô-lim-pích 2020 tại Nhật Bản.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 28/7/2019:

Đại nhạc hội ASEAN – Nhật Bản 2019

Tối 28-7, tại Trung tâm Hội nghị quốc gia (Hà Nội), Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp Trung tâm châu Á – Quỹ Giao lưu quốc tế Nhật Bản tổ chức Đại nhạc hội ASEAN- Nhật Bản 2019, với sự hỗ trợ của Bộ Ngoại giao; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam; Bộ Ngoại giao Nhật Bản, các cơ quan văn hóa, Đại sứ quán Nhật Bản và các nước ASEAN tại Việt Nam. Đến dự, có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Võ Văn Thưởng, Bí thư T.Ư Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo T.Ư; Phạm Bình Minh, Phó Thủ tướng Chính phủ; lãnh đạo các ban, ngành ở trung ương và Hà Nội, đại diện Đại sứ quán các nước và các tổ chức quốc tế.

Nhân dịp này, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê gửi thư chúc mừng.

Đại Nhạc hội ASEAN – Nhật Bản 2019 là sự kiện kỷ niệm Ngày ASEAN – Nhật Bản do Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê khởi xướng tại Hội nghị cấp cao Nhật Bản – ASEAN năm 2018. Với chủ đề “Ước nguyện hòa bình”, chương trình nhằm tăng cường giao lưu nghệ thuật, tăng cường tình hữu nghị giữa Nhật Bản và các nước ASEAN, từ đó thúc đẩy quan hệ hợp tác trong tương lai. Chương trình quy tụ những giọng ca hàng đầu, những ca sĩ nổi tiếng ở các quốc gia Đông – Nam Á, tôn vinh những nét đẹp văn hóa giàu truyền thống của các dân tộc trong khu vực và những nét tương đồng của văn hóa Á Đông, tình đoàn kết và thống nhất, hướng tới sự hợp tác cùng phát triển vì một thế giới hòa bình trong thời đại mới. Thông qua sự tham gia của các nghệ sĩ, chương trình sẽ tạo nên sự lan tỏa rộng rãi về giá trị của hòa bình, cùng nhau đóng góp cho sự phát triển của các nước trong khối ASEAN và khu vực, hướng tới phát triển bền vững.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 28/7/2019:

Tiếp nhận gần 86 nghìn đơn vị máu từ Hành trình đỏ năm 2019

Ngày 27-7, tại Hà Nội, Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương (Bộ Y tế) phối hợp Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức hội nghị đánh giá kết quả chương trình Hành trình đỏ năm 2019.

Với chủ đề “Kết nối dòng máu Việt”, Hành trình đỏ lần thứ VII – năm 2019, diễn ra từ ngày 11-6 đến 31-7, tại 39 tỉnh, thành phố trên cả nước đã thu hút hàng chục nghìn người tham gia hiến máu tình nguyện tại các địa phương. Qua đó, góp phần quan trọng khắc phục tình trạng khan hiếm máu trong điều trị vào dịp hè. Hành trình đỏ cũng đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức của người dân về phong trào hiến máu tình nguyện; phòng tránh bệnh tan máu bẩm sinh, căn bệnh đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến giống nòi, chất lượng dân số ở nước ta hiện nay. Đáng chú ý, việc tổ chức tiếp nhận máu tại các ngày hội hiến máu đã giúp các địa phương, cơ sở truyền máu nâng cao được kỹ năng trong việc tổ chức huy động lực lượng hiến máu và tiếp nhận được số lượng máu lớn; thao diễn và thực hành việc tiếp nhận lượng máu lớn phòng cho tai nạn, thảm họa có thể xảy ra…

Thống kê của Ban tổ chức, tổng lượng máu tiếp nhận được qua Hành trình đỏ lần thứ VII là gần 86 nghìn đơn vị máu. Nhờ lượng máu huy động được từ các địa phương tổ chức Hành trình đỏ, riêng Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương trong dịp này đã cung cấp cho các bệnh viện tại các tỉnh, thành phố 71.457 đơn vị máu và chế phẩm máu. Đáng chú ý, đây là lần đầu trong tháng 6 và tháng 7, Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương không phải huy động người nhà hiến máu do thiếu cung cấp máu cho các bệnh viện như các năm trước đây.

Việt Nam đón hơn 9,79 triệu lượt khách quốc tế

Theo Tổng cục Du lịch (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), ước tính số lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 7 đạt hơn 1,31 triệu lượt khách, tăng 11% so với tháng 6 và tăng 10,7% so với tháng 7-2018. Như vậy, số khách quốc tế đến Việt Nam từ đầu năm đến nay đạt hơn 9,79 triệu lượt khách, tăng 7,9% so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, lượng khách đến bằng đường hàng không là chủ yếu và đạt hơn một triệu lượt khách (chiếm 79,5%). Khách đến bằng phương tiện đường bộ tăng 25,2%, nhưng khách du lịch đường biển lại giảm 11,3% so với cùng kỳ năm 2018. Các thị trường khách đến tăng mạnh trên hai con số là: Thái-lan (tăng 48,2%); Hàn Quốc (tăng 22,1%); In-đô-nê-xi-a (tăng 21,2%); Ấn Độ (tăng 19,9%); Ma-lai-xi-a (tăng 13,9%); Nhật Bản (tăng 12,9%)… Ước tính số khách du lịch trong nước bảy tháng qua đạt 52,4 triệu lượt khách, trong đó có 26,9 triệu lượt khách lưu trú. Tổng thu từ khách du lịch đạt 401 nghìn tỷ đồng, tăng 8,67% so với cùng kỳ năm 2018.

Với nhiều sự kiện được tổ chức và ra mắt các sản phẩm du lịch mới từ nay đến cuối năm, lượng khách quốc tế đến Việt Nam dự kiến còn tiếp tục tăng trưởng và khả năng sẽ đạt được mục tiêu đón được từ 17 đến 18 triệu lượt khách đã đề ra.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 26/7/2019:

Ra mắt Hiệp hội xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam

Ngày 25/7, tại Hà Nội, Đại hội thành lập Hiệp hội xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2019-2024 diễn ra với sự tham dự của hơn 100 đại biểu có hoạt động liên quan đến sản xuất phim. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 23 thành viên. Tiến sĩ Ngô Phương Lan, nguyên Cục trưởng Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) được bầu làm Chủ tịch.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 26/7/2019:

Khai trương Trung tâm giám định ADN

Chiều 25/7, tại Hà Nội Viện Công nghệ sinh học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việ Nam) tổ chức khai trương Trung tâm giám định ADN. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam dự và cắt băng khánh thành Trung tâm.

Trung tâm giám định ADN được Chính phủ ưu tiên đầu tư, theo tiêu chuẩn khoa học, dựa trên nền tảng công nghệ mới, bảo đảm năng lực phân tích mỗi năm đạt 4.000 mẫu hài cốt liệt sĩ.

Báo cáo tại lễ khai trương, Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết, Viện Công nghệ sinh học là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam xây dựng thành công quy trình công nghệ phân tích ADN hài cốt liệt sĩ. Việc ra đời trung tâm nhằm thực hiện nhiệm vụ của đề án “Xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 150/ QĐ-TTg ngày 14/1/2013. Đây là Trung tâm giám định ADN đầu tiên tại Việt Nam đạt tiêu chuẩn tương đương các trung tâm giám định ADN tại các nước phát triển trên thế giới. Trung tâm đi vào hoạt động sẽ góp phần hiệu quả vào việc giám định hài cốt liệt sĩ, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của nhân dân và kỳ vọng của chính phủ.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 24/7/2019:

VĐV Nguyễn Huy Hoàng giành suất dự Ô-lim-pích 2020

Sáng 23-7, vận động viên (VĐV) bơi trẻ Nguyễn Huy Hoàng trở thành VĐV Việt Nam đầu tiên giành suất tham dự Ô-lim-pích mùa hè 2020.

Với thành tích 7 phút 52 giây 74 ở nội dung 800 m bơi tự do tại Giải vô địch bơi thế giới 2019 đang diễn ra ở Hàn Quốc, Huy Hoàng chỉ xếp thứ 15 vòng loại và không được vào chung kết, nhưng lại đạt chuẩn A để dự Ô-lim-pích 2020. Năm 2018, kình ngư trẻ của Việt Nam từng giành HVC Ô-lim-pích trẻ ở nội dung 800 m bơi tự do với thành tích 7 phút 50 giây 20.

Hy vọng Huy Hoàng sẽ nâng cao thành tích cá nhân tại Nhật Bản vào năm 2020.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 24/7/2019:

Bệnh viện K điều trị u não bằng máy xạ phẫu hiện đại nhất

 Máy Gamma Knife thế hệ mới nhất mang lại cho bệnh nhân thêm một phương án hiện đại trong điều trị đa mô thức các khối u sọ não gồm phẫu thuật, xạ trị ngoài, hóa trị, nhằm nâng cao chất lượng điều trị.

Đầu tháng 7-2019, Bệnh viện K đã đưa vào điều trị xạ phẫu bằng Gamma Knife thế hệ Icon – thế hệ máy xạ phẫu hiện đại nhất trên thế giới hiện nay. Ngoài tính năng điều trị như các máy thế hệ cũ, Gamma Knife Icon còn được trang bị thêm hệ thống chụp cắt lớp vi tính trong khi điều trị, hệ thống theo dõi di động. Máy có thêm tính năng điều trị xạ phẫu Gamma Knife bằng cố định mặt nạ (không cần khung cố định ghim lên đầu), giúp bệnh nhân thoải mái, không bị đau, không cần gây tê mà vẫn đạt được hiệu quả điều trị như dùng khung cố định.

Tại Bệnh viện K, điều trị Gamma Knife đã thực sự mang lại cho bệnh nhân thêm một phương án điều trị hiện đại trong điều trị đa mô thức các khối u sọ não (phẫu thuật, xạ trị ngoài, hóa trị) nhằm nâng cao chất lượng điều trị. Bệnh nhân không cần đi nước ngoài vẫn được hưởng các kỹ thuật cao ngay tại Việt Nam.

Bệnh nhân Nguyễn Thị Ng, 42 tuổi, quê ở Lạng Sơn, được chẩn đoán u dây thần kinh số V ở thành ngoài xoang hang, với triệu chứng đau đầu, mắt nhìn mờ. TS, BS Nguyễn Đức Liên, Trưởng khoa Khoa Ngoại thần kinh nhận định, đây là u ở vị trí nguy hiểm, cạnh cấu trúc mạch máu lớn nuôi não, và thành bên xoang hang có nhiều dây thần kinh vận động cho nhãn cầu. Việc can thiệp bằng phẫu thuật có thể đánh đổi bằng việc bệnh nhân bị tê mặt và nhìn đôi.

Các bác sĩ đã hội chẩn các chuyên gia điều trị u não trong tiểu ban chuyên môn Gamma Knife của Bệnh viện K, các bác sĩ đã chỉ định điều trị Gamma Knife cho bệnh nhân. Bệnh nhân được tiến hành gây tê tại chỗ, đặt khung cố định, sau đó chụp cộng hưởng từ mô phỏng. Các bác sĩ đã vẽ cấu trúc u và các tổ chức nguy cấp quanh khối u chính xác bằng phim cộng hưởng từ. Sau đó bệnh nhân được đưa vào phòng điều trị Gamma Knife. Trong thời gian điều trị là 40 phút, bệnh nhân vẫn giao tiếp bình thường với các bác sĩ.

Kết quả khám lại sau hai tuần, bệnh nhân không còn đau đầu, mắt nhìn sáng hơn so với trước điều trị. Các bác sĩ sẽ tiếp tục theo dõi và tái khám cho bệnh nhân để đánh giá đáp ứng điều trị.

Đặc biệt, phương pháp này hiệu quả với những bệnh nhân đang phải điều trị hóa chất do ung thư. Bệnh nhân Nguyễn Thị Xuân H, 51 tuổi đã từng điều trị ung thư phổi, hiện di căn não hai ổ. Các bác sĩ đã tiến hành xạ phẫu dao Gamma cho bệnh nhân, với thời gian điều trị là 60 phút.

Với phương pháp này, bệnh nhân chỉ cần nằm điều trị một ngày, không làm ngắt quãng thời gian điều trị hóa chất nên đáp ứng mọi điều kiện tốt nhất cho quá trình điều trị của người bệnh. Việc điều trị được thực hiện bằng cách hội tụ chính xác chùm tia gamma năng lượng cao sẽ tiêu diệt khối u trong não, đặc biệt là ung thư di căn não.

Hiện tại Khoa Ngoại thần kinh, Bệnh viện K đã điều trị Gamma Knife thường quy cho các bệnh nhân u não và trong các bệnh lý khác về não như: các khối u nguyên phát di căn vào não; u màng não, u thần kinh, u tuyến yên, u sọ, các u lành ở nền sọ, u vùng tuyến tùng và tuyến yên, các dị dạng động tĩnh mạch… mà không làm tổn thương tới các mô não lành xung quanh. Gamma Knife cũng đặc biệt hiệu quả với các tổn thương ở các vị trí khó tiếp cận bằng phẫu thuật, các tổn thương tái phát hay u còn tồn dư sau phẫu thuật. Bệnh nhân chỉ cần điều trị một lần, và chỉ cần nằm viện một ngày, giảm chi phí điều trị.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 21/7/2019:

Đêm nhạc “Hướng về Nghệ Tĩnh”

Ngày 19-7, tại Hà Nội, đêm nhạc “Hướng về Nghệ Tĩnh” do nhóm các nghệ sĩ tên tuổi như: Thanh Hoa, Trọng Tấn, Việt Hoàn… tổ chức đã quyên góp được hơn 300 triệu đồng gây quỹ ủng hộ những địa phương tại Hà Tĩnh vừa xảy ra cháy rừng.

Dem nhac huong ve nghe tinh

Trong khuôn khổ chương trình còn tổ chức bán đấu giá các bức tranh Phật bằng đá quý được trụ trì chùa Mục Ðồng, tỉnh Hưng Yên hiến tặng để đóng góp vào quỹ. Tại đêm nhạc, các nghệ sĩ đã biểu diễn nhiều ca khúc trữ tình về miền trung được công chúng yêu thích.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 21/7/2019:

Việt Nam nằm trong tốp 10 nước đứng đầu kỳ thi Ô-lim-pích Toán quốc tế 2019

Ngày 20/7, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, đội tuyển quốc gia Việt Nam có sáu học sinh tham dự Ô-lim-pích Toán quốc tế năm 2019 thì cả sáu em đoạt huy chương, gồm: hai Huy chương vàng, bốn Huy chương bạc. Hai Huy chương vàng thuộc về các học sinh: Nguyễn Nguyễn, Trường phổ thông năng khiếm Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh; Nguyễn Thuận Hưng, Trường THPT chuyên Trần Phú (Hải Phòng). Bốn Huy chương bạc thuộc về các học sinh: Phan Minh Đức, Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam (Hà Nội); Vũ Đức Vinh, Trường THPT chuyên Phan Bội Châu (Nghệ An); Vương Tùng Dương, Trường THPT chuyên Vĩnh Phúc (Vĩnh Phúc); Nguyễn Khải Nhật Long, Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên thuộc Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội).

Ô-lim-pích Toán quốc tế năm 2019 được tổ chức tại Vương quốc Anh vưới sự tham gia của 110 nước và vùng lãnh thổ. Với thành tích đạt được, đội tuyển quốc gia Việt Nam tiến 13 bậc so với năm 2018, nằm trong tốp 10 nước đứng đầu về thành tích tại kỳ thi. Thành tích năm nay tiếp tục khẳng định hướng đi đúng trong công tác phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi của nước ta.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 20/7/2019:

Chính thức bán vé chặng đua xe F1 tại Việt Nam

Tất cả các hạng vé của Giải vô địch đua xe Formula 1 (F1) thế giới – chặng đua Formula 1 Vietnam Grand Prix đã chính thức được mở bán từ ngày 17-7.

Ðây là chặng đua hấp dẫn nhất mùa giải F1 năm 2020 với ba loại vé chính, bao gồm: vé doanh nghiệp (Hospitality), vé khán đài (Grandstand) và vé phổ thông (General Admission), trong đó mỗi loại vé tiếp tục được chia thành nhiều hạng vé với quyền lợi đi kèm riêng biệt cùng lựa chọn vé 1 ngày hoặc trọn gói 3 ngày cuối tuần. Mức vé cao nhất là 95.500.000 đồng, thấp nhất là 700.000 đồng sẽ mang đến cho người xem nhiều sự lựa chọn, để sở hữu tấm vé phù hợp với sở thích và nhu cầu của mình. Bên cạnh việc thưởng thức những màn đua tài thể thao tốc độ, khán giả còn được tham gia các lễ hội sôi động cùng nhiều hoạt động thể thao và giải trí bên lề. Lần đầu tiên, F1 sẽ ra mắt đường đua phố Formula 1 Hanoi được thiết kế độc đáo nhất từ trước đến nay với nhiều thách thức gay cấn, đưa chặng đua tại Việt Nam nhận được sự quan tâm của người hâm mộ trong nước và quốc tế.

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 19/7/2019:

Đoàn học sinh Việt Nam đạt thành tích xuất sắc tại kỳ thi Toán quốc tế WMI 2019

Ngày 18-7, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, đoàn học sinh Việt Nam tham gia kỳ thi Toán quốc tế WMI 2019 tại Fukuoda (Nhật Bản) đã đạt thành tích xuất sắc.

Tất cả 32 thí sinh của đoàn Việt Nam (đến từ một số trường tiểu học và THCS thuộc quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) đều đoạt giải, với 3 giải Kim cương (đều là các học sinh của Trường THCS Trưng Vương, quận Hoàn Kiếm), 9 giải Vàng, 8 giải Bạc, 9 giải Đồng và 3 giải Khuyến khích. Cụ thể, cấp tiểu học có 1 giải Vàng, 3 giải Bạc, 5 giải Đồng và 2 giải Khuyến khích; cấp THCS có 3 giải Kim cương, 8 giải Vàng, 5 giải Bạc, 4 giải Đồng và 1 giải Khuyến khích. Trong 3 giải Kim cương, có thí sinh Lương Mạnh Đức, học sinh lớp 9H1, Trường THCS Trưng Vương đoạt Cúp Đặc biệt The Star of The World (Ngôi sao Thế giới) dành cho thí sinh đạt điểm cao nhất trong các thí sinh đoạt giải Kim cương.

Kỳ thi năm nay có hơn 1.500 thí sinh đến từ 23 quốc gia và vùng lãnh thổ tham gia.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 19/7/2019:

Một nhà thơ hạnh phúc

Tin Phan Vũ (trong ảnh) ra đi đột ngột đến với bạn bè và những người yêu mến ông dù không bất ngờ. Vì trong tiềm thức mọi người, ông như đã quá quen thuộc. Em ơi, Hà Nội phố đã là bài thơ, giai điệu gần như quen thuộc với mọi người, mọi thời. Tranh Phan Vũ cũng yên vị trên tường nhà của vài chục người biết và trọng ông. Dù rằng Phan Vũ đã sống một mình trong thế giới riêng từ rất lâu, rất lâu trước khi ông tạm biệt thế giới này.

Phan Vu

Lần đầu gặp nhà thơ Phan Vũ trong Đại hội Nhà văn Việt Nam lần thứ sáu tại Hội trường Ba Đình, người viết bài này không khỏi ngỡ ngàng khi thấy một ông già cao lớn tóc bạc, mặc nguyên một cây “jeans” cực kỳ bụi bặm, nổi bần bật như một “tráng sĩ” giữa đám đông, âu yếm khoác vai một phụ nữ trung niên rất giản dị, khiêm nhường và giới thiệu nhỏ nhẹ: “Việt Nga, con gái chú, cũng là nhà báo”.

Không có gì chung giữa hai cha con, về ngoại hình, phong cách, danh tiếng. Chỉ có ánh mắt âu yếm. Và chữ “Nga” trong tên gọi. Chị ấy mang tên mẹ, nữ tài tử điện ảnh nổi tiếng của nền điện ảnh cách mạng Việt Nam: Phi Nga – mối tình lớn của cuộc đời Phan Vũ.

Chàng trai Hải Phòng gốc Đà Nẵng – Phan Vũ đã gia nhập quân đội, lên chiến khu, ngay từ những ngày đầu Nam Bộ kháng chiến. Anh bắt đầu làm thơ, viết truyện, viết kịch bản phim…

Ở đó, năm 1952, anh gặp Phi Nga, cô phát thanh viên Đài Tiếng nói Nam Bộ và họ kết hôn khi cả hai tập kết ra bắc. Mối tình lớn của cuộc đời Phan Vũ kéo dài 32 năm, trong đó có 28 năm chăm vợ ốm. Diễn viên nữ chính đầu tiên của điện ảnh cách mạng Việt Nam với vai diễn cùng tên trong bộ phim Chung một dòng sông bị bệnh tim bẩm sinh. Sau khi sinh hai người con, bà cũng rời màn bạc và sống trong vinh quang quá khứ cùng sự chăm sóc của người chồng tài hoa và đào hoa. Mười năm cuối đời của Phi Nga, Phan Vũ hầu như ở bên giường vợ vì bà bị tai biến. Hơn cả tình yêu, sự hy sinh tự do và phần nào cá tính của mình khiến bạn bè càng nể Phan Vũ. Cũng càng khiến chị Việt Nga thêm thương yêu cha mình những ngày tháng cuối đời quên quên nhớ nhớ.

Phan Vũ làm đạo diễn, viết truyện, viết kịch bản phim, vẽ tranh… nhưng điều khiến độc giả không bao giờ quên ông chính là thơ. Và bài thơ tuyệt vời nhất, chính xác là một trường ca nổi tiếng về Hà Nội là Em ơi, Hà Nội phố gồm 23 chương.

Dù có ba, bốn chương đã xuất hiện trong bài hát cùng tên của Phú Quang, nhưng theo người viết bài này vẫn còn khá nhiều những câu thơ rất hay đã không xuất hiện trong bài hát, và mỗi lần đọc lại khúc ca Hà Nội ấy, là thêm một lần cảm phục Phan Vũ, thêm một lần yêu thương Hà Nội.

Một Hà Nội tĩnh lặng sâu thăm thẳm: ta còn em đường lượn mái cong ngôi chùa cổ/năm tháng buồn xô lệch ngói âm dương/ai còn ngồi bên gốc đại già?/chợt quên vườn hồng đã ra hoa/chợt quên ai kia bên đường đứng đợi…/cuộc đời có lẽ nào/là một thoáng bâng quơ!?.

Một Hà Nội của từng trái tim đang run rẩy, từng mối tình nương góc phố, nép tán cây, vương khuôn cửa gỗ: ta còn em chấm lửa/xập xòe kỷ niệm/khuôn mặt ai/dừng trong khung cửa…/những phong thư bỏ quên trong hộc tủ, không tên người, không tên phố, người gửi không tên...

Và không hề ngẫu nhiên, trong 23 chương của trường ca, có hẳn một chương “Riêng về một Tháng Chạp”: Tháng Chạp trắng khăn sô/khói hương dài theo phố/Một tháng Chạp/thâu đêm/mẹ/thức/hóa vàng

Tháng Chạp con đường ngẩn ngơ/Dãy phố thành tọa độ/khu trắng không người ở/dòng chữ phấn ghi trên cánh cửa/lời thề của người bỏ phố:/còn một đống gạch, còn trở về nhà cũ!/sập gụ tủ chè, sách xưa và bình cổ/thí thân cho mất cho còn

Những ngày đêm Tháng Chạp năm 1972 ấy, ông ở lại Hà Nội trong làn bom B52. Và Hà Nội phố của ông, nơi mà tiếng ca cất lên đẹp đẽ da diết: ta còn em/cây bàng mồ côi mùa đông/nóc phố mồ côi, mùa đông/mảnh trăng mồ côi, mùa đông… đã thiếu một câu cuối đau đớn, uất nghẹn: Tháng Chạp năm ấy in hình bao mộ phố.

Người viết bài đã có may mắn được nghe Phan Vũ đọc nguyên vẹn trường ca Em ơi, Hà Nội phố hai lần, cách nhau 19 năm: Năm 1995 và năm 2014. Ông rất chịu khó đọc cho những người hâm mộ chép lại để đính chính những dị bản do nhiều nguyên nhân. Ông yêu thơ mình như mọi thi nhân, nhưng cũng ít đọc thơ mình ở các đám đông, chỉ rất nhẹ nhàng đọc khi được đề nghị trong những cuộc gặp nho nhỏ. Đúng với bản tính của người – thơ suốt đời như ông.

Những năm cuối đời, Phan Vũ sống với nhà báo Diễm Chi trong ngôi nhà vườn nhỏ ở ngoại ô TP Hồ Chí Minh. Ông vẽ nhiều, vẽ đẹp và hồn nhiên. Sự quên lãng của tuổi tác khiến cho tranh ông mang một vẻ trong trẻo mà nhiều họa sĩ tài danh mong ước.

Ghi dấu ấn tác phẩm vào cuộc đời, ra đi trong tình thương yêu của người vợ kém ông tới 35 tuổi, trong sự thương nhớ của bạn bè, đồng nghiệp và người yêu thơ, yêu nhạc, yêu họa. Phan Vũ thật sự là một nhà thơ hạnh phúc.

Thu Hà

  • Trang 5 báo Nhân Dân ngày 17/7/2019:

Thành lập Phân viện Pháp y tâm thần Bắc Trung Bộ

Ngày 16-7, tại Bệnh viện Tâm thần Nghệ An, Bộ Y tế đã công bố quyết định thành lập Phân viện Pháp y tâm thần Bắc Trung Bộ thuộc Viện Pháp y tâm thần T.Ư.

Phân viện Pháp y tâm thần Bắc Trung Bộ đặt tại Bệnh viện Tâm thần Nghệ An ở TP Vinh (Nghệ An). Phân viện có chức năng, nhiệm vụ: thực hiện giám định pháp y tâm thần theo quy định của pháp luật tố tụng và Luật Giám định tư pháp; nghiên cứu khoa học về pháp y tâm thần; tham gia đào tạo sau đại học về chuyên ngành pháp y tâm thần theo tinh thần của pháp luật về giáo dục; khám, chữa bệnh tâm thần thông thường theo yêu cầu… trên địa bàn ba tỉnh Nghệ An, Thanh Hóa và Hà Tĩnh.

Việc thành lập Phân viện Pháp y tâm thần Bắc Trung Bộ tại TP Vinh sẽ giảm được khoảng cách đi lại của ba tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa; góp phần hạn chế bất cập trong việc tổ chức giám định; tạo điều kiện thuận lợi cho việc trưng cầu các cơ quan tiến hành tố tụng; giảm tình trạng quá tải số lượng trưng cầu giám định cho Viện Pháp y tâm thần T.Ư và nhu cầu của người dân về công tác giám định.

Bên cạnh đó, Phân viện Pháp y tâm thần Bắc Trung Bộ là cơ sở đào tạo, nghiên cứu khoa học; tham gia vào khám và điều trị bệnh nhân tâm thần cho y tế cơ sở, thúc đẩy phát triển y tế các tỉnh Bắc Trung Bộ, trong đó có Nghệ An.

Hiện tại, Phân viện Pháp y tâm thần Bắc Trung Bộ, quy mô 50 giường bệnh, chịu sự quản lý nhà nước và chỉ đạo chuyên môn nghiệp vụ của Viện Pháp y tâm thần T.Ư (Bộ Y tế).

Phân viện Pháp y tâm thần Bắc Trung Bộ tại TP Vinh là địa phương thứ tám trong toàn quốc mà Bộ Y tế kiện toàn hệ thống pháp y tâm thần từ năm 2015 đến nay, gồm: Thủ đô Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Biên Hòa, Cần Thơ và Đác Lắc.

* Cũng trong sáng 16-7, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An khai trương và đưa vào hoạt động hệ thống xạ trị gia tốc Precise và Synergy Platform tại TP Vinh (Nghệ An), dưới sự chứng kiến của lãnh đạo Bộ Y tế và tỉnh Nghệ An.

Hệ thống xạ trị gia tốc hiện đại với các ứng dụng tích hợp kỹ thuật số MV IGRT (xạ trị hướng dẫn ảnh), IMRT (Xạ trị điều biến liều), VMAT (xạ trị điều biến thể tích)… giúp điều trị nhiều hơn các bệnh lý ung thư cho nhiều cơ quan trên cơ thể; bệnh nhân khu vực Bắc Trung Bộ không phải ra Hà Nội điều trị, đỡ tốn kém và vất vả hơn.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 16/7/2019:

Giải thưởng Du lịch Việt Nam năm 2019

Tối 15-7, tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 59 năm Ngày thành lập ngành du lịch Việt Nam (9-7-1960 – 9-7-2019), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Lễ vinh danh và trao tặng Giải thưởng Du lịch Việt Nam năm 2019.

Ðến dự có các đồng chí Ủy viên T.Ư Ðảng: Vũ Ðức Ðam, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo Nhà nước về Du lịch; Phan Thanh Bình, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội; Nguyễn Ngọc Thiện, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Ðây là năm thứ 20 Giải thưởng được tổ chức nhằm lựa chọn, tôn vinh các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có đóng góp tích cực cho sự nghiệp du lịch Việt Nam; góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng thương hiệu du lịch quốc gia, thúc đẩy phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước.

Tại buổi lễ, Ban tổ chức đã vinh danh và trao giải cho các đơn vị xuất sắc năm 2019, bao gồm: 10 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế tốt nhất đón khách du lịch vào Việt Nam; 10 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế đưa khách du lịch ra nước ngoài tốt nhất Việt Nam; 10 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa tốt nhất Việt Nam; 10 khách sạn năm sao tốt nhất Việt Nam; 10 khách sạn bốn sao tốt nhất Việt Nam; một hãng hàng không vận tải nhiều khách du lịch nhất; một hãng hàng không có tốc độ tăng trưởng khách du lịch nhanh nhất; năm doanh nghiệp kinh doanh vận tải khách du lịch bằng ô-tô tốt nhất Việt Nam; năm doanh nghiệp vận tải khách du lịch bằng đường thủy tốt nhất Việt Nam; năm nhà hàng ăn uống phục vụ khách du lịch tốt nhất Việt Nam; năm khu du lịch vui chơi giải trí tốt nhất Việt Nam; ba điểm dừng chân phục vụ khách du lịch tốt nhất Việt Nam; 10 sân gôn phục vụ khách du lịch tốt nhất Việt Nam; năm doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực du lịch hàng đầu Việt Nam; năm cơ sở đào tạo nguồn nhân lực du lịch tiêu biểu của Việt Nam; năm đơn vị truyền thông có nhiều đóng góp cho ngành du lịch Việt Nam.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 31/7/2019:

Tuyên phạt các bị cáo trong vụ án sai phạm về đền bù Dự án Thủy điện Sơn La

Chiều 30-7, sau 11 ngày xét xử vụ án sơ thẩm, Tòa án nhân dân tỉnh Sơn La đã nghị án, kết luận tuyên các mức án đối với 17 bị cáo liên quan đến sai phạm thực hiện chế độ chính sách đền bù Dự án thủy điện Sơn La.

Trong quá trình xét xử, tại phiên tranh tụng đã diễn ra căng thẳng giữa đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La với các luật sư và các bị cáo để làm rõ hành vi phạm tội. Điều đáng quan tâm là hầu hết các bị cáo vẫn kêu oan, chưa nhất trí với cáo trạng; Cho đến phút cuối trước khi đọc tuyên án, nhiều bị cáo vẫn không đồng tình với kết luận điều tra và cáo trạng.

Căn cứ kết luận điều tra, cáo trạng và chứng cứ tại phiên tòa, vào chiều muộn, khoảng 18 giờ 30 phút, Hội đồng xét xử phiên sơ thẩm vụ án hình sự liên quan sai phạm thực hiện chế độ chính sách đền bù Dự án thủy điện Sơn La mới tuyên án. Cụ thể như sau:

Tòa tuyên phạt 13 bị cáo tội Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng, gồm: Bị cáo Trương Tuấn Dũng, Phan Tiến Diện, sáu năm, sáu tháng tù; Bị cáo Phan Đức Chính hình phạt sáu năm tù; Bị cáo Phan Văn Khoa, Tòng Văn Thành, hình phạt 5 năm, sáu tháng tù; Bị cáo Trần Mạnh Trì, hình phạt 5 năm tù; Bị cáo Ngô Xuân Văn, Lê Quang Duy, Nguyễn Văn Thanh, Đèo Văn Ban hình phạt bốn năm tù; Bị cáo Bùi Văn Tân, hình phạt hai năm, sáu tháng tù; Bị cáo Mai Văn Quang, Vũ Hồng Giang, hình phạt 36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo; Bốn bị cáo phạm tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, gồm: Đỗ Tiến Đồng, hình phạt 36 tháng tù; Triệu Ngọc Hoan, Sòi Ngọc Hùng, Cà Văn Tỉnh, phạt tù 36 tháng nhưng cho hưởng án treo. Riêng bị cáo Đèo Văn Ban phải bồi thường cho Nhà nước số tiền 1.179.414.380 đồng và hoàn trả cho Nhà nước số tiền 64.779.000 đồng.

Các bị cáo có quyền kháng án trong vòng 15 ngày kể từ khi tuyên án.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 30/7/2019:

Kỷ luật cảnh cáo Thứ trưởng Tài chính Huỳnh Quang Hải

Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 933/QÐ-TTg thi hành kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo đối với ông Huỳnh Quang Hải, Thứ trưởng Bộ Tài chính do có vi phạm quy định về những điều đảng viên không được làm và các quy định của Ðảng về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt và Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã thi hành kỷ luật tại Quyết định số 1190-QÐ/UBKTTW ngày 6-6-2019.

Triệt phá nhóm đối tượng người Trung Quốc đánh bạc qua mạng

– Sáng 29-7, Công an TP Hải Phòng đã chính thức thông tin về vụ hàng trăm người Trung Quốc đánh bạc qua internet tại Hải Phòng.

Theo đó, dưới sự chỉ đạo của Bộ Công an, Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) phối hợp các đơn vị nghiệp vụ của Công an TP Hải Phòng, đã triệt phá thành công nhóm đối tượng người Trung Quốc phạm tội sử dụng công nghệ cao trên địa bàn TP Hải Phòng.

Bước đầu xác định, tại một khu đô thị mới của TP Hải Phòng, nhóm đối tượng gồm hơn 380 người Trung Quốc đã tham gia tổ chức điều hành các website cho công dân Trung Quốc đánh bạc trực tuyến với các hình thức như: cá cược thể thao, dự đoán kết quả xổ số, đánh lô đề…

Sơ bộ bước đầu xác định, số tiền đã giao dịch trên hệ thống mạng đánh bạc là hơn 3 tỷ Nhân dân tệ (khoảng hơn 10 nghìn tỷ đồng Việt Nam). Cơ quan Công an đã thu giữ gần 2.000 điện thoại di động thông minh, 533 máy tính các loại, nhiều thẻ ngân hàng, tiền mặt cùng nhiều đồ vật, tài liệu liên quan đến vụ án.

Thủ đoạn phạm tội của nhóm đối tượng người Trung Quốc là chia thành nhiều nhóm nhỏ, hoạt động 24/7, mọi hoạt động đều khép kín và gần như không tiếp xúc với người ngoài.

Đây là tổ chức tội phạm có phương thức thủ đoạn hoạt động mới, tinh vi, thực hiện trên không gian mạng, được tổ chức trong “vỏ bọc” của doanh nghiệp đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Đây cũng là vụ án với số lượng đối tượng người nước ngoài và số tiền đánh bạc, cá cược trên mạng lớn nhất từ trước đến nay đã được đấu tranh triệt phá tại Việt Nam.

Cơ quan Công an đang tiếp tục điều tra làm rõ hành vi vi phạm của các đối tượng.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 27/7/2019:

Tuyên án xét xử phúc thẩm vụ án buôn lậu gỗ của Công ty Ngọc Hưng

Sau 20 ngày xét xử, ngày 26-7, TAND cấp cao tại Ðà Nẵng tuyên án vụ án “Buôn lậu và thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Quảng Trị và Ðà Nẵng, theo hướng tăng nặng đối với các bị cáo chủ chốt.

Cụ thể, bị cáo Trương Huy Liệu, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Ngọc Hưng (Công ty Ngọc Hưng), bị tăng mức án từ 1 năm 16 ngày lên 7 năm tù về tội buôn lậu. Bị cáo Trần Thị Dung, Giám đốc Công ty Ngọc Hưng, vợ của bị cáo Trương Huy Liệu, bị tăng mức án từ 9 tháng tù treo lên 3 năm tù treo về tội buôn lậu. Hội đồng xét xử cũng tuyên giữ nguyên mức án 9 tháng tù treo đối với Ðỗ Lý Nhi, nguyên cán bộ Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị; Lê Xuân Thành, nguyên cán bộ Chi cục Hải quan Khu thương mại Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 27/7/2019:

Phạt tù nhóm cưỡng đoạt tài sản của tiểu thương chợ Long Biên

Ngày 26-7, tiếp tục phiên toà sơ thẩm, Toà án nhân dân TP Hà Nội đã tuyên án các bị cáo Nguyễn Kim Hưng (tức Hưng “kính”, SN 1963, ở Hoàn Kiếm, Hà Nội) cùng bốn đồng phạm về tội “Cưỡng đoạt tài sản” của tiểu thương ở chợ Long Biên.

Theo đó, bị cáo Nguyễn Kim Hưng bị tuyên mức án bốn năm tù giam. Các đồng phạm của Hưng “kính” bị tuyên từ ba năm đến 3 năm 6 tháng tù.

Tại phiên toà, Hội đồng xét xử nêu rõ, việc truy tố các bị cáo tội “Cưỡng đoạt tài sản” là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Hành vi của các bị cáo đã vi phạm quyền sở hữu công dân, làm mất trật tự xã hội.

Các bị cáo có đủ nhận thức để biết việc cưỡng đoạt tài sản là vi phạm pháp luật nhưng các bị cáo vẫn thực hiện, gây ra hàng loạt khó khăn cho việc kinh doanh của hộ gia đình bị hại, buộc bị hại phải nộp một khoản tiền lớn trong thời gian dài.

Hành vi của các bị cáo cần được xử lý nghiêm trước pháp luật để răn đe, phòng ngừa chung.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 25/7/2019:

Khai trừ hai đảng viên liên quan vụ gian lận điểm thi ở Hòa Bình

Ông Nguyễn Quốc Hùng, Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra (UBKT) Đảng ủy khối các cơ quan tỉnh Hòa Bình cho biết, cơ quan vừa thi hành kỷ luật với hai đảng viên thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo liên quan vụ gian lận thi cử kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018.

Đó là ông Nguyễn Quang Vinh, nguyên Bí thư Chi bộ, nguyên Trưởng Phòng Khảo thí và Quản lý chất lượng giáo dục và bà Diệp Thị Hồng Liên, đảng viên, nguyên Phó Phòng Khảo thí và Quản lý chất lượng giáo dục thuộc Đảng bộ Sở Giáo dục và Đào tạo Hoà Bình. Cả ông Vinh và bà Liên đã vi phạm trong việc sửa chữa, can thiệp, nâng điểm bài thi cho các thí sinh tham dự kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018.

Theo kết luận của UBKT Đảng ủy Khối các cơ quan tỉnh Hòa Bình, những khuyết điểm, vi phạm của ông Nguyễn Quang Vinh và bà Diệp Thị Hồng Liên có tính chất và gây ảnh hưởng, để lại hậu quả rất nghiêm trọng, làm suy giảm và mất lòng tin rất lớn của nhân dân vào các cơ quan quản lý Nhà nước nói chung và ngành giáo dục nói riêng.

Xét nội dung, tính chất, mức độ và hậu quả vi phạm; căn cứ quy định của Đảng về xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm, UBKT Đảng uỷ Khối các cơ quan tỉnh Hoà Bình quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức khai trừ ra khỏi Đảng đối với ông Nguyễn Quang Vinh và bà Diệp Thị Hồng Liên.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 19/7/2019:

Bị can Trần Bắc Hà chết trong thời gian bị tạm giam

Ngày 18-7, nguồn tin từ cơ quan chức năng, Trần Bắc Hà (SN 1956), nguyên Chủ tịch Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã tử vong do bệnh lý, khi đang trong thời gian bị tạm giam.

Trước đó, cuối tháng 11-2018, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố bị can, bắt tạm giam Trần Bắc Hà để điều tra về tội vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng, theo Điều 206 Bộ luật Hình sự năm 2015.

Cùng bị khởi tố với ông Hà ở thời điểm đó còn có các bị can Trần Lục Lang (cựu Phó tổng giám đốc BIDV), Kiều Đình Hòa (cựu Giám đốc BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh) và Lê Thị Vân Anh (cựu Trưởng phòng Khách hàng doanh nghiệp BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh). Ông Hà cùng đồng phạm bị khởi tố để điều tra về những sai phạm liên quan đến việc cấp tín dụng cho dự án chăn nuôi bò của Công ty CP chăn nuôi Bình Hà (Hà Tĩnh), gây thiệt hại cho BIDV hàng trăm tỷ đồng.

Trước khi bị khởi tố, bắt giam, ông Trần Bắc Hà đã bị UBKT Trung ương kết luận có nhiều vi phạm trong nhiệm kỳ 2010-2015, 2015-2020, đặc biệt việc phê duyệt chủ trương cho vay 4.700 tỷ đồng liên quan vụ án tại Ngân hàng Xây dựng (VNCB). Sau đó, ông Trần Bắc Hà đã bị kỷ luật, khai trừ ra khỏi Đảng.

Tháng 3-2019, con trai ông Trần Bắc Hà là Trần Duy Tùng, Chủ tịch HĐQT Công ty CP An Phú, trụ sở tại TP Quy Nhơn, Bình Định cũng bị Cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về tội “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.

  • Trang 8 báo Nhân Dân ngày 18/7/2019:

Giữ nguyên bản án sơ thẩm đối với ba bị cáo gây rối trật tự công cộng

Sáng 17-7, tại TP Phan Thiết, Tòa án nhân dân tỉnh Bình Thuận mở phiên tòa phúc thẩm xét xử vụ án hình sự “Gây rối trật tự công cộng” đối với ba bị cáo gây rối tại thị trấn Phan Rí Cửa và xã Hòa Minh, huyện Tuy Phong vào ngày 10-6-2018. Đây là ba trong số 15 bị cáo đã bị Tòa án nhân dân huyện Tuy Phong (Bình Thuận) kết án tại phiên tòa sơ thẩm ngày 7-3-2019, kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt.

Theo cáo trạng, từ khoảng 8 giờ đến 23 giờ ngày 10-6-2018, có rất nhiều người tụ tập trên Quốc lộ 1A, khu vực Cầu Nam, thuộc thôn Lâm Lộc 1, xã Hòa Minh và khu vực cầu Sông Lũy, khu phố Thanh Giang 1, thị trấn Phan Rí Cửa. Trong đó, có các đối tượng Nguyễn Thị Liên, sinh năm 1974, trú Trảng bom, Đồng Nai; Trần Hổ, sinh năm 1980; Phạm Thị Minh Thu, sinh năm 1973 cùng trú thị trấn Phan Rí Cửa, huyện Tuy Phong và là những đối tượng đã thực hiện hành vi hô hào, kích động trong đám đông người, phá phách, gây náo loạn, cản trở các phương tiện giao thông, gây ách tắc giao thông nghiêm trọng trên tuyến Quốc lộ 1A và khu vực cầu Sông Lũy thuộc địa bàn huyện Tuy Phong làm nhiều phương tiện giao thông không thể lưu thông được trong một thời gian dài; sử dụng nhiều lại hung khí, như: gạch, đá, gậy… tấn công ném, đánh vào các lực lượng công an đang làm nhiệm vụ bảo vệ an toàn trật tự công cộng, giải tán đám đông và điều tiết giao thông.

Chính quyền địa phương cùng các lực lượng chức năng đến giải thích, vận động, ngăn chặn và yêu cầu giải tán nhưng các đối tượng không chấp hành mà còn la lối, tấn công ồ ạt vào lực lượng cảnh sát cơ động. Những người quá khích đã đập phá gây thiệt hại nhiều xe mô-tô, ô-tô các loại, chặn các phương tiện lưu thông qua Quốc lộ 1A, gây ách tắc giao thông nghiêm trọng. Đến 23 giờ cùng ngày, những người này mới giải tán. Hành vi của các bị cáo đã gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự, an toàn xã hội tại địa phương gây ách tắc giao thông nghiêm trọng trên Quốc lộ 1A và khu vực cầu Sông Lũy; làm ảnh hưởng sinh hoạt của nhân dân; ảnh hưởng sức khỏe và nhiệm vụ của người can thiệp bảo vệ trật tự an toàn công cộng.

Hành vi của các bị cáo đã phạm vào tội “Gây rối trật tự công cộng” được quy định tại quy định tại các Điểm c, d, Khoản 2, Điều 318 Bộ luật Hình sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định bản án của Tòa án sơ thẩm tuyên phạt án tù các bị cáo về tội Gây rối trật tự công cộng là phù hợp pháp luật. Tại phiên tòa phúc thẩm, các bị cáo Nguyễn Thị Liên, Phạm Thị Minh Thu kháng cáo xin được xử án treo; bị cáo Trần Hổ kháng cáo giảm nhẹ hình phạt nhưng không có lý do chính đáng, nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không thể chấp nhận yêu cầu kháng cáo của các bị cáo được mà giữ nguyên bản án hình sự sơ thẩm.

Căn cứ vào Điểm a, Khoản 1, Điều 355, Điều 356 Bộ luật Tố tụng hình sự, Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của các bị cáo Nguyễn Thị Liên, Phạm Thị Minh Thu và Trần Hổ; giữ nguyên bản án hình sự sơ thẩm. Tòa tuyên bố các bị cáo Nguyễn Thị Liên, Phạm Thị Minh Thu và Trần Hổ phạm tội “Gây rối trật tự công cộng”, tuyên xử phạt các bị cáo Nguyễn Thị Liên, Trần Hổ mỗi bị cáo ba năm tù; xử phạt bị cáo Phạm Thị Minh Thu hai năm tù. Thời gian chấp hành hình phạt tù tính từ ngày bắt thi hành án. Cùng với đó, mỗi bị cáo phải nộp án phí phúc thẩm theo quy định pháp luật.

  • Trang 1 báo Nhân Dân ngày 17/7/2019:

Ban Bí thư thi hành kỷ luật Ban cán sự đảng Bộ Giao thông vận tải và đồng chí Nguyễn Hồng Trường

Ngày 16-7, tại Hà Nội, dưới sự chủ trì của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, Ban Bí thư họp xem xét, thi hành kỷ luật đối với Ban cán sự đảng Bộ Giao thông vận tải và đồng chí Nguyễn Hồng Trường, nguyên Ủy viên Ban cán sự đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải. Sau khi xem xét Tờ trình số 214-TTr/UBKTTW, ngày 12-7-2019 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ban Bí thư nhận thấy:

  1. Đối với Ban cán sự đảng Bộ Giao thông vận tải nhiệm kỳ 2011 – 2016, đã vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc tập trung dân chủ, Quy chế làm việc của Ban cán sự đảng Bộ Giao thông vận tải và Quy định số 172-QĐ/TW, ngày 7-3-2013 của Bộ Chính trị; ban hành nghị quyết trái với chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, giám sát, để xảy ra nhiều vi phạm, khuyết điểm trong thực hiện cổ phần hóa, tái cơ cấu và thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp, đơn vị thuộc Bộ Giao thông vận tải và trong thực hiện một số dự án đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông tại Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam.

Vi phạm, khuyết điểm của Ban cán sự đảng Bộ Giao thông vận tải nhiệm kỳ 2011 – 2016 là nghiêm trọng, làm thiệt hại và thất thoát lớn tiền, tài sản của Nhà nước, để nhiều cán bộ, đảng viên bị xử lý kỷ luật, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng và ngành Giao thông vận tải.

Căn cứ Quy định số 07-QĐ/TW, ngày 28-8-2018 của Bộ Chính trị về xử lý tổ chức đảng vi phạm. Xét nội dung, tính chất, mức độ, hậu quả của vi phạm, Ban Bí thư quyết định thi hành kỷ luật Ban cán sự đảng Bộ Giao thông vận tải nhiệm kỳ 2011 – 2016 bằng hình thức cảnh cáo.

  1. Đối với đồng chí Nguyễn Hồng Trường, nguyên Ủy viên Ban cán sự đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải: Trong thời gian giữ cương vị Ủy viên Ban cán sự đảng, Thứ trưởng, Trưởng Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp Bộ Giao thông vận tải, đồng chí cùng chịu trách nhiệm về những vi phạm, khuyết điểm của Ban cán sự đảng Bộ Giao thông vận tải. Chịu trách nhiệm cá nhân về ký các quyết định phê duyệt giá trị doanh nghiệp, phương án cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại nhiều doanh nghiệp, đơn vị thuộc Bộ Giao thông vận tải, đề nghị Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phương án cổ phần hóa, cho cổ phần hóa,… không đúng thẩm quyền, vi phạm các quy định của pháp luật về cổ phần hóa, quản lý vốn tại các doanh nghiệp; đồng ý cho Tổng công ty Hàng không Việt Nam thực hiện một số hoạt động không đúng với quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2013 và các quy định của Chính phủ; thiếu kiểm tra, để các doanh nghiệp được phân công phụ trách vi phạm, khuyết điểm gây thất thoát tài sản của Nhà nước.

Quá trình kiểm điểm, đồng chí Nguyễn Hồng Trường đã nhận thức rõ vi phạm và trách nhiệm của mình trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được phân công.

Vi phạm, khuyết điểm của đồng chí Nguyễn Hồng Trường là nghiêm trọng, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng, ngành Giao thông vận tải và cá nhân đồng chí.

Căn cứ Quy định số 102-QĐ/TW, ngày 15-12-2017 của Bộ Chính trị về xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm. Xét nội dung, tính chất, mức độ, hậu quả các vi phạm và quá trình công tác, Ban Bí thư quyết định thi hành kỷ luật đồng chí Nguyễn Hồng Trường bằng hình thức cách chức Ủy viên Ban cán sự đảng Bộ Giao thông vận tải nhiệm kỳ 2011 – 2016, 2016 – 2021. Đồng thời, Ban Bí thư yêu cầu cấp có thẩm quyền xử lý kỷ luật về hành chính đối với đồng chí Nguyễn Hồng Trường đồng bộ với xử lý kỷ luật về Đảng.

Tháng Bảy 30, 2019

Phạm Quỳnh, một sĩ phu Hà Nội

Filed under: Tìm hiểu Phạm Quỳnh — phamquynh @ 2:09 chiều

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 1 tháng 8 năm 2019.

 

 PHẠM QUỲNH, MỘT SĨ PHU HÀ NỘI

Phạm Tôn

Năm 1908 Phạm Quỳnh đã đỗ thủ khoa năm đầu tiên của trường Trung học Bảo Hộ. Nhân dân thường quen gọi là “Thủ khoa Tây trường Bưởi”.

Pham Quynh_1922 tai PhapCũng năm 1908 ấy, trường Đông Kinh Nghĩa Thục của cụ Cử Can ở phố Hàng Đào bị Pháp đóng cửa. Chàng học sinh con nhà nghèo đến mấy đời Phạm Quỳnh đã cùng các bạn tham gia đấu tranh phản đối nhà đương cục. Bị Pháp bắt, nhưng rồi được thả vì chưa đến tuổi thành niên.

“Thủ khoa Tây” được tuyển ngay vào làm nhân viên trường Viễn Đông Bác Cổ, một cơ quan nghiên cứu khoa học lớn, đủ mọi mặt toàn xứ Đông Pháp. Năm ấy, “công chức” Phạm Quỳnh mới mười lăm tuổi. Vốn ham hiểu biết, lại được làm việc dưới sự chỉ bảo của các “đại sư” người Pháp uyên thâm nhiều lĩnh vực, và được ở bên, ở ngay trong kho sách lớn có một không hai trong nước ta, Phạm Quỳnh thả sức học tập, đọc miệt mài, hết tra cứu, đến so sánh, lại ghi chép… đến quên cả giờ về nhà. Tại đây Phạm Quỳnh quen biết Nguyễn Văn Tố, sau này cũng là một học giả nổi tiếng, từng tham gia chính phủ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa đầu tiên của cụ Hồ.

Những năm làm việc ở Trường Viễn Đông Bác Cổ (1908-1917) cũng chính là những năm học tập miệt mài, khổ công tự học và thành tâm, khiêm tốn học hỏi các bạn đồng nghiệp Pháp Việt đã đưa Phạm Quỳnh từ một thanh niên hiếu học trở thành một nhà nghiên cứu có kiến thứPham Quynh chu but Nam Phongc vững chắc, khá toàn diện về nhiều ngành khoa học xã hội và cả khoa học tự nhiên nữa. Đặc biệt, từ một học sinh chỉ viết được có hai chữ nho tên mình, suýt bị trượt kỳ thi tốt nghiệp trường Trung học Bảo hộ vì bài dịch Hán văn ra Pháp văn đáng lẽ bị điểm liệt, may mà được các giám khảo nương tay cho nửa điểm mới đỗ “Thủ khoa Tây”, sau chín năm trời đã trở thành một nhà Hán học uyên thâm, có thể đọc, dịch và viết văn bằng chữ Nho thành thạo. Chủ yếu là do công tự học kiên trì và có phương pháp đúng.

Do có vốn liếng vững chắc về khoa học xã hội, năm 1913, Phạm Quỳnh đã trở thành một cây bút quen thuộc, được tín nhiệm trên Đông Dương tạp chí của người bạn cùng học trường Thông Ngôn năm nào Nguyễn Văn Vĩnh. Từ đó Phạm Quỳnh nổi tiếng với nhiều bài nghiên cứu sắc sảo, chững chạc, già dặn hơn tuổi đời hai mươi của mình rất nhiều.

Những bài báo đó “lọt mắt xanh” của Louis Marty, giám đốc Vụ Chính trị Phủ Toàn quyền Đông Dương và cả bản thân Toàn quyền Albert Sarraut nữa. Hai con cáo già thực dân này đã quyết định dùng Phạm Quỳnh làm cầu nối giữa Pháp và Việt Nam, giữa lớp trí thức cũ Hán học và lớp trí thức mới Tây học.

Năm 1917 tạp chí Nam Phong ra đời với chủ bút phần quốc ngữ là Phạm Quỳnh, mới hai mươi bốn tuổi.

Chẳng bao lâu, tạp chí Nam Phong đã trở thành tờ báo có uy tín nhất và lớn nhất thời bấy giờ. Báo quy tụ được cả những nhà cựu học uyên thâm lẫn những người tuổi trẻ tài cao. Phạm Quỳnh dùng Nam Phong tạp chí làm cơ quan để “tài bồi” cho văn quốc ngữ trở thành tiếng nói, chữ viết chuyển tải được những sự phát triển mới trong đời sống xã hội, đủ các ngành khoa học.

Vì ông tin rằng, có tiếng mới có nước, tiếng còn thì nước không mất được.

Năm 1922, với danh nghĩa Tổng thư ký Hội Khai Trí Tiến Đức do ông sáng lập, Phạm Quỳnh sang Pháp dự cuộc đấu xảo thuộc địa ở Marseilles. Ông tranh thủ diễn thuyết ở nhiều nơi để người Pháp hiểu thêm và do đó tôn trọng nước và người Việt Nam mình. Ông còn nhờ các bạn bè người Pháp quen biết từ hồi họ còn ở Việt Nam mà tìm ra đường đến diễn đàn Viện Hàn Lâm Pháp. Bài nói của ông thuyết phục đến nỗi các viện sĩ có mặt nhất loạt đứng dậy vỗ tay tán thưởng, một hiện tượng chưa từng xảy ra ở nơi tụ hội tinh hoa của cả nước Pháp, gây chấn động lớn khắp thủ đô Paris. Ông nói dân tộc Việt Nam không phải là một tờ giấy trắng, ai muốn viết gì lên cũng được. Mà là một quyển sách cổ, đầy những chữ viết bằng một thứ mực không phai. Nếu muốn cũng chỉ có thể đóng quyển sách ấy lại theo lối mới cho hợp thời trang, chứ không thể viết một thứ chữ khác lên những trang đã đầy chữ rồi. Ông kiên quyết bảo vệ bản sắc Việt Nam.

Những ngày ở Paris, ông đã gặp và trao đổi ý kiến với Nguyễn Ái Quốc ít nhất ba lần; một lần còn được Nguyễn Ái Quốc “đích thân tổ chức bữa cơm Bắc thết khách Bắc” tại nhà luật sư Phan Văn Trường.

Ngày 8/9/1924, Phạm Quỳnh là người đầu tiên đứng ra tổ chức kỷ niệm ngày mất thi hào Nguyễn Du. Trước hơn 2000 người tham dự, câu nói bất hủ của ông đã được đồng thanh tán thưởng

Truyện Kiều còn tiếng ta còn, Tiếng ta còn nước ta còn.

Năm 1925, Phan Bội Châu bị đưa ra xét xử ở Tòa Đề hinh Hà Nội, nơi kết án tàn bạo nhất. Phạm Quỳnh không ngần ngại viết bài trên báo Indochine Républicaine (Đông Dương Cộng Hòa) lớn tiếng bênh vực nhà chí sĩ “chỉ có một tội là tội yêu nước” như tất cả mọi người Pháp yêu nước chống quân ngoại xâm xưa nay. Ông cốt nói rõ với những người Pháp còn có lương tri ở Đông Dương và càng muốn nói thẳng với người Pháp ở ngay chính nước Pháp. Phạm Quỳnh đã góp phần vào cuộc đấu tranh của nhân dân hồi ấy đòi khoan hồng cho Phan Bội Châu. Thế rồi, từ một án tử hình, tám án chung thân, hạ dần xuống mức chỉ còn bị quản chế ở Bến Ngự xứ Huế. Mười lăm năm cuối đời Phan Bộ Châu, nhà báo Phạm Quỳnh, rồi Thượng thư Phạm Quỳnh lúc nào cũng bênh vực, tận tụy chăm sóc ông về tinh thần và cả vật chất nữa. Cho đến năm 1940 Thượng thư Phạm Quỳnh vẫn không ít lần đến tận nhà thăm và giúp đỡ nhà chí sĩ cho đến khi Phan Bội Châu qua đời.

Năm 1926, Thống sứ Bắc Kỳ René Robin có “nhã ý” trợ cấp cho tạp chí Nam Phong. Nhân cơ hội này, Phạm Quỳnh xin trợ cấp cả cho Nguyễn Văn Vĩnh mà ông trình bày trong thư gửi Robin là đã và đang làm nhiều việc mà còn gặp nhiều khó khăn hơn ông.

Ngày 4/12/1931, Phạm Quỳnh đã đưa ra trước Hội đồng cấp cao Đông Dương về Kinh tế-Tài chính đòi bãi bỏ chính sách độc quyền sản xuất rượu gạo ở Bắc Kỳ. Cuộc vận động này đã thành công, mở ra một thị trường rượu ở Bắc Kỳ, có cạnh tranh ở mức độ nhất định, khai thông phong trào cải cách ở Đông Dương và những nỗ lực bãi bỏ độc quyền cả ở các mặt kinh tế lẫn chính trị.

Năm 1932, Phạm Quỳnh vào Huế làm Thượng thư Bộ Quốc Dân Giáo Dục kiêm Tổng lý Đại thần Ngự Tiền Văn Phòng. Thì ngay cuối năm sau, ông viết thư cho Louis Marty đề nghị khoan hồng cho người cộng sản trẻ tuổi Nguyễn Công Nghi bị kết án đày ra Côn Đảo hoặc nước ngoài vì tội “âm mưu cộng sản” ở Kiến An. Có lẽ xưa nay không có ai vừa nhậm chức lại đi làm một việc như thế, không hề nghĩ gì đến “cái ghế mình ngồi còn chưa ấm chỗ”.

Năm 1936, khi Nguyễn Văn Vĩnh chết thảm trên đường đi tìm vàng tại Lào thì Phạm Quỳnh đang là Tổng lý Đại Thần Ngự Tiền Văn Phòng và Thượng thư Bộ Quốc Dân Giáo Dục. Vậy mà ông lại làm bài thơ Khóc Nguyễn Văn Vĩnh; Trong đó, bốn câu cuối rất lạ:

Sống lại như tôi là sống nhục.

Chết đi như Bác chết là vinh

Suối vàng Bác có dư dòng lệ.

Khóc hộ cho tôi nỗi bất bình.

 Tháng 3/1945, Nhật đảo chính Pháp rồi dựng lên chính phủ Trần Trọng Kim. Phạm Quỳnh rút khỏi chính trường, về nhà sống ẩn dật, chuyên tâm trở lại với nghề viết mà ông hằng yêu quí. Trong những ngày biến động này, ông em vợ thấy anh rể cứ bình chân như vại thì sốt ruột quá mới khuyên anh “nên tránh đi, sang Lào chẳng hạn vì xem ra vua Lào quí anh lắm.” Thì Phạm Quỳnh thản nhiên trả lời là “Chính lúc này mới càng cần ở trong nước để đem tài trí ra giúp nước”. Rồi lại cặm cụi đọc sách, viết văn.

Ông tự nhận “Đã lỡ lầm mà ra làm quan” vì tưởng “cái thân nho quèn” của mình có thể làm được những việc có ích cho dân cho nước mà trước đây chỉ thể hiện được trên giấy trắng mực đen. Ông “khởi động” bằng việc dịch thơ Đỗ Phủ, nhà thơ lớn Trung Quốc mà ông phục tài và yêu mến vì có phần cùng cảnh ngộ. Trong những ngày hè xứ Huế năm 1945 nóng như đổ lửa, ông cặm cụi dịch thô được 51 bài thơ tâm đắc thì ông gửi ngay vào Hà Tiên cho vợ chồng nhà thơ Đông Hồ Lâm Tấn Phác, bạn thân và người cộng tác cũ của Nam Phong. Sau đó “có đà rồi” ông bắt đầu đọc thật nhiều, nghĩ càng nhiều hơn để bắt tay vào viết những trang sách cuối đời mình. Bấy giờ, ông chuyên viết tạp văn, kiểu tạp văn của Lỗ Tấn. Thật sâu sắc, độc đáo nhưng lại rất ngắn gọn, súc tích, dễ đọc. Ông đặt tên cho bộ sách mới của mình là Hoa Đường tùy bút – Kiến văn, Cảm tưởng. Hoa Đường là tên làng quê ông xưa, những năm cuối này ông thường lấy làm bút danh. Trong bộ sách này, ông muốn dốc hết những gì mình từng thấy, từng nghe trong cuộc đời hơn ba mươi năm chìm nổi và cả những cảm tưởng khi mắt thấy, tai nghe hoặc đọc được, trình bày ra trang giấy để lại cho người đời sau có thêm kinh nghiệm sống. Trên bìa cuốn vở học trò, ông nắn nót ghi tên bộ sách mới, còn cẩn thận ghi thêm chữ số I La Mã; vì đây là cuốn đầu trong bộ sách mới, bộ sách cuối cùng mà ông quyết chắt lọc tinh túy trong cả cuộc đời mình để viết ra, không biết sẽ gồm bao nhiêu cuốn vở như thế này. Phạm Quỳnh còn giống Lỗ Tấn cả ở cách viết. Bản thảo đầu tiên thường cũng là bản thảo cuối cùng, chỉ thêm bớt mấy chữ hoặc chuyển vị trí vài dòng vài chữ mà thôi. Khi đưa đi in mới chép lại cho dễ đọc, khỏi làm khó thợ in. Thế thôi…

Biet thu Hoa DuongNhưng không ngờ quyển vở bản thảo số I mới viết đến trang số 48 được chừng nửa bài văn tâm huyết nhất đời ông nhan đề Cô Kiều với tôi thì đến giờ nghỉ trưa, ông mở trang vở viết dở, đặt ngang cây bút Waterman lên trên như để chiều sẽ viết tiếp, rồi đi ăn cơm và ra ghế xích đu ngồi nghỉ một lát thì có người đến báo: “Ủy ban khởi nghĩa Thuận Hóa mời ông ra làm việc.” Bà vợ nhác thấy người đến “mời” đeo băng cờ đỏ sao vàng ở tay thì thét to lên rồi ngất đi. Nhưng ông vẫn thản nhiên mặc áo dài đen, đầu để trần, tin cậy lên xe hơi đến đón. Cô con gái cưng xin chờ cho một chút để cô lấy thuốc dạ dày cho ông đem theo thì ông cười và dịu dàng bảo con: “Không cần đâu, chiều thầy về”.

Và ông lên xe, đi đến nơi làm việc như được mời.

Hôm ấy là ngày 23/8/1945.

Tp Hồ Chí Minh, 30/08/2014

P.T.

Sự cộng tác có hiệu quả (kỳ 2)

Filed under: Chuyện một người cháu ngoại — phamquynh @ 2:04 chiều

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 1 tháng 8 năm 2019.

Chuyện một người cháu ngoại

SỰ CỘNG TÁC CÓ HIỆU QUẢ

Phạm Tôn

  1. Bước đầu học nghề báo

(Tiếp theo)

Sáng 23/1/1974, mồng một Tết Giáp Dần, mình đi một lượt thăm tất cả những ai đã cùng Vu Tuan Hungmình sống những cái Tết chiến tranh, xa gia đình. Sáng mồng hai thì đến nhà Vũ Tuấn Hùng, ngày giỗ đầu của bạn. Thắp một nén nhang trước bức ảnh treo trên tường căn buồng dạo nào hai đứa mình thường ngồi nói chuyện với nhau say sưa hàng giờ. Trong ảnh, bạn tươi cười ngồi bên hai con gà lớn, cạnh một chuồng gà nhiều tầng. Hùng cố cải tiến cách nuôi gà, không theo cách của chuyên gia Hung ga ri hướng dẫn mà gà vẫn cho trứng to, thịt nhiều. Đó là mối quan tâm duy nhất những năm cuối đời của bạn. Theo yêu cầu của mình, cô em bạn mình chưa biết tên, cố tìm cho một tấm ảnh anh cô. Đây là kỷ niệm cuối cùng mình có về Hùng. Hùng chết ngay trong bữa sáng ngồi ăn bánh chưng nhà anh chị họ ở Sơn La. Vì bệnh tim.

Cuộc đời mình cũng có thể sẽ bất ngờ chấm dứt, vì Hoang Tungbệnh thì mình nhiều hơn bạn là cái chắc. Điều này nhắc mình càng phải khẩn trương, tranh thủ thời gian mà học tập và làm việc nhiều hơn. Chiều mồng hai Tết đã đi làm buổi đầu năm. Không ai muốn vắng mặt buổi này. Vì tổng biên tập Hoàng Tùng sẽ nói chuyện, tiết lộ nhiều điều cơ mật, chỉ những vị lãnh đạo cấp cao mới biết, nhưng cần chia sẻ cho các người làm báo để biết mà định hướng cho công tác của từng người. Mình cũng dự định làm nhiều việc trong năm tới này song chưa bắt tay vào làm việc chủ yếu là viết mà chỉ nặng về học và nghiên cứu, có chăng là dịch. Có lẽ những việc này có ích hơn. Thường những hôm không đi học tối nào cũng hơn 22:00 mới từ cơ quan về nhà. Mình đọc lại tất cả những tác phẩm của Lỗ Tấn và viết về Lỗ Tấn mình sưu tầm được khá nhiều để hiểu sâu hơn tư tưởng, phong cách của nhà văn mình kính yêu nhất. Cũng tự hẹn với bản thân sẽ ghi nhật ký thật đều đặn như Lỗ Tấn, cho đến ngày cuối đời mình. Cả năm 1973 chỉ ghi có một tập mỏng. Càng nhiều sự việc xảy ra, càng ít ghi, vì mệt và lười. Ít nhất cũng ghi đều đặn như những ngày chiến tranh một mình một bóng trong căn nhà lá nhỏ bên bờ sông Hồng đêm đêm đúng 12 giờ mới bắt đầu ghi những điều suy nghĩ, chứng kiến trong ngày.

Tối thứ hai 4/2, trời lạnh mưa nhỏ, lớp học tiếng Nhật do Bộ Nông nghiệp mở vẫn do anh Lê Văn Thức dạy chỉ còn 7 người. Đã phải bàn đến việc tăng học phí và giảm thù lao. Xem ra lớp này khó thọ cũng như các lớp ngoại ngữ mở ở cơ quan thời ấy. Lớp ở nhà mình thì anh em mỗi người đi mỗi nơi, còn có mình ở Hà Nội.

Nghe nói sắp học nghị quyết 22 của Trung ương, sẽ có chuyển biến lớn. Mấy hôm nay, đều làm việc với anh Thép Mới, chiều nào cũng về muộn từ nửa giờ đến một giờ. Khi làm việc, anh chỉ biết có công việc, chìm đắm trong công việc, không biết gì đến giờ giấc. Anh thuộc loại người không có ranh giới giữa đời công và đời tư. Chính vì lẽ đó mà mình vui vẻ làm ngoài giờ với anh. Thường có người nhắc anh mới chợt chú ý là đã muộn, vội bảo mình về còn anh bao giờ cũng về sau.

Hai sáng nay đều nghe Phó tổng  biên tập Nguyễn Thành Lê nói về Nghị quyết 22. Trời đã đỡ rét.

Buổi tối, vừa về nhà, ăn vội cơm xong thì Tường Văn Thành đến chơi. Bạn cùng làm chuyên trách bổ túc văn hóa, lại trùng tên thành ra hay nói chuyện với nhau những khi cùng dự họp ở khu hay thành phố. Nhà chật, bạn bè đến mình thường đưa ra vườn hoa Canh Nông sau nhà nói chuyện. Đúng như mình dự đoán, anh chàng đang yêu, còn do dự sợ lại như mấy lần trước không đi đến đâu nên cần người tâm sự. Vẫn cái vẻ ngậm ngùi tủi thân tủi phận thế nào ấy… Anh thẳng thắn, chân thành nói hết mọi suy nghĩ với mình, đúng kiểu một con người đang đi tìm chân lý như trong tiểu thuyết Nga. Bạn vẫn sẵn sàng tìm sách tiếng Nhật ông bố để lại từ thời Trương Anh Tự còn dạy tiếng Nhật những năm 1939-40 để giúp mình.

12/2 nhận được nhuận bút của báo Lao Động đăng bài Bí quyết độc đáo (số 2568). Thế là hầu hết tiểu phẩm gửi các báo đều đăng.

Tối, Bùi Lê Nghiên công nhân bốc xếp và Nguyễn Tiến Trung thợ rèn lại chơi. Nghiên xung phong đi công tác Đông Hà lắp máy. Chú ta tiếp tục truyền thống đi Quảng Bình ngày nào. 20:30 cùng Nhàn và Đông bạn em đi xem phim Kẻ thù không đội trời chung dựng theo tác phẩm Truyện sông Đông của M. Sôlôkhốp. Cái đẹp chân chính bao giờ cũng có ở những con người chân chất, giản dị. Mình không ngờ, bạn em gái , cô Lê Thị Đông cùng đi xem phim hôm ấy là một người như vậy, sau này lại là vợ mình.

Khuya về, đọc Diễn Văn Nôben của J.P.Sartre do cô bạn nhỏ cho mượn. Mình thấy chán quá… Nào là nghệ thuật vạn năng; độc tôn… Cứ cái kiểu này thì nhiều văn nghệ sĩ sẽ kiêu ngạo, tự cho mình là đứng trên hết. Tâm tư Sartre đen tối quá, không hợp kiểu sống mình mơ ước chút nào.

*

*      *

Sáng 15/2 anh Thép Mới ốm không đến cơ quan được, bảo mình đến nhà anh ở đường Nguyễn Lai Thạch gần Lò Lợn làm việc. Hai anh em trò chuyện suốt buổi sáng về những vấn đề xung quanh nghị quyết 22, nhất là vấn đề tầm nhìn xa, con người mới, văn nghệ mới… Anh tỏ ra hài lòng. Xong việc anh bảo mình ở lại cùng nấu cơm canh uống rượu dâu với lạc rang, vừa ăn cơm vừa bàn bạc tiếp… Cỏ vẻ anh không ngờ mình hiểu anh đến thế, cũng như hiểu cách mạng xã hội chủ nghĩa và các vấn đề hiện tại của hiện thực miền Bắc đến thế.

Đang lúc trò chuyện say sưa, anh cho biết anh sẽ thay đổi cương vị công tác. Xem ra anh muốn làm tổng kết thật tốt công tác năm 1973 để lại bài học quí cho báo Nhân Dân rồi ra đi, làm công việc mà anh cho là chủ yếu  nhất trong sự nghiệp của anh: Viết cho tuổi trẻ Việt Nam anh hùng… Nếu tao đi, tao sẽ đem mày cùng đi… Một năm qua, tao bận quá, biết là chưa sử dụng hợp lý năng lực của mày, mày hiểu biết nhiều… Nhưng đã đến lúc phải đi sâu vào một việc rồi…

Đối với mình, thật không còn hạnh phúc nào hơn. Buổi sáng hôm ấy là buổi sáng tuyệt diệu nhất – được có người hiểu mình… Nếu như không có chuyện vợ anh về cau có, dấm dẳn, lạnh lùng… Anh thật đáng thương…

Tối chủ nhật 17/2 đi xem đấu bóng bàn Việt Nam – Trung Quốc. Có mặt các vị lãnh đạo Hoàng Văn Hoan, Đỗ Mười, Nguyễn Văn Trân… Trung Quốc thắng vì vận động viên luôn luôn chủ động tấn công. Ta thắng ít mà thua nhiều vì hầu như quá chú ý đến phòng ngự… Việc Trung Quốc chiếm Hoàng Sa mấy ngày gần đây có lẽ cùng vì như vậy chăng…

Sáng hôm trước, trên đường đến nhà anh Thép Mới gặp cô bạn nhỏ ở đầu đường Bà Triệu.  Cô cho biết sắp đi thực tập ở Quảng Ninh cùng các bạn dự lớp bồi dưỡng những người viết văn trẻ. Cô rủ mình cùng đi… Rõ là tùy hứng. Lại vẫn nói là chỉ muốn đi làm công nhân. Như mọi khi, mình cười và trả lời là nếu thật lòng muốn vậy thì có khó gì đâu, dễ quá… Xem ra cô vẫn chưa biết nhìn đời một cách nghiêm chỉnh.

Anh Thép Mới vẫn ốm, nằm ở đi văng một mình, không màn, nôn mửa bừa bãi ra sàn nhà… Chị vợ cũng ở nhà, nhưng buồng bên… Anh vẫn làm việc, chuyên chú vấn đề tổng kết. Mấy hôm trước, mình có đưa anh đọc Lénine et Gorki (Lê nin và Goócki) tạp văn Lỗ Tấn anh nói đọc thích lắm.

Ngày 18/2 anh nằm võng kể cho mình hồi ở Trường Sơn tao cũng bị một trận y như thế Thep Moi chan dungnày, kéo dài suốt một tháng, không hiểu sao nó không quật tao chết… Lần đi Lào vừa rồi cũng bị hai tối. Mày xem thế mà tao vẫn làm việc, ghi chép để về viết…

Tôi nhớ một hôm anh bảo tôi liên lạc với bộ phận nghiên cứu về Lào cố tìm tư liệu cho anh. Tôi tìm được một số ca dao, tục ngữ rất hay lạ. Hôm sau, anh bảo lên xe đi với anh, đến nhà nhà nghiên cứu lịch sử Lào Nguyễn Ngọc Lương, nói chuyện rồi mượn ông bộ sơ thảo lịch sử Lào bốn tập đánh máy dầy. Anh bảo tôi ghi địa chỉ để còn trả sách. Không ngờ anh không về cơ quan như tôi tưởng mà đi ngay ra sân bay. Anh thản nhiên bảo mày đọc qua xem có chuyện gì gây hấn giữa hai nước không rồi nói cho tao biết, tao đi thì đem sách trả người ta. Chưa bao giờ tôi gặp thử thách như thế này. Ngồi trên xe đang chạy đọc đã khó, lại toàn những vấn đề lạ lẫm. Anh hay cho tôi những quả như thế. Rất vui. Nhất là khi đọc loạt bài Chị và anh bộ đội Lào của anh, thấy có đóng góp của mình.

Anh Thép Mới vào nằm bệnh viện Việt Xô từ ngày 19/2. Vẫn nôn. Tiếp xê rom mà vẫn làm việc. Hằng ngày mình vào bệnh viện đưa cho anh các bản tin của Việt Nam thông tấn xã, bàn công việc và làm những việc anh yêu cầu. Có hôm gần hết cả buổi sáng. Anh hay giữ mình lại trò chuyện, hỏi han tình hình, nói về những điều anh đang suy nghĩ… Về quyển tiểu thuyết đầu tay của Hà Khánh Linh Thúy in lần đầu ở Hà Nội, hôm trước mới đọc một nửa anh nói chỗ đứng không vững. Hôm sau đọc xong, anh bảo xoàng.

Một hôm mình đưa anh Nguyễn Địch Dũng vào thăm. Anh Thép mới nói: Mấy hôm nay, có thời giờ suy nghĩ mới thấy là 20 năm qua mình làm ăn dở, chỉ mới biết thấy từng việc mà không thấy được cả một sự nghiệp. Sức nghĩ chỉ mới được đến thế… Vì thế, mỗi người có thể làm được nhiều hơn tốt hơn, không đến nỗi như thế này.

Mấy hôm nay trở trời rõ ràng là mình bị hen rồi. Lại thêm một bệnh. Hôm nọ gặp Trần Bình Thuận, bạn cũ tổ sửa bài nhà in Nhân Dân. Thuận nói một điều khiến mình suy nghĩ: Cần viết thường xuyên, thành thói quen đi. Anh còn hỏi mình có phác thảo một cuốn tiểu thuyết nào không, mình đáp là không mà chỉ có một số ghi chép làm nguyên liệu viết sau này. Có lẽ mình thuộc loại người mà anh Thép Mới thường nói đùa là tinh anh phát tiết ra ngoài cả, trong người chẳng còn gì thì lấy gì mà viết đây. Đêm nằm cứ suy nghĩ mãi, gần sáng hay tỉnh dậy thường nghĩ đến chuyến đi Quảng Bình, muốn viết một cái gì đó cho thanh niên. Song lại mệt – bao giờ mà chẳng mệt – lại thôi, chỉ đọc một tiểu thuyết của G.Sand và V Hugo Choses vues (Những điều trông thấy)

Không ngờ, gần một tháng nay không ghi nhật ký, cũng là thời gian anh Thép Mới nằm bệnh viện hơn một tháng. Hằng ngày, mình ghé cơ quan, báo cáo anh Thọ rồi lên buồng anh Thép Mới lấy bản tin, tài liệu đưa anh xem, cũng có khi đưa một vài bài cần anh duyệt. Có khi đưa cả ngời vào gặp anh giải quyết công việc. Một lần anh Đức Thi ban thư ký vào gặp anh nói chuyện rất lâu, về đủ mọi chuyện. Hai anh đi trên đê gần bệnh viện, anh Thép Mới mặc quần áo bệnh viện có áo khoác dài ấm màu xanh nước biển. Mình đi theo sau. Rất nhiều lúc anh Đức Thi nói toàn bằng tiếng Pháp cho đó là chuyện quan trọng chắc không muốn mình nghe. Sau này về ban, mình kể lại chuyện này, các anh đều cười, vì cả ban đều biết có bài lấy ở báo Pháp cần dịch đều giao cho mình, anh Chính Yên xem lại và sửa chữa.

Anh Thép Mới vào bệnh viện đến ba tuần mới biết là bị loét hành tá tràng, hẹp môn vị và yếu tim. Bệnh viện quá đông bệnh nhân. Buồng nào cũng kê thêm giường. Người ốm nặng cũng phải về, chỉ cấp cứu mới cho vào nằm tạm phòng lưu. Cụ Phan Đăng Tài, anh Hồng Hà em anh Thép Mới đến khám xong cũng phải về nhà điều trị ngoại trú. Hồi ấy cả thế giới chưa biết bệnh dạ dày là do vi khuẩn HP gây ra, nhưng bệnh viện thấy viêm lâu quá, cứ giã mạnh kháng sinh, hóa ra lại đúng, đỡ hẳn. Anh Thép Mới cương quyết xin ra viện, theo chế độ nội trú tại nhà (!) Một sáng anh đi dạo với mình đến một phố nhỏ, thấy có hàng phở treo một tảng thịt bò ngon. Anh hỏi mình có thích ăn phở không rồi hai anh em vào quán nhỏ ăn bát phở do anh đích thân chỉ chủ hiệu cắt miếng thịt chỗ nào, nhúng hành ra sao. Ăn xong, có vẻ mãn nguyện, anh bảo chủ quán tính tiền. Lúc ấy anh mới nhớ ra là mặc quần áo bệnh viện, làm gì có tiền. Anh nói nhỏ mày có tiền không, tôi lấy tiền ra trả, hôm sau đến viện đón anh về nhà, việc đầu tiên gặp tôi là anh trả tiền cả hai bát phở vì anh mời tôi ăn mà.

Thep moi va Ton That Thanh

Đón anh về nhà đường Nguyễn Lai Thạch, sáng sáng tôi lại đến đó làm việc với anh. Một tháng nay, mình hầu như không ghi nhật ký vì quá bận. Nhưng có thể nói mình đã hiểu anh, và qua anh đã hiểu cách mạng, hiểu đời nhiều hơn. Anh thật tốt bụng, yêu con người và hiến dâng cả cuộc đời cho nhân dân, cho cách mạng. Chưa khi nào anh nói tới những lợi ích riêng tư, cũng không lợi dụng chức vụ, quyền hạn để kiếm cái gì cho bản thân cả.

Tháng 3/1974, Hà Ninh em trai anh chuẩn bị đi B. Anh bảo tôi về phòng làm việc của anh mở ngăn kéo thứ hai lấy cái phong bì anh để tiền nhuận bút đi mua quà cho em anh, còn anh thì sẽ tặng cái túi có nắp dán thời ấy rất hiếm. Tôi mua cho Ninh một cái sơ mi màu hạt dẻ mỏng và bền vải Nhật. Anh đưa Ninh đến nhà anh Nguyễn Tự quay phim quân đội bạn anh ở đường Trần Hưng Đạo để anh ấy góp ý kiến kinh nghiệm đi B làm công tác vì tôi không có thực tế, tôi phải tìm thầy cho ông đấy. Anh vui vẻ bảo Ninh vậy. Hôm đó, tại nhà anh Tự, anh nói theo cái cách hài hước và sỗ quen thuộc khi nói với người thân về các vấn đề quan trọng, anh dặn Ninh: Ít nhất vào đấy cũng phải cố mà hiểu cho được hai điều này: Độc lập tự do là khó nhằn, cách mạng là khó nhằn, mà không thể nào làm khác được. Và thứ hai là: con người ta thật là nhiều vẻ, phức tạp.

Những lời nói kiểu như thế mình nghe hằng ngày. Chân tình mà sâu sắc. Ngoài ra còn rất nhiều những ý kiến, kinh nghiệm về nghề báo, văn học nghệ thuật, con người, nhất là giới trí thức nước ta. Mình cố gắng ghi lại càng nhiều càng tốt, xem đó là bài học của một người học nghề thành thật.

Từ ngày bắt đầu vào đội bán báo anh Thép Mới đã có những cảnh báo cho chúng tôi mà tôi nhớ đến suốt đời. Anh bảo tao biết tất cả chúng mày ở đây, mỗi đứa đều là một ông Trời-Vĩ –Đại trong cái vòm trời nhỏ vỏ trứng của mình. Hoặc muốn làm nhà báo thì từ khi bước vào nghề này phải biết là nhà báo chỉ chết vì cái danh, sau đó là gái đẹp và cuối cùng là tiền bạc. Tránh được ba cái đó mới làm người viết báo được. Chúng mày phải biết quí cái thời gian mình chưa nổi tiếng. Khi ấy mình sống thoải mái, hòa đồng với mọi người, dễ biết được sự thật dễ nghe được những lời nói thật. Còn khi mày nổi tiếng rồi thì người ta chỉ trỏ, khâm phục mày, nhưng không xem mày là người của họ nữa. Họ thường cảnh giác mỗi khi gặp mày, dè chừng với mày, nói năng cũng thận trọng hơn hành động cũng cân nhắc hơn khác hẳn khi họ ở giữa bạn bè, người thân. Vì thế, lấy bút danh là hơn ngay trước mặt mày họ có thể chê bai bài mày viết thoải mái, thành thật. Tất nhiên, khi bị lộ rồi, lại khác.

Hơn một tháng nay, Hà Nội lại thiếu điện, cắt điện khoảng nửa tuần. Mì sợi ăn hằng ngày mua rất khó. Nghe nói tháng sau sẽ không có dầu hỏa và tỷ lệ bột mì trong lương thực cũng tăng lên 70% mà không cung cấp mì sợi hay bánh mi vì thiếu chất đốt. Thành phố xôn xao. Những việc này tưởng như nhỏ nhưng đụng chạm đến bếp ăn các gia đình. Đúng là cách mạng là khó nhằn, độc lập tự do là khó nhằn, nhất là độc lập tự do về kinh tế nhưng không thể làm khác được. Quả có thế… Thắng lợi hạnh phúc đâu có từ trên trời rơi xuống…

Từ ngày 4/4 đến 7/4 đi với anh Thép Mới. Ở Nam Định, có thăm đền Nhà Trần và chùa Tháp. Đến Thanh Hóa, có ra hòn Độc Cước ở Sầm Sơn chơi với các anh Trợ, Hiệp ở báo Tue QuynhThanh Hóa và anh Thắng phụ trách chăn nuôi của tỉnh là bạn anh Thép Mới. Tại đây, lần duy nhất trong đời mình ảnh chụp anh Thép Mới có mặt mình (áo ca rô). Sau này, họ gửi về cơ quan hai tấm ảnh. Anh Thép Mới xem rồi đưa mình cả hai. Anh ít giữ những vật kỷ niệm lắm. Hồi chi đoàn báo Nhân Dân do chị Vũ Tuệ Quỳnh làm bí thư tổ chức thi đua, có báo với anh, anh cho ngay cái huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên duy nhất anh có để làm giải thưởng. Anh chỉ cốt làm việc thôi. Hơn 500km, một chuyến đi rất thú vị, anh em hiểu nhau càng thương nhau hơn. Từ nay về sau, những năm còn sống và làm việc anh đều có ý muốn mình luôn ở bên anh. Sau kênh Nhà Lê ở Thanh Hóa anh chia tay đi với Tướng Đinh Đức Thiện cha đẻ con đường Trường Sơn, bắt đầu viết về con đường huyền thoại này.

Chuyến đi này là chấm dứt 18 năm anh sống không thật là mình vì lỡ lấy phải cô vợ xinh xắn nhưng độc ác hiếu thắng đến ngông cuồng… Chị dâu tôi là học sinh miền Nam tập kết, đỗ ngành kiến trúc khóa I vào Đại học Bách Khoa ở nội trú cùng cô này. Có lần chị hỏi vì sao lại lấy ông Thép Mới. Cô cười đáp ngay không do dự: Vì anh ấy là Thép Mới, nhà báo nổi tiếng ai cũng khâm phục yêu mến.

Hồi cưới, anh em công nhân nhà in hỏi tôi đêm tân hôn thế nào mày, có phải làm cái giá đỡ ông ấy không, kẻo ông ấy đè chết bà ấy bé xíu.

Hồi ở số 10 Trần Quốc Toản năm chúng tôi mới đi bán báo còn thấy vợ chồng anh gọi nhau là cậu cậu, tớ tớ cùng làm cơm, cùng rửa bát. Đến khi về đường Nguyễn Lai Thạch tôi đi làm ở Cảng rồi thì thường trên đường về buổi trưa hay gặp anh mướt mồ hôi đạp cái xe tróc sơn, tay vừa cầm ghi đông vừa xách một cặp lồng mấy tầng. Sau về báo mới biết là anh đưa toàn bộ sổ cung cấp cho nhà bố mẹ vợ ở đường Đặng Tất tận phía bắc thành phố để trên ấy nấu nướng đến giờ làm về là lên lấy đem về phía nam thành phố hai vợ chồng ăn. Buổi trưa ăn ngay vì còn nóng, chiều thì hâm lại trong một buồng kho nhỏ nay dùng làm bếp. Có lần tôi có việc tòa soạn nhắn phải đến anh vào buổi chiều. Đến căn hộ của anh, nghe tiếng dao băm vào thớt, bèn gõ cửa buồng kho thì ra anh đang mặc áo ba lỗ quần đùi xanh làm món ăn trong đó. Tôi còn nghe người thân anh kể chuyện chị ta có tối lên cơn bực chuyện gì đó, lấy chổi đánh anh, rồi cầm cán chổi giải anh theo cầu thang nhỏ lên sân thượng nhốt anh vào cái buồng con đựng đồ vặt. Anh thủ sẵn một cuốn sách, bật đèn lên đọc, thì chị ta đứng ngoài phát hiện, tắt ngay. Có lần anh về muộn, đem theo một bộ com lê cơ quan cho may đo để chuẩn bị đi nước ngoài công tác, chị ta lấy kéo cắt nát ra. Người nhà và người ngoài đều chê anh nể vợ quá. Anh thì biết lỗi ở mình nên không phản kháng gì, chỉ tránh và cuối cùng là trốn chạy. Sau cách mạng Tháng Tám thành công, về Hà Nội anh bị một sự cố y khoa mất khả năng giao hợp. Các hành động tàn ác chị ta làm là để trả thù anh thôi. Chị đã sống với anh ở Hà Nội, đã vào cả chiến trường miền Nam thời chống Mỹ, nhưng đến nay chị chịu hết nổi mặc dù anh vẫn thương yêu chị. Hồi chạy trốn tá túc ở nhà một người bạn anh còn bảo tôi cố đến nhà anh xin chị cho mang cái tượng pha lê đục cao độ 40cm tạc hình Đức Bà Maria giống hệt chị anh mua khi sang Cu ba.

Chuyến đi này là mở đầu cho một giai đoạn mới của đời anh, nhà báo và chủ yếu là nhà văn Thép Mới. Anh dự định sẽ dành tất cả những năm cuối đời để làm một tác phẩm văn học lớn – kiểu mới, có tính chất tự truyện, ít nhất gồm có bốn phần phù hợp với bốn giai đoạn cách mạng nước ta. Từ trước cách mạng Tháng Tám đến kháng chiến chống Pháp, rồi hòa bình ở miền Bắc, chống Mỹ cứu nước. Đề cập hầu như đến mọi tầng lớp xã hội. Bối cảnh, địa bàn hầu khắp cả nước ta, có cả một số ở nước ngoài.

Vụ li dị anh đã chủ động đặt ra từ ngày 27/3/1974 vì quyền lợi của người phụ nữ, nhưng đến nay vẫn chưa xong. Về tinh thần, anh đã được tự do như vừa giải phẫu xong một khối u ác tính bấy lâu cản bước anh tiến lên. Mình cũng chuẩn bị cho những năm tháng hoạt động hăng say, hào hứng hết mình theo con đường đã chọn. Mình đang mong anh về.

*

*        *

Mới đây, gặp anh Đào Anh Kha. Anh vừa hoàn thành trường ca Hồ Chí Minh sự thật truyền kỳ. Cùng nhau trò chuyện về thơ, văn nghệ rồiDao Anh Kha về thế sự một lát bỗng anh nheo mắt, chăm chú nhìn mình nói với vẻ suy nghĩ: Ông phải viết đi ông Thành ạ. Ông giàu chất liệu tiểu thuyết lắm. Ông nhìn thấy những cái mà người thường không nhận ra được. Đó là một khả năng hiếm có lắm…

Mình nghe mà nghĩ là có lẽ vì hay nhìn ra những cái như thế mà khó sống quá, ít được người hiểu.

Anh Đào Anh Kha trước đây từng ở ban văn nghệ báo Nhân Dân. Mình từng đọc bài anh viết bình luận bộ phim Án mạng phố Đăngtơ của Liên Xô và rất mến phục. Nay nhờ tham gia hội Esperanto gặp lại anh, không ngờ nhà anh lại không xa nhà mình, đi bộ độ 15 phút là đến. Mình thường đến nhà anh chơi. Một tối cây hoa quỳnh nhỏ nhà mình sắp ra hoa, những 13 nụ. Mình đến mời anh tối đến cùng ngắm hoa thì anh cười: Chính tôi mới phải mời ông chứ, ra đây tôi cho xem vườn quỳnh của tôi, tối nay sẽ nở những 65 bông. Tối ấy anh bắc ghế, mắc đèn ra sân gần cái hầm to trên đắp đất dầy, chính là vườn quỳnh của anh. Có sôcôla, thuốc lá thơm và trà ngon. Mình được ngồi chung với các bạn anh thuộc giới văn nghệ. Một hôm anh ghé nhà báo trưa mai chủ nhật ở trường sư phạm có diễn vở Vòng phấn Cáp ca diễn theo đúng kiểu B Bretch. Rồi hôm sau hai anh em đạp xe giữa trưa nắng hơn 10km đến trường nọ. Lần đầu mình được xem và mê ngay kịch B.Bretch. Mình học hỏi được nhiều ở anh. Anh cũng có vẻ mến mình.

Sáng hôm sau, gặp Đinh Bá Đào. Cậu ta nói: Thật tôi không ngờ là ông không viết gì mà cũng không có dự kiến viết gì cả. Tôi cứ nghĩ ít ra ông cũng phải có một phác thảo tiểu thuyết… Đến tôi mà còn viết được nữa là… Mình chống chế là cũng định sửa tính lười cố hữu bằng cách bắt đầu bằng dịch thì lập tức bị phản đối ngay: không dịch gì cả. Phải viết thôi. Tôi và anh em ai cũng tin là ông viết được.

Đúng là ai ai cũng nghi ngờ mình và cực lực phản đối việc mình không chịu viết. Phải sửa thật thôi. Có điều là hễ cứ định hăng hái lên là lại xuất hiện một bệnh mới, càng ngày càng mệt mỏi, triệu chứng đau tim lộ rất rõ, nhiều lúc mệt đến không nói nên lời… Các bạn mình như Hà Khánh Linh, cô bạn nhỏ đã có nhiều tác phẩm, có cả tác phẩm tốt nữa. Còn mình thật thảm hại. Đến một dòng nhật ký mình viết chỉ để mình xem mà cũng còn ngại không muốn viết nữa. Hơn bốn tháng trời không viết nổi mười trang nhật ký rỗng tuếch như thế này. Nghiêm trọng lắm rồi: Mất thói quen lao động nghệ thuật rồi.

Nhận được cái thiếp của anh Thép Mới, sáng 8/5 mình đã về đến Nam Định nhà bà mẹ anh (Số 102 Trần Hưng Đạo). Cho đến khuya chỉ trò chuyện với anh về công việc, đời tư… Anh sôi nổi kể về chuyến đi vùng giải phóng Lào Cánh Đồng Chum – Xiêng Khoảng và đặc biệt là Đại lộ Hồ Chí Minh trên đỉnh Trường Sơn, về con người vị tướng Đinh Đức Thiện cha đẻ của con đường kỳ lạ này… Hóa ra anh chỉ cần có người chia sẻ tâm sự, cùng anh suy nghĩ như anh thường nói.

19:00 10/5 mình và anh Mạnh Hồng em rể anh Thép Mới ra tàu hỏa về Hà Nội. Trên tàu, gặp một chú bé 15 tuổi người Xuân Hùng (Nam Định). Mắt rất buồn thiếu ngủ. Bỏ nhà ra đi đã hơn một tháng, lên tận Bắc Cạn. Hoàn toàn sống tự lập. Mất bố năm lên ba, mất mẹ năm lên bảy, ở với cậu có đến bảy đứa con. Chỉ mong đi làm công nhân. Tên em rất lạ Lê Văn Biển. Một nội tâm phong phú… Gặp là chú mến mình ngay, suốt đường cứ ngả vào tay mình mà ngủ ngon lành, tin cậy. Mình sẽ khó quên chú bé này. Tin là em sẽ nên người.

*

*      *

Về đến nhà là cả ngày hôm sau cùng ông em rể chí cốt Long lợp mái nhà trong một phần sân trên gác, thêm được một chút diện tích sinh tồn. Từ nay, ở nhà cũng có thể làm việc được. Không làm được gì thì chỉ là vì lười, chẳng còn lý do chính đáng nào hết. Thần kinh tọa lại giở quẻ đau âm ỉ. Lại uống rượu rắn, lại tiếp tục học tiếng Nhật

Tối thứ hai 13/5, mệt, phải bỏ học tiếng Nhật.  Ngủ li bì, rất đau vùng bụng, chưa rõ nguyên nhân.

Công việc chung ở cơ quan trì trệ, anh em chơi nhiều. Chỗ nào cũng tụ tập bàn tán. Báo liên tiếp có sai sót, cả về chính trị lẫn kỹ thuật. có phải ai cũng lo làm cho tờ báo hay đâu. Họ còn đang chờ đợi một cái gì đó mơ hồ sắp xảy ra… Đang khi ấy, buổi sáng cơ quan công bố thuyên chuyển cán bộ. Anh Nguyễn Thọ họa sĩ lên phòng thư ký để dùng bút bi chữa bài, không vẽ nữa. Phòng văn hóa không có người phụ trách. Một anh mới về cơ quan được giao một chức vụ mà anh Hữu Thọ ban nông nghiệp nói là về cơ bản là vô nghĩa. Tình hình rất căng, đòi hỏi một thay đổi lớn. Anh em ban văn hóa văn nghệ cũ mong anh Thép Mới về. Ở nhà mình, mẹ vẫn ốm, cháu Hà vẫn sốt 39 độ.

Giữa tháng 5, y tế cơ quan xác nhận mình đau vùng gan. Lại têtaxilin… Tối mệt, chơi cờ với cháu Hải rồi đọc bản tin. Bắt đầu có tin Chu Ân Lai yếu, Đặng Tiểu Bình mới được phục hồi đã lại lên như diều, hung hăng lắm…

Vừa mưa một trận, trời dịu hẳn đi. Tiếc là mệt, không làm việc được. Tối hôm sau, đi xem Ga Biêlôrútxia, kể chuyện những người bạn chiến đấu cũ gặp nhau. Thấm thía sâu xa: Cái đẹp thật sự là cái giản dị. Tất nhiên cũng là cái đẹp chân chất, cao cả trong sáng xem mà thấy dường như làm gì có phim, có diễn viên, đạo diễn… mà chỉ là cuộc sống thật, một mảng của cuộc sống thật cô đặc lại mà thôi. Bỗng nhớ các bạn quá chừng, những người nhớ nhất lại là những người chưa thể nào gặp được hoặc không bao giờ còn gặp được như Tấn, Chỉ, Hùng, Lý,… Lại vùi đầu vào học tiếng Nhật.

Tối 22/5 nằm đọc sách vô tình cứ phải nghe mẹ và em trai trò chuyện ngay tại ban công sát cửa sổ đầu giường. Em ca ngợi những người trí thức cũ là phụ huynh học sinh của em, cảm thấy rất thích thú được tiếp xúc với họ, những người lịch sự, thanh nhã, hiểu biết. Mẹ cũng tán thưởng những cảm xúc của em. Mười mấy năm nay, mình đã nghe em nói như thế, kể cả thời gian em còn ở Đông Anh ngoại thành Hà Nội, sống giữa lòng nhân dân lao động. Thật đáng buồn là em ít thay đổi quá. Anh em cùng mẹ cùng cha sống bao năm dưới cùng một mái nhà mà sao thấy em thật xa lạ. Mình chợt nhớ một trưa mẹ đưa cho xem một trang báo bảo có đăng ảnh em trai đang dạy học. Mình đã đọc tờ báo này nên chỉ mẹ xem ở trang 4 có đăng tin các giáo viên được giải thưởng của Bộ Giáo dục, trong đó có mình chuyên trách bổ túc văn hóa ở Cảng Sông Hà Nội làm thiết bị chiếu hình phục vụ giảng dạy. Anh em mình thật khác nhau. Một nổi bật, một chìm trong bóng tối.

Trưa 23 đi làm về, sau khi đón cháu Hải ở nhà trẻ, ghé xe đạp vào hè mua tờ báo tình cờ gặp cô Hằng con gái bác Thông. Cậu em đã về nhà, suýt chết mấy lần rồi. Tôi vội cùng cháu Hải lên nhà thăm. Ông nằm trên giường mặc cái áo ba lỗ sọc xanh, quần vải trắng. Đôi mắt nhắm nghiền, sâu hoắm, thâm quầng. Thái dương hai bên hóp lõm lại. Gò má nhô cao kì dị. Tay chân khẳng khiu xanh nhợt. Bà mẹ phúc hậu và một bà em ngồi cạnh luôn phảy quạt, đắp nước lên trán, thấm mồ hôi. Người ốm kêu nóng, đòi nằm nghiêng, chườm nước đá. Ung thư di căn, gia đình đã cho ra viện được khoảng nửa tháng nay. Ngay sau lần cuối mình vào thăm trước khi đi công tác. Lần ấy còn ra ghế đá nói chuyện với nhau. Bác rất vui kể chuyện được chính bác sĩ Tôn Thất Tùng đến khám và bác sĩ Tùng chê các bác sĩ điều trị là dở, người ta đã đau yếu cơ thể suy nhược còn cứ cấm ăn thứ này, thứ nọ, tốt nhất là cho họ ăn cái họ thích uống thứ họ muốn, như thế mới mong khá được chứ. Bác bao giờ cũng ngây thơ tin người như thế. Lần ấy tôi cũng gặp nhà văn Hữu Mai vào thăm ông anh. Nhân nói chuyện Duong Ho Chi Minh sang dinh truong sonanh Nguyễn Khải đăng trên báo Nhân Dân loạt bài Nếp sống nếp nghĩ đang gây xôn xao dư luận, anh Mai cười anh em văn nghệ người ta bảo ông ấy ngửa mặt lên trời mà nhổ nước bọt.

Lần ấy, bác Thông còn bảo mình mang tạp chí Tác phẩm mới cho bác đọc. Không ngờ suy sụp quá nhanh. Bác năm nay 53 tuổi mà đến cuối đời vẫn ngây thơ, luôn ngạc nhiên ngơ ngác trước mọi biến chuyển của cuộc đời, sự biến đổi của những người xung quanh và bao giờ cũng cam chịu khi tai họa xảy ra với mình. Bác chân thành quí mến song chưa khi nào tán thành lối nghĩ cách sống cũng như mọi quyết định của mình. Bác là con người mơ mộng, suy tư chứ chưa bao giờ là con người hành động. Cái chết đến vào lúc bác chưa biết nên sống như thế nào nhưng đã không còn muốn sống như những năm trước nữa. Thật tiếc thay cho một đời người lương thiện.

Cần bắt tay vào làm ngay những việc định làm. Ai biết được cái chết sẽ đến với mình lúc nào. Càng ngày càng thêm nhiều bệnh. Mà hoàn cảnh kinh tế gia đình thì…

Anh Thép Mới đã về từ 15/5. Đường Hồ Chí Minh sáng đỉnh Trường Sơn của anh đã đăng năm kỳ. Mọi tiếng xì xào về anh câm bặt. Việc ly hôn còn phải tiếp tục giải quyết. Song anh đã thật sự tự do về mặt tinh thần rồi. Anh luôn làm việc hào hứng say mê. Anh viết rất nhanh, đúng như anh thường nói tao vừa lia xong bài này, mày xem có được không. Ai cũng bảo văn anh hay, xúc tích lại bay bổng. Nhưng có xem anh viết bài mới thấy thật là một việc làm khổ sai, trời bắt tội. Sau khi lia thật nhanh xong bài viết anh bắt đầu chữa, thêm, bớt, đảo câu, đảo chữ, sửa mãi chừng nào còn có thời giờ. Những bài đã đăng, sau có ai đăng lại, anh lại sửa chữa rồi mới để đăng

Bác Trần Hữu Thông mất sáng 23/5/1974, tại nhà riêng 43 phố Hàng Bạc.Tôi đạp xe đến ngay Cảng. Thư ký công đoàn Hoàng Văn Bảo nói ngay: Thế là tớ mất hơn trăm bạc. Ông ấy bán cái xe cho mình, tiền nong chưa xong. Tôi nản quá, ra ngay sân báo tin cho anh em công nhân. Ai cũng thương bác ấy hiền lành, giận cách đối xử của Cảng với bác… Hôm sau đưa đám mình có nhắn một số anh em cùng đi.

Sáu giờ sáng đưa đám bác Thông. Sớm quá, cho nên một số anh em có lòng ở Thanh Trì không lên kịp. Xe tang đến Thủy Tạ thì trời đổ mưa lớn. Huyệt thế nào cũng ngập nước. Đến tận lúc nằm xuống đất bác cũng chẳng gặp may. Mình về tòa soạn gửi xe đạp, chạy thật nhanh ra xe tang nhưng không kịp, xe đã chuyển bánh đi khá xa. Ân hận là không đưa được bác đến nơi yên nghỉ cuối cùng. Ít người thương yêu mình như bác.

Độ một giờ sau thì mưa tạnh, nắng gắt. Chẳng khác gì đời bác Thông, khi Cảng biết quan tâm đến thì bác đã qua đời.

Tối nay, lớp học tiếng Nhật lại hoãn, mình tìm đến nhà chú Cường thợ nguội ông Tá công đoàn và bác Tuân phó giám đốc cũ của Cảng định trò chuyện về bác Thông. Nhưng cả ba đều vắng nhà. Đành về, ngồi một mình trên giường viết mấy dòng. Trời nóng. Oi. Không một ngọn gió.

*

*       *

Một tháng qua, chỉ lo làm nhà, lợp thêm một cái mái tranh để có chốn “dung thân”. Chú thợ rèn Trung đã sáng kiến lấy sắt phế thải của xưởng cơ khí làm cho một cái bàn sắt nhỏ, đặt trên giường mà viết được thoải mái. Từ khi có bàn, chưa viết được chữ nào nhưng đọc sách đặt trên bàn ấy cũng rất thoải mái.

Ngày 26/6 đã đi chụp dạ dày. Cậu Phạm Khuê nghi bị loét thượng vị. Mình cũng muốn thanh toán cho xong bệnh tật rồi mới yên chí đi vào làm ăn: Viết thật nhiều, viết tất cả những gì đã nghĩ ra, đã định viết, muốn ra cái gì thì ra. Viết xong cứ để đấy đã, chưa nghĩ gì đến việc ra mắt người đời, chỉ lưu hành nội bộ gia đình, bạn bè. Nhiều truyện nhỏ mình viết rồi gửi cho lũ bạn đi bộ đội, thay vì viết thư, các bạn thích lắm bảo cả đơn vị mong thư có truyện Hà Nội của mình.

Đầu tháng 7 có chuyện gay go với giới báo chí văn nghệ. Ban tuyên huấn phê bình tám bài văn thơ đăng trên các báo Thanh Niên, Thiếu Niên, Tạp chí Tác phẩm mới, Văn Nghệ, Văn hóa nghệ thuật, cả báo Nhân Dân. Tô Hoài, Phạm Tiến Duật, Vũ Tú Nam, Lệ Đình Kỵ cũng bị phê bình. Ở báo Nhân Dân là bàiNha van Nguyen Khai của Nguyễn Khải Chúng ta chăm sóc những tài năng! Bài này, đọc xong bản thảo mình đã thấy nặng nề quá và sợ bị hiểu lầm nên đã gợi ý anh Thép Mới nên xem lại kỹ. Song không dám gạt vì sợ anh cho là hẹp hòi, bảo hoàng hơn cả nhà vua… Nay nghĩ lại, cảm thấy ân hận quá. Ông Hoàng Tùng đã tự phê bình là khi duyệt xem không kỹ thì tất nhiên anh Thép Mới cũng phải chịu phần trách nhiệm không nhỏ. Anh Nguyễn Khải rõ ràng là sẽ bị kiểm thảo thôi. Mình lo nhất là sẽ mất đi-hay chí ít cũng làm nhụt đi cái nhuệ khí của một nhà văn dũng cảm nhập cuộc, lại giàu tài năng…

Từ nay, mục Nếu sống nếp nghĩ do anh Thép Mới khởi xướng, anh Nguyễn Khải viết đăng đều kỳ trên báo Nhân Dân mỗi chủ nhật sẽ ngừng hẳn. Bọn hèn nhát, chuyên sống ở khoảng giữa tha hồ gièm pha, lên mặt dạy đời, trốn trách nhiệm. Vừa qua đã nghe người trong ban văn nghệ nói rồi: Tôi đã bảo từ đầu mà, không nên nêu tên Nguyễn Khải, càng không nên để một mình anh ta viết. Cái mục Nếp sống nếp nghĩ này cũng một mình ông Thép Mới đặt ra thôi, có bàn bạc với ai đâu. Đáng lẽ ra phải… Mình lợm giọng quá. Mới hôm nào biết bộ chính trị khen mấy bài của Nguyễn Khải chính người này đã hùa vào khen hào hứng sắc xảo biết bao.

Thứ tư 23/10/1974, cùng em Thân đi xem biểu diễn nhạc giao hưởng. Ăn mừng là rất Tran Dinhđúng: Đầu trang 3 báo Nhân Dân có đăng một bài hơn 1000 chữ ký tên Nguyễn Trung. Nhớ 15 năm trước, vô cớ mình phải lủi thủi ra đi. Hôm nay, Nguyễn Trung ra mắt bạn đọc. Đây là trận đầu. Cả viết và chép chưa mất đến nửa ngày. Chưa phải đã cố làm cho thật tốt. Các bài sau sẽ cẩn thận hơn, viết kỹ càng hơn để có chất lượng cao. Bài này viết xong, mình đưa anh Trần Đĩnh chữa. Anh làm bài nhẹ nhàng dễ đọc hơn. Lúc vui chuyện anh Đĩnh kể hồi học trường Thăng Long (Ngõ Trạm) ai cũng sợ thầy Bình – là bố tôi – dạy Pháp văn vì rất nghiêm. Nên khi thầy giảng thơ Vích to Huy gô thầy vừa đọc thơ vừa nghẹn ngào rơi nước mắt thì lạ lắm.

Đầu tháng 11, đọc tập kịch của Sếchxpia, thấy muốn ghi lại mấy dòng này trong lời giới thiệu của Nguyễn Nam. Có lẽ là do tâm trạng hiện nay: Dù ở những lúc đen tối nhất của cuộc đời, Sếchxpia vẫn giữ được lòng tin ở con người và ở tương lai của xã hội. Về mặt sự nghiệp, những con người tốt có thể thất bại, nhưng về mặt đạo đức, họ vẫn thắng, và chiến thắng của tư tưởng bao giờ cũng là điều bảo đảm cho một chiến thắng về hành động sau này…

*

*      *

Giữa tháng 11/1974, nhận được thư Đào Văn Thùy gửi từ Quảng Trị. Em báo tin mừng: Xe tăng mai phục bấy lâu, nhiều khi phải vùi dưới cát, đã sắp xuất trận. Ngày toàn thắng sắp đến rồi. Mừng nữa là chú em đã chăm học thay đổi hẳn nếp sống có phần buông thả xưa kia, cùng cả đơn vị sống có trách nhiệm, nền nếp hẳn lên.

Tối hôm trước, xem lại một số bài viết và giấy tờ ghi hồi học Học Viện Nông Lâm và trong chuyến đi Quảng Bình…cảm thấy tất cả những mảnh thực tế vụn vặt ấy dường như đã tạo nên con người mình như ngày nay. Nếu xâu chuỗi tất cả lại một cách hợp lý có thể hiện rõ lên một hình tượng nào đó của một thời chăng. Nhưng, chỉ là vật liệu, tư liệu, cứ để đấy đã. Chưa đến lúc dùng, sợ phí đi.

Cuối tháng 11/1974, đã đọc xong Cây thập tự thứ bảy của A.Dêgớc. Phục nhất là bà đã viết tác phẩm này vào năm 1939 khi đại chiến thế giới thứ II mới bắt đầu.  Lại đọc Trại ST 18 của Phan Tứ (Lê Khâm). Viết khá quá, chắc tay lắm rồi. Chỉ còn hai thiếu sót nhỏ về ngôn ngữ và cách thể hiện. Cũng đọc Đất Làng của Nguyễn Ngọc Tú. Đọc để biết hơn là bị lôi cuốn, nhiều phần rời hẳn ra khỏi mạch truyện, có lẽ là do được góp ý khi xét duyệt mới thêm vào cho lọt cửa. Mình suy nghĩ nhiều về những điều muốn viết, cứ viết ra giấy cái đã… Hằng ngày, cố tập luyện yoga theo sách, được một tháng rồi, cảm thấy dễ chịu trong người hơn trước nhiều.

Một tối cuối tháng 11, anh bạn mê thơ lại đi bộ đội từng chiến đấu và bị thương ở Lào nay xuất ngũ làm thợ điện đến nhà chơi. Cậu ta hỏi tình hình vì cho là mình ở báo thì biết nhiều tin tức mới hơn. Nghe xong, cậu ta, người mình vẫn yêu mến tin cậy, nói một câu làm mình nản quá: Đánh to ở trong ấy thì cũng được thôi. Tôi ngại là ngại nó lại ném bom ngoài này thì gay… Mình buồn vì hiện nay không ít người suy nghĩ như thế…

Chủ nhật đầu tháng 12, theo lệ đi họp Esperanto. Lúc về, anh Bùi Hạnh Cẩn ở Hội Nhà báo, bạn anh Thép Mới bảo: tôi tin là ít nhất đến năm 1980 anh cũng sẽ có thêm hai ngữ nữa. Nói không phải là để động viên đâu. Thế tất nó phải thế. Thanh  niên mà không có một cái gì tốt để mà say mê miệt mài là sẽ hỏng… Vả lại, với anh trí thức, anh làm báo thì ngoại ngữ là cần quá đi chứ…

Sau đó, tôi đến nhà cô bạn nhỏ. Cô sắp đi B một thời gian. Trông có vẻ khỏe ra, dịu dàng hơn và một điểm đáng mừng là bắt đầu say mê Lỗ Tấn. Con người có vẻ đi vào ổn định hơn, đi vào chiều sâu. Còn khá hơn mình là liên tiếp viết. Và đi.

Chủ nhật 8/12/1974 cả ngày gặm sách. Đọc hết những cuốn cô bạn nhỏ cho mượn như  Mitsurin (của Dovjenko), kịch bản Những nhà vật lý (của Phêđơrich Đuyrenmát) tập thơ Gửi người mai sau cô bạn muốn mình đọc bài Đêm cuối cùng của Bagơrítxki, nhưng mình thì lại thích toàn bộ những bài thơ của B.Bretch in trong này hơn. Đó là Gửi những người mai sau, Cái mặt nạ một tên độc ác, Ca ngợi người cách mạng, 1940, Bài ca chiếc guồng nước và dòng nước, Vợ người lính  nhận được gì. Đây chắc là của các anh bên hội cho mượn.

Tối 13/12 nhật ký ghi: Mấy hôm nay, dịch xong Sourvenirs sur Babel (Hồi ức về Ba ben) của Pautốpxki, hiện đang đánh máy thành ba bản. Một cho cô bạn nhỏ, coi như quà tiễn người đi B, một gửi Hà Khánh Linh, chắc Linh sẽ dễ tiếp nhận.

Càng đọc về Baben, càng muốn viết, như một cái nghiệp, một món nợ phải trả. Từ nay, mọi buổi tối đều dành cho nghệ thuật. Anh Trần Đĩnh cho biết thêm về sau Baben bị tình nghi rồi chết trong trại tập trung thời Stalin.

Dao Van Thuy va vo

Hôm sau lại nhận được thư Thùy. Anh em mình càng xa nhau lại càng gần nhau. Thùy còn nhờ mình viết thư cho vợ cậu ta là Tường, góp ý về học văn hóa. Anh chàng vô tư nay đã thấy cần suy nghĩ rồi. Có lần đi công tác Nam Định, Thep moi o Deo Hai Vanmình đã đến nhà máy dệt nơi vợ Thùy đang học nghề. Anh em gặp nhau mừng quá, dù anh chỉ cho em một gói kẹo thôi. Sau này em còn thường viết thư cho mình, tất nhiên nhận thư là có thư trả lời. Tường bé nhỏ, bẽn lẽn hôm mới cưới xong chồng đưa ra Hà Nội chụp ảnh và giới thiệu với ông anh kết nghĩa. Thùy tự nhiên nói cô ấy bé thế mà làm em mệt hơn cả lái xe tăng đấy anh ạ làm Tường xấu hổ quá, cứ che mặt.

Anh Thép Mới vừa đi Quảng Trị về. Hoàn cảnh riêng đâu khổ, sức khỏe cũng giảm sút vì vừa lên một cơn đau nặng ở Hà Tĩnh vậy mà thấy anh vui tươi hào hứng kể lại những gì đã thấy, đã nghe trong mấy ngày qua.

Sáng chủ nhật 15/12 đến 11 Ngô Văn Sở định nhờ gửi chuyển cho cô bạn tập bản dịch bài viết về Baben rồi đến nhà Linh. Không ngờ cô đi công tác vừa về, còn ngủ nướng, mới ra khỏi chăn… Một cuộc trò chuyện kỳ lạ. Lần đầu tiên chúng mình nói với nhau về những vấn đề cơ bản nhất như quan niệm sống và sáng tác nghệ thuật, những việc đã làm, đang làm và sẽ làm. Những điều lý luận cao xa nhất đều được nói lên một cách cụ thể nhất, vận vào thân từng người. Nổi bật nhất là sự tin cậy lẫn nhau đưa đến sự thẳng thắn chưa từng có. Cô cho xem ảnh hồi bé mới năm tuổi.

Chỉ có hai chị em, cô ấy làm cô giáo ở Thanh Hóa. Sống sung sướng đầy đủ đến năm bốn tuổi. Từ 1954 cải cách ruộng đất gia đình tan tác. Tất cả đều ra Hà Nội, không ai muốn về quê, dù ở đấy vẫn còn một bà cô. Cảm thấy như không có thời thơ ấu. Nghe bạn kể, mình càng xót xa thương cô gái nhỏ có nghị lực thông minh giàu tài năng. Chỉ mong bạn luôn sáng suốt. Biết là mình đã làm và sẽ còn làm bạn phải suy nghĩ nhiều. Mình muốn được góp phần hình thành một tài năng mới. Cứ mỗi lần gặp nhau chúng mình đều góp phần nâng cao nhau về tư tưởng, kiến thức, nghệ thuật. Một tình bạn như thế thật đáng quí. Trong tình hình hiện nay, lại càng đáng quí.

*

*     *

Sau một đêm thức trắng trên đường sắt rét mướt, rồi ngồi chờ năm tiếng dồng hồ trong một bến xe trống tuềnh trống toàng, trưa 18/12/1974 mình đã đến nhà bà ở Thác Bà Yên Bái và đang ngồi trước mặt bà yêu quí, vừa ghi những dòng nhật ký vừa nghe bà cụ 80 tuổi đau yếu nói đã hơi ngọng lưỡi líu lại, kể về quãng đời gian truân từ ngày mới 13 tuổi phải đi ở đợ để trừ nợ năm thùng lúa mẹ vay của người ta… Đêm qua, đã đắp một cái chăn đơn, lại phủ lên một cái áo da cừu Mông Cổ dài đến đầu gối mà vẫn thấy lạnh quá, phải dậy mặc thêm một cái áo cào vệ sinh, đi tất, xoa dầu nóng mới lại ngủ được. Nghĩ mà thương bà cũng chỉ có một cái chăn bông cũ đá dí dị lại nửa nằm nửa đắp. Trở sáng bà ho rất nhiều. Cô cũng chỉ có một cái chăn đơn mỏng, sáng vẫn dậy  rất sớm, nấu cám lợn cho gà vịt ăn quét dọn sân rồi mới đi họp ở trường tiểu học do hợp tác xã đài thọ tính công điểm như xã viên làm việc ngoài đồng. Nhà bà còn có chú Vân ở trọ. 13 tuổi, học lớp tám. Thổi lấy cơm mà ăn. Trưa hôm qua thấy chú ăn cơm nguội với nửa quả cà chua nấu trong nước muối. Cứ mỗi tuần đi bộ 14km về nhà một lần mang theo cái ruột tượng nhỏ đựng gạo. Nhà có tám anh em. Dưới chú còn năm em nữa. Chú ít nói, có nụ cười ngây thơ, cặp mắt đen lúc nào cũng như nhìn vào một chốn xa xôi. Vóc người nhỏ, hơi gù.

Cuộc sống công trường xây dựng đập thủy điện Thác Bà sôi nổi ngày nào nay lặng hẳn đi. Công nhân công trường phần lớn hoàn thành việc xây dựng, đang chuyển đi nơi khác. Người ta bán rẻ, thậm chí cho lại cả những căn nhà xinh xắn có bậc đá, từng là tổ ấm của bao cặp nam nữ công nhân mười mấy năm qua. Không có ai ở, nhà chỉ dỡ ra làm củi đun. Có lẽ chỉ mấy cái cột gỗ lõi là còn được dùng để dựng nhà mới. Điện nghe nói cũng sắp cắt. Việc này càng thúc giục những người chậm chân nhất mau chuyển về khu công trường còn lại. Cái cầu to nay xe cộ cũng không qua lại được nữa. Ngay người đi bộ cũng phải dè chừng vì ván gỗ mục, hổng từng mảng lớn, thấy rõ nước sông chảy qua đập Thác Bà réo xiết bên dưới xa hun hút. Nạn trộm chó, gà… nảy sinh, là sản phẩm xấu xa của những cuộc rút quân đang xảy ra. Một cuộc sống mới của Thác Bà sắp bắt đầu, giống như về sáng, trời càng lạnh. Người dân ở đây không còn sống với công trường thủy điện nữa mà sống ngay với bản thân nhà máy thủy điện Thác Bà. Đã thấy ban chủ nhiệm hợp tác xã Minh Bảo đi ghi tên những nhà muốn mắc điện.

Trưa hôm sau, đi đò bà Thắng từ bến cây đa Bảo sang khu thực phẩm bách hóa lương thực cửa hàng ăn uống. Bây giờ, khu này lại tập trung đông dân hơn khu trung tâm. Cửa hàng bách hóa, từ cái áo len dệt đến cái đàn pi a nô nhựa trẻ em chơi, Hà Nội có gì ở đây đều có. Đáng mừng nhất là miền núi đã đủ muối ăn và thừa hàng hóa. Riêng vùng gần nhà bà tôi đã có 50 nóc nhà mới do dân Nam Hà lên lập khu kinh tế mới. Đấy cũng là một nhân tố mới dẫn đến tương lai phồn thịnh của Thác Bà. Tất nhiên còn nhiều cái khó. Mà cái khó nhất vẫn là nằm trong nếp nghĩ của người dân ở đây. Sáng nay, đi chợ Cầu Treo về thấy một nhóm đang bừa ruộng. Mảnh ruộng nhỏ lại méo mó mà có đến ba con trâu đang kéo bừa. Cứ mắc vào nhau, tránh nhau là lại ngừng làm việc. Không ai tỏ vẻ khó chịu, sốt ruột cả. Họ thản nhiên cam chịu, cùng chờ. Thế thôi. Mảnh ruộng méo ở cách đập thủy điện Thác Bà có hơn một cây số, đường dây điện cao thế chạy ngay trên đầu. Cũng từ buổi tối, bà cô và mấy người hàng xóm đều lo vì hai con lợn nhà kém ăn. Việc đầu tiên mọi người nhắc nhau là phải đốt vía. Sau đó đánh gió bằng dầu hỏa và lá trầu không rồi mới cho uống thuốc cảm dạo ấy rất thịnh hành là Xê đa. May mà cả hai con đều đỡ. Sáng thứ sáu 20/12 ra bưu điện mua báo. Số mới nhất là ngày…15 muộn 4 ngày. Việc gì ở đây cũng trì trệ chậm chạp.

Hai hôm nay, mình ra tay cơm nước nấu nướng, bà vui lắm, ăn ngon miệng. Cô cũng vui vẻ, tuy có nói mấy câu màu mè: Lên kỳ này, tha hồ vất vả. Còn mình thì nghĩ bụng: Thế là đạt rồi. Mình lên chỉ để bà và cô vui, đem thêm một tấm lòng mong sưởi ấm hai nỗi lòng đang lạnh giá héo hắt nơi xa xôi. Cảm thấy một niềm vui bình dị mà sâu xa. Tối hôm qua, giúp chú Vân ở nhà cách học, giảng hẳn một bài hóa. Đêm, hai chú cháu nép vào nhau ngủ càng ấm áp. Thương thằng bé quá. Vất vả xa nhà mà học hành chẳng ra sao. Được mình hướng dẫn học, chú vui ra mặt. Lâu nay, có gì không hiểu cũng chẳng biết hỏi ai, thầy giáo thì hay cáu gắt, bạn bè cũng chẳng ai thiết gì học với hành.

Buổi chiều, anh Tình con nuôi bà mời ăn cơm. Đây là bữa ăn duy nhất có thịt trong đợt nghỉ phép này. Hằng ngày bà và cô sống chắc thiếu thốn, ăn uống kham khổ lắm. Sống tại một cơ sở xản xuất mà lại thiếu sức lao động thì không túng thiếu sao được…

Trưa 21/12 lo cơm nước xong thì ra bưu điện xin dấu xác nhận vào giấy nghỉ phép, mua được một tờ Nhân Dân, một tờ Quân đội nhân dân ngày hôm qua. Như vậy là chỉ chậm có một ngày. Bi quan như hôm trước là không đúng. Chiều thì có một cô ở cửa hàng thực phẩm, một bà cụ có con làm ở công trường đến chơi. Cả hai đều cho biết đã có lệnh lại đào hầm. Cô Bình cũng nói là mấy hôm nay đi họp cũng có nghe nói đến phải chuẩn bị đào hầm, bản thân cô cũng đã ngắm địa thế nên đào chỗ nào rồi. Nhìn bà, bà cụ và cô mình bỗng nhớ đến mấy câu thơ của Bùi Minh Quốc:

Mẹ đào hầm từ lúc tóc còn xanh/ Nay mẹ đã phơ phơ đầu bạc.

Chẳng ngờ bà cụ cũng thuộc những câu này. Ôi đất nước mình… Những bà mẹ anh hùng mà đau thương…

Bà Yên Bái lại đang nói chuyện xưa đau khổ tủi nhục cô đơn ly hương biệt quán… Giọng bà hơi ngọng, cụ cứ nói từ từ nhỏ nhẹ như chỉ để bản thân nhớ lại những ngày xưa…

Một giờ sáng 23/12 mình về đến nhà cùng hai chú lái xe trẻ dân Thác Bà chính gốc mới ra trường. Buổi chiều, cùng cháu Hà bốn tuổi vào thăm mẹ nằm bệnh viện mắt chờ mổ. Nghe kể về bà và cô trên Yên Bái mẹ thương lắm, và hài lòng về những việc mình làm trên ấy. Lúc kể chuyện khuyên cô Bình đừng nhận lời làm người trông nom đền Thác Bà sắp được xây dựng mà nên cứ tiếp tục dạy học, sau này có tuổi rồi thì nghỉ ở nhà trồng cây, nuôi lợn vịt gà, hằng tháng mình sẽ gửi thêm một ít tiền lên phụ giúp, mẹ cũng cho thế là phải. Mình vẫn sống với mẹ mà vẫn tận tình chăm sóc bà và cô có sao đâu…Thật lòng, mình bao giờ cũng cần yên ổn phần hồn hơn là phần xác.

Đấy là ý nghĩ vào đêm Nô en 1974. Mình còn dạo phố xem thiên hạ vui đêm Thiên Chúa giáng sinh như thế nào.

Hôm sau, đến nhà cậu Phạm Tuyên cùng cháu Hà. Ăn cơm nhà cậu xong thì hai bác cháu đến thăm Hà Khánh Linh. Linh bị chảy máu dạ dày vừa ở bệnh viện về. Con nhỏ nên không dám nằm viện lâu. Linh bảo đau có lẽ vì cố viết cho xong Khuôn mặt, một truyện viết theo yêu cầu mà Linh không tâm đắc lắm cho nên viết khá dài, có lẽ đến 500 trang, rất là tuyên truyền. Cúc, chồng Linh vừa di B. Linh chịu đựng mọi khó khăn một cách can đảm, vui vẻ, gần như là chẳng có chuyện gì cả…

Lâu nay, mình cứ luôn luôn cảm thấy bồn chồn, ân hận vì chưa viết được chút gì những cái định viết cả. Những mẩu ký ức Quảng Bình luôn luôn hiện lên trong trí óc mình, dường như chỉ thiếu một sợi dây là có thể xâu tất cả lại thành một toàn bộ có ý nghĩa… Em bé chết bom ở lò bánh mì cũng hiện lên cụ thể, hoàn chỉnh gần như chỉ còn có việc viết ra giấy thôi… Rồi con gà hoa mơ và chú bé là mình những năm xưa ở nhờ bà ngoại tản cư đã khánh kiệt, cũng luôn lởn vởn bên mình. Tất cả như thúc đẩy mình viết. Nhưng mình chần chừ phần lớn là do thể loại mình đang muốn thử nghiệm là thể truyện ngắn, trong khi đó gần như toàn bộ lại yêu cầu truyện vừa và truyện dài. Xem ta băn khoăn như thế về hình thức thì thật là dại dột. Cứ viết đi, muốn ra cái gì thì ra, cốt sao viết được những cái mình tha thiết, trút nó ra được cái nào hay cái ấy cho khỏi mang nặng trong mình, đến mức, nhiều khi như cứ bồn chồn, ngơ ngác lại luôn cảm thấy có lỗi, mặc dù mình tự biết đâu có lười biếng bao giờ.

Cuối năm 1974, mưa lất phất như mưa xuân. Sáng 26/12, kết hợp công tác dẫn hai cháu Hải, Hà con em Nhàn đi xem Bảo tàng Quân đội. Bao giờ thấy hình ảnh người chiến sĩ trẻ cầm bom ba càng chờ xe tăng địch đến mình cũng xúc động sâu xa. Anh còn trẻ lắm mà bình thản chờ cái chết của mình để đổi lấy cái sống cho Tổ Quốc.

Tối, ở nhà, nghe báo cáo của Phó Thủ tướng Lê Thanh Nghị về nhiệm vụ năm 1975. Mình cũng phải có kế hoạch năm 1975 chứ: Viết và học, thế thôi.

Hai năm 1973-1974 coi như cơ bản xong bước đầu học nghề báo.

Thành phố Hồ Chí Minh 21/7/2019.

P.T.

Thư gửi cháu Vũ Hạnh Nhi và Thư của Vũ Hạnh Nhi

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 1:24 chiều

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 1 tháng 8 năm 2019.

Chuyện một người cháu ngoại – Phụ lục

Thư gửi cháu Vũ Hạnh Nhi ngày 21/2/2008

Lời dẫn của Phạm Tôn: Vũ Hạnh Nhi là con gái đầu của Tôn Ánh Hồng con gái thứ của anh tôi Tôn Thất Đại và chị Nguyễn Thị Thanh Thủy.

—o0o—

Thành phố HCM ngày 21/2/2008, rằm tháng giêng Mậu Tý.

                                                                              Cháu Bụp yêu quí,

Ông tin chắc là cháu rất yêu mẹ Hồng. Chính ông cũng rất yêu mẹ Hồng cháu, mà còn yêu thương từ khi mẹ cháu chưa ra đời cơ… Hồi bà ngoại mang thai mẹ cháu, thì thấy trong người khác hẳn khi mang thai bác Ngọc cứ khó chịu, có khi đau rấm rứt mà không biết là tại sao. Hỏi cụ Phạm Khuê là bác sĩ giỏi thì Anh Hong Ha Hai.pngcụ không nói gì, mà dẫn đến cụ Thắng, chuyên về bệnh phụ nữ, giỏi nhất nước mình thời ấy. Cụ Thắng bảo cho đi xét nghiệm. Thì ra bà ngoại cháu có u trong chỗ nằm của mẹ cháu bé xíu. Không phải một mà là ba khối u, lại to, tròn như quả cam, chèn chặt lấy mẹ cháu. Bà ngoại lại có bệnh tim, hơi căng thẳng một chút là ngất đi, vì thế, hội chẩn, có bác sĩ nói để an toàn cho mẹ (tức bà cháu) thì nên bỏ thai (tức mẹ cháu) đi. Cụ Khuê và cả nhà mình không ai muốn thế cả. Bác sĩ Thắng bảo cứ để, cố giữ cho đến tháng bảy, có chuyện gì thì sẽ mổ mà vẫn cứu được cả mẹ lẫn con. Cả nhà hồi hộp, lo sợ, nâng như nâng trứng, cả bà ngoại lẫn mẹ cháu nằm trong bụng bà ngoại. Thế rồi, chẳng có chuyện gì xảy ra cả. Đủ ngày, đủ tháng, bà ngoại cháu sinh ra mẹ cháu bình thường như bao trẻ khác, chỉ có là ai thấy cũng nói “con bé xinh quá” mà không mấy người biết “con bé đó” thật ra là đứa rất ghê gớm: Hai ba tháng tuổi nằm trong bụng mẹ đã phải chống lại sự chèn ép của ba khối u đang phát triển, lúc nào cũng chỉ muốn ép chết mình, hoặc đưa vào tình trạng muốn cứu mẹ thì phải bỏ con, cứu con thì phải bỏ mẹ. Thế là mẹ cháu có tính bất khuất, kiên cường từ khi còn trong bụng mẹ đấy. Ghê chưa, chớ loạng quạng với mẹ cháu!

Bây giờ, cứ nhớ đến mẹ cháu là ông lại nhớ đến hai chuyện nhỏ. Cõ lẽ bố con cháu chưa biết… Năm 1972, tháng 12 giá lạnh, Mỹ ném bom Hà Nội dữ dội, máy bay B52 rải thám quyết san bằng Thủ đô nước ta. Tất cả Hà Nội phải đi sơ tán, ông bà ngoại cháu cũng vậy, gửi chị mẹ cháu là bác Ngọc ở trại trẻ  sơ tán của cơ quan ở nông thôn. Cụ nội là mẹ ông, thương cháu còn bé mới hai tuổi, giữ lại nuôi ở Hà Nội. Hai bà cháu đến ở nhà cụ Hỷ là em cụ nội, vì nhà đó là cán bộ cao cấp, có xây hầm bê tông chắc chắn. Ông ở bờ sông Hồng với công nhân khuân vác bến Phà Đen, hôm đó nghe có lệnh triệt để sơ tán, không ai được ở trong thành phố cả, trừ những người tham gia chiến đấu có lệnh cụ thể. Vì Mỹ sẽ ném bom liên tục và dữ dội hơn trước. Ông vội đạp xe về nhà cụ Hỷ, xem hai bà cháu thế nào. Đến nơi, thì thấy nhà vắng tanh, đẩy cửa là vào nhà được. Trong cái sân con chỗ giếng trời nhà ba tầng hun hút, thấy cụ đang giã cua và cạnh đó là mẹ cháu vừa nhảy quanh vừa hát bài hát mới học: “Bé bé bằng bông, hai má hồng hồng”. Hóa ra có lệnh, cơ quan cho xe hơi đến đón nhà cụ Hỷ đi rồi, còn lại hai bà cháu. Lạ là cả cụ lẫn mẹ cháu đều bình thản làm việc và vui chơi như không có chuyện gì xảy ra cả. Ông nói với cụ tình hình rồi thu xếp thật nhanh đưa hai bà cháu đi. Ông có cái xe đạp Vĩnh Cửu của Trung Quốc mà chở cụ đằng sau yên, còn hai bên ghi đông thì nồi, xoong, xô đựng gạo, bếp dầu hỏa và cả chậu rửa mặt nữa. Cụ ôm quần áo hai bà cháu, ông thì một tay cầm ghi đông lái xe đạp, tay phải thì ôm mẹ cháu, đặt ngồi trên đầu gối. Đi được một lát thì vì xe rung chuyển, mẹ cháu lại hay ngọ nguậy, thế là mẹ cháu xoay ngang người, để ông ôm vào hông mà đạp xe đi. Gió lạnh, đến Hồ Hoàn Kiếm càng lạnh hơn, mẹ cháu hai má càng đỏ hồng, cái miệng rất xinh, luôn mồm hát “bé bé bằng bông” vừa liếc nhìn lên mặt ông khiến ông không nhịn được cười; Trong tư thế nằm ép ngang hông ông, xe đi lại gió rét mà vẫn còn hát được thì…ông xin bái phục đấy, thấy mẹ cháu bản lĩnh chưa… Chớ có lộn xộn với mẹ cháu. Và chuyện ông kể là lúc mẹ cháu mới lên hai. Đến nay, đã hơn ba mươi năm rồi, còn ghê đến thế nào, phải không cháu?

Chuyện thứ hai là thời đất nước minh thống nhất rồi, ông vào Sài Gòn làm phóng viên thường trú báo Nhân Dân trong đó, lâu lâu mới có dịp ra Hà Nội. Ra là ông tìm đến nhà ông bà ngoại cháu ngay, leo ba tầng đến trước cửa căn hộ thì gặp… một cái ổ khóa to. Hỏi hàng xóm thì họ nói có “con bé Hồng” ở nhà, nhưng vừa đi đong gạo. Cháu hỏi bố, mẹ cháu thì biết hồi ấy đi đong gạo khổ như thế nào: phải mang sổ gạo, xếp hàng từ sáng, chen lấn nhau, rồi mang vác nào gạo, nào mì… Thật lắm thứ lôi thôi. Ông hỏi ra chỗ bán gạo, thấy mọi người chen chúc nhau, mà mẹ cháu thì bé quá, rất khó tìm. Ông kéo một bạn nhỏ cỡ mẹ cháu ra hỏi, thì bạn ấy bảo có thấy, rồi đi tìm, một lúc ra báo ông là tìm thấy rồi, nhưng mẹ cháu đang đưa sổ, tính tiền, nộp tiền rồi còn lấy gạo, lấy mì, không ra được. Ông bảo là ông chờ ở ngoài cửa, vì trong phòng bán hàng đông người, ngột ngạt quá. Một lúc thì thấy mẹ cháu ra. Gầy như cái que (dạo ấy ai cũng nhận xét mẹ cháu như thế), mặc cái áo đỏ dài tay nhưng đã ngắn đến khuỷu rồi, mặt, mũi đen nhẻm, tóc dính mướt mồ hôi. Chỉ có đôi mắt rất sáng và cái miệng cười rất tươi. Ông kéo mẹ cháu đi, thì mẹ cháu bảo ông chờ một chút, vì mẹ cháu còn phải bán lại mì để lấy tiền cho bà ngoại nộp tiền học Pháp văn. Ông đỡ bao gạo trên vai gầy của mẹ cháu và đứng nhìn mẹ cháu bán mì cho các bà buôn, bớt một, thêm hai, co kéo mãi cuối cùng mới bán được. ông thấy mẹ cháu thật bản lĩnh trên thương trường, chuyện mà ông chịu. Không bao giờ ông dám trả giá cả, càng không bao giờ đem cái gì đi bán cả, toàn nhờ bạn, nay thì nhờ vợ, nhờ con…

Anh Bup Chi HOng va bo (do chi Hong sua).jpg

Lúc ấy mẹ cháu mới sửa sang sắc đẹp vuốt lại mái tóc ngắn ướt đẫm, kéo lại hai cánh tay áo ngắn cũn cố cho che khuỷu tay, rồi mới nắm tay ông đi về nhà. Cùng đi có cô bạn lúc nãy giúp ông tìm mẹ cháu, cũng ở gần nhà, nên mới mua gạo cùng ngày. Ông muốn đãi hai cháu bé vất vả mà hồi ấy chẳng có hàng quán, bánh trái gì. Chán quá. Còn mẹ cháu thì gặp chú, vui ra mặt, líu lo nói đủ chuyện, có vẻ mãn nguyện lắm: nhiệm vụ được giao đã hoàn thành tốt đẹp, mau được gạo, bán được mì, lại may mắn được trò chuyện cùng chú ở xa về. Ông chẳng hiểu mẹ cháu nói chuyện gì, nhưng thấy rõ là mẹ cháu rất vui. Vì ông chỉ lo tìm cái gì ăn, uống được thôi. Vừa may, đầu nhà nọ có một bà bán chè đậu đen. Ông bảo ngồi xuống đây. Mẹ cháu nhìn cô bạn rồi nhìn ông. Ông nói: “Mời cả bạn cháu chứ, chiến hữu đã gian khổ có nhau mà” Mẹ cháu cười, kéo cô bạn xuống bên gánh chè đậu đen đó. Năm hào một bát. Ông bảo hai bạn cứ ăn thoải mái, mẹ cháu nhìn bạn cười tự hào. Tuy vậy, cũng chỉ đến bát thứ ba (bát nhỏ lắm) là hai bạn không ăn thêm được nữa, còn có mình ông ăn bát thứ năm!

Hôm nay là ngày rằm tháng giêng, là ngày 68 năm trước, ở Hà Nội, cụ được một bà chị dâu rủ đi chùa vì “đi lễ quanh năm không bằng ngày rằm tháng giêng”. Nhưng gần đến giờ đi thì cụ đau bụng dữ dội, có lẽ sắp đẻ, vì cũng đã gần đến ngày dự đoán rồi. Bà chị dâu đưa cụ đến bệnh viện Đặng Vũ Lạc, nay là Việt Nam Cu Ba. Và 3 giờ 30 sáng hôm rằm năm ấy, ông ra đời.

Trước khi nhận quà của vợ, con, ông muốn tặng quà cho cháu yêu của ông, nên ngồi viết thư này trước bữa ăn trưa. Ông cũng muốn cháu nhớ là: Hãy chỉ viết những gì thân thiết với mình, mình biết thật rõ và rất yêu quý, cho những người mình yêu quý, tin cậy thì mới khiến người đọc cảm nhận được. Vì cái gì từ trái tim mà ra thì sẽ đến được với những trái tim khác.

Chúc cháu học chăm, hiếu thảo với cô, mẹ, ông bà, thương yêu em Thiên Châu và năng viết thư cho ông bà. Nhận thư cháu ông sẽ viết trả lời, tất nhiên là bằng máy chữ vì… chữ ông xấu lắm, cứ xem thiếp chúc Tết ông gửi thì biết.

Ông của cháu,

Thành

—o0o—

Thư của cháu Vũ Hạnh Nhi viết ngày 10/3/2008

Hà Nội, ngày 10 tháng 3 năm 2008

Ông Thành à,

Cháu Bụp đây mà. Lúc cháu nhận được thư của ông, cháu đã rất ngạc nhiên khi “Người nhận” không phải là Tôn Ánh Hồng. Nhưng hơi bị chán bởi vì người ta đưa thư đúng vào vũng nước ở cửa nhà cháu. Thế nên thư gửi tới vào buổi sáng mà chiều cháu mới đọc được. Ông à, ông cháu mình mới gặp nhau Ton That Dai va Vu Hanh Nhi1 lần thôi nhỉ. Vậy nên mặc dù 2 ông cháu đã nói chuyện qua điện thoại, hay cháu đọc thiếp của ông nhưng cháu vẫn chưa thể cảm thấy ông như một người thân thiết. Và cháu nghĩ ông cũng thấy như thế. Nhưng cháu thật không ngờ, ông lại gửi cho cháu bức thư này, bức thư mà ngay cả ông ngoại và bác Ngọc cũng phải thấy nó dài và cảm động như thế. Lá thư của ông, nói về mẹ cháu rất nhiều nên cháu biết rằng ông rất yêu mẹ cháu. Đúng ra là ông yêu các cháu của ông nhiều (mẹ cháu luôn nói với cháu về điều này). Khi đọc thư của ông, cháu mới thật sự biết là mẹ lại gặp nhiều khó khăn, khổ cực ngay từ khi bé, chứ không hề sung sướng như chúng cháu bây giờ. Và cháu cũng thấy rằng mẹ vô cùng giỏi khi có thể làm được những việc nặng nhọc như thế khi còn rất nhỏ (…)

Cháu biết rằng, cháu nhận được bức thư này trong một dịp rất đặc biệt, sinh nhật của ông. Mà ông còn viết cho cháu ngay trước khi ăn. Bây giờ cháu mới biết, cháu là cháu “cưng” của ông như thế, khi ông bỗng nhiên dành cho cháu món quà này. Giá mà cháu có thể tặng cho ông cái gì đó à à.

 …

Đã khi nào, ông thấy người cháu mà không dành cho chính bà ngoại của mình niềm yêu thương nhất? Bây giờ đây, bởi cháu, chính cháu đây ông à. Khi mà bà ngoại vẫn còn sống, cháu gặp bà ít lắm, chỉ mỗi tuần một lần, đôi khi Chủ Nhật hằng tuần cháu cũng không gặp được bà. Thế nên mỗi lần đến, cháu chỉ thấy như là một cuộc gặp mặt ăn uống của gia đình, và chẳng hề thấy nó quan trọng. Bọn cháu đến, chơi đùa, khi  mà người lớn nấu nướng, nói chuyện. Có thể ông thấy đó cũng là chuyện thường, nhưng cháu thì hối hận lắm. Bởi vì đó cũng chính là những buổi duy nhất trong tuần cháu được gặp bà.

Bà thì rất yêu cháu, luôn gọi cháu, An Phi và Thúng (tức Vũ Thiên Châu, em Bụp) lại để hôn tạm biệt vào má bà. Cháu thì không hiểu sao, chỉ làm cho có thôi, chẳng hề nghĩ chút gì tới bà. Vậy nên, trong lòng cháu, cháu thấy rằng mình và bà không thể thân thiết, không thể thân thiết bằng cháu với bà nội. Nhiều khi, cháu cự cãi cho chính mình rằng, tại bà ngoại luôn đi xa, không có thời gian cho cháu.  Nhưng bây giờ cháu thấy mình thật sự rất ích kỷ, khi mà bà luôn cố để gần gũi cháu hơn. Cháu xin lỗi bà ngoại nhiều lắm, bà ơi… Cháu nhớ bà.

Cháu biết tin bà nằm viện vào hồi hè, khi mà ba mẹ con cháu đi biển Nha Trang về. Mẹ, bác Ngọc, ông Ngoại, bà Sơn thì lo lắng, buồn bã, thương cho bà vô cùng. Vậy mà cháu lại dửng dưng. Ông có biết tại sao, tại vì trong suy nghĩ của cháu, bệnh của bà cũng chỉ nhẹ như của ông, chỉ kiệt sức mà mắc phải. Nghĩ lại, nếu ông và bà nằm cùng một viện, cháu sẽ thương bà, nghĩ tới bà nhiều hơn (vì viện ông nằm gần nhà cháu, còn viện của bà thì xa hơn rất nhiều). Nhưng đâu thể nói như vậy.Me Dong va Bac Thuy

Cháu cùng Thúng ít khi tới thăm bà, trong khi An Phi còn tới giúp bà rất nhiều. Nhìn chị Phi Anh và An Phi như thế, cháu còn cảm thấy xấu hổ hơn, chán chường hơn, thấy mình vô dụng hơn vì cháu chẳng làm được gì. Tới thăm bà, có khi cháu còn cãi nhau với Thúng ở đó, còn ăn cả đồ ăn của bà (…) Cháu hối hận lắm, bà ơi. Cứ như thế thôi, ngày trôi qua. Mẹ thì sáng nào cũng nấu súp cho bà, lặng lẽ đi từ sáng sớm. Cháu vô tâm, nghĩ rằng mẹ cũng hơi quá. Nhưng cho tới một ngày, cháu cằn nhằn vì mẹ đi tới chỗ bà nhiều quá, chẳng ở nhà với con, thì mẹ khóc, nói với cháu: “mẹ của tôi sắp chết rồi, con có biết không!” Và mẹ bước lên gác. Cháu lặng người. Lúc đó cháu mới cảm thấy hối hận với những gì cháu đã làm, chỉ muốn chăm bà, thương bà hết sức. Cháu cũng thương mẹ nhiều, nhiều.

Từ đó, mỗi lần đến với bà, cháu đều ôm bà kĩ, vuốt tóc cho bà, xoa bóp cho bà. Nhìn bà, cháu thương, thương mặt bà gầy quá, da bà nhăn quá, nhưng sao cái nhìn của bà với cháu vẫn đầy sự hiền hòa, yêu thương. Bà ơi, ở với cháu mãi có được không bà?

Hôm đáy là một hôm thứ 7. Cháu nghỉ học ở nhà cùng Thúng, nhưng chờ mãi, mà mẹ đâu rồi. Cháu gọi điện cho mẹ, gọi mãi nhưng mẹ không trả lời. Nhưng tới khoảng 5h, mẹ gọi cho cháu: “Bà ngoại mất rồi”. Cháu buồn, cháu khóc nhiều lắm, nhưng sao mà cháu thấy nó lại giả tạo thế này?

Đám tang bà, người đến viếng đông lắm. Lúc đi tới quan tài của bà, cháu mới thật sự nhận ra bà đi thật rồi.

(…)

Thế nên suốt buổi đám tang và tới nơi hỏa táng bà, cháu khóc nhiều nhất khi mà nhìn mặt bà chỉ qua một cái khung kính trên quan tài. Nhìn mặt Bà xinh quá, nhưng giá mà bà mỉm cười. Và tới khi quan tài được đưa vào để đốt, trong bản nhạc đám tang buồn vô cùng, cháu cùng mọi người đều khóc, khóc vì thấy rằng, đây là lần cuối nhìn thấy bà, nhìn thấy mặt bà. Cháu nhớ, cháu thương bà quá.

Vậy là mỗi khi ở nhà một mình, nhìn ảnh hay chỉ bất kì cái gì liên quan tới bà là cháu khóc, khóc thật. Cháu buồn lắm bà ơi.

Thế nên cũng nửa năm bà đi rồi, cháu cùng mẹ giặt quần áo dưới nhà. Nhưng bỗng nhiên, hai mẹ con lại nói về bà. Nhìn mặt mẹ lúc đó như sắp khóc, nhưng nén lại. Cháu hỏi mẹ, rằng mẹ có nhìn thấy bà lúc bà mất không? Và mẹ kể lại cho cháu, rằng bà đau Bac Thuy va Anh Ngocnhư thế nào, mẹ và bác Ngọc thương bà ra sao, rằng lúc ấy bà trông thương như thế nào… Cháu nghe mẹ kể xong mà cũng thương bà vô cùng, chỉ muốn được chào bà và muốn được nhìn bà lần cuối này. Nhưng cháu biết là hình ảnh của bà sẽ có mãi trong lòng cháu, và cháu sẽ không bao giờ quên được đâu.

Ông Thành à, lần đầu tiên cháu kể cho ai đó sự thật cháu nghĩ gì như thế này. Ngay cả với mẹ, cháu cũng vẫn chưa kể hết.

(…)

Ông có thấy không, cháu đã làm theo những gì ông nói, rằng viết ra những lời chân thật nhất, từ trong lòng mình. Vậy nên khi viết bức thư này, cháu đã buồn lắm, đã khóc vì nhớ bà. Chính vì thế mà cháu đã cảm thấy ông là một người thân thiết đối với cháu, người mà cháu có thể nói cho ông những gì mà cháu suy nghĩ, dù lớn, dù nhỏ. Và chắc chắn đó là những lời chân thật.

Cháu Bụp của ông

Tháng Bảy 14, 2019

100 năm Nam Phong tạp chí – Khái lược tương quan chính trị và văn học qua trường hợp Nam Phong tạp chí

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 2:53 chiều

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 2 tháng 7 năm 2019

100 năm Nam Phong Tạp Chí

Khái lược tương quan chính trị và văn học qua trường hợp Nam Phong tạp chí

Nguyễn Hữu Sơn

(Bài thu tại www.tapchisonghuong.com.vn ngày 19/8/2017)

  1. Việc nhận diện tương quan chính trị và văn học qua trường hợp Nam phong tạp chí (1917 – 1934) trước hết cần đặt tạp chí này trong bối cảnh lịch sử – văn hóa dân tộc giai đoạn nửa đầu thế kỷ XX, dưới chế độ thực dân nửa phong kiến ở Việt Nam và xu thế thực dân hóa trên thế giới đã vượt qua cao trào và chuyển dần sang giai đoạn thoái trào. Thời điểm ra đời Nam phong tạp chí (1917) rơi vào khoảng lặng giữa hai cuộc khai thác thuộc địa của nhà nước thực dân Pháp, lần thứ nhất (1897 – 1914) và lần thứ hai (1919 – 1929). Sự tồn tại qua 17 năm của Nam phong tạp chí hoàn toàn nằm trong quỹ đạo của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai, khi thực dân Pháp đã căn bản dẹp xong các cuộc kháng cự, từng bước đạt được sự ổn định và phát triển. Trên nền tảng thực tại đời sống tư tưởng, kinh tế, xã hội đã tạo đà cho học thuật, văn chương nghệ thuật, báo chí, xuất bản phát triển lên một tầm mức mới. Ở đây cần đặc biệt coi trọng quan điểm lịch sử cụ thể, nhận diện đúng các đặc điểm và xác định đúng mức giá trị, ý nghĩa tiến bộ của Nam phong tạp chí, hạn chế tối đa lối đánh giá cực đoan, quy kết một chiều như đã từng đối xử với tổ chức Tự lực văn đoàn, phong trào Thơ mới, tư trào văn học lãng mạn và các nhóm Tri tân, Thanh nghị, Xuân thu nhã tập, v.v…
  2. Việc xác định tương quan giữa chính trị và văn học trên Nam phong tạp chí cần được xem xét, khảo sát đồng bộ ở ba phương diện cơ bản: Vai trò đội ngũ tác giả – Định hướng sáng tác – Hoạt động nghiên cứu, lý luận, phê bình và dịch thuật.
    • Vấn đề cần nhận thức và đi sâu khảo sát trước hết là định hướng tổ chức chính trị và đội ngũ tác giả đã làm nên lịch sử của Nam phong tạp chí, tức là tìm hiểu thực chất mối quan hệ giữa người chủ trương và những người thực thi, thực hiện…

Không có gì phải bàn cãi việc ngài Albert Pierre Sarraut (1872 – 1962), quan cai trị, chính khách đương nhiệm Toàn quyền Đông Dương lần hai (1917 – 1919), đã chỉ đạo Louis Marty, Giám đốc Phòng An ninh và chính trị Đông Dương làm người sáng lập Nam phong tạp chí cùng học giả 25 tuổi Phạm Quỳnh làm Chủ bút kiêm Chủ nhiệm… Không chỉ với Nam phong tạp chí, Phủ Toàn quyền và Nhà nước bảo hộ Pháp đương thời còn khai sinh, bảo trợ cho Viện Viễn Đông bác cổ (từ 1900) và các tờ Gia Định báo (1865 – 1910), Đại Nam đồng văn nhật báo (1907), Đại Việt tân báo (1905 – 1908), Lục tỉnh tân văn (1907 – 1944), Đông Dương tạp chí (1913 – 1939), Trung Bắc tân văn (1913 – 1941), kể cả tài trợ in sách Đại Nam quốc âm tự vị (hai tập, 1895 – 1896) của Huỳnh Tịnh Của (1834 – 1907), bảo trợ cho gánh hát cải lương Phụng Hảo (1936), v.v… Hãy xem các ông chóp bu của chế độ thực dân nửa phong kiến bấy giờ trực tiếp xác lập tư tưởng chính trị và định hướng tôn chỉ, mục đích bản chí: “Mục đích báo Nam phong là thể cái chủ nghĩa khai hóa của Chính phủ, biên tập những bài bằng quốc văn, Hán văn, Pháp văn để giúp sự mở mang tri thức, giữ gìn đạo đức trong quốc dân An Nam, truyền bá các khoa học của Thái Tây, nhất là học thuật tư tưởng Đại Pháp, bảo tồn quốc túy của nước Việt Nam ta, cùng bênh vực quyền lợi người Pháp người Nam trong trường kinh tế… Báo Nam phong lại chủ ý riêng về sự tập luyện văn quốc ngữ cho thành một nền quốc văn An Nam” (Nam phong tạp chí, số 1, tháng 7/1917, tr.1)… Cứ bằng vào lời phi lộ này và thực chất thước đo hiệu quả “nói và làm” trong suốt 17 năm tồn tại có thể ghi nhận Nam phong tạp chí đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh của mình, đặc biệt trên phương diện văn hóa – văn học, trong khi mệnh đề thứ hai “cùng bênh vực quyền lợi người Pháp người Nam trong trường kinh tế” dường như chỉ là những mỹ từ cho đẹp đường lối chung chứ tuyệt nhiên không ăn nhằm gì và cũng vượt ra ngoài khả năng của một tờ tạp chí chuyên về khoa học xã hội và nhân văn. Trên thực tế, tạp chí đã chú trọng xây dựng, duy trì, điều hòa tốt mối quan hệ Đông – Tây, dân tộc – quốc tế, truyền thống – hiện đại với việc xuất hiện các bài viết bằng cả ba loại hình ngôn ngữ Quốc ngữ – Hán ngữ – Pháp ngữ. Thêm nữa, trong bối cảnh dân chủ tư sản, tạp chí vẫn rộng đường thông tin, trao đổi nhiều vấn đề nhạy cảm, dễ thường không lợi cho xu thế tập quyền của nhà nước bảo hộ: Khảo luận về chính đảng (số 103), Chế độ lập hiến và chế độ đại nghị (số 154), Nhân quyền luận (số 133), Chủ nghĩa quốc gia ở Ấn Độ (số 103), Khảo về hiện tình nước Nga (số 121), Vấn đề độc lập của Phi Luật Tân (số 196), v.v. Chính nhờ tinh thần khảo cứu khách quan và thượng tôn tư liệu mà các trang viết trên Nam phong tạp chí được người đương thời đón nhận, đánh giá cao và cho đến ngày nay vẫn còn nhiều phần giá trị.

Trên thực tế, làm nên thành công của Nam phong tạp chí, học giả Chủ bút, Chủ nhiệm Phạm Quỳnh (30/01/1893 – 6/9/1945) đã có được một ban biên tập và cộng tác viên hùng hậu, gắn bó trong hầu suốt 17 năm tạp chí tồn tại… Nhà thư mục học Nguyễn Khắc Xuyên (1923 – 2005) trong công trình Mục lục phân tích tạp chí Nam phong (Tái bản. Nxb. Thuận Hóa – Trung tâm Văn hóa ngôn ngữ Đông Tây, Hà Nội, 2002, tr.10-22) từng nhấn mạnh vị thế mấy tác giả chính: Phạm Quỳnh – Nguyễn Hữu Tiến – Nguyễn Trọng Thuật – Nguyễn Bá Học, Nguyễn Đôn Phục và chia loại, tôn vinh theo hai nhóm chủ yếu là nhà văn và nhà thơ… Có thể nói họ đều là những trí thức yêu nước, những cây đại thụ văn hóa đã gắn bó chặt chẽ với Nam phong tạp chí và góp công kiến tạo nền quốc văn – văn học Việt Nam giai đoạn bản lề nửa đầu thế kỷ XX.

  • Qua 17 năm phát triển, mảng sáng tác đã ghi dấu ấn sắc nét trên Nam phong tạp chí, đặc biệt khi đặt trong tương quan đời sống văn học trên báo chí giai đoạn cùng thời (1917 – 1934). Thực tế cho thấy, mặc dù có hai năm tồn tại song song, giao thoa với phong trào Thơ mới (1932 – 1934) nhưng thơ ca trên Nam phong tạp chí chủ yếu thuộc dòng thơ cũ gắn với thể Đường luật và không để lại dấu ấn nào đáng kể.

Do tính chất phức tạp, phức hợp, nguyên hợp của các loại hình và thể loại văn học mà nhà thư mục học Nguyễn Khắc Xuyên trong Mục lục phân tích Tạp chí Nam phong đã phân loại bộ môn XII- VĂN HỌC theo sáu chủng mục cơ bản: Văn học, văn hóa, văn minh – Văn gia, thi gia – Văn phẩm – Văn thể – Văn học thế giới – Văn học Pháp – Văn học Trung Hoa… Trên thực tế, có thể xác định thành tựu sáng tác trên Nam phong tạp chí chủ yếu lại là văn xuôi với hai thể loại chính là du ký và truyện ngắn…

2.2.1. Trong nền văn học trung đại Việt Nam đã có nhiều sáng tác thuộc thể tài du ký như thơ ca đề vịnh phong cảnh Thăng Long, núi Bài Thơ, Yên Tử, Hoa Lư, sông Hương núi Ngự, Gia Định, Hà Tiên… Bước sang thế kỷ XX, thể tài du ký có bước phát triển mạnh mẽ. Khi thực hiện công trình Mục lục phân tích Tạp chí Nam phong, nhà thư mục Nguyễn Khắc Xuyên xác định du ký (còn được ông gọi là du hành) là một trong 14 bộ môn và nêu nhận xét: “Nhiều khi chúng ta tự cảm thấy, sống trong đất nước với giang sơn gấm vóc mà không được biết tới những cảnh gấm vóc giang sơn. Thì đây, theo tờ Nam phong, chúng ta có thể một phần nào làm lại cuộc hành trình qua tất cả những phong cảnh hùng vĩ nhất, đẹp đẽ nhất của đất nước chúng ta từ Bắc chí Nam, từ Cao Bằng, Lạng Sơn đến đảo Phú Quốc, từ núi Tiên Du đến cảnh Hà Tiên và Ngũ Hành Sơn, từ Cổ Loa, Hạ Long đến Huế thơ mộng… Với thời gian, hẳn những tài liệu này càng ngày càng trở nên quý hoá đối với chúng ta… Trong mục Du ký này, phải kể bài Hạn mạn du ký của Nguyễn Bá Trác, Lại tới Thần kinh của Nguyễn Tiến Lãng; Mười ngày ở Huế, Một tháng ở Nam Kỳ, và nhất là Pháp du hành trình nhật ký của Phạm Quỳnh”…

2.2.2. Như đã phân tích, bên cạnh thể tài du ký nổi trội, ở đây chúng tôi tiếp tục xem xét thành tựu sáng tác truyện ngắn trên Nam phong tạp chí.

Theo thống kê của Nguyễn Đức Thuận, Nam phong tạp chí đã in tổng cộng 73 truyện ngắn (bên cạnh cách duy danh thể loại đoản thiên tiểu thuyết) (Văn trên Nam phong tạp chí (Diện mạo và thành tựu). Nxb. Văn học, Hà Nội, 2008, tr.257)… Sau này nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Hào đã in Toàn tập truyện ngắn Nam phong (Nxb. Văn học, Hà Nội, 2012, 540 trang) với tổng cộng 64 truyện. Đối chiếu các tác phẩm truyện ngắn trên Nam phong tạp chí với định hướng tư tưởng chính trị thường được lược quy là “bán nước hại dân”, “cột Việt Nam vào Pháp bằng dây thừng văn hóa”, “nằm trong mưu lược của thực dân Pháp” lại thấy một nội dung khác hẳn. Khác biệt với định hướng chính thống, có thể khẳng định tất cả các tác giả truyện ngắn của Nguyễn Bá Học (1857 – 1921), Phạm Duy Tốn (1881 – 1924), Hoàng Ngọc Phách (1896 – 1973), Nguyễn Mạnh Bổng (1879 – 1951), Nguyễn Tiến Lãng (1909 – 1976)… đều nhằm đề cao tinh thần dân tộc, phản ánh hiện thực đời sống xã hội và con người giai đoạn đương thời, tuyệt nhiên không thấy đâu một chiều tâm thế tuyên truyền và phục tùng chế độ thực dân Pháp như một số ý kiến từng quy kết. Xin đơn cử truyện ngắn Sống chết mặc bay của Phạm Duy Tốn được in vào ngay năm thứ hai sau khi tạp chí ra đời, được định dạng trong mục “Một lối văn hay”, trong đó phản ánh thực trạng người nông dân khốn khổ vì lũ lụt và phê phán sâu sắc bọn quan lại ích kỷ, vô trách nhiệm (cho dù truyện có chịu ảnh hưởng và mô phỏng La partie de billard của nhà văn Pháp A. Daudet, 1840 – 1897). Cốt truyện cô đúc, ngắn gọn, phác vẽ một bên là cảnh người dân cơ cực chống lụt với một bên là tên quan phụ mẫu, “quan cha mẹ” và đồng đảng, mỗi bên hút theo một mối quan tâm, cho đến kết cuộc: “Ấy, trong khi quan lớn ù ván bài to như thế, thì khắp mọi nơi miền đó, nước tràn lênh láng, xoáy thành vực sâu, nhà cửa trôi băng, lúa má ngập hết; kẻ sống không chỗ ở, kẻ chết không nơi chôn, lênh đênh mặt nước, chiếc bóng bơ vơ, tình cảnh thảm sầu, kể sao cho xiết!” (Nam phong tạp chí, số 18, tháng 12/1918, tr.355-357)…

Điều đặc biệt là truyện ngắn Sống chết mặc bay của Phạm Duy Tốn đã được ông Chủ bút, Chủ nhiệm Phạm Quỳnh trực tiếp viết lời dẫn, trong đó nhấn mạnh chiều sâu và sức mạnh nghệ thuật “Shakespeare hóa”: “Quốc văn ta sau này tất phải chịu ảnh hưởng văn Tây nhiều, lối tả thực rồi tất mỗi ngày một thịnh hành. Như bài văn ông Phạm Duy Tốn sau này cũng khá gọi là một bài tả thực tuyệt khéo: đối hai cái cảnh trái ngược nhau, như bày hai bức tranh trước mặt người ta, mà tự khắc nảy ra một cái cảm giác, một cái tư tưởng tự người đọc biết, không cần phải diễn giải ra, là cái cảm giác tức giận, cái tư tưởng thống mạ kẻ “chễm chện” này không biết thương lũ “lấm láp” kia. Văn tả thực mà được như vậy cũng đã khéo thay. Bản báo đăng bài này mà có lời khen ông Phạm Duy Tốn đã có công với quốc văn”…

Có thể nói bản lĩnh nhà văn, tinh thần hướng về quốc gia, dân tộc, thượng tôn bản chất thực tại cuộc sống và ý nghĩa khách quan của hình tượng nghệ thuật đã tạo nên tính nhân dân trong Sống chết mặc bay của Phạm Duy Tốn cũng như thể loại truyện ngắn, mở rộng đến toàn bộ văn xuôi, kể cả tiểu thuyết Quả dưa đỏ của Nguyễn Trọng Thuật và tất thảy thể tài du ký đã từng xuất hiện trên Nam phong tạp chí. Điều này thể hiện định hướng, dòng chủ lưu của tiếng nói nhân dân trong các sáng tác văn xuôi trên Nam phong tạp chí mà không một ai có thể cực đoan bao biện, quy kết, phủ nhận…

2.2.3. Đối với Nam phong tạp chí, hoạt động nghiên cứu, lý luận và phê bình trên tất cả các lĩnh vực tư tưởng chính trị và khoa học xã hội vốn là định hướng chủ yếu của tạp chí.

Đặt trong tương quan với định hướng tư tưởng chính trị cũng như xu thế chung của quá trình hội nhập, giao thoa Đông – Tây và quy luật canh tân, đổi mới, phát triển, hiện đại hóa “thổ nạp Á – Âu”, việc các tác giả Nam phong tạp chí quan tâm nhiều đến yêu cầu “điều hòa tân cựu”, “tồn cổ lục”, “tổ quốc túy ngôn”, tập trung bảo tồn di sản văn hóa – văn học truyền thống, đi sâu khảo cứu chữ Hán, chữ Nôm, tiếng Việt, chữ quốc ngữ; khởi động tìm hiểu từ cội nguồn ngữ văn dân gian đến trung đại và hiện đại; tổ chức kỷ niệm và đề cao vị thế danh nhân tác gia văn học như Trần Nhân Tông, Chu Văn An, Vũ Quỳnh, Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Dữ, Nguyễn Gia Thiều, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Lê Quý Đôn, Nguyễn Án, Phạm Đình Hổ, Lê Hữu Trác, Nguyễn Công Trứ, Mạc Thiên Tích, Lý Văn Phức, Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị, Nguyễn Khuyến, Trần Tế Xương, Tản Đà, Tương Phố,…; dịch và giới thiệu nhiều tác phẩm tiêu biểu mà con cháu ngày nay vẫn còn được thừa hưởng như thơ văn thời Lý – Trần (123 bài), Lĩnh Nam chích quái, Quân trung từ mệnh tập, Hồng Đức quốc âm thi tập, Bạch Vân thi tập, Hà Tiên thập cảnh, Thượng kinh ký sự, Văn tế thập loại chúng sinh,

Điểm danh và kiểm định toàn bộ phần sáng tác cũng như khảo cứu, lý luận, phê bình, dịch thuật văn học trên Nam phong tạp chí, thật khó mà qui kết đơn giản, cực đoan một chiều về những âm mưu, tác hại, nọc độc phản dân tộc, ru ngủ thanh niên, xa rời cuộc đấu tranh, phục vụ cho mưu đồ cướp nước, làm lợi cho thực dân…

  1. Trên tinh thần Đổi mới toàn diện đất nước, trong đó có Đổi mới văn học, nhiều hiện tượng tác gia, tác phẩm, trào lưu văn học quá khứ đã được đánh giá, tôn vinh, giới thiệu trở lại, trong đó có vấn đề Nam phong tạp chí và học giả Chủ bút, Chủ nhiệm Phạm Quỳnh…

Theo thống kê bước đầu, các công trình nghiên cứu, giới thiệu từ 1986 đến nay đã khẳng định vị thế Nam phong tạp chí và vai trò học giả Phạm Quỳnh trong nhiều bộ từ điển danh nhân văn hóa, từ điển văn học, chuyên khảo, luận án, luận văn; đặc biệt nhiều tác phẩm quan trọng đã lần lượt được sưu tập và công bố trở lại: Truyện ngắn Nam phong (1989), Mười ngày ở Huế (2001), Mục lục phân tích Tạp chí Nam phong (Tái bản, 2002), Luận giải văn học và triết học (2003. Tái bản, 2016), Pháp du hành trình nhật ký (2004), Du ký Việt Nam – Tạp chí Nam phong (1917 – 1934), ba tập (2007), Thượng Chi văn tập (2007), Phạm Quỳnh – Tiểu luận viết bằng tiếng Pháp (2007), Văn trên Nam phong tạp chí (Diện mạo và thành tựu) (2008), Phạm Quỳnh – con người và thời gian (2010), Hoa Đường tùy bút và 51 bản dịch thơ Đỗ Phủ (2011), Phạm Quỳnh – một góc nhìn, Tập I (2011), Tập II (2012), Toàn tập truyện ngắn Nam phong (2012), Phạm Quỳnh trong dòng chảy văn hóa dân tộc (2012), Phạm Quỳnh – Tuyển tập du ký (2013. Tái bản, 2014), Đoản thiên tiểu thuyết, truyện ngắn trên Nam phong tạp chí (2013), Thượng Chi Phạm Quỳnh (2015), Phạm Quỳnh – những góc nhìn xứ Huế (2015), v.v.

Có lẽ không cần có thêm lời bình về xu thế Đổi mới, hướng đến các giá trị chân – thiện – mỹ, hướng đến sự đánh giá khoa học, khánh quan, toàn diện, công bằng trước hiện tượng Nam phong tạp chí và học giả Phạm Quỳnh.

  1. Lời kết mở

Việc khảo sát, nhận diện tương quan chính trị và văn học qua trường hợp Nam phong tạp chí không chỉ nhằm xác định, lý giải những so le nhất định trong hoạt động thực tiễn giữa những người làm báo yêu nước với chủ trương của giới thực dân, giữa những cách thức lựa chọn biện pháp đấu tranh khác nhau và hoàn cảnh lịch sử cụ thể giai đoạn 1917 – 1934 quy định, mà cao hơn thế, còn cần đánh giá tổng thể các lĩnh vực tư tưởng chính trị, khoa học xã hội và nhân văn qua 17 năm tồn tại của tạp chí. Đương nhiên việc đánh giá Nam phong tạp chí theo tinh thần Đổi mới trước hết cần dựa trên sự khảo sát, nghiên cứu tư liệu cụ thể, nghiêm túc, xác định đúng mức những đặc điểm, hạn chế lịch sử, đồng thời khẳng định những giá trị đồng hành với tiến bộ xã hội, với xu thế hội nhập, phát triển, canh tân đất nước. Đã đến lúc cần tổng kết, đánh giá đúng mức vị thế Nam phong tạp chí trong lịch sử báo chí và quá trình hiện đại hóa nền văn học dân tộc những năm đầu thế kỷ XX.

N.H.S
(TCSH341/07-2017)

 

Sự cộng tác có hiệu quả (phần 1)

Filed under: Chuyện một người cháu ngoại — phamquynh @ 2:47 chiều

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 2 tháng 7 năm 2019.

Chuyện một người cháu ngoại

SỰ CỘNG TÁC CÓ HIỆU QUẢ

Phạm Tôn

  1. Bước đầu học nghề báo

Thep Moi BV BACH MAI

Ngày đầu năm 1973, vừa mở nhật ký ra, chưa viết được chữ nào thì Vũ Tuấn Hùng đến hỏi việc học tiếng Nhật ở nhà tiếp tục ra sao, rồi sau đó là các chú công nhân Cảng Bùi Lê Nghiên và Nguyễn Tiến Trung đến hỏi về đám cưới em Thân xem có việc gì cần giúp không… Thế là hết buổi tối. Hôm sau mới ghi được mấy chuyện này. Chiều 1/1, mình mang giấy thôi trả lương của Cảng đến báo Nhân Dân tìm phòng tổ chức nhưng không gặp ai cả. Ra sân, gần gốc đa thì gặp mấy bạn đội bán báo cũ. Đỗ Quảng hồ hởi đón mình. Còn Nguyễn Văn Bào thì chân thành hỏi mức lương, khi biết là chỉ có 45 đồng thì cười khẩy, vẻ ngao ngán, quá thấp. Còn Vũ Đình Hạnh chỉ nói mấy câu nhạt nhẽo cho qua chuyện.

Bao Quang Hanh.jpg

Sáng hôm sau đến sớm, vẫn không gặp. Mình ra bờ hồ chơi, xem triển lãm Chiến Thắng, Thep moi dungrồi triển lãm sách Liên Xô, lướt mấy hiệu sách… Một lát sau lại quay về tòa soạn. Gặp Phạm Duy Phùng, Phùng mừng lắm, tay bắt mặt mừng. Chưa nói gì với nhau thì không ngờ lại gặp anh Thép Mới. Anh kéo cả hai đứa vào cái buồng con bên trong rất lộn xộn mà cửa vẫn khóa… Có lẽ là buồng anh. Anh nói ngay vào chuyện, thật thà mộc mạc như mọi khi : Hai thằng ngồi đây… Thế này nhé… Anh quay sang mình. Thế là tao hết lòng với mày rồi đấy.  Bây giờ thì chỉ chú ý vào mà làm việc thôi, cái quyết định là làm việc cho tốt. Đứng dính dáng gì , suy nghĩ  gì về Pham Duy Phungnhững việc khác cả. Mày về đây là công an nó có làm rắc rối đấy. Thằng hộ tịch viên nó nói là mày hay giao du với phần tử xấu lắm. Chú ý đừng để phiền… Mày mà để xảy ra chuyện gì là chết tao đấy, mày hiểu chưa. Nói rồi anh giao ngay cho mình cuốn sách Le Journalisme en 30 leçons (Nghề báo qua 30 bài học) của Gilberte và Henry Cotton để về nhà dịch bao giờ xong thì đem đến cơ quan. Từ điển thì đến nhà anh lấy.

Thật không ngờ được làm đúng việc mình thích theo đúng cách mình muốn. Ngay sáng hôm sau, trời rét căm căm mình lo đọc sách, ghi chép đến quên cả mặc áo ấm, bị cảm lạnh…

Căn buồng duy nhất của cả nhà mình ở 16 Hàng Da đã được kê dọn trang trí lại thành phòng cô dâu đẹp và sang. Có cả một rađiô Liên Xô to, kèm máy quay đĩa ở trên, mượn của một bạn già của mẹ làm ở mặt trận Tổ Quốc. Mình làm việc ở nhà nên chuẩn bị được nhiều việc giúp đám cưới em Thân. Em đón Trang về xem, cả hai vui ra mặt. Cả nhà mình rút về sống ở nhà dì Hỷ. Vợ chồng em Nhàn cũng về, mang theo cả gà, gạo nếp, nấm mộc nhĩ. Em rể Long lo việc chăm gà cho béo để làm bữa cơm trong lễ cưới. Bà mang hết dao thớt và những đồ dùng nấu ăn khác đến nhà bà dì. Hôm làm cỗ phải chờ mãi mới thấy em rể mang gà làm sẵn đến. Hỏi ra mới biết chú phải lấy con dao rọc giấy của tôi để mổ bốn con gà, vì dao sắc bà mang đi hết rồi. Chú từng đi bộ đội, nay lại ở rừng nên mới tài thế. Còn tôi, xong việc trang trí thì rảnh, nhưng lấy đâu ra quần áo mà đi dón dâu đây. Cậu Tuyên bảo không phải lo, cậu có hai bộ com lê để nơi sơ tán, lấy về là hai cậu cháu diện được rồi vì vóc người gần như nhau. Đêm hôm trước, cậu đến báo bận việc quá không đi lấy com lê được, lại đành mặc lu dông đi đón dâu vậy. Thế là chết tôi rồi. Tôi lùng mãi mới tìm ra cái áo lu dông nhung kẻ, mua từ hồi giải phóng mới 14 tuổi, sau bạc màu quá lại nhuộm đen, lâu  nay không mặc vì ngắn quá, tay chỉ dài quá khuỷu, áo ngắn trên thắt lưng, có mặc cũng không cài khuy được, còn hở đến gang tay mà tôi lấy đâu ra sơ mi trắng. Cả nhà xúm vào lo cho phù rể là tôi. Cuối cùng theo phương án của mẹ và em Nhàn, lấy len xanh tháo ở mấy cái áo cũ ra, đan hai tay áo đáp vào áo lu dông, lại đan cái diềm khâu vào cho áo dài ra, cổ cũng đan len. Thành ra mặc được, chỉ có ngực bị hở. Chị dâu tôi có khiếu thẩm mỹ, lấy ngay cái khăn ông anh đi Liên Xô về cho vàng, xanh lá, sọc đen đỏ bảo tôi quàng vào cổ, kéo dài đến thắt lưng thì nhét vào. Kết quả là cậu cháu tôi bận lu dông cũng tháp tùng bà Thụy bạn mẹ tôi đi xe đạp đón được dâu. Về sau em Thân kể, bà dì bên nhà gái bảo, anh Thân anh ấy hiền lành chứ ông anh thì rõ là tay chơi, ăn mặc kiểu quá.

Đám cưới Thân Trang vui vẻ đã kết thúc những ngày yên ổn ngắn ngủi. Trời vẫn rét. Tình hình chính trị cũng còn rất phức tạp. Người Hà Nội lại tích cực sơ tán. Có cảm tưởng là thời gian tạm nghỉ đã hết. Ngay trong những ngày vui này mọi người vẫn không quên nhắc tới kẻ địch, không quên những người không còn nữa, những ngôi nhà đã sập… Còn giặc thì không gia đình nào êm ấm được, không niềm vui nào trọn vẹn.

Mình đọc qua cuốn sách một lượt, nhưng khi bắt tay vào dịch mới thấy nhiều khó khăn, nhất là các thành ngữ, tiếng lóng dân báo chí hay dùng. Mình hết sức cố gắng, tin là sẽ trưởng thành qua việc làm đầu tiên. Cuộc phiêu lưu của tin tức là một trận công đồn thì Nghề báo là cả một chiến dịch. Phải dịch cả một quyển sách mà hôm nay, mới được có hai trang. Trước đó đã mất bốn ngày chuẩn bị. Chất lượng là tiêu chuẩn mà. Ngày 10/1, dịch được năm trang.

Buổi trưa không ngủ lo chuẩn bị cho mẹ và cháu Hà hôm sau lên Mộc Châu. Người Hà Nội đang khẩn trương sơ tán. Mọi người theo dõi cuộc mật đàm Lê Đức Thọ – Kítxingiơ vừa được nối lại tại Paris. Tất nhiên là qua theo dõi đài BBC đưa tin bằng tiếng Việt. Một bà bán thịt ở chợ Hàng Da nói với tôi Cứ nghe cụ Thọ cụ ấy đập bàn một cái là mẹ con tôi lại đi ngay… Cụ ấy đi Paris thì mẹ con tôi lại về…

Buổi tối, mình và anh Đại đi xem phim ở câu lạc bộ điện ảnh. Phim Tội ác tột cùng, trừng trị đích đáng về những sự kiện từ 18/12/1972. Phim sản xuất năm 1973. Chỉ một chi tiết đó đủ làm người xem xúc động. Các nhà quay phim thời sự hết sức dũng cảm, tài giỏi, đã ghi lại tội ác của giặc và khí phách anh hùng của nhân dân Thủ đô ta. Mình cùng phải ghi lại bằng phương tiện của mình chứ. Ít dành thì giờ để ghi chép quá, không xứng là người thư ký của thời đại.

Có nên coi là chiến thắng không khi mà mình đã vượt qua một trận ốm không cần một viên thuốc, một mũi tiêm, mà vẫn làm việc, học tập và tập thể dục theo đúng qui định. Chỉ buồn là sáng 12/1, mẹ, Long, Hà đi Mộc Châu mình không đi tiễn được như mọi khi mà phải để mẹ đến bên màn từ biệt con. Việc này gây ấn tượng nặng nề khiến mẹ lo nghĩ.

Hà Nội vẫn yên ổn và vẫn sẵn sàng chiến đấu chống xâm lược. Đợt 12 ngày Hà Nội – Điện Biên Phủ vừa qua, cậu Tuyên đã viết được những bài hát thỏa lòng mong nước của người Hà Nội thời ấy. Nào là Hà Nội  – Điện Biên Phủ, nào là Hà nội những đêm không ngủ.

Mình đã kê xong cái bàn làm việc giáp lưng vào tủ sách trên có treo bức tranh Rêpin vẽ Tônxtôi đi cày, bức tranh bắt nghĩ tới những điều thật cao xa mà gần gũi. Bàn ở đấy, có ánh sáng tự nhiên hắt qua cửa kính hoa từ bên trái. Cửa sổ đầy hoa, mỗi khe giữa hai song sắt là một cây hoa cúc tây vàng tím hồng trắng đỏ. Chỉ còn một điều chưa vừa ý: Năng suất làm việc còn thấp quá.

Tối hôm sau, dịch xong năm trang. Thế là khá, vì còn phải xông, tắm nước nóng và tiếp khách người nhà: Anh Đại chị Thủy về.

Tối 17/1, tập thể dục xong đặt mình lên giường là ngủ luôn. Một giấc ngủ thật ngon, hiếm có. Có lẽ nguyên do là đêm hôm trước, dịch một lèo từ trang 137 đến 22:20 thì xong trang 149. Chất lượng lại tốt. Một kỷ lục.

Hôm 16, đài BBC báo tin, rồi ngày 17, báo Nhân Dân đăng Mỹ ngừng ném bom toàn miền Bắc và ngừng thả mìn. Nhưng vẫn thấy mấy bay trinh sát bay qua Hà Nội.

Một cây hoa cúc tây mình trồng héo rũ, chết, có lẽ do úng nước. Thế đấy, không chăm sóc còn đỡ ân hận, đã chăm sóc mà không đến nơi đến chốn để làm hại cho cái mình chăm sóc thật hết sức đáng giận.

Đêm 24/1, nằm mãi không sao ngủ được lòng xốn xang tràn ngập niềm vui chứa chan hy vọng vào tương lai tươi sáng của mình và cả gia đình. Buổi trưa, đài công bố Hiệp định đình chiến và lập lại hòa bình ở nước ta đã được ký tắt tại Paris. Suốt đêm, tiếng loa khu phố rót vào tai toàn văn bản hiệp định.

Chúng ta đã thắng, đã thắng rất to.

Sáng 25/1, cơ quan tiễn anh Thành Tín đi nhận nhiệm vụ mới ở ủy ban liên hợp, một cái ủy ban mà chỉ hôm qua thôi, có ai biết nó là cái gì đâu. Tôi bắt tay anh Hoàng Tuấn Nhã trước khi anh đi làm phóng viên thường trú báo Nhân Dân tại … Sài Gòn. Chị Trần Hòa, vợ anh, mặt cứ tươi như hoa. Rồi họp, nghe anh Thép Mới thay mặt ban biên tập thông báo tình hình mới và nêu lên nhiệm vụ mới. Không cái gì không làm mình phấn khởi, sung sướng. Niềm vui chiến thắng tràn ngập trong lòng. Thấy thèm làm việc lạ thường, muốn làm thật nhiều, thật tốt, muốn thương yêu tất cả mọi người….

Cuộc đời mình rồi sẽ ra sao nhỉ…Khó mà biết trước thật chính xác…Nhưng chắc chắn là sẽ tươi đẹp, sáng ngời và quí giá: được sống và chiến đấu liên tục, thật còn gì hạnh phúc hơn đây…

Sáng chủ nhật 28/1, loa khu phố vang vang đọc lời kêu gọi của Trung ương Đảng và Chính phủ ta: Hiệp định đã được ký chính thức. Hòa bình đã lập lại trên đất nước ta. Đây là một bước ngoặt lớn của cả dân tộc ta, cũng là bước ngoặt lớn của cả gia đình và bản thân mình. Mình xúc động, náo nức lắng nghe, ra sân vừa tập thể dục vừa nghe cho rõ hơn. Rồi lấy một xô nước, tưới cho tất cả các cây cối mình trồng, những cây đã từng nở hoa, những cây chưa ra hoa, cả những cây chưa biết khi nào mới nở hoa như cây hoa quỳnh còn rất bé nhỏ của mình… Mình muốn chia vui với tất cả, muốn chúng cũng hạnh phúc sung sướng như mình lúc này đang nghe lời tuyên bố…

Mình đã chuẩn bị là Tết này sẽ lên Yên Bái ăn Tết hòa bình với bà và cô yêu quí. Mình không chịu được cảnh mùa xuân này có người không có Tết, không vui Tết nổ trời trong niềm vui chung của dân tộc.

Tối hôm qua, đã ra ga Hà Nội, đèn ống sáng choang ngay bên cạnh khu nhà lớn trước đây có chân dung Bác, nay đã bị đánh sập hòa toàn. Có tàu đi tất cả các tuyến đường rồi. Tất nhiên là đi Hải Phòng thì phải qua Gia Lâm, còn đi Lao Cai Yên Bái thì phải sang ga Đông Anh mua vé lên tàu. Ta vẫn thiếu những cây cầu. Cầu Long Biên vẫn bị đứt mấy khúc. Chúng ta còn phải nhanh chóng lập lại quan hệ bình thường giữa hai miền Nam Bắc, đáp ứng nguyện vọng tha thiết của toàn dân ta. Loa đang vang lên bài ca hùng tráng Giải phóng miền Nam. Phải, còn phải giải phóng Miền Nam, thật sự giải phóng miền Nam

Hôm nay, bốn anh em mình Đại Thành Thân Nhàn và hai nàng dâu là chị Thủy và cô Trang, cháu Ánh Hồng sẽ liên hoan mừng chiến thắng, chiến thắng của cả dân tộc, cũng là chiến thắng của gia đình mình, kết quả của hai mươi năm phấn đấu không ngừng, rèn luyện không ngừng, càng ngày càng trong sạch hơn, cứng rắn hơn, sáng suốt hơn, tài trí hơn thật sự trở thành những công dân tiên tiến của đất nước Việt Nam anh hùng. Sẵn sàng bước vào cuộc chiến đấu mới, một cuộc chiến đấu mới gay go và gian khổ, cuộc chiến đấu mà trong đó bản thân và cả gia đình mình thật sự hạnh phúc được chính thức đứng trong hàng ngũ những người cách mạng. Không còn hạnh phúc nào lớn hơn được đem hết sức mình chiến đấu cho mục đích cao cả, lý tưởng là đem lại hạnh phúc cho từng người dân Việt nam. Hạnh phúc tràn ngập lòng mình. Cô bạn nhỏ nay đang ở đâu… Trường Sơn, Quảng Trị hay đã vào đến Huế quê hương mình rồi.

Quyết lên ăn Tết hòa bình với bà và cô ở Yên Bái, tôi điện cho chú em rể chí cốt đưa mẹ tôi về gấp 16 Hàng Da, gặp mẹ là 18:30 hai tám Tết tôi đạp xe qua cầu phao, sang Đông Anh, lên tàu lúc 3 giờ sáng, tăng bo ở Bạch Hạc Việt Trì đến 12:30 ngày 29 Tết thì đến ga Yên Bái, đạp xe 40 km đến Thác Bà, gặp  bà, cô lúc 16:30. Ở miền núi giờ ấy đã chập choạng tối. Bà và cô vui mừng quá, cô bảo bà nói chiều nay để cơm phần cháu, thế nào nó cũng lên. Cơm để trong liễn nhỏ, ủ chăn dạ. Tôi nghĩ thật sẽ có tội nếu tôi không lên. Ở lại ngày 30 Tết, cả ngày mồng 1, sáng mồng hai. Trưa mồng hai Tết là đạp xe về ga Phú Thọ, vừa lúc tàu sắp chạy mua vội vé ke rồi xách xe đạp chạy vội kịp toa chở xe, được anh em trên tàu giúp đỡ, lên toa xin mua vé bổ sung về Hà Nội.

Về đến nhà mới thấm thía việc hoạt động quá mứng trong chuyến về dã làm bệnh viêm thần kinh hông to bùng phát dữ dội, đi đứng rất ró khăn phải uống thuốc, châm cứu… nhưng trong lòng nhẹ nhõm, thanh thản vì đã thực hiện được việc tốt đẹp, đem lại niềm vui cho bà và cô.

17/2/1973, đến nhà thày dạy tiếng Nhật xong là ghé nhà Vũ Tuấn hùng đường Trần Quốc Toản định báo Hùng đến học thì biết Hùng đã mất sáng mồng 2 Tết Quý Sửu (4/2/1973) đang lúc ngồi ăn bánh chưng sáng với anh chị họ ở Sơn La. Cũng chôn ngay trên ấy. Thật là đau đớn. Mất Đỗ Mộng Hoàn rồi, nay lại mất Hùng nữa, hai bạn thân thiết của mình. Hai bạn đang hăng hái chuẩn bị cho tương lai của mình đúng lúc đất nước đang cần nhân tài nhất. Hoàn mất khi từ Thái Nguyên về làm thủ tục đi học nước ngoài ngành lắp máy. Hùng mất khi đang thực nghiệm thành công cách nuôi gà trong lồng nhiều tầng thi đua với các chuyên gia Hunggari cùng làm ở trại gà Cầu Diễn.

Mình còn sống và vẫn làm việc được, cố thu vào tâm hồn và trí óc cả tâm hồn cao đẹp và trí tuệ đang vươn cao của hai bạn. Nhớ rất rõ là hai bạn đã tin yêu và hy vọng ở mình như thế nào. Hoàn, Hùng ơi. Lần này, về báo Nhân Dân mình cảm thấy giống như Marie Curie hồi mới đến Trường Sorbonne Paris: Hoàn toàn lao vào học tập, làm việc… Đến mức không để ý gì đến các cô gái mà ở đây không ít cô xinh, các trò chơi giải trí mà chỉ chăm chú vào sách vở và gần gũi các ông già, nhưng người mình coi là thầy. Anh Thép Mới hoàn toàn ủng hộ cổ võ mình trong việc này. Bác Phan Đăng Tài, trưởng ban tư liệu cũng khuyến khích mình học rất nhiều, luôn động viên, ra nhưng câu hỏi tiếng Pháp bắt mình trả lời. Phòng tư liệu là một phòng lớn, nhiều kệ sách cao. Bàn mình kê ngay bên phải cửa to vào phòng. Một hôm, nhà báo Anh Vũ ban Khoa Giáo vào tìm tư liệu, mình nghe loáng thoáng anh hỏi bác Tài là muốn tìm xem angström là cái gì thì mình buột miệng nói là mười lũy thừa âm tám cm. Anh nhìn mình, rồi lục nhiều sách.

Trước khi về có hỏi cụ Tài mình là ai, cụ ghé tai nói nhỏ. Từ đấy anh có thiện cảm với mình, lần nào vào phòng cũng nói vài câu.

Một hôm bác Tài cho mình tự do lục kho sách. Quá phấn khởi, mình đến ngay các giá sách cao, thấy đủ mặt cả Gorki, Hemingway, Balzac, Maupassant, cả Dostoïevsky nữa với Journal d’un écrivain (Nhật ký một nhà văn). Phan Dang Tai.jpgVấn đề bây giờ là phải thật khéo sắp xếp thời giờ và có cách giữ gìn sức khỏe. Hiện giờ, các tối đi học ba buổi (2 Hán, 1 Nhật) Ngoài ra còn học Tây Ban Nha, Trung văn, Anh văn. Tất nhiên vẫn phải cày để đóng góp cho gia đình và có tiền mua sách. Lâu lắm rồi, không dám vào hiệu sách. Lương kể cả phụ cấp mới có 50đ. Đưa gia đình 40, còn 10 đồng thì để trả nợ. Năm tháng nữa mới hết, nếu như không phải vay thêm. Tiền kiếm thêm, trông vào viết báo lại rất bấp bênh, bao giờ cũng không kịp thời. Thật đau lòng khi để lỡ một cuốn sách hay, báo cũng chỉ mua lẻ từng số một.

Mất nhiều thời gian đi châm cứu quá.

Suốt tuần qua hoàn toàn không ngủ trưa, 11 giờ đêm mới đi ngủ, 5 giờ sáng đã dậy. Vậy mà vẫn chưa làm được những việc định làm. Bao giờ cũng ưu tiên cho học, thành ra học thì tạm ổn, nhưng viết, gặp gỡ nhiều người, kiếm tiền thì không làm được chút gì. Biết là bậy, nhưng chưa làm được gì thì đã mệt nhoài cần nghỉ. Như tối qua, chỉ làm đồ chơi cho cháu Hải con em Nhàn. Sáng nay, dưa cháu đi chợ Bắc Qua, Đồng Xuân, đi các hiệu sách chỉ xem cho biết thôi, không dám mua gì. Chiều thì sửa mấy cái bếp dầu. Tất nhiên, tranh thủ đọc Contes choisies de Guy de Maupassant ( Truyện ngắn chọn lọc của Guy đơ Môpatxăng). Càng đọc càng thèm viết, giận mình lười biếng. Sáng sau dậy rất sớm, suy nghĩ thoải mái, nhiều ý hay muốn viết ngay… Nhưng nghĩ lại, thấy những cái đó chẳng có ý nghĩa gì mấy, tài năng mình lại còn quá non nớt, viết làm gì vội. Thiếu gì việc cần làm hơn, thiếu gì cái cần học hơn… Rồi lại mệt, đầu nhức, chân đau… tha hồ là nhiều lí do để thoái lui. Thật nguy quá, chắc chắn là sai rồi, nhưng làm sao đây.

Suốt thời gian qua, làm việc học tập rất khẩn trương, hệt như một người khát đã lâu, nay gặp nguồn nước trong mát chỉ lo uống lấy uống để, không thiết gì đến hoa thơm bướm đẹp quả ngon bên dòng nước.

Hôm nay, chủ nhật 11/3/1973, nghỉ cả ngày. Sáng cả nhà xuống nhà anh Đại mừng anh chị cưới đã được 11 năm và cháu Ánh Ngọc vừa 10 tuổi. Mình không có tiền, nhưng cũng đủ quà cho anh, chị và hai cháu Ngọc, Hồng. Trưa sang nhà thăm gia đình Đinh Bá Đào (buồng 8_C12 Tập thể Kim Liên). Cậu ta mới chuyển từ tòa soạn về nhà in, nên có vẻ buồn, suy nghĩ nhiều. Rất thông cảm với bạn vì sự hụt hẫng này. Khác hẳn năm nào mình vui vẻ từ tòa soạn về nhà in bắt đầu những ngày hạnh phúc nhất đời. Chiều về nhà, khuân vác một lúc rồi lại đâm đầu vào gặm sách. Đọc Con đường dẫn tới tài năng… Rõ là mình đang đi trên con đường ấy. Có điều, đi quá chậm. Buổi tối, đến bác Trần Hữu Thông, người bạn vong niên, nhờ bác lấy hộ hồ sơ ở Cảng. Bác buồn chán lắm… Lại nhớ lời cụ Mỹ, một nhân viên già của cảng tận tụy với công việc ở kho vật tư. Cụ bảo chú không biết chứ cái cảng này là một cái lò luộc người. Luộc xong thì chỉ còn cái xác, vứt đi thôi.

Mình cùng bác Thông đi chơi, đến hơn mười giờ tối mới về nhà. Đầu tiên là đến phố Khâm Thiên thăm hai vợ chồng công nhân già ở cảng nhân dịp cưới con. Riêng một dãy phố Khâm Thiên đổ nát này còn chưa xây dựng lại được bao nhiêu đã có đến ba bốn đám cưới. Trò chuyện với các công nhân bốc xếp và công nhân cơ khí xe lửa ở đây thật vui. Chân thành thiết thực vững chắc, hầu như không có lời than vãn, chỉ có những cái đang làm và định làm mà chưa làm được thôi. Bản chất hành động của công nhân rất rõ rệt. Rồi cũng xuống tập thể Nam Đồng tới nhà anh Trần Hữu Mai, em anh Thông thằm bà cụ sinh ra hai anh. Khoảng hơn 20 giờ anh Mai mới về. Bà cụ bảo ngày nào cũng khoảng giờ này anh mới về nhà ăn cơm, mà ăn rất ít. Anh Mai nói chuyện rất cởi mở, chân tình như với người nhà. Chủ yếu nói về việc cải tiến báo chí trong thời đại mới, vấn đề làm nảy nở cái mới, thế hệ trẻ, nhất là việc tài liệu lịch sử rất thiếu thốn, gây trở ngại cho việc viết hồi ký, cụ thể là việc anh đang làm là chấp bút viết hồi ký cho đại tướng Võ Nguyên Giáp… Mình vẫn có tật ngu ngốc là còn nói nhiều. Bác Thông thì chỉ ngồi nghe, im lặng lắng nghe. Bác là một người chân thành, nhiệt tình đối với mình, mong điều tốt cho mình… tuy không sáng suốt bao giờ. Hơn 50 tuổi rồi, chẳng còn mong gì làm được những việc mơ ước từ hồi còn trẻ nữa nhưng bác vẫn cố gắng không rời bỏ những ước mơ xa xưa ấy…

Hôm nay, chủ nhật 8/4/1973 có lẽ cũng nên coi là một ngày dáng nhớ: Báo Nhân Dân đăng ở trang cuối một bài mình viết về Hoàng Diệu, khoảng 600 chữ thôi, không ký tên. Sau hiệp định Paris báo có cả một trang cuối số chủ nhật viết về các nhân vật đã làm nên lịch sử chống ngoại xâm thời chống Pháp và chống Mỹ. Số đầu đăng bài của anh Thép Mới, bac Phan Đăng Tài, bài của mình và nhiều bài khác. Thế là bài đầu tiên mình viết trên báo Đảng lại là về một vị quan triều Nguyễn. Do bác Tài chỉ định thôi.

Lại chơi suốt ngày, theo kiểu Đức như trong Pie Đệ nhất đế nhà anh Đại đèo mẹ ngồi sau và cháu Hoàng Hải ngồi gióng trước yên. Thăm cháu Ánh Hồng ốm. Sau đó lại xuống Đống Đa thăm Hà Khánh Linh. Linh có mang vẻ mệt mỏi, gặp cả chị họ Nguyễn Khoa Thị Nhuận con bà chị bố mình. Chị hơn 40 mà chưa chồng, khô héo, mắt cứ đau đáu trông mà thương. Chị đang chuẩn bị độ ngày 15 này sẽ về lại Huế. Trong cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài của ta có biết bao người đã lặng lẽ hy sinh, âm thầm chịu đựng như chị, cô gái Huế làm y tá chăm sóc thương binh, cán bộ.

Tối thứ hai, được nghỉ, mình lại 11 Ngô Văn Sở, không gặp ai. Bèn viết một mảnh giấy, đại ý: Thân gửi hai bạn, tôi đến thăm, rất tiếc là không gặp. Xin chúc các vị vạn sự như ý. Từ trước đợt B52 ném bom Hà Nội, bây giờ mình mới lại đến đây… Hôm nay, thứ năm 12/4, đi làm về thì mẹ cho biết là cô bạn nhỏ có đến khi mình đi làm chiều, định viết giấy để lại. Song lại thôi, nói là sẽ đến gặp sau. Không hiểu là thế nào. Người nhà dưới đã cho biết là mình đi vắng, vẫn cứ lên. Kiểu như muốn tham quan nơi giam giữ cuối cùng chăng… Đây là lần đầu cô bạn đến nhà mình. Lần trước cô hẹn hẳn hoi, nhưng lại không đến làm mất công chờ cả buổi chiều không dám đi đâu.

Sau khi được phân công viết về Đinh Công Tráng, lại được phân công viết về Phan Châu Trinh mai là phải xong.

Chủ nhật, 15/4, mình dồn vào đọc lịch sử và tiếng Nhật là hai môn mình cần mà còn rất kém. Tối, vừa giở sách Nhật ra thì có người đến cho vé xem vở Đôi Mắt diễn ngay rạp Hồng Hà gần nhà. May mà vở kịch khá hay, sạch sẽ, mấy vai thứ yếu đều rất đạt. Trang cuối báo chủ nhật đăng bài Phan Chu Trinh mình viết. Đây là bài thứ hai đăng trên báo Nhân Dân. Cụ Tài bảo những bài báo đầu tay này nên cắt ra dán thành một tập làm kỷ niệm. Cụ là thủ trưởng, nhưng khi nào trao nhiệm vụ cho ai thì đến tận bên bàn người ấy, nói nhỏ nhưng rõ ràng nhiệm vụ rồi vỗ khẽ tay vào vai người đó động viên. Bình thường vào phòng tư liệu không ai thấy trưởng phòng đâu. Cụ vốn thấp, lại hay cúi xuống mà bàn cụ thì ba bề đều chất đầy sách và các bản tin che lấp hẳn cụ.

Ngày 19/4/1973, họp toàn ban tư liệu nghe công bố phân công cán bộ mới của Ban Biên tập. Tôi về ban văn hóa – văn nghệ do anh Thép Mới phó tổng biên tập làm trưởng ban. Cụ Tài ghé tai tôi nói nhỏ: Tình nghĩa đôi ta có thế thôi. Nhưng, cái Pháp văn của anh là kiếm ăn được rồi đấy… Tôi, thế nào cũng tìm cách giúp anh học. Ngày hôm sau, về ban mới. Chiều họp ban mới xong, lại gặp cụ Tài, cụ cười: Nói riêng với anh nhá, điều này nói ra thì các ông ấy kỷ luật cho chết. Ông Thép Mới mà đi Nam là họ lại điều anh về Tư liệu thôi. Chân tình của cụ tôi nhớ mãi, một con người hiền hậu, nhân đức.

Mình gặp anh Thép Mới, hỏi về nhiệm vụ mới. Sau đó nói luôn là chỉ có một nguyện vọng: được đi B. Anh cười, nói ngay: Cứ làm việc đi, tao đi là tao sẽ lôi mày đi theo. Thế là ổn,  đó là điều mình mong mỏi nhất, mình vẫn muốn được thử thách, được rèn luyện nhiều hơn.

Tối thứ tư, được nghỉ học tiếng Tây Ban Nha, mình đến gặp cô bạn nhỏ. Cô gầy đi, bệch bạc, chán nản… Mình còn gặp ở đây một chị ở trường nhạc là chị Thúy, một anh ở đài Giải Phóng tên là Thanh… Xem ra, bao quanh cô bao giờ cũng có những người mến mộ, lại còn được một số anh bên hội đỡ đầu.. .Cho nên cô khó biết rõ bản thân là ai, còn cần học hỏi gì nữa. Chẳng biết mình có ích gì cho cô mà đến với cô.

Tối thứ ba 24/4 cùng em Nhàn đi Thư viện Nhân Dân Hà Nội nghe thầy Hoàng Thiếu Sơn nói chuyện về Chiến tranh và Hòa bình của Tônxtôi. Hai anh em đến sớm hơn giờ bắt đầu vậy mà đã hoàn toàn hết chỗ ngồi rồi, người nghe đứng ngồi ở các bậc thang, ngoài sân rất đông, không phải chỉ vì yêu kính hâm mộ Tônxtôi mà còn vì tín nhiệm diễn giả Hoàng Thiếu Sơn, một người tham gia nhóm dịch tác phẩm này, một diễn giả uyên bác, duyên dáng quen thuộc với người yêu văn học nghệ thuật Hà Nội. Đúng giờ, thầy bắt đầu nói thẳng ngay vào vấn đề chính, không chào hỏi rào đón, không mua hoặc xin một tràng pháo tay như nhiều diễn giả khác. Rồi cứ thế, cứ thế, không uống nước, không giải lao không cười theo người nghe cũng không để cho người nghe cười lâu, cứ vanh vách trình bày hết nhân vật này đến sự kiện kia, dẫn ra hết cách này đến tài liệu nọ, chủ động vững vàng dẫn dắt người nghe theo đúng con đường mĩnh đã định. Rồi kết thúc cũng giản dị như khi bắt đầu. Trừ một lần giở sách ra đọc nguyên văn một đoạn trích, không hề cần giấy tờ, tài liệu gì cả, hoàn toàn nhập thân vào tác phẩm, nói về tác phẩm mà như nói chuyện riêng của bản thân mình.

Mình đã say mê nghe thầy giảng từ năm 1955 hồi học trường tư Kiến Thiết góc đường Bà Triệu – Nguyễn Du do thầy Nguyễn Dương và Khuất Duy Các chủ trương mời nhiều thầy giáo dạy đại học giảng dạy. 18 năm qua, thầy chỉ chuyên nghiên cứu, giảng dạy. Không vợ con, toàn đi bộ, không biết cả đi xe đạp, chân vẫn đi đôi dép lốp cao su đen tay xách cái túi nhỏ may bằng những mảnh vải vụn tiết kiệm xếp thành hình ô trám. Mình thường hay gặp thầy ở hiệu sách ngoại văn Tràng Tiền như thế. Hôm nay, thầy có hơi béo ra, cái béo của người già. Mái tóc đã bạc trắng cả, nhưng vẫn bờm ra một cách nghịch  ngợm, trẻ trung, che trên vầng tráng rộng. Cặp mắt nheo nheo lại rất tươi, bên trên hầu như không có lông mày. Thầy là một người trí thức hiến dâng cả đời mình cho nhân dân, tổ quốc… Chắc chắn thầy không nhớ mình, nhưng, cho đến hôm nay, thầy vẫn là thầy mình, đã vừa dậy cho mình thêm một bài học mới mà chắc chắn thầy không hay biết.

Tối thứ ba, 1/5/1973, 20:30, vừa chấm dứt đợt bắn pháo hoa tuyệt đẹp kéo dài đến nửa giờ mừng ngày lễ Chiến Thắng của những người lao động Việt Nam anh hùng…Mình đang đau thần kinh tọa, viêm họng, lại sốt nữa, nên chỉ nằm ở nhà mà xem trên bầu trời đêm. Những bông hoa lửa đầu tiên vừa nở trên bầu trời Hà Nội mới đêm nào còn đỏ tím màu lửa máy bay B52 – pháo đài bay của Hoa Kỳ cháy rơi lả tả, mình chợt nghĩ: bản thân mình có góp phần gì vào chiến thắng mà cả dân tộc hôm nay nô nức mở hội mừng không nhỉ. Và tự hào trả lời ngay: Có, có một phần nhỏ. Giống như trong chùm pháo hoa đẹp đẽ kia mình đã góp một bông hoa lửa trắng sáng không màu mè, nhưng nó tôn lên cái đẹp rực rỡ của những pháo hoa màu kia. Pháo xanh pháo đỏ pháo vàng, sao mà nhớ những bông pháo hiệu bắn lên từ những tàu viện trợ của Cuba, Ba Lan, Liên Xô… những ngày chào mừng năm mới 1969 ở Cảng Gianh thế. Có bao giờ còn được xem một đêm pháo hoa giàu ý nghĩa làm xúc động lòng mình sâu xa đến thế không?… Không, không bao giờ… Vì bấy giờ mình còn trẻ và đang ở chiến trường…

Bỗng mình nhớ Đào Văn Thùy, nhớ Thùy quá, chàng công nhân lái cẩu lớn ở cảng, sau thành chiến sĩ xe tăng, lần gần đây nhất Thùy viết thư báo tin rất phấn khởi: xe tăng em sắp được xuất trận…. Thế đấy, thường những người làm nên chiến thắng có mấy khi lại được có mặt trong lễ mừng chiến thắng. Họ còn đang trên đường mở rộng chiến thắng cho to lớn hơn vẻ vang hơn, có ích lợi sâu xa hơn…

Pháo hoa, pháo hoa đủ màu sắc dệt long lanh trên nền trời chiến thắng Thủ Đô, của cả nước và có lẽ của cả loài người. Mình muốn góp thêm một bông hoa chiến thắng ở bầu trời phương Nam anh dũng kiên cường. Sao mà mong ngày lên đường làm vậy…

Sáng nay, cùng Đỗ Xuân Bảo về nhà Bảo, nơi mình nhiều ngày tá túc trước khi đi Quảng Bình. Trưa, ăn cơm với Tân và gia đình nhỏ của Bảo, trò chuyện với các bạn lái xe. Chiều nay, Ngô Tiến Thái bây giờ là thợ điện đến chơi, tâm sự mấy giờ liền về… cuộc đời.

Cả ngày 1/5 mình là khách của công nhân và cũng chỉ có khách là công nhân thôi. Bao năm nay, mình cố rèn luyện, học tập để biết nhìn đời bằng cặp mắt công nhân, cặp mắt của một người cách mạng Việt Nam.

Thật sung sướng biết bao mình có thể tự hào là một người lao động Việt Nam.

Ban văn hóa văn nghệ có hai bộ phận ngồi ở hai phòng. Một phòng văn hóa do họa sĩ Nguyễn Thọ đứng đầu, gồm: anh Trần Đĩnh, Vũ Công Thạo, chị Mai Hân và tôi… Phòng Hoa si Nguyen ThoVăn Nghệ do nhà văn Nguyễn Địch Dũng phụ trách, có anh Chính Yên, Trung Đông, Vũ Đình Hạnh, Nghiêm Thanh và chị Phong Lan. Tôi là thư ký ban, lo việc trả nhuận bút, lĩnh văn phòng phẩm cho cả ban. Trưởng ban Thép Mới thường trưng dụng tôi làm những việc cần thiết sau khi được sự đồng ý của anh Nguyễn Thọ. Anh Thọ là một người Hà Nội gốc, có đầy đủ phẩm chất của một người trí thức Hà Nội. Một hôm trò chuyện vớ vẩn, tôi nói cứ bảo di truyền là đúng lắm, nhưng tôi thấy như vào trường hợp tôi thì chẳng đúng tí nào. Mẹ chỉ hơn 1,5m, bố cũng khoảng 1,6m mà tôi thì thế này. Anh Thọ cười. Cậu giống ông ngoại, tôi đã thấy ông nhiều lần ở Thái Hà ấp, cụ cao như cậu. Anh có một nết ai cũng quí là hễ có việc gì giúp được ai là anh giúp ngay. Nghiêm Thanh có vợ ở Hải Phòng, anh Thọ đã viết thư giới thiệu với anh Vạnh Lịch là chánh văn phòng tổng cục đường sắt cấp cho cái giấy như người trong ngành đi miễn phí. Anh giới thiệu người bà con làm cho tôi cái răng cửa kịp lên tàu vào Sài Gòn sau giải phóng. Chính anh vẽ mẫu cái phù hiệu của Đội Thanh niên công tác phát hành báo Nhân Dân chúng tôi, và cả măng sét báo Nhân Dân với chữ Dân viết hoa

Ngày 9/7/1973, mình viết một bài báo sau khi được phân công đi dự hội nghị của Tổng cục Thông tin tổ chức ở Yên Bái. Anh Nguyễn Thọ bảo cậu phải ký tên dưới bài viết. Anh nhắc đi nhắc lại cậu phải chọn một cái tên đi, sẽ còn phải viết nhiều đấy… Thế là bắt đầu rồi đấy. Từ nay báo Nhân Dân sẽ có thêm một tác giả mới tên là Nguyễn Trung. Còn điều này thì chỉ một mình mình biết thôi, tác giả ấy chỉ thôi viết khi tim ngừng đập, khi trút hơi thở cuối cùng và hơi thở cuối cùng ấy cũng thuộc về nước về dân, trung với nước, hiếu với dân như trong hai chữ trung hiếu mà ông ngoại vẫn tôn thờ, lấy làm phương châm sống và làm việc suốt cả cuộc đời.

22:04 ngày 11/7, mình cùng mẹ lên tàu hỏa rời Hà Nội, đến Phú Thọ, vừa 3:30 ngày 12. Ô tô chạy lúc hơn 6:00, 8:30 thì đến Thác Bà.

Đúng là đi nghỉ, từ hôm lên nhà bà, chỉ có ăn, ngủ, đi chơi và nói chuyện phiếm. Đọc sách rất ít. Vì mình coi sách là đồ hộp, khi nào không có đồ tươi sống là cuộc sống thực mới gặm đến. Hôm 15/7 lại là giỗ chồng bà (16/6 âm lịch). Có mẹ con mình lên bà và cô vui lắm. Thật ra mẹ muốn đi thăm bà, mình cố chọn ngày đi gần ngày giỗ ông.

Hằng ngày ăn na mít, ăn dứa rồi ra sông Chảy tắm mát. Ăn no, ngủ kỹ, khỏe ra rõ rệt. Có một ngày đi chơi, đến nhà hoạ sĩ Lưu Công Nhân, Luu Cong Nhan.pngcó ấn tượng rất mạnh mẽ. Lần đầu mình gặp một nghệ sĩ như thế, một nghệ sĩ khác thường. Đêm mùa đông, anh thức dậy, mặc áo bông, đốt hai đèn đất để kịp vẽ tranh kẻo sáng ra mới vẽ thì mất tranh ấy. Hồi mở cho nước qua đập Thác Bà, anh đứng ngay cửa cống ai cũng sợ, anh bảo nếu không là mất cái ấn tượng nước về thế nào. Ai biết Lưu Công Nhân cũng biết anh chuyên vẽ tranh trừu tượng. Vậy mà ở Yên Bái quê hương dòng họ Lưu Công nhà anh tôi thấy rất nhiều nhà treo tranh anh vẽ chì đen chân dung các cụ gần như tranh truyền thần, có điều các huân huy chương các cụ đeo đều vẽ màu giống như thật. Tôi hỏi, anh cười, mình vẽ cho người ta mà người ta muốn mình vẽ thế.

Chủ nhật 5/8/1973, báo Nhân Dân đăng bài tiểu phẩm Kẻ cướp – nhà văn và nhà văn – kẻ cướp  viết về J.Steinbeck tác giả Chùm nho nổi giận nổi danh thế giới nay cầm súng tiểu liên M16 ngồi trực thăng Mỹ đi càn ở Nam Việt Nam. Đây mới là trận đầu đánh thắng vì tiểu phẩm mới là loại mình ưa thích. Bài lại ra đúng ngày 5/8 trận đầu ta đánh thắng không lực Huê Kỳ. Chủ nhật 12/8, lại đăng Số phận thần đồng Robertino Loretti viết về chú danh ca thần đồng khi hết xài, đành đi hát ở quán rượu nghèo. Các bài này đều đăng trang cuối, mục Trong thế giới tư bản. Bài mình viết chỉ ký tên TT, thậm chí còn ghi thêm hai chữ sưu tầm vô nghĩa. Phó tổng biên tập Nguyễn Thành Lê chuyên về các vấn đề quốc tế rất thích mục tiểu phẩm này. Có hôm ông gọi mình lên văn phòng nói bài vừa viết hay nhưng phải bỏ, ta đang có quan hệ tốt với Italia,. Nhưng tôi vẫn giữ cho cậu 200 chữ như mọi khi ở trang cuối số chủ nhật. Về lấy ngay bài khác đưa tôi duyệt cho kịp số ngày mai. May là tôi có dự trữ, rảnh là lại viết đưa anh Thọ duyệt sẵn.

Chiều 13/8, anh Thép Mới đi Đức về. Anh hơi gầy đi nhưng khỏe ra. Anh về đúng lúc mình đang cần có anh.

Hôm nay, thứ hai 17/9/1973, mình bắt đầu làm một việc là ghi lại lời các đàn anh ở tòa soạn bàn về nghiệp vụ báo chí và văn học nghệ thuật. Chủ yếu là anh Thép Mới. Và cố gắng cất giữ các bản thảo của anh để làm tài liệu học tập theo kiểu Lỗ Tấn đã làm. Những bản thảo đầu tiên này là do anh viết ngày 15/9 để đăng vào trang 3 báo Nhân Dân ra chủ nhật dưới tiêu đề chung Tinh thần Chilê – Văn hóa Chilê kỷ niệm sự kiện đau buồn mới xảy ra ở Chilê: phái quân sự Pi-nô-chê đã đảo chính lật đổ chính phủ dân cử Allende, đúng lúc Fidel vừa đặt chân lên đất Việt nam. Văn hóa – là cái vững chắc, bền lâu… Ba năm ấy không dễ gì xóa bỏ được…

Cuối tháng 9, cuối quí 3 bắt đầu vào mùa làm việc mình đã dự định nhiều việc cần làm thì lại gặp chuyện không may: viêm ống mật tái phát. Bốn ngày nay rồi, rất mệt. Mỗi ngày đều uống thuốc tẩy để thông mật, kèm theo là kháng sinh. Suốt ngày hôm qua, nằm đọc Kinh Thánh phúc âm Đức Chúa Giê su- cứ như ông Thánh Mát cô đã chép. Chẳng phải tin tưởng gì mà chỉ để thu nạp thêm kiến thức vì trong cuộc sống luôn tiếp xúc với những tín đồ Công giáo, mà nhiều người rất tốt, như bạn Ngô Thị Hòa, vợ Đoàn Di chẳng hạn là tín đồ Thiên Chúa Giáo nhưng bạn cũng là Đảng ủy viên bệnh viện Xanh Pôn. Gần 22:00 thì có chú Long đến chơi. Chú cận thị, người nhỏ bé chữa xe đạp ở đầu phố Hàng Điếu gần nhà mình, quen trong một lần xe đạp hỏng nhờ chú chữa. Một thanh niên đáng mến, nhiều suy nghĩ về cuộc đời có quyết tâm vươn lên nhưng đang đứng ở bước ngoặt cuộc đời, chú gặp mình mong có người trút bầu tâm sự… Gặp những con người như chú, cảm thấy bên mình còn nhiều người muốn làm cho cuộc đời đẹp hơn, thật là dễ chịu, muốn làm việc nhiều hơn.

Chiều 11/10, bắt đầu theo học lớp bổ túc quốc tế ngữ Esperanto của VPMA tại Klubo (câu lạc bộ). Lớp có 10 người, lớn tuổi nhất là bác sĩ Vũ Quang Tiệp, ít tuổi nhất là mình đã 33 tuổi. Chính anh Đào Anh Kha nhà thơ, tổng thư ký hội hướng dẫn. Lâu lâu lại thu một băng ghi âm gửi nước này nước nọ, tức là làm công tác đối ngoại. Học viên lớp đọc thơ, văn bằng esperanto, có khi hát nữa. Mình là lớp trưởng lớp esperanto trường Chu Văn An do thầy Bạch Năng Thi trực tiếp dạy từ 1956. Mình đăng bài giới thiệu hội trên báo Nhân Dân và tích cực tham gia mọi hoạt động của lớp, được hội trưởng cho bộ từ điển Nhật – Pháp Pháp – Nhật, có chữ ký của hội trưởng Nguyễn Văn Kỉnh.

Thời gian qua, nhiều  lúc mình nghĩ nếu không biết một chút ngoại ngữ thì không biết mình đọc gì vì sách của ta hồi ấy rất ít, những sách mình cần đọc càng ít hơn. Tối 22/11, vừa đọc kịch bản Le Feu Dompté (Chế ngự lửa). Phim này kể về nhà bác học sáng chế tên lửa đầu tiên của Liên Xô, mình đã xem hai lần, nay được đọc kịch bản, càng thấm thía: Muốn làm một con người sáng tạo, phải chịu nhiều thử thách hy sinh nhiều lắn… Song niềm vui lớn nhất của con người lại nằm chính trong bản thân quá trình sáng tạo gian khổ đó. Còn niềm vui nào to lớn hơn, cao quí hơn, trong sạch hơn…

Một tối thứ bảy, cho cháu Hà ăn mặc thật diện đưa đi xem  phim xiếc Liên Xô ở câu lạc bộ Lao Động mà thèm cái sức khỏe và phản ứng thần kinh nhanh nhạy của các diễn viên quá. Mình hầu như mất cả hai thứ đó mặc dù rất cố gắng rèn luyện. Cả ngày chủ nhật, cống hiến cho việc nhà sửa chữa lại ba cái bếp dầu hỏa và dọn dẹp cái phòng nhỏ mà bề bộn vì quá đông người. Tối lại đi câu lạc bộ Đoàn Kết xem phim tài liệu dù mệt, mình cũng muốn cố nhặt thêm một ít kiến thức về đời sống thật.

Mình là thư ký ban, chuyên điếu đóm cho cả ban, nhưng làm việc với anh Thép Mới nhiều. Thường mình là người đầu tiên đọc bản thảo anh viết, anh hỏi thì góp ý kiến, và cũng là người đọc bản anh sửa cuối cùng. Thường viết xong một bài, anh đưa mình và nói mày xem tao viết bài này có được không. Anh chú ý những lời nhận xét, rồi sửa. Anh còn thường hỏi ý kiến mình về nhiều việc nhiều người. Mình xem đây là một loại kiểm tra trình độ cho nên cố gắng đạt điểm cao, không khi nào đón ý anh rồi mới trả lời. Anh bắt buộc mình phải cố gắng học tập suy nghĩ. Bản thảo của anh, anh đưa mình tất cả. Có sáng anh gọi mình cho xem một bài mới viết đêm qua với vẻ hào hứng. Mình đọc, khen hay, nhưng nói thêm là bài này cho vào phần anh đang viết thì lạc lõng, như một miếng gấm thật đẹp đem khâu vào một bộ áo quần nâu giản dị, nền nã. Không ngờ anh đem gửi báo Văn Nghệ đăng thành một bài riêng: Cách mạng và những giọt máu tiên phong

Rõ ràng là cùng làm việc, năng suất cả hai anh em đều tăng lên rõ rệt. Nhiều việc làm cả cơ quan ngạc nhiên. Không ai tin một người, dù người đó là nhà báo Thép Mới có thể làm được những việc như vậy… Sau khi Bác Hồ mất, chỉ hơn một tuần, nhà báo Pháp Jean La Couture ra được hẳn một cuốn sách đến 700 trang. Mình khen ông tài thì anh Thép Mới thở dài: Nó làm theo kiểu công nghiệp, không thủ công như mình Một mình nó có đến 15-20 trợ lý. Tất cả ngồi quanh một bàn to. La Counture trình bày đề cương, phân công mỗi người một chương, rồi cứ đi quanh bàn mà nói, phần ai nấy ghi, cần thì hỏi, sau đó về nhà phần ai nấy viết rồi nó duyệt lại tất cả, bảo chỗ nào cần sửa cái gì, bớt chỗ nào, thêm cái gì rồi duyệt lại tất cả. Thế là xong quyển sách dầy cộp. Anh bảo ở Pháp làng báo gọi những trợ lý ấy là nègre tức tôi mọi, nô lệ cho nhà báo nổi tiếng.

Những lần nói chuyên riệng chân thành cởi mở với nhau, mình học được nhiều điều về chính trị, tư tưởng, nhất là về nghề, những điều không ai trong cơ quan được anh truyền nghề nhiều như mình… Mình cố gắng không phụ công anh dạy dỗ. Mọi việc đều phải gấp gáp lên. Mau chóng nâng cao tay nghề, bản lĩnh của người làm báo cách mạng Việt Nam. Thật lòng chỉ mong ngày được cùng anh lên đường tiến vào mặt trận mới, gay go gian khổ thức thách nhiều hơn.

Tối chủ nhật 2/12, đi xem phim tài liệu và mua sách hụt bèn đến thăm cô bạn nhỏ gặp cả Thanh và Huệ. Cô bạn vẫn buồn, chưa hòa mình vào cuộc sống mới, thật tội. Cô kém sáng suốt lắm. Hình như ở cô mọi cái đều dễ thay đổi. Cô hẹn mang sách đến nhà cho mượn, tiếc là đã mấy lần mang đến mà chẳng là nào gặp anh.

Sáng hôm nay, thứ ba 4/12/1973 dậy từ 5:00 đi bộ dẻo hông ra đến vườn hoa Canh Nông sau nhà thì bắt đầu tập chạy. Được một vòng đã mệt bở hơi tai. Tối qua, tập chống đẩy được 45 cái, vượt yêu cầu 50%. Tập thể dục rèn luyện thân thể là không tiếc thời giờ. Ngày nào cũng tắm nước lạnh một lần. Xét cho cùng đó cũng là để trở thành người làm báo thôi có thể sống và làm việc trong bất kỳ tình huống nào.

Chiều nay, anh Thép Mới cho gọi mình lên. Anh hỏi mày đã xem tin Nhà Bè chưa. Mình biết anh muốn nói vụi pháo kích kho xăng Nhà Bè báo đăng sáng nay. Anh bảo đi lấy giấy giới thiệu anh viết gửi cơ quan 103 Quán Thánh để lấy tài liệu. Mình đi ngay. Không ngờ đến  nơi lại gặp tài liệu sống là ba chiến sĩ miền Nam có biết kho xăng Nhà Bè đang chờ để mình khai thác tài liệu. Mình trấn tĩnh ngay và làm như đã có chuẩn bị kỹ càng. Tài liệu lấy được rất đặc sắc…

Trước khi đi, anh Thép Mới bảo tao làm thế này để bảo cho chúng nó biết làm báo là như thế nào. Trong tuần, thấy sự kiện gì nổi bật là phải chớp ngay lấy, tìm sẵn tư liệu, cần là có mà viết. Cứ lấy sẵn, hôm nào chúng nó cần, tao cho… Làm báo là phải như thế chứ!

Có lẽ anh không biết rằng chính bằng cái việc bắt đi đột ngột vào một lĩnh vực không quen biết thế này thì anh cũng đã bảo cho em biết làm báo là như thế nào.

Tối nay, cùng Nghiêm Thanh một bản trẻ cùng ban và hai em Thân Nhàn đi nghe nghệ sĩ Thái Thị Liên biểu diễn piano các tác phẩm của Bach, Mozart, Beethoven và Chopin… Tuyệt vời. Nghe mà thèm làm việc quá, muốn viết. Dân nghèo mà dám đi Nhà hát Lớn nghe nhạc cổ điển. Đó là do tôi làm thư ký ban văn hóa văn nghệ của báo, nhận được công văn đề nghị đăng thông báo biểu diễn nhạc cổ điển, kèm theo có bốn vé tặng báo. Tôi thủ luôn.

Ngày 5/12, dậy từ 4:30 chạy một vòng vườn hoa Canh Nông rồi về nhà, mồ hôi đầm đìa, dễ chịu. khi ra chỗ tập đã thấy có mấy người chạy rồi, phần lớn là trung niên, như mình là rất ít, trẻ hơn thì chẳng có ai.

Cả tuần chạy rất đều. Đến sáng thứ sáu, tập xong thì thấy đau kéo dài ở phía trên ngực trái. Càng về sau càng đau không sao hít thở căng ngực được. Chườm muốn rang. Xoa dầu nóng. Sáng hôm sau phải nghỉ tập, đau không chịu nổi.

Tối đưa hai cháu Hải, Hà đến cơ quan xem vô tuyến truyền hình. Cơ quan ngạc nhiên hóa ra ông Thành có hai tằng con xinh trai quá. Chỉ các cô gái là biết anh chỉ có hai con mắt. Tối về nhà, không làm gì được. Cho đến sáng thứ hai mới tập trở lại song không chạy mà chỉ đi bộ dẻo hông. Trời rất rét, nhưng áo lót ba lỗ có ướt đẫm mới về. Vẫn cố rèn sức dẻo dai chịu đựng được gian khổ.

Đọc xong Những linh hồn chết của N.Gôgôn (tập I) Tuyệt diệu. Ngoài ra chỉ đọc báo và học.

Ngày thứ hai 24/12/1973, không ngờ mà mình cũng có quà Nôen: Báo Tiền Phong gửi thư báo tin đã đăng bài tiểu phẩm mình viết, hết sức hoan nghênh và trông đợi sự công tác thường xuyên của đồng chí… rất hân hạnh nếu được gặp đồng chí tại tòa soạn… mong đồng chí thông cảm chưa đến thăm đồng chí tại nhà được. Thật là quá sức tưởng tượng, mình mới chỉ gửi cho họ một bài. Có nơi tiêu thụ thế này mới thúc đẩy sản xuất được.

Quanh quẩn thế nào mà đã sắp hết một năm. Nhật ký chưa viết xong một tập nhỏ. Học tập cũng chưa đi đến đâu. Có điều có thể yên tâm là đã không để phí một chút thời gian nào. Đáng trách có lẽ chỉ là chưa biết làm việc theo kế hoạch, chưa dám lao hẳn vào một dự án dài hơi, cứ chuẩn bị chuẩn bị mãi mà thiếu những bước tập luyện, thử thách ngòi bút của mình . Cái sai ấy phải sửa ngay từ tối mai. Sẽ viết tất cả các tối, hôm nào không viết thì phải dịch, không dịch thì ghi chép. Tất cả mọi sự ý nghĩ trong đầu phải hiện trên mặt giấy. Bản mình dịch Quan Ngự Sử báo Thống Nhất đã nhận đăng.

Từ tuần sau, mình sẽ lên làm việc hẳn ở buồng anh Thép Mới.

Bây giờ phải thực hiện kế hoạch nhỏ kiếm tiền cho gia đình và có tiền mua sách, xem phim là hai cái thú của mình.

(Còn tiếp)

P.T.

Các con càng hiểu và thương yêu cha mẹ hơn

Filed under: Ý kiến,Chuyện một người cháu ngoại — phamquynh @ 2:37 chiều

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 2 tháng 7 năm 2019.

Chuyện một người cháu ngoại – Phụ lục

CÁC CON CÀNG HIỂU VÀ THƯƠNG YÊU CHA MẸ HƠN

Cụ bà Ngô Thị Hòa mất, được các con thực hiện đúng theo nguyện ước của bà trước khi xa rời gia đình là làm theo đúng nghi lễ Thiên Chúa giáo cũng chôn cất ở chính nơi bà chọn. Sau khi cụ Hòa mất, cụ Đoàn Di có vào Nam thăm gia đình tôi, tháp tùng là cháu đích tôn đẹp trai, cao lớn và một phụ nữ mà cụ giới thiệu là con nuôi, tôi nhặt được. Cô này lo mọi việc cho cụ Di như một người con gái ruột. Tất nhiên, dẫn đường là con rể Binh, chồng cháu Minh con gái quí báu của hai cụ. Sau đó, năm 2019, cụ Di còn vào nhà tôi một lần nữa, đi cùng con út Đoàn Minh Tâm.

Gia Dinh anh Binh Chi Minh.jpg

Gần đây, Blog PhamTon chúng tôi có đưa lên Thư gửi bạn Ngô Thị Hòa do tôi viết từ ngày 12/8/2008. Bạn Di tôi không liên lạc thư từ, cũng không gọi và nghe điện thoại. Tôi đành bảo con trai in bài đó ra rồi gửi cho như những lần trước. Nhưng nghĩ lại, thời đại 4.0 rồi mà cứ làm như thế mãi thì khổ con tôi quá, tôi bèn nhắn tin cho cháu Binh là con rể, xin email của con cả Di là cháu Hùng và em út là Tâm. Cháu Binh tế nhị và tinh ý không gửi cho tôi hai địa chỉ email mà viết như sau: 15:09 ngày 7/7/2019, Cháu có gửi bài chú viết hôm trước cho anh Hùng và em Tâm rồi chú ạ. Vợ cháu khen chú viết hay và rất chi tiết, cháu cám ơn chú ạ.

Thấy thế, tôi bảo con gởi luôn cho Tâm và Minh bài Vượt Ngục đưa lên blog khá lâu. 16:17, Tâm lại gửi tin nhắn: Giờ cháu mới đọc hết bài. Xúc động quá tình cảm của thế hệ chú và bố cháu. Cháu cũng đã nghe bố cháu nói nhiều chuyện về chú. Chú vất vả quá, hiện tại vẫn thế, nhưng cháu thấy chú luôn lạc quan. Học tập chú, cháu thấy mình phải cố gắng nhiều hơn nữa ạ.

21:07 cùng ngày, cháu lại gửi: Cháu theo gương chú học tiếng Nhật, có thể nói tiếng Nhật thành thạo, có thể đi dịch những chuyên ngành quen thuộc, dịch ca bin, nhưng chưa dịch truyện, sách như chú được. Chú giữ gìn sức khỏe để chăm sóc cô bị bệnh nặng. Năm tới, cháu cố gắng động viên bố cháu vào TP Hồ Chí Minh chơi và thăm chú. Bố cháu giờ cũng yếu rồi. Khi còn nhỏ cháu hay cùng bố vật tay, khi bố cho thắng thì rất vui mà nay, thắng được bố thì lại buồn, vì bố mình không còn khỏe nữa như thời thanh niên.

Tôi thật mừng vì các cháu đọc blog của mình mà càng hiểu và thương yêu cha mẹ hơn. Suốt dời tôi chỉ mong sao làm được việc như thế.

Tất nhiên, những việc này tôi không thể làm được nếu thiếu sự giúp đỡ về kỹ thuật của con trai. Mà tôi chỉ có một con thôi.

8/7/2019.

P.T.

Tin buồn nhà nghiên cứu Nguyễn Quảng Tuân qua đời

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 2:34 chiều

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 2 tháng 7 năm 2019.

TIN BUỒN

Chúng tôi đau buồn biết tin nhà nghiên cứu Hán Nôm Nguyễn Quảng Tuân đã từ trần ngày 20/5/2019 tại thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 95 tuổi. Nhân dịp này, chúng tôi đăng lại bài đã lên Blog PhamTon tuần 2 tháng 11 năm 2010, xin mời các bạn cùng đọc để tưởng nhớ ông, một nhà Kiều học của nước ta

PHẠM QUỲNH

Con Người thời đại

Nguyễn Quảng Tuân

Lời dẫn của Phạm Tôn: Nhà nghiên cứu Hán Nôm Nguyễn Quảng Tuân sinh năm 1925 ở Bắc Ninh, học chữ Hán từ thời tiểu học, trung học. Thời gian học trường Bưởi (Lycée du Protectorat) học toàn tiếng Pháp, nhưng ông lại rất Nguyen Quang Tuanham thích quốc văn và bắt đầu sưu tầm sách quí. Năm 1949, bắt đầu đi dạy học ở Hải Phòng, ông đã biết và bắt đầu say mê Truyện Kiều và viết nhiều bài thơ vịnh Kiều, năm 1953 xuất bản ở Hải Phòng trong quyển Chu Mạnh Trinh và Thanh Tâm tài nhân. Sau đó dạy học ở Nha Trang, Phan Rang, biên soạn bộ sách Giảng Văn, bậc trung học từ lớp 6 đến lớp 12. Năm 1964, làm Phó Chánh Sở Học chính Khánh Hoà, nhưng vẫn tiếp tục nghiên cứu Hán Nôm và sưu tầm sách quí. Năm 1973 làm thanh tra đặc biệt Bộ Quốc gia Giáo dục ở Sài Gòn, còn dành cả hai tầng lầu để làm thư viện. Năm 1975, sau ngày Sài Gòn giải phóng, ở nhà đọc sách, chuyên nghiên cứu Hán Nôm và sắp xếp các tài liệu mang từ Nhật bản về từ năm 1974.Ông bắt đầu cộng tác với Tạp chí Văn Học từ năm 1977 và tạp chí Nghiên cứu Hán Nôm(sau này là tạp chí Hán Nôm) từ năm 1985. Ngoài ra ông còn cộng tác với các báo Giác Ngộ, Người du lịch, Mỹ thuật, Kiến thức ngày nay, Nghiên cứu và Phát triển, Hồn Việt…Ông đã biên soạn và cho xuất bản 30 quyển sách, đặc biệt phiên âm bản Nôm Truyện Kiều năm 1871 xuất bản năm 2002, và quyển Ca trù – Hồn thơ, xuất bản năm 2006.

Hiện nay nhà nghiên cứu Nguyễn Quảng Tuân là thành viên Hội đồng Khoa học thuộc Trung tâm Nghiên cứu Quốc học. Năm 2010, ông vinh dự được Giải thưởng Balaban Award về những đóng góp trong công cuộc nghiên cứu và bảo tồn di sản văn hoá chữ Nôm của Hội bảo tồn di sản Nôm. (VNPF).

Nhạc sĩ Phạm Tuyên có gửi tặng ông Nguyễn Quảng Tuân quyển Phạm Quỳnh – Con người và thời gian của Khúc Hà Linh. Ngày 7/10/2010, ông viết thư cho nhạc sĩ, trong đó có đoạn: “Sau khi đọc xong quyển sách ấy, tôi có viết một bài hát nói để nhớ lại một nhân vật đáng kính trong văn học.”

Dưới đây là nguyên văn bài do ông gửi tặng nhạc sĩ Phạm Tuyên.

*

*   *

Xuất thân nhà báo (1)chu ky nguyen quang tuan

Đã một tay kiến tạo Nam Phong.

Bao công phu suốt mười bảy năm ròng (2),

Kể toàn bộ (3) thật vô cùng quí giá.

Nhất thế chi hùng lâm các hạ (4),

Tuần hoàn định số biệt Hoa Đường (5),

Nhưng phương danh còn đó chốn văn chương,

Tin tổ quốc sẽ trường tồn vạn đại.

Nhớ câu nói trung kiên kia để lại:

“Kiều truyện còn, còn mãi nước Nam ta” (6).

Những lời tâm huyết thiết tha,

“Tương tri dường ấy mới là tương tri”

Lẽ nào quên được Thượng Chi? (7)

————————-

(1). Tư năm 1913, Phạm Quỳnh bắt đầu viết cho tờ Đông Dương tạp chí của Nguyễn Văn Vĩnh.

(2). Nam Phong tạp chí xuất bản mỗi tháng một số, từ tháng 7 năm 1917 đến tháng 12 năm 1934 thì đình bản, tính ra được 17 năm.

(3). Toàn bộ Nam Phong có 210 số, nay đã được thu vào đĩa DVD và đã hoàn thành vào năm 2009.

(4). Cả câu ý nói: Phạm Quỳnh sau một thời làm báo và làm Tổng thư ký Hội Khai Trí Tiến Đức đã rất nổi tiếng nên đến tháng 11 năm 1932 đã được vua Bảo Đại cử làm Ngự tiền văn phòng, sau đến ngày 2/5/1932 được cử vào làm Thượng thư Bộ Học trong triều đình ở Huế (các hạ: lâu đài nhà cửa trong cung điện).

(5). Cả câu ý nói: Theo số mệnh của cuộc đời ông, từ 13/3/1945, Phạm Quỳnh phải từ quan, về sống ẩn dật tại biệt thự Hoa Đường bên bờ sông An Cựu. Ngày 23/8/1945 ông bị bắt đem đi, từ biệt hẳn Hoa Đường.

Trong lời tự sự ghi ở tập Hoa Đường tuỳ bút – Kiến văn, Cảm tưởng, Phạm Quỳnh có ghi lại bốn câu Kiều:

Nâng từ lánh gót vườn hoa,

Dường gần rừng tía, dường xa bụi hồng.

Nhân duyên đâu nữa mà mong,

Khỏi điều thẹn phấn tủi hồng thì thôi…

Ông bị giết vào ngày 6/9/1945 (tức là ngày mồng 1 tháng 8 năm Ất Dậu). Chủ tịch Hồ Chí Minh khi nghe tin ông bị giết cũng lấy làm tiếc.

Theo ông Vũ Đình Huỳnh thì Người có bảo: “Giết một học giả như vậy thì nhân dân ta được gì, cách mạng được gì? Tôi đã từng gặp, từng giao tiếp với cụ Phạm ở Pháp. Đó không phải là người xấu”.

Sau này qua Cù Huy Cận, Hồ Chủ tịch có nhắn lại gia đình là: “Con cháu cứ vững tâm đi theo cách mạng”.

(6). Phạm Quỳnh cho rằng: “Truyện Kiều còn, tiếng ta còn, Tiếng ta còn, nước ta còn

(7). Một số những bài viết của Phạm Quỳnh được in lại trong bộ Thượng Chi văn tập gồm 5 quyển do Nhà xuất bản Alexandre de Rhodes in năm 1943.

GS TS Đặng Thị Kim Chi lại xuất hiện trên VTV1

Filed under: Ý kiến — phamquynh @ 2:31 chiều

Blog PhamTon năm thứ mười hai, kỳ 2 tháng 7 năm 2019.

GS TS Đặng Thị Kim Chi lại xuất hiện trên VTV1

Phạm Tôn

Bản tin 6:00 sáng nay 10/7/2019, tôi quá mừng khi thấy xuất hiện trên bản tin sáng VTV1 GS TS Đặng Thị Kim Chi, chuyên gia môi trường trả lời phỏng vấn về việc nên đặt nhà máy xử lý rác thải ở địa điểm như thế nào sau khi cả nước đã xảy ra khá nhiều sự cố nhân dân phản ứng dữ dội do các bãi rác đặt ở địa phương đã quá tải, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Nổi bật nhất là nhân dân các vùng xung quanh bãi rác khổng lồ Nam Sơn đã ra đường ngăn chặn tất cả các xe chở rác đến đổ rác ở đây khiến Hà Nội, thủ đô thanh lịch của nước ta bỗng biến thành một nơi không… thơm tho cũng thể hoa nhài như người Tràng An xưa nay vẫn tự hào.

Tôi gọi ngay điện thoại hỏi thăm sức khỏe em Chi, vì cũng như tôi, em là cháu ngoại học giả Phạm Quỳnh, danh nhân văn hóa Việt Nam thời hiện đại như đã được công nhận từ 2018, tại Lễ trao giải hằng năm của Quỹ Văn hóa Phan Châu Trinh. Chi ngạc nhiên nói là họ mới đến gặp em hôm qua, không ngờ sáng nay đã lên bản tin. Em đã bỏ được cái khung đỡ khi đi, nay đứng trên hai chân mình. Tôi khen em thon thả hơn, nên cũng xinh đẹp hơn. Nhưng em chỉ hỏi anh xem em nói có chỗ nào không rõ ràng không, có đúng và dễ hiểu không.

Tôi mừng em đã trở lại trận địa của mình, cũng là trận địa nóng của nước ta đang trên đường hội nhập.

Với tin vắn này, chúng tôi mong chia sẻ với bà con cháu chắt học giả Phạm Quỳnh và bạn đọc yêu quí tin vui này.

Sáng 10/7/2019.

P.T.

Trang sau »

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.